X
تبلیغات
دانستنیها ی تاریخ وجغرافیایی ایران وجهان

دانستنیها ی تاریخ وجغرافیایی ایران وجهان
اشنایی کامل با شهرهای ایران وجهان- تاریخ ایران وجهان وهزاران جدول اماری 
قالب وبلاگ
شهرستان بستان‌آباد
تصویری از شهرستان بستان‌آباد
اطلاعات کلی
کشور ایران Flag of Iran.svg
استان آذربایجان شرقی
مرکز بستان‌آباد
نام‌های پیشین اوجان
سال شهرستان شدن ۱۳۶۹[۱]
مردم
جمعیت ۹۶٬۵۵۵ نفر[۲]
مذهب شیعه
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه ۸
بارش سالانه 320
روزهای یخبندان سالانه 180 روز
داده‌های دیگر
پیش‌شماره تلفنی ۰۴۳۲
شهرها
بستان آباد و تیکمه داش
تعداد بخش‌ها
مرکزی و تیکمه داش

شهرستان بُستان‌آباد یکی از شهرستان‌های استان آذربایجان شرقی است. مرکز این شهرستان، شهر بستان‌آباد می‌باشد. دمای مرکز این شهرستان گاهی به ۴۶- درجه سانتیگراد رسیده است و به همین دلیل سردترین شهر ایران لقب گرفته است.

جغرافیا

بستان‌آباد یکی از شهرستانهای مهم استان آذربایجان شرقی است که در ۴۵ کیلومتری شرق تبریز در مسیر ترانزیتی تبریز-تهران و تبریز-سراب و اردبیل واقع است. این شهرستان بین شهرستانهای مراغه، هریس، هشترود، میانه، تبریز و سراب (از شمال به هریس، از جنوب به شهرستان هشترود، از غرب به تبریز، از شرق به شهرستانهای سراب و میانه و از جنوب غربی به شهرستان مراغه) محدود می‌شود و از نظر جغرافیایی بین ۴۶ درجه و ۳۰ دقیقه و ۴۷ درجه و ۱۴ دقیقه طول شرقی و ۳۷ درجه و ۳۲ دقیقه و ۳۸ درجه و ۴ دقیقه عرض شمالی قرار گرفته‌است. ارتفاع شهرستان بستان آباد از سطح آزاد دریا۱۷۴۰ متر می‌باشد.

مساحت این شهرستان ۲۹۶۹-۳/۲۸۵۰ کیلومتر است که در مقایسه با مساحت کل استان ۴/۶ درصد را به خود اختصاص داده‌است.

بستان آباد شامل سه قسمت بستان آباد علیا، سفلا و اسکی کند می‌باشد که مجموعه مرکز شهرستان را تشکیل می‌دهند.

پستی و بلندی‌ها

بستان‌آباد منطقه‌ایست کوهستانی که سراسر قسمت جنوبیش را کوههای پربرف و مرتفع پوشانده‌است. شمال آن در امتداد کوههای بزغوش و غرب این شهرستان در امتداد کوههای مورو داغ به ارتفاع ۲۹۶۰ متر در دنباله کوههای مورو داغ و بزغوش بنام تک آلتی و گردنه معروف شبلی قرار گرفته‌است. مرتفع‌ترین نقطه شهرستان کوه سهند به ارتفاع ۳۷۷۲ متر می‌باشد.

