دروازه دوشان تپه، یکی از دروازه‌های نابودشدهٔ تهران

دروازه‌های تهران، به بناهای مستحکم و رفیع و فضاهای شهری اطراف آنان اطلاق می‌شد که در گذشته در نقاطی از حصار و برج و باروی شهر تهران ساخته شده بودند. ساخت این بناها ظاهراً از عصر صفویه در تهران آغاز شده و تا پایان پادشاهی ناصرالدین شاه قاجار تداوم یافته‌است. اما از آن پس دروازه‌های تهران همگی روی به خرابی گذاشتند نابود شده‌اند. دروازه‌ها و حصار دوره ناصری هم در دوران پادشاهی رضا شاه هنگام احداث خیابان‌ها و تعریض گذرها از میان رفت. در حال حاضر، تنها دروازه باقیمانده از دورانهای گذشته، یکی دروازه باغ‌ملی و دیگری بخش کوچکی از دروازه محمدیه واقع در مدخل بازار عباس آباد می باشد.

تاریخچه دروازه‌های تهران [ویرایش]

گرچه ناصر نجمی در کتاب طهران عهد ناصری نوشته‌است که تهران از زمان حکومت فتحعلیشاه دارای دروازه شد، امّا از فرائن تاریخی چنین برمیاید که قدمت نخستین دروازه‌های تهران، به دوره صفویه می‌رسیده‌است.

در عصر صفویه [ویرایش]

گویا شاه طهماسب صفوی در دوران سلطنت خود، به دلیل علاقه مفرطی که به تهران و آب و هوای تمیز آن داشته‌است، دستور داده که دور تا دور شهر تهران را حصار یا ارگی کشیده و چهار تا شش دروازه بر روی آن بنا کنند. این ارگ ظاهراً دارای ۱۱۴ برج، به تعداد سوره‌های قرآن بوده‌است.

بدین ترتیب در دوران صفوی، و به طور دقیق از سال ۹۶۱ قمری، ضمن احداث حصار و برج و باروی تهران، نخست ۴ دروازه در اطراف این شهر بنا شد. این دروازه‌ها عبارت بودند از:

• دروازه معروف به دروازه دولاب واقع در اول بازارچه نایب السلطنه
• دروازه موسوم به دروازه حضرت عبدالعظیم واقع در ابتدای بازار حضرتی
• دروازه‌ای موسوم به دروازه قزوین اول بازارچه قوام الدوله
• دروازه‌ای موسوم به دروازه شمیران که در اول پامنار واقع بود. (این دروازه، دروازه شمیران قدیم است که در اول پامنار واقع بوده و با دروازه شمیران جدید که در جنوب پل چوبی بوده‌است، متفاوت است)

در این دوران، همچنین دروازه جنوبی ارگ هم ساخته شده‌است.

در دوران سلطه افغان‌ها [ویرایش]

در دوره تسلط افغان‌ها بر تهران که پس از دوران صفویه بوقوع پیوست، دروازه شمالی ارگ توسط افغانها بنا گردید. این دروازه که به نام دروازه اسدالدوله معروف بود، در مدخل خیابان باب همایون احداث شد و تعداد دروازه‌های تهران را به شش عدد رساند. گفته می‌شود که افاغنه برای فرار در مقابل شورش و حمله احتمالی مردم تهران این دروازه را با نام سرکرده شان، اسدالدوله در شمال ارگ بنا کردند. این دروازه در آن روزگار به بیابان راه داشت و بعدها دروازه دولت به جای آن بنا گردید.

دوره محمدشاه [ویرایش]

در آخرین سال پادشاهی محمد شاه قاجار و به سال ۱۲۶۳ قمری، دروازه‌ای در پاقاپوق طهران ساخته شد، که بعدها دروازه نو یا دروازه محمدیه خوانده شد. این دروازه که در جنوب محله بازار تهران واقع است، تنها دروازه ایست که همچنان پابرجاست. بر بدنه آن شیر طلائی به چشم می‌خورد.

عهد ناصری [ویرایش]

دروازه‌های قدیمی مربوط به عصر صفوی و همینطور حصار نیمه مخروبه‌ای که از دوران شاه طهماسب صفوی باقی مانده بود، در دوران ناصرالدین شاه تخریب شد. و به جای آنها دروازه‌ها و حصار جدیدی بنا گردید.

بدین ترتیب در دوره سلطنت ناصرالدین شاه علاوه بر ترمیم و گسترش حصار و برج و باروی شهر تهران، دروازه‌های دوازده گانه این حصار که حصار ناصری خوانده می‌شد، بنا گشت. همچنین بسیاری از دروازه‌های داخل شهر طهران و نیز دروازه راه آهن یا همان دروازه ماشین دودی ساخته شد.

اینها همان دروازه‌هایی هستند که در بسیاری از کتابهای تاریخی بعنوان دروازه‌های شهر تهران معرفی شده‌اند. (به بخش ذیل رجوع شود)

دوره‌های بعد [ویرایش]

گفته می‌شود که تنها دروازه باغ ملی که بدان دروازه سردر باغ ملی هم گفته می‌شود، در اواخر دوره قاجاریه و زمان پادشاهی احمدشاه قاجار ساخته شده‌است. در این دوران سردار سپه (رضا شاه بعدی) نخست وزیری ایران را برعهده داشت

فهرست دروازه‌های تهران [ویرایش]

در کتابهای تاریخی، بسته به قدمت آنها، یا فقط به نام چهار دروازهٔ مربوط به حصار عصر صفوی اشاره شده‌است و یا نام دوازده تا سیزده دروازه مربوط به حصار ناصری قید شده‌است، این دروازه‌ها، گاهی با احتساب دروازه‌های داخل شهر تهران تا ۳۱ دروازه و یا حتی بیشتر هم رسیده‌است.

دروازه‌های حصار ناصری که تا دوران پادشاهی رضاشاه نیز اغلب آنها سرپا مانده بودند، عبارت بودند از:

1. دروازه شمیران (در شرق سه راه شمیران، محل معروف به پیچ شمرون، ابتدای جاده قدیم شمیران، خیابان دکتر شریعتی امروزی واقع بود)
2. دروازه دولت (در محل تقاطع خیابان‌های شاهرضا (انقلاب) و روزولت (مفتح) قرار داشت)
3. دروازه یوسف‌آباد (در محل تقاطع خیابان‌های جمهوری و حافظ فعلی واقع بود)
4. دروازه باغ‌شاه (در انتهای خیابان سپه(امام خمینی) امروزی قرار داشت)
5. دروازه قزوین (در میدان قزوین امروزی در در مدخل کنونی بازارچهٔ قوام‌الدوله و شاهپور (وحدت اسلامی) قرار داشت)
6. دروازه گمرک (در انتهای خیابان امیریه، رو به میدان گمرک امروزی واقع بود)
7. دروازه خانی‌آباد (در میدان خانی آباد امروزی، و بطور دقیق در محل تلاقی خیابان خانی‌آباد و خیابان شوش واقع بود)
8. دروازه غار (در حدفاصل میدان شوش و میدان خانی‌آباد امروزی واقع بود)
9. دروازه شاه عبدالعظیم (در میدان شوش امروزی، ابتدای جادۀ شهرری واقع بود)
10. دروازه خراسان (مشهد)(در میدان خراسان امروزی، ابتدای جادۀ خراسان وافع بود)
11. دروازه دولاب (در سه‌راه شکوفه واقع بود)
12. دروازه دوشان‌تپه (در انتهای خیابان هفده شهریور امروزی، یا خیابان ژاله‌غربی، مشرف به میدان ژاله (شهدا) امروزی قرار داشت)

دروازه‌های دیگری نیز در داخل شهر قرار داشت که ورودی اغلب آنها به میدان توپخانه گشوده می‌شد، این دروازه‌های داخل شهری عبارت بودند از:

دروازه ناصریه، دروازه خیابان چراغ برق (چراغ گاز)، دروازه باغشاه (باغ ملی)، سردر الماسیه (باب همایون)، دروازه خیابان مریضخانه، دروازه خیابان علاءالدوله، دروازه خیابان لاله زار دروازه خیابان نایب السلطنه.

عاقبت دروازه‌های تهران [ویرایش]

در دوره پادشاهی رضاشاه پهلوی، و به منظور گسترش و مدرن سازی شهر تهران دستور تخریب دروازه‌های این شهر صادر شد. بدین ترتیب این آثار ارزشمند تاریخی نیز، مانند بسیاری دیگر از آثار تاریخی تهران عصر قاجاریه نابود گردید.

در حال حاضر تنها دروازه‌هایی که از آن همه دروازه موجود در طهران قدیم باقی مانده‌است، دروازه محمدیه یا همان دروازه نو، واقع در نزدیکی میدان اعدام(میدان محمدیه امروزی) و همچنین دروازه باغ‌ملی یا همان سردر باغ ملی می‌باشد.

آرامگاه سیدروح‌الله خمینی
آرامگاه سیدروح‌الله خمینی
اطلاعات اولیه
موقعیت	تهران, ایران
سیستم مختصات جغرافیایی	شرقی‌″۵۹ ′۲۱ °۵۱ شمالی‌″۵۷ ′۳۲ °۳۵ / ۵۱٫۳۶۶۵شرق ۳۵٫۵۴۹۲شمالی / ۵۱٫۳۶۶۵;۳۵٫۵۴۹۲مختصات: شرقی‌″۵۹ ′۲۱ °۵۱ شمالی‌″۵۷ ′۳۲ °۳۵ / ۵۱٫۳۶۶۵شرق ۳۵٫۵۴۹۲شمالی / ۵۱٫۳۶۶۵;۳۵٫۵۴۹۲ (نقشه)
وابسته به	شیعه

آرامگاه سید روح‌الله خمینی رهبر پیشین جمهوری اسلامی ایران بنایی است که در بهشت زهرای تهران قرار دارد. کار ساخت این آرامگاه، پس از مرگ وی و با محوریت جهاد سازندگی و سپاه پاسداران آغاز گردید و همچنان ادامه دارد.^[۱]

مراسم سالگرد درگذشت وی به همراه برخی مناسبت‌های مذهبی و انقلابی در این مقبره برگزار می‌شود. و زیارتنامه وی نیز به زبان عربی در آن قرار داده شده‌است. مسئولیت اداره آن بر عهده خانواده وی و در حال حاضر نوه او حسن خمینی می‌باشد.پس از او، احمد خمینی و همسرش خدیجه ثقفی نیز در این مقبره دفن شدند.

زیارت نامه

زیارتنامه امام خمینی به زبان عربی در آرامگاه نصب شده است و در برخی چاپ‌های مفاتیح‌الجنان نیز درج شده است. برخی چنین عملی را بدعت به حساب می آورند ولی برخی دیگر معتقدند چون متن این زیارت نامه به معصومین منتسب نشده بدعت به شمار نمی آید.^[۲]

طرح آرامگاه

ضریح و زیارتنامه

بخش اصلی آرامگاه تاکنون چندین بار تغییر یافته و هنوز طرح اصلی بطور کامل راه اندازی نشده‌است. پرویز موید(محمد تهرانی؟) معمار بخش‌های اصلی مقبره‌است.^[۳][۴]

روزنامه جمهوری اسلامی در سال ۱۳۸۷ به نقل از یکی از سازندگان فضای سرپوشیده حرم را ۶۰ هزار متر مربع عنوان می‌کند و بخش اصلی حرم را ۱۵هزار متر مربع.

سازهٔ اصلی دارای مقاومت در برابر زلزله‌ای به قدرت ۱۰ ریشتر است و به گفته مدیر کل مقبره از برج میلاد نیز مقاوم‌تر است. اسکلت فولادی ساخته شده برای گنبد ۳۴۰ تن وزن دارد و روکش آن هم ۴۰ تا ۵۰ تن وزن خواهد داشت که در مجموع به ۴۰۰ تن می‌رسد. در اطراف حرم چهار گلدسته به بلندی ۹۱ متر و به نشانه سن وی ساخته شده‌است ارتفاع حرم تا نوک چراغ پرچم سن درگذشت وی را نشان می‌دهد.^[۵] همچنین مجموعا دارای پنج گنبد است که گنبد اصلی فلزی و چهار گنبد دیگر کاشی‌کاری شده‌است.^[۶] گنبد اصلی در سال ۱۳۸۶ تعویض گردید.^[۷] همچنین ۵ ورودی اصلی در صحن‌های شرقی و غربی وجود دارد.

بخش‌های دیگر آرامگاه

گلدسته های آرامگاه در شب

• خط یک متروی تهران تا آرامگاه ادامه یافته‌است.
• موزهٔ مقبره به مساحت ۱۵ هزار متر مربع حاوی آثار مربوط به خمینی در حال ساخت است.
• دانشگاه‌های آزاد اسلامی و دانشگاه شاهد در اطراف آرامگاه احداث گردیده‌است.
• بیمارستان مقبره، در حال احداث است و تا سال ۱۳۸۷ بخش‌های عمده آن راه اندازی شده‌است.
• پارکینگ
• زائرسرا
• هتل ۵ ستاره
• فروشگاهای زنجیره‌ای
• شهربازی تهران
• شهرک سلامت
• شهر آفتاب

شهر آفتاب

درون ضریح

در دوران شهرداری محمود احمدی نژاد و اصرار وی برای انتقال نمایشگاه بین‌المللی تهران، با مصوبه شورای دوم شهر تهران در سال ۱۳۸۴ شهر جدیدی به مرکزیت آرامگاه امام خمینی احداث و نمایشگاه بین‌المللی تهران بدان مکان منتقل خواهد شد. شهر آفتاب همچنین بعنوان شهری حوزوی و علمی عنوان شده‌است که بطور مشترک توسط شهرداری تهران و مسئولان مقبره خمینی تعیین خواهد شد.^{[۸][۹][۱۰]}

زمان احداث شهر آفتاب دو سال و بودجه آن ۸۰۰ میلیارد تومان برآورد شده بود و قرار بود که تا سال ۱۳۸۶ به پایان برسد ولیکن این پروژه هنوز افتتاح نشده‌است.^[۱۱] در سال ۱۳۸۷ محمد عیدیان سرپرست شهرداری شهر آفتاب تحقق اهداف این شهر را به ۵ سال بعد موکول کرد.^[۱۲]

آرامگاه‌های خانوادگی در بهشت زهرا

اولین دفن شده در در بهشت زهرا

بهشت زهرا نام بزرگ‌ترین گورستان استان تهران است. فعالیت این گورستان رسما در سال ۱۳۴۹ خورشیدی آغاز شد و نخستین درگذشته به نام محمدتقی خیال در تاریخ ۱۳۴۹/۵/۳ در قطعه ۱ ردیف ۱، شماره ۱ به خاک سپرده شد^[۱].

بهشت زهرا ابتدا ۳۱۴ هکتار وسعت داشت که در سال ۱۳۷۶ بخش شمالی به مساحت ۱۱۰ هکتار و در سال ۱۳۸۷ بخش شرقی به مساحت ۱۶۰ هکتار خریداری و به آن اضافه شد. بهشت زهرا در حال حاضر ۱،۳۰۰،۰۰۰ نفر را در خود جای داده است.

در قطعه ۳۳ بهشت زهرا تعدادی از مبارزان مشهور که در درگیری با رژیم شاه کشته شده یا در زندان اعدام شدند، به خاک سپرده شده اند. ده قطعه از بهشت زهرا محل دفن کشتگان جنگ ایران و عراق است. آرامگاه شهدای هفتم تیر در قطعه ۲۴ و آرامگاه روح‌الله خمینی در غرب بهشت زهرا قرار دارد و قطعه هنرمندان بهشت زهرا و قطعه نام‌آوران بهشت زهرا ویژه سرشناسان است.

این یک نوشتار خُرد پیرامون شهرری است. با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. ن • ب • و

این یک نوشتار خُرد پیرامون تهران است. با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. ن • ب • و

گالری عکس [ویرایش]

فهرست پایتخت‌های ایران در طول تاریخ:

• عیلامیان: آوان و ایذه و شوش.
• مادها: هگمتانه.
• هخامنشیان: هگمتانه، شوش، تخت جمشید و پاسارگاد.
• سلوکیان: سلوکیه و انطاکیه.
• اشکانیان: صددروازه و ایذه و تیسفون.
• ساسانیان: بیشاپور، تیسفون شوشتر(زمستانی).کرمانشاه(تابستانی)
• طاهریان: مرو و نیشابور.
• صفاریان: زرنج.
• علویان: آمل.
• سامانیان: بخارا.
• زیاریان: گرگان.
• بوییان: شیراز.
• غزنویان: غزنین و لاهور.
• سلجوقیان: نیشابور، مرو، اصفهان، کرمان و همدان.
• اتابکان آذربایجان: تبریز.
• اتابکان فارس: شیراز.
• اتابکان لر: ایذه و خرم‌آباد.
• قراختاییان: کرمان.
• خوارزمشاهیان: گرگانج.
• ایلخانان: مراغه، سلطانیه و تبریز.
• کرتیان: هرات.
• مظفریان: یزد، کرمان.
• سربداران: سبزوار.
• چوپانیان: تبریز.
• جلایریان: تبریز و بغداد.
• تیموریان: سمرقند و هرات.
• قراقویونلوها: تبریز.
• آق‌قویونلوها: تبریز.
• صفویان: تبریز، قزوین و اصفهان.
• افشاریان: مشهد.
• زندیان: شیراز، کرمان.
• قاجاریان: تهران.
• پهلوی‌ها: تهران.
• جمهوری اسلامی: تهران.