ارتفاعات مهم

  1. کوه سهند به ارتفاع ۳۷۷۲ متر سومین قله آذربایجان بعد از سبلان به ارتفاع ۴۸۰۰ متر و آرارات به ارتفاع ۳۹۱۳ تا ۵۱۵۴ متر می‌باشد. دامنه‌های این کوه را ۲۵ فرسنگ تخمین می‌زنند. این کوه سرچشمه رودخانه‌های اوجان، مهرانه رود، سهند و آلمالو است که عمده آب مشروب شهر تبریز از چشمه‌ها و سیلابها و ذخائر ارضی این کوه تامین می‌گردد.
  2. کوه شبلی به ارتفاع ۱۶۵۴ متر که جاده تهران – تبریز از آن عبور می‌کند و یکی از معروفترین گردنه‌های ایران در آن واقع شده‌است (که کمتر راننده و مسافری پیدا می‌شود که از آن خاطره‌ای نداشته باشد.)
  3. کوه آلتی به ارتفاع ۲۵۶۰ متر در شمال آبادی شبلی واقع است که در قله آن دکلهای رایو و تلویزیون نصب شده‌است.
  4. بیوک داغ به ارتفاع ۲۹۶۰ متر
  5. قباق داغ به ارتفاع ۲۹۰۴ متر
  6. دروانه داغ به ارتفاع ۲۹۵۴ متر
  7. بزداغ به ارتفاع ۳۶۰۵ متر
  8. کوه حیدربابا (این کوه از لحاظ زمین‌شناسی عظمت چندانی ندارد ولی از دیدگاه اجتماعی می‌توان به اهمیت آن از نظر موردخطاب بودن ادبی در اشعار استاد شهریار اشاره کرد. این کوه به علت قرار گیری در مسیر راه آهن تبریز - میانه و ترانشه برداری از آن در حد زیادی تخریب شده‌است).

آب و هوا سردترین شهر ایران

آب و هوای بستان آباد به دلیل قرار گرفتن در دامنه کوهستان سهند در زمستان سرد و پربرف و در تابستان معتدل است. دمای مرکز این شهرستان گاهی به ۴۶- درجه رسیده وبه این دلیل سردترین شهر ایران لقب گرفته است. هوای این شهرستان شش ماه از سال خشک و شش ماه دیگر مرطوب می‌باشد. رژیم بارندگی آن دارای دو حداکثر در ماههای اردیبهشت و خرداد که با یک حداقل در ماههای تیر و مرداد قطع می‌شود. بنابراین اختلاف فصل بارندگی در این شهرستان زیاد می‌باشد. با توجه به کلیماتوگرام این شهرستان ملاحظه می‌کنیم که ۲ ماه خیلی خشک در خرداد و تیر و ۲ ماه خشک در شهریور و مهر و ۲ ماه نیمه خشک در آذر و آبان و ۶ ماه مرطوب از آذر الی اردیبهشت دارد متوسط بارندگی سالانه آن ۳۲۰ میلیمتر و تبخیر آن ۲۵۰ میلیمتر می‌باشد تبخیر حقیقی آن نسبت به بارندگی ۹۳ درصد می‌باشد. متوسط درجه حرارت آن ۸ درجه سانتی گراد می‌باشد.

پوشش گیاهی، جنگل و مرتع

گیاهان طبیعی منطقه اغلب به علت تبدیل مراتع به زمین کشاورزی از بین رفته و مقدار کمی از آنها از جمله گرافیدها و خار شتر و انواع Dietalel دیده می‌شود. در دوره‌ها و نقاط گود اطراف روستاها که آب زیرزمینی بالا و رطوبت زیاد است درختان زبان گنجشک و تبریزی و نارون دیده می‌شود.

منابع آب شهرستان

باتوجه به بارندگی زیاد در منطقه از منابع آبی مختلفی در این شهرستان می‌توان آب استحصال نمود.

رواناب‌ها

  1. رودخانه اوجان چای که از دامنه ولی کوه سهند سرچشمه می‌گیرد.
  2. رودخانه سعیدآباد که از به هم پیوستن دو رودخانه هزارچای و متنق بوجود می‌آید.
  3. پیرلی چای که از جنوب روستای اسفنگره سرچشمه می‌گیرد و به رود اوجان چای می‌پیوندد.
  4. آیقرچای که از دامنه اروانه داغ و چیاق داغ سرچشمه می‌گیرد و به اوجان چای می‌پیوندد.
  5. رودخانه قازان چای از دامنه‌های شرقی سهند سرچشمه می‌گیرد و به بهادرچای می‌ریزد.
  6. رودخانه معرف به یکی رودخانه هشترود معرف مباشد ولی درواقع درحومه بستان آباد قرار گرفته که معرف به رودخانه روستای سلطانگه مباشد.

مشاهیر

مقبرهٔ شهریار در مقبرةالشعرای تبریز.

شعری از خسته قاسم: خسته قاسم تیکمه داشلی * * گونی غملی گوزی یاشلی

Mostafa Mohammad-Najjar.JPG

ورزشکاران

اشتغال

تقریباً ۶۵ درصد اشتغال در شهرستان بستان‌آباد به صورت کاذب می‌باشد. تمام ادارات در این شهر دولتی هستند. دولت توجه کافی به این منطقه ندارد. اهالی ۸ ماه سال بیکار هستند و تنها ۴ ماه به طور دایم کار می‌کنند. میزان مهاجرت سرسام آور بوده د. تحصیل کردگان شهرستان اندک و جوانان همواره دارای استرس کار و درآمد هستند.حسین نوری:قهرمان چندین دوره مسابقات پرورش اندام می‌باشد

آموزش و پرورش

تعداد کل دانش آموزان شهرستان ۲۴۷۴۶ نفر می‌باشد و از این تعداد ۲۷۷۸ نفر شهری و ۲۱۹۶۸ نفر روستائی می‌باشند. از تعداد کل دانش آموز روستائی ۱۵۴۰۷ نفر در مقطع ابتدائی، ۳۷۸۶ نفر در مقطع راهنمایی و ۶۱۹ نفر دبیرستان و از تعداد کل دانش آموز شهری ۲۱۳۱ نفر در مقطع ابتدائی، ۱۲۲۵ نفر در مقطع راهنمائی و ۱۴۲۶ نفر دبیرستان و ۳۱۶ نفر در سایر مقاطع مشغول به تحصیل می‌باشند.

صنعت گردشگری (توریسم)

جاذبه‌های طبیعی

  • تالاب قوری‌گل در ۱۵ کیلومتری بستان اباد و ۳۰ کیلومتری تبریز
  • آبگرم درمانی در مرکز شهر
  • دره زیبای شاهیوردی در دامنه کوه جام سهند
  • دامنه‌های سلسله جبال سهند و بزقوش
  • تالاب آلمالو گلی در نزدیکی روستای المالو
  • تالاب آلقاز در دامنه کوه قاسم داغی
  • کوه حیدربابا در روستای خشکناب زادگاه شهریار
  • پیست اسکی سهند
  • درهٔ سعیدآباد
  • غار اسکندر و استیار
  • غار آق‌بلاغ

آثار و ابنیه تاریخی

  • عمارت نائب‌السلطنه: این عمارت در سال ۱۲۱۲ هجری بنا گردیده‌است که اکنون از او فقط خرابه‌ای برجای مانده‌است. این بنا در کنار راه خیرآباد و چمن اوجان است.
  • نادر تپه‌سی: در این محال آثار بنا و ساختمان مشاهده می‌شود که گویا نادرشاه در زمان حیات خود در آنجا اقامت گزیده‌است این تپه در قسمت جنوب شهر بستان آباد واقع است و متعلق به دوران مغول می‌باشد.
  • روستای کنک لو با آثار تاریخی فراوان از دوران صفوی
  • قزل کوشک: ساختمان و قصر سلطنتی شاهان مغول.
  • تپه طاحونه (دیرمان تپه‌سی): بین رودخانه صبرلو و حاج‌آقا می‌باشد که دارای آثار زیاد و بسیار مرموز است.
  • جانقور: که جایگاه شهر اوجان است.
  • گورستان‌های آبادی‌های دیزناب و امین‌آباد: سنگ‌نوشته‌های قبور با خط و زبان عربی در قرون هفت و هشت نوشته شده‌اند.
  • کاروانسراهای تیکمه داش
  • کاروانسراهای شیبلی
  • مسجد روستای جانبهان
  • مزار خسته قاسم در شهر تیکه داش

ره‌آورد (سوغاتی)

فطیر محلی، معروفترین سوغاتی بستان آباد از دیر باز معروف بوده و کام میهمانان را شیرین می‌کند. لازم به ذکر است بزرگترین فطیر (نان سنتی) ایران در شهر بستان اباد پخت شده است.