منابع [ویرایش]

برج آزادی

فهرست جاذبه‏های گردشگری استان تهران

جاذبه‌های فرهنگی [ویرایش]

همچنین ببینید: کاخ‌ها و عمارت‌های تهران

جاذبه‌های تاریخی [ویرایش]

• کاخ‌ها و عمارت ها
  • کاخ سلطنت آباد
  • عمارت عثمانی و پل رومی
  • عمارت دارالفنون
  • عمارت مدرسه مروی (فخریه)
  • کاخ بهارستان (مجلس شورای ملی)
  • حوض خانه باغ قدیم نگارستان
  • عمارت باغ فردوس
  • کاخ گلستان
  • عمارت شمس العماره
  • کاخ سرخه حصار (یاقوت)
  • کاخ و پادگان عشرت آباد
  • کاخ صاحب قرانیه
  • کاخ مرمر

• قلعه‌ها و برج‌ها
  • قلعه ایرج
  • قلعه طبرک
  • باروی ری
  • برج نقاره‌خانه
  • بقایای مرکز شهر سلجوقیان
  • برج طغرل
  • زندان هارون
  • قلعه گبری
  • برج علاءالدین
  • دژ رشکان
  • تپه میل

• فهرست بازارها
  • بازار تهران
  • بازار بین الحرمین
  • بازار تجریش
  • بازار امیر
  • بازار ری

• فهرست موزه ها
  • موزه ایران باستان
  • موزه ماشین‌های اداری سفیر
  • موزه پرفسور حسابی
  • موزه جواهرات ملی
  • تماشاگه پول
  • تماشاگه تاریخ
  • تماشاگه زمان
  • موزه صنعتی (تهران)
  • موزه مجلس شورای اسلامی
  • موزه علوم
  • موزه ملی ملک
  • موزه هنرهای معاصر
  • موزه استاد صبا
  • موزه هنرهای ملی
  • موزه رضا عباسی
  • موزه هنرهای تزئینی (تهران)
  • موزه فرش ایران
  • کاخ موزه سعدآباد
  • موزه سبز (کاخ شهوند)
  • موزه رجعت و عبرت (کاخ مادر شاه)
  • موزه مردم شناسی
  • موزه ملت
  • موزه تاریخ طبیعی دارآباد
  • موزه صنعت برق ایران
  • موزه هنرهای زیبا
  • موزه نظامی (تهران)
  • موزه آزادی
  • مجموعه هرباریوم

• میدان‌های قدیمی
  • میدان بهارستان
  • میدان حسن آباد
  • میدان اسب دوانی
  • میدان ارگ
  • میدان محمدیه (اعدام)
  • میدان توپخانه
  • سبزه میدان
  • میدان آزادی

• دیگر اماکن تاریخی
  • چشمه علی
  • آرامگاه شاه عبدالعظیم

• محمدباقر قالیباف (هم اکنون)
• علی سعیدلو ۱۳۸۴ (از تیر تا شهریور ۸۴)
• محمود احمدی نژاد ۱۳۸۲ الی ۱۳۸۴ (۲۶ ماه)
• محمدحسین مقیمی ۱۳۸۱ الی ۱۳۸۲ (۴ ماه سرپرست)
• محمدحسن ملک‌مدنی ۱۳۸۰ الی ۱۳۸۱ (۱۰ ماه)
• مرتضی الویری ۱۳۷۸ الی ۱۳۸۰ (۳۲ ماه)
• غلامحسین کرباسچی ۱۳۶۸ الی ۱۳۷۷ (۱۰۸ ماه)
• سید مرتضی طباطبائی ۱۳۶۶ الی ۱۳۶۸ (۱۶ ماه)
• محمدنبی حبیبی ۱۳۶۲ الی ۱۳۶۶ (۴۴ ماه)
• حسین بنکدار ۱۳۶۲ (۴ ماه)
• محمدکاظم سیفیان ۱۳۶۱ الی ۱۳۶۲ (۹ ماه)
• غلامحسین دلجو ۱۳۶۰ الی ۱۳۶۱ (۱۳ ماه)
• سید کمال الدین نیک روش ۱۳۵۹ الی ۱۳۶۰ (۷ ماه)
• سید رضا زواره‌ای ۱۳۵۹ (کمتر از یک ماه)
• محمد توسلی ۱۳۵۷ الی ۱۳۵۹ (۲۴ ماه)
• جواد شهرستانی ۱۳۵۶ الی ۱۳۵۷ (۷ ماه)
• غلامرضا نیک پی ۱۳۴۸ الی ۱۳۵۶ (۸۹ ماه)
• جواد شهرستانی ۱۳۴۷ الی ۱۳۴۸ (۱۱ ماه)
• منوچهر پیروز ۱۳۴۶ الی ۱۳۴۷ (۱۰ ماه)
• سرتیپ محمدعلی صفاری ۱۳۴۶ (۷ ماه)
• تقی سرلک ۱۳۴۴ الی ۱۳۴۶ (۲۵ ماه)
• ضیاءالدین شادمان ۱۳۴۲ الی ۱۳۴۴ (۱۴ ماه)
• علی‌اکبر توانا ۱۳۴۲ (۳ ماه)
• احمد نفیسی ۱۳۴۱ الی ۱۳۴۲ (۱۹ ماه)
• سید محسن نصر ۱۳۴۰ الی ۱۳۴۱ (۱۴ ماه)
• فتح‌الله فرود ۱۳۳۹ الی ۱۳۴۰ (۵ ماه)
• ناصر ذوالفقاری ۱۳۳۸ الی ۱۳۳۹ (۱۲ ماه)
• موسی مهام ۱۳۳۷ الی ۱۳۳۸ (۲۰ ماه)
• سرلشکر محمود دولو
• نصرت‌الله منتصر ۱۳۳۴ (۷ ماه)
• غلامحسین ابتهاج ۱۳۳۳ الی ۱۳۳۴ (۱۳ ماه)
• سرتیپ محمدعلی صفاری ۱۳۳۲ الی ۱۳۳۳ (۵ ماه)
• سید محسن نصر ۱۳۳۲ (۵ ماه)
• نصرت‌الله امینی ۱۳۳۱ الی ۱۳۳۲ (۱۲ ماه)
• محمد مهران ۱۳۳۰ الی ۱۳۳۱ (۱۵ ماه)
• ارسلان خلعتبری ۱۳۳۰ (۱ ماه)
• مهدی نامدار ۱۳۲۹ الی ۱۳۳۰ (۹ ماه)
• محمد مهران ۱۳۲۸ الی ۱۳۲۹ (۴ ماه)
• حسام‌الدین دولت‌آبادی ۱۳۲۶ الی ۱۳۲۸ (۲۵ ماه)
• محمد خلعتبری ۱۳۲۶ (۵ ماه)
• مهدی مشایخی ۱۳۲۴ الی ۱۳۲۶ (۱۹ ماه)
• سیدمحمود نریمان ۱۳۲۴ (۳ ماه)
• غلامحسین ابتهاج ۱۳۲۳ الی ۱۳۲۴ (۱۶ ماه)
• عباسقلی گلشائیان ۱۳۲۲ الی ۱۳۲۳ (۵ ماه)
• فضل‌الله بهرامی ۱۳۲۲ (۵ ماه)
• سید مهدی عمادالسطنه (مشیر فاطمی) ۱۳۲۱ (۷ ماه)
• محمد سجادی ۱۳۲۰ الی ۱۳۲۱ (۱۵ ماه)
• مصطفی قلی رام ۱۳۲۰ (۱ ماه)
• علی‌اصغر فروزان ۱۳۱۹ الی ۱۳۲۰ (۱۳ ماه)
• قاسم خان صور اسرافيل ۱۳۱۷ الی ۱۳۱۹ (۲۴ ماه)
• تقی خواجه نوری ۱۳۱۷ (۱ ماه)
• سرتیپ قلی هوشمند ۱۳۱۳ الی ۱۳۱۷ (۴۸ ماه)
• سرتیپ آقا خان بوذرجمهری ۱۳۰۲ الی ۱۳۱۲ (۱۲۰ ماه)
• موسیو گاسپار ایپکیان ۱۳۰۰ الی ۱۳۰۲ (۲۴ ماه)
• ابراهیم خان یمن‌السلطنه منقح ۱۲۹۲ الی ۱۲۹۹ (۷۲ ماه)
• دکتر خلیل خان ثقفی اعلم الدوله ۱۲۸۹ الی ۱۲۹۲ (۳۶ ماه)
• میرزا عباس خان مهندس باشی حدود ۱۲۸۷

منابع

وبگاه اطلاع رسانی شهرداری تهران

تهران دارای بیش از ۳۳ فرهنگسرا است که تمامی آنها زیر نظر سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران فعالیت می کنند...

فهرست فرهنگسراهای شهر تهران:

منبع: سایت سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران

در تهران کاخ‌های زیادی تاکنون بنا شده‌است که مربوط به دوران پهلوی و قاجار هستند. از جمله کاخ‌های معروف تهران می‌توان کاخ سلطنت آباد، کاخ نیاوران، کوشک احمدشاهی، کاخ صاحبقرانیه، عمارت عثمانی و پل رومی، عمارت دارالفنون، حوض خانه باغ قدیم نگارستان، کاخ گلستان، کاخ مرمر و شمس العماره را نام برد.

کاخ سلطنت آباد [ویرایش]

این کاخ در سال ۱۳۰۵ هجری قمری به فرمان ناصرالدین شاه، در جلگه شرقی قریه رستم‌آباد، ساخته شد. معماری، سبک ساختمان کاخ و تزیینات گچبری آن معرف هنر دوره قاجار است و کوبی زرینی، که نشانه کاخ سلطنتی است، برفراز بلندترین نقطه شیروانی بام جای داده شده است.^[۱]

کاخ نیاوران [ویرایش]

عملیات احداث این کاخ به دستور محمدرضا پهلوی در سال ۱۳۳۷ آغاز گردید و با وقفه ای که در ساخت آن پیش آمد در سال ۱۳۴۶ به اتمام رسید.این بنا با مساحتی در حدود ۹۰۰۰ متر مربع در دو طبقه و یک نیم طبقه احداث و در ابتدا به عنوان محلی برای پذیرایی میهمانان خارجی در نظر گرفته شد، اما پس از پایان ساخت به محل سکونت محمدرضا پهلوی و خانواده اش اختصاص یافت. طراح بنا محسن فروغی بود که طرح خود را بیشتر از معماری ایرانی و تلفیقی از هنر پیش و پس از اسلام الهام گرفته بود. همچنین گچ بری توسط استاد عبداللهی، آینه کاری توسط استاد علی اصغر و کاشی کاری نمای خارجی توسط استاد ابراهیم کاظم پور انجام شده است. این مجموعه در شمال شرق تهران (شمیرانات) قرار دارد. شکل گیری آن به نخستین سال های سلسله قاجار بازمی گردد. این مجموعه که پس از انقلاب ایران (۱۳۵۷) به مجموعه ای موزه ای تبدیل شده است تا سال ۱۳۷۸ با مجموعه سعدآباد به طور مشترک اداره می گردید و از آغاز سال ۱۳۷۹ رسماًٌ مستقل شد. اکنون با در بر گرفتن ۵ موزه کاخ اختصاصی نیاوران، کاخ صاحبقرانیه، کوشک احمدشاهی، موزه جهان نما، کتابخانه اختصاصی کاخ نیاوران و فضا های فرهنگی دیگر همانند تالار آبی، سینمای اختصاصی و گالری جهان نما و همچنین باغ نیاوران که از باغ های سه گانه ییلاقی و بزرگ شمال قدیم بوده است جاذبه هایی از تاریخ، فرهنگ و طبیعت را به تماشا گذاشته است.^[۲]

کوشک احمد شاهی

کوشک احمدشاهی [ویرایش]

این عمارت، اواخر دوره قاجار جهت خوابگاه ییلاقی احمد شاه در میان باغ نیاوران با مساحتی بالغ بر ۸۰۰ متر در دو طبقه با سقف شیروانی بنا گردید.از ویژگی های عمده این بنا تزئینات و نمای آجری به کار رفته در سرتاسر نمای بیرونی آن است. آجرها از نوع منقوش قالبی با طرح های متنوع به رنگ نخودی است.^[۲]

کاخ صاحبقرانیه

کاخ صاحبقرانیه [ویرایش]

ناصرالدین شاه در سال ۱۲۶۷ هجری قمری دستور داد ساخت قصر نیاوران را در دو طبقه شامل شاه نشین، کرسی خانه، حمام و ۵۰-۴۰ دستگاه خانه هر کدام شامل ۴ اتاق و یک ایوان برای زنانش بسازند. او در سی و یکمین سال حکومتش خود را صاحب قران نامید و این کاخ را کاخ صاحبقرانیه نام نهاد. پس از او، مظفرالدین شاه تغییراتی در ساختمان ایجاد و قسمتی از حرمسرا را خراب کرد . فرمان مشروطیت نیز در حیاط کاخ صاحبقرانیه، توسط او امضا گردید. در دوران پهلوی اول این کاخ برای برگزاری مراسم ازدواج محمدرضا پهلوی و فوزیه بازسازی می شود.^[۲]

عمارت عثمانی و پل رومی [ویرایش]

در قرن نوزدهم، یکی از سفیران دولت عثمانی در محلبدر، منطقة الهیه تهران، باغ و عمارتی ساخت که هم چنان به دولت ترکیه تعلق دارد. با توجه به پیشینه تاریخی دولت عثمانی، که جانشین امپراتوری روم شرقی شد، نام رومی (همانند لقب مولانا جلال‌الدین محمد بلخی) روی پلی کوچکی در این محل باقی مانده است.^[۱]

عمارت دارالفنون [ویرایش]

سنگ بنای این ساختمان به فرمان امیرکبیر در شمال ارگ سلطنتی نهاد شد نقشه آن کار میرزا رضای مهندس است که در زمان عباس میرزا ولیعهد فتحلیشاه برای تحصیل به انگلیس رفته بود . چهار طرف حیاط مدرسه را پنجاه اتاق احاطه کرده و در برابر آنها ایوانی گسترده است .نخستین در ورودی مدرسه به سوی خیابان ارگ بود و در کنونی که در خیابان ناصرخسرو است بعدها ساخته شد.^[۱]

حوض‌خانه باغ قدیم نگارستان [ویرایش]

این بنا در باغ نگارستان است و در عهد فتح علی شاه و محمدشاه قاجار به شکل هشت گوش، یا شاه نشین‌های سبک زندیه، ساخته و مزمن به گچ‌بری‌های عالی است. اکنون این بنا محل موزه هنرهای ملی است.^[۱]

خلوت کریم خانی واقع در کاخ گلستان

کاخ گلستان [ویرایش]

مجموعه کاخ گلستان شامل اماکن دیدنی و تاریخی است که عبارتند از: اندرون یا عمارت فرح آباد، ایوان تخت مرر، تالار آینه، تالار الماس، تالار برلیان، تالار عاج، تخت خورشید معروف به تخت طاووس، تخت نادری، خلوت کریم خانی، شمس العماره، عمارت خروجی (موزه قیم، تالار گلستان، صندوق خانه)، عمارت گالری، کاخ ابیض.^[۱]

کاخ مرمر [ویرایش]

این کاخ به فرمان رضا شاه پهلوی بنا شده و ساخت آن ازسال ۱۳۱۳ تا ۱۳۱۶ به درازا کشید. معماری آن آینده‌ای از سبک های شرقی و غربی است. کاخ مرمر از سال ۱۳۵۵ تا ۱۳۵۹ موزه بود. استادان و هنرمندانی مانند حسین لرزاده (معمار)، استاد یزدی (کاشی کار)، محمدحسین صنیع خاتم و حسین طاهر زاده در ساختن آن همکاری کرده‌اند. تخت مرمر یا تخت سلیمان به شکل یک سکوی دیواره‌دار بلند با شصت و پنج قطعه مرمر بزرگ و کوچک ساخته شده و در وسط ایوان کاخ مستقر گردیده است. تخت مرمر در سه سال اول سلطنت کریم‌خان زند، در سال های ۱۱۶۳ تا ۱۱۶۵ هجری قمری بنا شد. تخت مرمر کنونی که در وسط ایوان اصلی کاخ قرار دارد در سال ۱۲۲۰ هجری قمری به دستور فتح علی شاه قاجار ساخته شده است.^[۱]

منظره شمس‌العماره از درون محوطه کاخ گلستان (۶ فروردین ۱۳۸۶)

شمس العماره [ویرایش]

ناصرالدین شاه در سفر اروپا به ساخت بناهایی هم‌چون برج‌های اروپایی تمایل پیدا کرد. به این ترتیب‌، به دستور او، بنای مرتفعی ساختند تا خود و زنانش بتوانند منظره شهر تهران و دورنمای آن را تماشا کنند. بنای شمس‌العماره توسط دوستعلی‌خان نظام‌الدوله معیرالممالک در سمت شرقی ارگ سلطنتی طی دو سال ساخته شد و تاریخ اتمام آن سال۱۲۸۴ ق است‌. شمس‌العماره از لحاظ ارتفاع و تقسیم بندی طبقات مانند بناهای غربی است‌، اما تزیین و آرایش داخلی و خارجی بنا ایرانی و در آن از سازه‌های سنتی استفاده شده است‌.^[۱]

جستارهای وابسته

عمارت مدرسه مروی (فخریه)

• کاخ بهارستان (مجلس شورای ملی)
• باغ نگارستان
• عمارت باغ فردوس
• کاخ سرخه حصار (یاقوت)

• مسگرآباد
• ابن بابویه
• ظهیرالدوله
• بهشت زهرا
• باغ طوطی (آستان حضرت عبدالعظیم)
• گورستان خاوران
• امامزاده عبدالله
• امامزاده اسماعیل
• امامزاده صالح

فهرست مدارس تهران به تفکیک نوع (دبستان، راهنمایی، دبیرستان و پیش‌دانشگاهی) و دخترانه-پسرانه به ترتیب الفبا به شرح زیر است:

دبستان

دخترانه

پسرانه [ویرایش]

|دبستان و پيش دبستان دولتی امام حسن(ع) |منطقه 9 |آدرس: تهرانسر- بلوار گلها- بلوار یاس -دبستان امام حسن(ع)

راهنمایی [ویرایش]

دخترانه [ویرایش]

پسرانه [ویرایش]

راهنمایی حلی۴(منطقه۱۴)سایت

• راهنمایی موسسه فرهنگی علوی (منطقه ۱۲)
• راهنمایی الغدیر(منطقه ۲)
• راهنمایی پویا (منطقه ۴)
• راهنمایی تلاش (منطقه ۲)
• راهنمایی حکمت شهرری (منطقه۲۰)
• راهنمایی غیر دولتی آینده سازان (منطقه ۲)
• راهنمایی حمیدرضا شعبانی (منطقه ۷)
• راهنمایی دانا (منطقه ۱)
• راهنمایی دولتی امام صادق (ع) (منطقه ۳) خ پاسداران میدان اختیاریه خ لطیفی
• راهنمایی رازی (منطقه ۳)
• راهنمایی سیدالشهدا (منطقه ۸)www.guide.seyedalshohada.sch.ir
• راهنمایی شهدای هفت تیر (منطقه ۱۴)
• راهنمایی شهید سید کاظم موسوی(منطقه ۲)
• راهنمایی شهید فهمیده (منطقه ۱۴)
• راهنمایی علامه حلی ۱ www.helli۱.ir
• راهنمایی علامه حلی ۲ www.helli۲.ir
• راهنمایی غیر انتفاعی شهید دانش (منطقه ۳) www.daneshsch.com
• راهنمایی غیر دولتی امام خمینی(ره) (منطقه ۸)
• راهنمایی غیر دولتی انرژی اتمی
• راهنمایی غیر دولتی توسعه صادرات (منطقه ۳)
• راهنمایی غیر دولتی جاوید (منطقه ۲)
• راهنمایی غیر دولتی جهان آرا (منطقه ۳)
• راهنمایی غیر دولتی حکمت (منطقه ۴)
• راهنمایی غیر دولتی روزبه (منطقه۳)
• راهنمایی غیر دولتی سروش (منطقه۳)ادرس راهنمایی سروش
• راهنمایی غیر دولتی صالح (منطقه ۷)
• راهنمایی غیر دولتی فرجاد (منطقه ۳)
• راهنمایی غیر دولتی فرید (منطقه ۲)
• راهنمایی غیر دولتی مصباح (منطقه۱)
• راهنمایی غیر دولتی مهرولایت (منطقه ۶)
• راهنمایی غیر دولتی نیکان (منطقه ۳)
• راهنمایی غیردولتی سرافراز (منطقه ۱) خ شریعتی خ شهید موسیوند ک شفقی
• راهنمایی غیردولتی مفید
• راهنمایی غیردولتی مفید قیطریه (منطقه ۱)
• راهنمایی فجر دانش (منطقه۲)
• راهنمایی مهر سیّد جمال الدین اسدآبادی (منطقه ۶)
• راهنمایی نمونه دولتی امام خمینی(ره) (منطقه۱۵)
• راهنمایی نوید صالحین (منطقه۶)
• راهنمایی هشترودی(منطقه۲)
• راهنمایی ۱۳ آبان (منطقه ۱۰)
• راهنمایی هویزه (منطقه ۷)

راهنمايي شهداي موتلفه اسلامي ( منطقه ۱۲ ) ميدان دروازه شميران ـ خيابان شهيد بياني

دبیرستان [ویرایش]

دخترانه [ویرایش]

• دبیرستان نخبگان علامه طباطبایی (منطقه 6)
• دبیرستان امام صادق (ع) (منطقه ۲)
• دبیرستان امامیه (منطقه ۱۲)
• دبیرستان علوی اسلامی (منطقهٔ ۱۲)
• دبیرستان قدس (منطقه ۸)
• دبیرستان آیین روشن (منطقه ۳)
• دبیرستان ابوریحان(منطقه ۱)
• دبیرستان ادیب فرزانه(منطقه ۱)
• دبیرستان اردیبهشت (منطقه ۲) ^[۳]
• دبیرستان ارشاد (منطقه ۲)
• دبیرستان استقلال (منطقه ۱۰)
• دبیرستان اسلامی رضوان (منطقه ۱)
• دبیرستان بهار علم آموزان (منطقه ۳)
• دبیرستان تزکیه (منطقه ۲)
• دبیرستان تسنیم (منطقه ۳)
• دبیرستان خدیجه کبری (منطقه ۳)
• دبیرستان راه رشد (منطقه۲)
• دبیرستان ربانی (منطقه۲)
• دبیرستان روشنگر شاهد (منطقه ۱۲)
• دبیرستان روشنگر منطقه ۱ سایت مدرسه
• دبیرستان روشنگر منطقه ۲
• دبیرستان سجاد (منطقه ۶)
• دبیرستان سلام (منطقه ۱)
• دبیرستان سلام (منطقه ۳)
• دبیرستان سلام (منطقه ۴)
• دبیرستان سلام (منطقه ۵)
• دبیرستان سوده(منطقه ۲)
• دبیرستان شاهد راه زینب(س) (منطقه ۹)
• دبیرستان شهید صدوقی (منطقه ۱۰)
• دبیرستان صبا (منطقه ۴)
• دبیرستان صدیقه رودباری
• دبیرستان صهبای صفا (منطقه ۱)
• دبیرستان صیانت (منطقه14)
• دبیرستان طلوع (منطقه ۳)
• دبیرستان عاشورا (شهرری)
• دبیرستان علوی (منطقه ۱۲)
• دبیرستان فدک (منطقه ۱)
• دبیرستان غیر دولتی فرشته (منطقه ۳)
• دبیرستان فرزانگان (منطقه ۱۸)
• دبیرستان فرزانگان زینب (شهر ری)
• دبیرستان تیزهوشان فرزانگان ۱ (منطقه ۶)
• دبیرستان تیزهوشان فرزانگان ۲ (منطقه ۱)
• دبیرستان تیزهوشان فرزانگان ۳ (منطقه ۳)
• دبیرستان فرهیختگان (منطقه ۱۸)
• دبیرستان فضیلت (منطقه ۱)
• دبیرستان مکتب الاحرار (منطقه ۱۰)
• دبیرستان منظومه خرد(منطقه۱)
• دبیرستان نخبگان علامه طباطبایی (منطقه ۶)
• دبیرستان نرجس (منطقه ۶)
• دبیرستان نمونه دولتی الزهرا (منطقه ۱۷)
• دبیرستان نمونه دولتی شهید باهنر (منطقه ۱۵)
• دبیرستان نمونه دولتی فاطمه الزهرا (منطقه ۱۸)
• دبیرستان نمونه دولتی فدک (منطقه ۱۸)
• دبیرستان نمونه دولتی فرهنگ (منطقه ۱۰)
• دبیرستان نمونه دولتی نرجس (منطقه ۱۷)
• دبیرستان نوآور (منطقه ۳)
• دبیرستان نهضت اسلامی (منطقه ۱)
• دبیرستان نور هدایت (منطقه ۱)
• دبیرستان هدف (منطقه ۳)
• دبیرستان هوانوردی
• هنرستان صدر (منطقه ۱۰)
• دبیرستان الهام (منطقه ۸)
• دبیرستان ندای زینب (منطقه۴)
• دبيرستان غيردولتي فدك(منطقه۱۶)

پسرانه [ویرایش]