زبان و ادبیات

زبان رایج در منطقه ترکی آذربایجانی می‌باشد که در لهجه‌ها و گویش‌ها تفاوت وجود دارد. زبان ترکی علاوه بر زبان محاوره‌ای مردم، نقش اساسی در حفظ فرهنگ و آداب و رسوم منطقه داشته بطوریکه مثلها و ادبیات شفاهی و اشعار در مناسبتها و ایام مذهبی به زبان ترکی است.

اقتصاد

اقتصاد منطقه بستان آباد وابسته به کشاورزی و دامداری، و نشات گرفته از وجود آب و زمین مرغوب است. در بخش کشاورزی محصولاتی چون غلات و سیب زمینی از تولید بالا و مرغوبیت مناسب برخوردار است و در بخش دامداری و در قسمت لبنیات و خصوصاً پنیر از شهرت بسزائی برخوردار می‌باشد. شغل اصلی مردم کشاورزی، دامداری، قالیبافی و مشاغل آزاد می‌باشد در اکثر روستاهای تابع بستان آباد قالیبافی روستائی با نقشه روستاباف، بسیار رونق و رواج دارد و از منابع بزرگ درآمد مردم است.

وجود معادن مختلف در کوههای مجاور، و کارخانه‌های مجهزی تاسیس شده در کنار جاده تبریز- بستان آباد، رونق بسزائی به اقتصاد و منابع شهرستان بخشیده‌است. واحدها و کارخانه‌های مختلف از جمله صابون سازی، قندریزی، حلاجی، کشبافی، تولید مواد غذائی در مرکز شهرستان مشغول به کار می‌باشند. در سالهای اخیر کامیون‌داری و خدمات حمل و نقل در ردیف عمده‌ترین مشاغل بستان آباد درآمده است. قرار گرفتن بستان آباد در مسیر جاده ترانزیتی تبریز- تهران و تبریز- اردبیل، در توسعه و گسترش اقتصادی شهرستان و توجه مردم به داد و ستد با روستاهای اقماری بسیار مؤثر است. ایجاد مراکز حمل و نقل و بنگاههای باربری و انبارهای کالای کشاورزی در بستان آباد، بر میزان حجم داد و ستد و گسترش روابط بازرگانی افزوده‌است.

کالای تجاری عمده بستان‌آباد بعد از غلات و سیب زمینی، پنیر و خیارشور و مواد غذائی است که دارای رتبه‌ای بالا در سطح استان می‌باشد. بستان آباد با تحت پوشش قرار دادن خرید شیر اغلب روستاهای کردستان و اردبیل و خلخال و میانه و ایلات دارای تولید لبنیات بسیار مرغوب و بالائی است که در کل کشور شهرت بسزائی دارد.

کشاورزی

کل اراضی زیر کشت و آیش شهرستان طبق آمار سازمان کشاورزی استان در سال ۱۳۷۵ قریب به ۱۳۷۰۵۰ هکتار می‌باشد که اعم از دیم و آبی در آنها محصولات زراعی به اشکال مختلف کشت می‌شود. از کل اراضی زیر کشت و آیش ۲/۸۰٪ آن (یعنی حدود ۱۰۹۹۴۶) به کشت دیم اختصاص دارد.

صنعت

از آنجا که بستان آباد به مرکز استان یعنی تبریز نزدیک است لذا کارخانجات متعددی در بستان آباد و مسیر بستان آباد- تبریز قرار گرفته‌است در عین حال در خود شهرستان واحدهای صنعتی فعال مشغول بکارند که کم و بیش در رشد اقتصادی و اشتغال زائی منطقه مؤثرند که شامل کارخانجات کش و قیطان، سماور و بخاری، ادارات کشاورزی و ساختمانی، جوراب، مواد غذائی (نمک، آرد، قند) نایلون و نایلکس و صابون و غیره می‌باشد. گذشته از این، شهرستان بستان آباد دارای صنایع دستی و صنعتی از قبیل فرش بافی و جاجیم بافی و... می‌باشد که از لحاظ ارزآوری دارای اهمیت فراوانی می‌باشند.

این شهرستان دارای آبگرمهای متعدد در منطقه صنعت توریسم نیز می‌تواند در این منطقه بطور اصولی شک گیرد که در این راستا فرمانداری بستان آباد اقدامات مثبتی کرده‌است که امید است با شکل گیری این صنعت بصورت بنیادی گامی بزرگ در پیشبرد اقتصاد کشور برداشته شود.

معادن

در شهرستان بستان‌آباد، معادن گچ، پوکه، سنگ و فیروزه وجود دارد که زیر نظر مستقیم اداره معادن و فلزات اداره می‌شود.

نگارخانه

روستای شنگل اباد ازتوابع یستان ابادتاریخ کهن دارد دارای باغهای بزرگ گردو وبه وسیب گلابی که تولید کننده برزگ گردوهای کاغذی بوده ودشتها وکوه‌های زیباوگیاهان دارویی واز بهترینهای منطقه می‌باشد که در پایین کوه حیدر بابا قراردارد این روستای ویلایی زاد گاه خان هابوده و

[ چهارم دی 1392 ] [ 12:36 ] [ اطلس ایران وجهان ]

جمعیت شهرهای آذربایجانشرقی درسال90(مرکز شهر)

ردیف        نام شهر            جمعیت مرکز شهر                                      

1 آبش احمد    2,864       نفر                  
2 آذرشهر 41,368     نفر
3 آق کند 2,281       نفر
4 اسکو 18,280     نفر
5 بناب جدید 4,980       نفر
6 اهر 97,527     نفر
7 ایلخچی 15,721     نفر
8 باسمنج 12,068     نفر
9 بخشایش 6,473       نفر
10 بستان آباد 19,084     نفر
11 بناب 86,0117    نفر
12 تبریز 1,571,559  نفر
13 ترکمنچای 7,361        نفر
14 ترک 2,294        نفر
15 طسوج 8,360        نفر
16 تیکمه داش 2,898        نفر
17 جلفا 5,976        نفر
18 خاروانا 2,202        نفر
19 خامنه 3,553        نفر
20 خسروشهر 16,777      نفر
21 خراجو 1,75         نفر
22 خمارلو 1,543       نفر
23 خواجه 4,166       نفر
24 دوزدوزان 4,003       نفر
25 زرنق 5,357       نفر
26 زنوز 3,367       نفر
27 سردرود 28,026      نفر
28 سراب 47,589      نفر
29 شبستر 16,201    نفر
30 شربیان 4,917       نفر
31 سیس 5,767       نفر
32 سیه رود 1,699       نفر
33 شرفخانه 4,362       نفر
34 شند آباد 1,0007      نفر
35 صوفیان 1,0094      نفر
36 عجبشیر 30,179       نفر
37 قره آغاج 5,499       نفر
38 کشکسرای 8,370       نفر
39 کلوانق 7,131       نفر
40 کلیبر 10,904     نفر
41 گوگان 12,481     نفر
42 لیلان 6,847      نفر
43 مراغه 168,490   نفر
44 مرند 129,058   نفر
45 ملکان 27,735     نفر
46 ممقان 14,133     نفر
47 مهربان 7,033       نفر
48 میانه 100,940   نفر
49 وایقان 4,599      نفر
50 ورزقان 4,595      نفر
51 هادیشهر 32,099    نفر
52 هریس 11,305    نفر
53 هشترود 22,094    نفر
54 هوراند 4,656      نفر
55 یامچی 10,477    نفر
56 کوزه کنان 3,961      نفر
57 نظر کهریزی 1,426      نفر
58 سهند 15,299    نفر

[ دوازدهم اسفند 1391 ] [ 14:23 ] [ اطلس ایران وجهان ]