• دبیرستان فجر خاتم(منطقه ۸) www.fajrekhatam.com
• دبیرستان نخبگان علامه طباطبایی (منطقه 1-3-6)
• دبیرستان محمد مردانی ۱۵ (منطقه ۱۰)
• دبیرستان امام صادق (ع)(منطقه ۲)
• دبیرستان شهید مطهری (منطقه ۴)
• دبیرستان آیت الله سعیدی (منطقه ۶)
• دبیرستان آیت الله امام موسی صدر (منطقه ۱)
• دبیرستان احدزاده (منظقه ۴)
• دبیرستان البرز (منطقه ۶)
• دبیرستان امام جعفر صادق (ع) (منطقه ۹) ^[۴]
• دبیرستان امام هادی (ع) (منطقه ۵)
• دبیرستان انرژی اتمی
• دبیرستان باقر العلوم
• دبیرستان بنیان (منطقهٔ ۴)
• دبیرستان پسرانه پاسدار شهید (منطقه۶)
• دبیرستان پسرانه دکتر محمود افشار (منطقه۳)
• دبیرستان توحید (منطقه ۴)
• دبیرستان توسعه صادرات ایران (منطقه ۳)
• دبیرستان چمران (منطقه ۱۴)
• دبیرستان حکمت
• دبیرستان خاتم (منطقه ۱)
• دبیرستان خردمند
• دبیرستان دانا (منطقه ۱)
• دبیرستان غیرانتفاعی البرز نو (منطقه ۶) ^[۵]
• دبیرستان دکتر حسابی (منطقه ۳)
• دبیرستان غیرانتفاعی مهرآیین(منطقه۱)
• دبیرستان دکتر حسابی (منطقه ۶)
• دبیرستان دکتر هشترودی (منطقه ۲)
• دبیرستان رازی (منطقه ۳)
• دبیرستان رشد
• دبیرستان روزبه (منطقه ۳)
• دبیرستان سرافراز (منطقه ۱)
• دبیرستان سروش (منطقه ۳)
• دبیرستان سلام ایران زمین (منطقه ۲) ^[۶]
• دبیرستان سلام تجریش (منطقه ۱) ^[۷]
• دبیرستان سلام دیباجی (منطقه ۳) ^[۸]
• دبیرستان سلام صادقیه (منطقه ۵)
• دبیرستان سیدالشهدا (منطقه ۸)
• دبیرستان سید جمال‌الدین اسدآبادی (منطقه ۱۱)
• دبیرستان شریعتی (منطقه۴)
• دبیرستان شهید باهنر (منطقه ۱۲)
• دبیرستان شهید بهشتی
• دبیرستان شهید حسن قدمی (منطقه ۱۰)
• دبیرستان شهید دکتر بهشتی (منطقه۲)
• دبیرستان شهید دکتر دانش (منطقه ۳)
• دبیرستان شهید محمدعلی عموئیان (اکباتان)
• دبیرستان شهید مطهری (منطقه ۱۳)
• دبیرستان صالح (منطقه۷)
• دبیرستان علامه امینی
• دبیرستان علامه امینی (منطقه ۵)
• دبیرستان علامه حلی (منطقه ۹)
• دبیرستان علامه حلی ۳ (منطقه ۱) ^[۹]
• دبیرستان علامه حلی ۵ (چهار راه طالقانی ولیعصر)
• دبیرستان علامه حلی ۴ (تهران - بزرگراه جلال آل احمد - ابتدای خیابان آرشمهر - جنب تعاونی فرهنگیان - پلاک ۹)^[۱۰]

* دبیرستان علامه طباطبایی (مناطق ۳-۵-۶)

• دبیرستان علمیه
• دبیرستان غیر دولتی آذین علم (منطقه ۱۳)
• دبیرستان غیر دولتی امیرکبیر (منطقه ۳و۴)
• دبیرستان غیر دولتی جهان آرا (منطقه ۱)
• دبیرستان غیر دولتی شهید دانش (منطقه ۳)
• دبیرستان غیر دولتی فرجاد (منطقه ۳)
• دبیرستان غیر دولتی امام خمینی (ره) (منطقه ۱۶)
• دبیرستان غیردولتی ظفر (منطقه ۱۳) ^[۱۱][۱۲]
• دبیرستان غیر دولتی کمال (منطقه ۸)
• دبیرستان غیرانتفاعی صالح (منطقه ۷)
• دبیرستان غیردولتی سرافراز (منطقه ۱) خ شریعتی خ شهید موسیوند ک شفقی
• دبیرستان فتح شاهد (منطقه ۳)
• دبیرستان فیروز بهرام
• دبیرستان فجر دانش (منطقه ۲)
• دبیرستان کوثر (منطقه ۶)
• دبیرستان مبتکران ^[۱۳]
• دبیرستان مصباح (منطقه ۱)
• دبیرستان مفید ۱
• دبیرستان مفید ۲
• دبیرستان مفید ۳ (منطقه ۳)
• دبیرستان موسسه فرهنگی علوی (منطقه ۱۲)
• دبیرستان شهدا(منطقه ۱۴)
• دبیرستان موعود (منطقه ۲)
• دبیرستان مهدیون (منطقه ۱۳)
• دبیرستان میرداماد (منطقه ۲۰)
• دبیرستان نخبگان علامه طباطبایی
• دبیرستان نمونه دولتی امام صادق (ع) (منطقه ۹)
• دبیرستان نیکان (منطقه ۱)
• دبیرستان هدایت میزان ^[۱۴]
• دبیرستان هوشمند دکتر غلامحسین مصاحب (منطقه ۵)
• دبیرستان ۲۲ بهمن ۵۷ ^[۱۵]
• دبیرستان باقر العلوم(منطقه ۲۰)* دبیرستان چهارده معصوم(ع) (منطقه ۴)
• هنرستان شهید آوینی (منطقه ۱۳)
• هنرستان فنی نظام مافی ^[۱۶]

نامعلوم [ویرایش]

• دبیرستان شهید مهدوی
• دبیرستان علمیه
• دبیرستان منتظری
• دبیرستان وحدت

پیش دانشگاهی [ویرایش]

دخترانه [ویرایش]

• پیش دانشگاهی غیر دولتی منظومهٔ خرد (منطقه۱) ^[۱۷]
• پیش دانشگاهی ادیب فرزانه (منطقه ۱)
• پیش دانشگاهی ادیب فرزانه (منطقه ۳)
• پیش دانشگاهی ربانی (منطقه۲)
• پیش دانشگاهی بنت الهدی|بنت الهدی
• پیش دانشگاهی نرجس (منطقه ۶)
• پسش دانشگاهی فرزانگان ۱ (منطقه۶)
• پیش دانشگاهی سوده (منطقه ۲)
• پیش دانشگاهی غیر دولتی ابو علی سینا (منطقه ۲)
• پیش دانشگاهی غیر دولتی صبا (منطقه ۴)
• پیش دانشگاهی نمونه دولتی نرجس (منطقه ۱۷)

پسرانه [ویرایش]

• پیش دانشگاهی فرجاد (منطقه ۳)
• پیش دانشگاهی جهان آرا (منطقه ۱)
• پیش دانشگاهی امام جعفر صادق (منطقه ۹)
• پیش دانشگاهی مبتکران
• پیش دانشگاهی ادب (منطقه ۶)
• پیش دانشگاهی علامه حلی
• پیش دانشگاهی شهید مطهری (منطقه ۶)
• پیش دانشگاهی نیکان (منطقه ۱)
• پیش دانشگاهی صالح (منطقه ۷)
• پیش دانشگاهی مبین (منطقه ۳)
• پیش دانشگاهی غیر انتفاعی شهید دانش (منطقه ۳۳)
• پیش دانشگاهی امام علی (ع) (منطقه ۱۴)
• پیش دانشگاهی شریعتی (منطقه۱۲)
• پیش دانشگاهی کوثر (منطقه ۶)

نامعلوم [ویرایش]

• پیش دانشگاهی آیت الله طالقانی
• پیش دانشگاهی شهید مهدوی
• پیش دانشگاهی شهید بهشتی (منطقه ۹)

لیستی از نام خیابان‌ها، بزرگراه‌ها و میدان‌های معروف و شناخته‌شده شهر تهران:

خیابان‌ها

خیابان لاله‌زار

• خیابان ولیعصر
• خیابان شریعتی
• خیابان انقلاب
• خیابان کارگر
• بلوار کشاورز
• خیابان مفتح

• جاده مخصوص کرج

بزرگراه‌ها و آزادراه‌ها

• بزرگراه همت
• بزرگراه رسالت
• بزرگراه تهران کرج
• بزرگراه صدر
• بزرگراه فتح
• بزرگراه افسریه

میدان‌ها

• حسن‌آباد
• میدان توپخانه
• میدان فردوسی
• میدان ونک
• میدان تجریش
• میدان قدس
• سپاه
• صادقیه
• انقلاب
• آزادی
• امام حسین

شهر تهران به ۲۲ منطقه شهرداری بخش شده است.

• منطقه ۱ شهرداری تهران
• منطقه ۲ شهرداری تهران
• منطقه ۳ شهرداری تهران
• منطقه ۴ شهرداری تهران
• منطقه ۵ شهرداری تهران
• منطقه ۶ شهرداری تهران
• منطقه ۷ شهرداری تهران
• منطقه ۸ شهرداری تهران
• منطقه ۹ شهرداری تهران
• منطقه ۱۰ شهرداری تهران
• منطقه ۱۱ شهرداری تهران
• منطقه ۱۲ شهرداری تهران
• منطقه ۱۳ شهرداری تهران
• منطقه ۱۴ شهرداری تهران
• منطقه ۱۵ شهرداری تهران
• منطقه ۱۶ شهرداری تهران
• منطقه ۱۷ شهرداری تهران
• منطقه ۱۸ شهرداری تهران
• منطقه ۱۹ شهرداری تهران
• منطقه ۲۰ شهرداری تهران
• منطقه ۲۱ شهرداری تهران
• منطقه ۲۲ شهرداری تهران

شهرک آپادانا
کشور	ایران
استان	تهران
شهر	تهران
منطقه شهری	منطقه ۵ شهرداری تهران
منطقه پستی	۱۳
پیش‌شماره محلی تلفن	۴۴۶۴ - ۴۴۶۵ - ۴۴۶۶

شهرک آپادانا، مجتمعی مسکونی در بخش غربی شهر تهران است.