دریاچه ارومیه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
 
دریاچه ارومیه
نام باستانی : چیچَست
موقعیت ایران, آذربایجان شرقی
آذربایجان غربی
مختصات شرقی′۱۹°۴۵ شمالی′۴۲°۳۷ / ۴۵٫۳۱۷غرب ۳۷٫۷جنوب / -۴۵٫۳۱۷;-۳۷٫۷
خروجی اولیه تبخیر
مساحت آبخیز ۵۱٬۸۷۶ کیلومتر مربع
کشور منشا Iran
حداکثر طول ۱۴۰ کیلومتر
حداکثر عرض ۵۵ کیلومتر
مساحت سطح ۵٬۲۰۰ کیلومتر مربع
حداکثر عمق ۱۶ m (۵۲ ft)
ارتفاع از سطح آبهای آزاد ۱٬۲۶۷ متر
جزیره‌ها ۱۰۲
نقشه درياچه اروميه در نقشه ایران در دوره افشاریه.
نام دریاچه در نقشه، دریاچه شاهی ذکر شده‌است.

دریاچه اُرومیهبا نام سابق دریاچه رضاییه در شمال غربی ایران و در منطقهٔ آذربایجان واقع شده‌است. این دریاچه طبق آخرین تقسیمات کشوری، بین دو استان آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی تقسیم شده‌است. دریاچهٔ ارومیه، بزرگ‌ترین دریاچهٔ داخلی ایران و دومین دریاچهٔ آب‌شور دنیا است.[۱] آب این دریاچه بسیار شور بوده و عمدتاً از رودخانه‌های زرینه‌رود، سیمینه‌رود، گادر، باراندوز، شهرچای، نازلو و زولا تغذیه می‌شود.

حوضهٔ آبریز دریاچه ارومیه، ۵۱٬۸۷۶ کیلومتر مربع است[۲] که پیرامون ۳٪ مساحت کل کشور ایران را دربر می‌گیرد. این حوضه با داشتن دشت‌هایی مانند دشت تبریز، ارومیه، مراغه، مهاباد، میاندوآب، نقده، سلماس، پیرانشهر، آذرشهر و اشنویه، یکی از کانون‌های ارزشمند فعالیت کشاورزی و دامداری در ایران به‌شمار می‌رود.

تصویر ماهواره ای از دریاچه ارومیه که در سال ۲۰۰۳ گرفته شده است.دو نیم شدن دریاچه به خاطر پل میان گذر دریاچه در مرکز آن مشخص است.

دریاچه ارومیه بزرگ‌ترین آبگیر دایمی آسیای غربی است که در شمال غرب فلات ایران قرار گرفته‌است. پارک ملی دریاچه ارومیه پس از مرداب انزلی، از جالب‌ترین و نغزترین زیستگاه‌های طبیعی جانوران در ایران به‌شمار می‌رود. در حال حاضر ۲۷ گونه پستاندار، ۲۱۲ گونه پرنده، ۴۱ گونه خزنده، ۷ گونه دوزیست و ۲۶ گونه ماهی حیات وحش این دریاچه را تشکیل داده‌اند.[۳]

آب دریاچهٔ ارومیه بسیار شور و میزان نمک محلول در آن دو برابر اقیانوس‌ها است. به این دلیل، هیچ ماهی و نرم‌تنی به جز گونه‌هایی از سخت‌پوستان در آن زندگی نمی‌کنند و آب آن هیچ‌وقت یخ نمی‌زند. شناکنندگان نیز می‌توانند بر روی آب آن شناور بمانند.[۴]

دریاچهٔ ارومیه دارای ۱۰۲ جزیره‌است که همهٔ آن‌ها از سوی سازمان یونسکو به عنوان اندوختهٔ طبیعی جهان به ثبت رسیده‌اند. جزیرهٔ اِشک، زیستگاه پرندگان زیبای کوچک، از جمله مرغ آتش و تنجه و همچنین تعدادی گوزن زرد ایرانی و گوسفند وحشی (قوچ و میش) به آن انتقال داده شده‌اند. برای گشت و گذار در دریاچه و جزیره‌های آن می‌توان از دو کشتی سهند و نوح، یا قایق‌های گوناگون در بندر گلمانخانه بهره گرفت.