موقعیت و محدوده جغرافیائی [ویرایش]

شهرک آپادانا در بخش غربی شهر تهران قرار دارد. هنگام حرکت به سمت تهران در اتوبان کرج-تهران، در سمت راست خود ابتدا شهرک اکباتان و سپس شهرک آپادانا را می‌بینید. این شهرک، از شمال به اتوبان تهران کرج، از جنوب به کوی بیمه، از شرق به مجتمع مسکونی شهید فکوری، از غرب به شهرک اکباتان محدود می‌شود. شهرک مذکور در منطقه ۵ شهرداری واقع است. این شهرک، ارتباطی با خیابان آپادانا (خرمشهر) در تهران ندارد.

نام شهرک [ویرایش]

• نام آپادانا از کاخ-تالار آپادانا در تخت جمشید و یا کاخ آپادانا (شوش) گرفته شده است.
• نام این شهرک در انگلیسی Shahrak-e Apadana یا Apadana Residential Complex گفته می‌شود.

تاریخچهٔ تشکیل [ویرایش]

• بانک رهنی به عنوان مجری طرح پس از اخذ مجوز از شهرداری و ضمن عقد قرارداد با پیمانکاران فرانسوی در سال١٣٥٠ نسبت به احداث ساختمانهای این شهرک اقدام نمودند^[۱]. نام شرکت سازنده شهرک آپادانا، S.A.E.IRAN بوده‌است. ولی در جریان انقلاب اسلامی، پیمانکاران خارجی عملیات را نیمه کاره رها و باتوجه به تشکیل بانک مسکن، این بانک عملیات را ادامه داد و پس از تکمیل ساختمانها از سال ۱۳۶۳ ضمن انتشار آگهی در روزنامه و ارائه نقشه شهرک آپادانا نسبت به فروش واحدهای مسکونی اقدام نمود. واحدهای مسکونی در آن زمان بدلیل نداشتن پایان کار و سند مالکیت به صورت اجاره به شرط تملیک و با عقد قراردادی ثبتی ضمن استفاده از تسهیلات بانکی به خریداران که بیشتر کارکنان دولت بودند واگذار گردید.

• از سال ۱۳۶۶ با توجه به اعلان بانک مسکن کلیه امور شهرک شامل فضای سبز، روشنایی، امور نظافت و سایر هزینه‌های تاسیساتی و موتورخانه‌ها به مالکین واگذار شد و مالکین با همکاری یکدیگر ضمن تشکیل مجامع عمومی و تدوین اساسنامه، طبق موازین قانون تملک آپارتمان‌ها و انتخاب هیئت‌های مدیره به تفکیک فازهای ۶ گانه، کلیه راهبری و نگهداریهای مورد نیاز شهرک را بعهده گرفته و ضمن ایجاد فضای سبز بسیار مطلوب سایر اقدامات مورد نیاز را انجام دادند.

• تا سال ۱۳۸۲ به دلیل عدم صدور پایان کار، شهرداری هیچگونه خدماتی را ارائه نداده بود. ولی در سال ۱۳۸۳ که پایان کار از شهرداری اخذ و اسناد مالکیت واحدهای مسکونی صادر گردید و عوارض نوسازی نیز به شهرداری پرداخت گردید، انتظار ساکنین برای گرفتن امکانات از شهرداری بیشتر گردید.

وضعیت ساختمان‌ها [ویرایش]

• با توجه به وجود ۶ موتورخانه و تاسیسات مستقل، کل ساختمانهای شهرک که شامل ۲۹۰۱ واحد مسکونی ۲ یا ۳ خوابه‌است به ۶ بخش یا فاز تقسیم بندی شده‌اند که هرفاز دارای یک موتورخانه جهت تامین آب گرم و همچنین تامین سرمایش تابستانه و گرمایش زمستانه ساختمانهای مربوطه می‌باشد (فن‌کوئل‌ها).

• هرفاز به طور تقریب ۵۰۰ واحد مسکونی را شامل می‌شود (فاز یک ۴۸۸واحد، فازدو ۵۱۰ واحد، فاز سه ۴۵۹ واحد، فاز چهار ۵۱۲ واحد، فاز پنج ۵۱۲ واحد، فاز شش ۴۲۰ واحد) که این واحدهای مسکونی در ۴۶ بلوک ساختمانی قراردارند. هر بلوک معمولاً دارای ۳ یا ۴ ورودی است که هر ورودی شامل ۵ تا ۱۱ طبقه می‌باشد که هر طبقه نیز معمولاً دارای ۲ واحد مسکونی می‌باشد.

• ساختمانهای شهرک از نوع بتن‌آرمه (متشکل از بتن و میلگرد) می‌باشد. سیستم سازه‌ای عمده ساختمانها بصورت دیوارهای برشی در دو جهت و دال بتن‌آرمه می‌باشد. در نمای ساختمان‌ها از قطعات پیش ساخته بتن‌آرمه استفاده شده‌است. پارتیشن‌های فرعی داخلی از نوع پانل‌های گچی می‌باشد. با توجه به اینکه عمده دیوارها از نوع دیوارهای برشی هستند، می‌توان انتظار داشت که ساختمان‌ها در برابر زلزله مقاومت بالایی داشته باشند (معمولا ساختمانهای با دیوار برشی، در زلزله فرو نمی‌ریزند). از طرف دیگر، با توجه به اینکه این دیوارها در طبقه همکف نیز وجود دارند (بر خلاف سایر مجتمع‌های مسکونی که طبقه همکف آنها، به پارکینگ یا محل عبور اختصاص دارد) اطمینان به مقاومت در برابر زلزله بیشتر می‌شود.

• گرچه در دیدگاه عمومی شایع است که این ساختمانها در برابر زلرله حدود ۸ ریشتر، مقاوم طراحی شده‌اند، که این موضوع بعید به نظر نمی رسد که به دلایل ذکر شده در پاراگراف فوق، ساختمانها مقاومت بالایی در برابر زلزله دارند. ضمنا بایستی در موقع بروز زلزله از پانل‌های گچی فاصله گرفت. همچنین تعدادی از اهالی مبادرت به تخریب تیرتیغه بتن‌آرمه بالای بازشوهای داخل دیوارهای برشی می‌کنند که کار درستی نیست.

وضعیت خیابان‌ها، محوطه و فضای سبز [ویرایش]

• شهرک آپادانا توسط دیوار محصور شده‌است. دور تا دور شهرک، یک خیابان اصلی وجود دارد و مسیرهای فرعی به داخل بلوک‌ها از آن منشعب می‌شوند.
• ورودی و خروجی خودروها، در ضلع شرقی شهرک قرار دارد. علاوه بر این، دسترسی عابرین پیاده به شهرک از طریق ضلع جنوب غربی (دسترسی به کوی بیمه) و درب شمال غربی (دسترسی به شهرک اکباتان) امکان پذیر می‌باشد.
• عمده فضای شهرک به پارکینگ اتومبیل‌ها و فضای سبز اختصاص دارد. با توجه به قدمت شهرک و نگهداری خوب فضای سبز، فضای سبز بسیار مناسب می‌باشد. در تمام محوطه داخلی، مسیرهای پباده‌روی سیمانی وجود دارد که از میان فضای سبز عبور می‌کند که بسیار زیبا است که پیاده روی در داخل شهرک را به فعالیتی مفرح تبدیل کرده‌است.

جمعیت [ویرایش]

شهرک آپادانا دارای حدود ۱۵۰۰۰ نفر جمعیت می‌باشد. در خانواده‌ها، والدین اغلب کارمندان شاغل و یا بازنشسته ادارات دولتی هستند و غالباً دارای تحصیلات عالیه می‌باشند.

نحوهٔ ادارهٔ امور شهرک [ویرایش]

هریک از فازهای ۶ گانه دارای یک هیئت مدیره منتخب است که در مجامع عمومی سالانه بارای مالکین بمدت ۲ سال انتخاب می‌شوند. در حال حاضر هیئت‌های مدیره هر فاز ضمن استخدام یک مدیرعامل یا مدیر اجرائی نسبت به اداره امور فاز با استفاده از مبالغ مصوبی که ماهانه تحت عنوان شارژ از ساکنین دریافت می‌نمایند نسبت به راهبری امور مربوطه و پرداخت هزینه‌های آن اقدام می‌نمایند.

موقعیت‌های فرهنگی، هنری، مذهبی، اجتماعی و ورزشی [ویرایش]

• شهرک دارای یک مسجد بنام الزهرا(س) می‌باشد که ضمن برگزاری مراسم سوگواری و جشنهای مذهبی، روزانه در سه نوبت نماز جماعت برگزار می‌نماید. همچنین کلاسهای فرهنگی هنری کانون مسجد برای پر کردن اوقات فراغت نوجوانان و جوانان در فصول مختلف سال بخصوص در فصل تابستان دایر می‌باشد.
• شهرک برای فعالیتهای ورزشی دارای یک زمین چمن مصنوعی و محصور است که توسط شهرداری احداث گردیده‌است و ضمناً یک سری کامل دستگاه‌های بدنسازی نیز توسط شهرداری در سال ۱۳۸۵ نصب گردیده‌است.

مدارس شهرک [ویرایش]

شامل ۷ مدرسه به شرح زیر است:

۱- دبستان شاهد دخترانه حضرت زینب(س) (دولتی / غیرانتفاعی؟)

۲- دبستان دخترانه عدالت (دولتی / غیرانتفاعی؟)

۳- دبیرستان و راهنمایی دخترانه عدالت (دولتی / غیرانتفاعی؟)

۴- مدرسه راهنمایی پسرانه شهید سعید کهن (دولتی)

۵- مدرسه راهنمایی پسرانه شاهد رهروان امام (ره) (دولتی)

۶- دبیرستان پسرانه سید حسن نصرالله (دولتی / غیرانتفاعی؟)

۷- دبستان پسرانه شهادت (دولتی / غیرانتفاعی؟)

مراکز بهداشتی و درمانی [ویرایش]

در شهرک کانکسی تحت نام (مرکز بهداشت آپادانا) به وسیله ی شهرداری به طور دائم استقرار یافته است و هم چنین مطب یک متخصص پوست و دو دکتر دندانپزشک و دو دکتر عمومی در ساعات اداری دایر می‌باشند.

مراکز تجاری [ویرایش]

دارای سه مرکز فروش یا بازارچه به نامهای ۱: گل مریم ۲: زنبق ۳: پامچال می‌باشد.

وسایل نقلیه عمومی [ویرایش]

اخیراً تعدادی خودرو ون از شهرک آپادانا به‌مقصد مترو صادقیه اهالی شهرک آپادانا و هم چنین اکباتان را جا به جا می کنند.

اعتراضات سیاسی [ویرایش]

راهپیمایی‌های داخل شهرک [ویرایش]

در روزهای پس از انتخابات ۲۲ خرداد ۱۳۸۸، همزمان با پیامدهای اعلام نتایج انتخابات ریاست جمهوری ایران (۱۳۸۸)، راهپیمایی‌های آرام شبانه در داخل شهرک آپادانا در حمایت از آقای مهندس موسوی با هدف جلب توجه همسایگان به نتایج اعلام شده انتخابات برگزار شد. این راهپیمایی‌ها با حضور تمام اعضای خانواده‌ها انجام شد و هیچگونه نا آرامی در پی نداشت. راهپیمایان با شعارهایی نظیر «آزادی اندیشه، از پنجره نمیشه» سعی می‌کردند همسایگانی که ایشان را از پنجره تماشا می‌کردند به جمع خود ملحق کنند. در شامگاه روز اول (شنبه ۲۳ خرداد ۱۳۸۸)، راهپیمایان با دخالت پلیس و استفاده از گاز اشک‌آور، متفرق شدند. در شامگاه روز دوم راهپیمایی (یکشنبه ۲۴ خرداد ۱۳۸۸)، تعداد جمعیت حداقل ۲۰۰۰ نفر تخمین زده می‌شد (با احتساب طول مسیر جمعیت حدود ۲۰۰ متر و عرض حدود ۱۰ متر). در شب‌های بعدی نیز، این راهپیمایی‌ها با تعداد جمعیت کمتر ادامه داشت. نهایتا در شامگاه شنبه ۳۰ خرداد ۱۳۸۸، راهپیمایی‌ها با دخالت پلیس و استفاده از گاز اشک‌آور خاتمه یافت.

سهراب اعرابی [ویرایش]

همچنین منزل شهید سهراب اعرابی از کشته شدگان روز بیست و پنج خرداد، در شهرک آپادانا می‌باشد (شرق مسجد الزهرا - بلوک سی و شش - ورودی سه). در شب‌های پس از اعلام کشته شدن وی، مردم هر شب در مقابل منزل ایشان به قصد همدردی تجمع کردند. همچنین میرحسین موسوی و زهرا رهنورد برای دیدار با خانواده سهراب اعرابی و همدردی و تسلی آنان به خانه آنها رفتند. شامگاه سه شنبه ۲۳ تیر ۱۳۸۸ (حدود ۹ و سی دقیقه شب)، میرحسین موسوی به همراه همسرش زهرا رهنورد در منزل سهراب اعرابی که در جریان اعتراضات به نتیجه انتخابات و در حوالی میدان آزادی ظاهرا بر اثر تیراندازی نیروهای بسیج کشته شد، حاضر شدند و با خانواده این جوان ۱۹ ساله ابراز همدردی کردند. چهارشنبه شب نیز علاوه بر مهدی کروبی؛ دکتر حبیب الله پیمان، بانوی فیلمساز رخشان بنی‌اعتماد و شاعر نامی شمس لنگرودی - که خود نیز ساکن آپاداناست - نیز به طور جداگانه با خانواده سهراب اعرابی دیدار و ابراز همدردی صمیمانه‌ای کردند.

دهکده کن [ویرایش]

کن نام یک روستا، دهکده، قریه، رود، محله و بخش ای در شمال غرب شهر تهران و استان تهران است. ولایت ری (یا همان استان تهران امروزی) از باستان چندین دهکده و روستا داشته است که یکی از معروف ترین آنها کن است. یکی از مناطقی که در اسناد تاریخی نامش از توابع ری در کنار شمران و تهران آمده کن می باشد. ساکنان قدیمی کن گویشی کوهستانی دارند که به آوای تاتی بسیار نزدیک است و به لهجه کنی معروف است. و تمامی کسانی که در چند دویست سال گذشته از کاشان، قزوین، اراک، مازندران و آذربایجان به آن محل پا گذاشته اند، لهجه این مردم کوهستانی را گرفته اند. در زبان محلی به کن کند هم گفته می شود.

بافت معماری [ویرایش]

بافت معماری کن از خشت و گل و شیروانی های فلزی و چوب است. بافتی که هنوز باقی مانده و در خانه های قدیمی و تکایا دیده می شود. کوچه های باریک و خانه های دو طبقه قدیمی که در گذشته به ندرت آجری بوده. اما امروزه به خاطر توسعه شهر تهران و اتوبان هایی چون همت، حکیم و آبشناسان و آزادراه در دست احداث تهران به شمال، تغییر کرده و خانه هایش به مرور زمان شبیه به بافت مدرن تهران شده است. تنها قسمتی از زمین های کن دارای سند می باشند و اکثر اراضی قولنامه ای و و وقفی است. از معروف ترین آثار باستانی شهر امروز تهران، پل حاج محمد علی کنی است.

بخش کن [ویرایش]

بخش کن یکی از بخش های اصلی شهر تهران بوده و در گذشته منطقه یا بخش کن از شرق به میدان توحید، ستارخان و آریاشهر یا صادقیه(حسن آباد)، از غرب تا گرم دره، وردآورد و قلعه حسن خان(شهرقدس) و اسماعیل آباد، از شمال تا شمیرانات، فرحزاد، امامزاده داود و از جنوب تا نهر فیروز بهرام، مهرآباد، تهرانسر و بزرگراه آزادگان امروزی ادامه داشته . هنوز بخشی به نام کن وجود دارد و بخشداری کن موجود است اما این بخش بسیار کوچک شده است. روستاهای سولقون، سنگون، کشار، کیگا، وردیج، واریش و امامزاده داوود در این بخش هستند. مناطق 5 ، 2 ، 1 ، 22 و 21 قبلاً قسمتی از اراضی کن بوده اند که در اسناد رسمی، قولنامه ها و سه جلدی (شناسنامه) مردم این مناطق نام کن به عنوان بخش برده شده است.

رود کن [ویرایش]

کن در منطقه ای کوهپایه ای البرز واقع شده و کوه های بسیاری آن را احاطه کرده اند. کوههای اطراف کن بسیارند. 1- کوه باغ میر. 2- کوه آسیابک یا آسیاب باد. 3- کوه دره مالا. 4- تپه کوهک. 5- کوه کبوتک. 6- کوه گرم دره. 7- کوه پیر داوود. 8- کوه هزار دره. 9- کوه دره شور. 10- کوه بازارک. 11- کوه شاهنشین. 12- کوه لوارک. 13- پهنه‌حصار (رشته کوه). 14- کوه لیچه. 15- کوه مزرا.

در پایه همه ی این کوه ها، نهر و چشمه هایی است که آب آن به رودخانه کن می ریزد. هر کوه دره هایی دارد که طبیعتی زیبا دارند. رود، آبشار، توتستان، درختان گردو و شاه توت و طبیعت بکر از خصیصه این منطقه است. دره های اطراف کن نیز بسیارند. دره حصارک، تنگه باغ میر، دره مالا، دره زرنو کوچک، دره زرنو بزرگ، دره پل حاجی محمد علی، دره لوسک، تنگه، دره ولوزونه، دره باغ درغمش، خرگوش دره، دره رودخانه، دره لوره کون، دره وسک، دره لدمارد موسوم به دره آسیاب باد، گرم دره در انتهای کوه آسیاب باد، دره دروازه کوهک، دره پستونک، دره خواجه، دره قلاچ، هزار دره و ده ها دره دیگر.