 وجه تسمیه

 

اين‌ درياچه‌ را در زبان‌ سريانى‌ ارميا، در ارمنى‌ اُرمى‌، در عربى‌ ارميه‌، در فارسى‌ و تركى‌ عهد عثمانى‌ اروميه‌ نوشته‌اند. نام‌ مذكور ايرانى‌ به‌ نظر نمى‌رسد. مؤلفان‌ دربارة نام‌ اين‌ درياچه‌ به‌ گونه‌هاي‌ مختلف‌ داوري‌ كرده‌اند: پورداود نام‌ اورميه‌ را تركيبى‌ از دو واژة آرامى‌ «اور» به‌ معناي‌ شهر و «مياه‌» به‌ معنای آب‌ نوشته‌ است‌. در هزوارش‌ پهلوي‌، نوشتة آرامى‌ «مياه‌» آب‌ خوانده‌ مى‌شود، ولى‌ در شهر ناميدن‌ «اور» جاي‌ ترديد است‌. «اور» در زبان‌ عبري‌ به‌ معناي‌ نور آمده‌ است‌ مينورسكى‌ با تكيه‌ به‌ متنى‌ سريانى‌ كه‌ در آن‌ اسم‌ مكانى‌ به‌ نام‌ ارميت‌ در كنار درياچه مزبور آمده‌است‌، نام‌اورميه‌ را «ارميه» (ارميا) و به‌ظاهر سريانى‌ خوانده‌ است‌. اين‌نام‌ در متون‌ اسلامى‌ به‌ صورت‌ اُرميه‌ و اُرمى‌ آمده‌ است‌. مردم‌ محلى‌ درياچة مزبور را اورمى‌ مى‌نامند. برخى‌ مؤلفان‌ ترك‌ اين‌ درياچه‌ را اروميه‌ يا روميه‌ نوشته‌، و چنين‌ پنداشته‌اند كه‌ منسوب‌ به‌ روم‌ شرقى‌ است‌. اين‌ نظر در همة موارد قاطع‌ نيست‌، زيرا در نوشته‌هاي‌ برخى‌ مؤلفان‌ معاصر ترك‌ نيز نام‌ درياچه‌ به‌ صورت‌ اورميه‌ آمده‌ است‌ (در متون‌ كهن‌ ايرانى‌ نام‌ اين‌ درياچه‌ به‌ صورت‌ چيچست با ياء مجهول‌ آمده‌ است‌ ) واژه اوستايى‌ چيچست‌ به‌ معناي‌ درخشنده‌ و شفاف‌ است‌ گمان‌ مى‌رود شوري‌ و ذرات‌ نمك‌ فراوان‌ موجب‌ درخشندگى‌ آن‌ شده‌ باشد. مؤلفان‌ عهد اسلامى‌ اغلب‌ از شوري‌ آب‌ اين‌ درياچه‌ ياد كرده‌اند.[۵]

در شاهنامة فردوسى‌ و در نسخه‌اي‌ از نزهة القلوب‌ نام‌ چيچست‌ به‌ صورت‌ خنجست‌ آمده‌ است‌ (بارتولد، كه‌ آن‌ را تصحيف‌ همين‌ اسم‌ دانسته‌اند ). از ديگر نامهای كهن‌ اين‌ درياچه‌، كبودان‌ است‌. استرابن‌ كه‌ در حدود سده 1م‌ مى‌زيسته‌، اين‌ درياچه‌ را كپوتا نوشته‌ است‌. پورداود معتقد است‌ نام‌ دو هزار سالة كپوتا بايد از واژة كپوت‌ (كبود) در زبان‌ پارسى‌ باستان‌ باشد. در منابع‌ اسلامى‌ نيز اين‌ نام‌ به‌ صورت‌ درياي‌ كبوذان‌ و كبودان‌ آمده‌ است‌.[۶]

درياچه اورميه‌ را درنوشته‌ها به‌نام‌جزيره‌های درون‌ آن‌ نيزخوانده‌اند. يكى‌ از اين‌ جزيره‌ها كبودان‌ است‌. شايد نام‌ جزيره‌ از نام‌ درياچه‌ و يا به‌ عكس‌ گرفته‌ شده‌ باشد. پورداود نام‌ جزيره‌ را برگرفته‌ از نام‌ درياچه‌ دانسته‌ است‌. بطلميوس‌ نام‌ درياچه‌ را مارگيانه‌ (مانتيانه‌، به‌ احتمال‌ مراغه‌) نوشته‌ است‌. هرودت‌ از قومى‌ با نام‌ ماتينوي‌ ياد كرده‌ كه‌ به‌ نام‌ مانتيانه‌ نزديك‌ است‌ مينورسكى‌ نام‌ مانتيانه‌ را با نام‌ مانّاها كه‌ در حوالى‌ اين‌ درياچه‌ مى‌زيسته‌اند، نزديك‌ دانسته‌ است‌ ابوالفدا درياچه مزبور را «بحيرة تلا» ضبط كرده‌، دژی را نيز بر كوهى‌ در اين‌ درياچه‌ به‌ همان‌ نام‌ ناميده‌، و مدعى‌ شده‌ است‌ كه‌ هلاكو اموال‌ خود را در آن‌ دژ نهاده‌ بود. طبري‌ از دژ نام‌ برده‌، و نوشته‌ است‌ كه‌ محمد بن‌ بعيث‌ در 220ق‌ به‌ دژي‌ در ميان‌ اين‌ درياچه‌ كه‌ شاهى‌ ناميده‌ مى‌شد، رفت‌. پورداود مى‌نويسد كه‌ اين‌ درياچه‌ را گاه‌ به‌ نام‌ يكى‌ از جزيره‌هاي‌ بزرگ‌ كوهستانى‌ آن‌ كه‌ «شاهى‌» نام‌ دارد، درياچة شاهى‌ خوانند. حمدالله‌ مستوفى‌ آن‌ را به‌ نامهاي‌ بحيرة چيچست‌، درياي‌ شورِ طسوج‌ (طروج‌) ناميده‌ است‌. اين‌ درياچه‌ را اصطخري‌ «بحيرة الشراة» نيز ناميده‌ كه‌ به‌ معناي‌ درياچة خوارج‌ است‌. اين‌ نام‌ به‌ احتمال‌ از آنجا ناشى‌ شده‌ كه‌ به‌ نوشتة ياقوت‌ در كوه‌ جزيرة وسط درياچه‌، دژي‌ استوار وجود داشته‌ كه‌ ساكنانش‌ بر واليان‌ آذربايجان‌ عاصى‌ بوده‌اند. محتمل‌ است‌ اين‌ همان‌ جزيرة شاهى‌ يا شاهو باشد كه‌ طبري‌ (همانجا) از آن‌ ياد كرده‌، و رشيدالدين‌ آن‌ را «شاهوتله‌» نوشته‌ است‌[۷]

تاریخچه

نام کهن این دریاچه چیچَست بوده‌است. این واژه، واژه‌ای است از زبان اوستایی و پارسی باستان و تلفظ آن چَئِچَستَ بوده‌است. دریاچهٔ چیچست در اسطوره‌های ایرانی نقشی بنیادین دارد. عرصهٔ بسیاری از رویدادهای مهم زندگی کیخسرو، کرانهٔ این دریاچه بوده‌است. دژ بهمن که کیخسرو در نبردی غول‌آسا و سهمگین آن را می‌گشاید و از چنگ دیوان به‌در می‌آورد، در نزدیکی همین دریاچه بوده و بسیاری از اسطوره‌های دیگر.

در دوران پهلوی به مناسبت پادشاهی رضاشاه پهلوی، به این دریاچه نام رضائیه داده شد.

دریاچهٔ ارومیه یکی از زیستگاه‌های طبیعی مهم در منطقهٔ آذربایجان که در عین حال برای ورزش‌های آبی همانند شنا، قایقرانی و اسکی روی آب نیز بسیار مناسب می‌باشد، در آستانهٔ خشک شدن است. این دریاچه که با سواحل زیبا و آب‌شور خود گردشگران بسیاری را در فصول مختلف و علی‌الخصوص در تابستان به‌سوی خود جلب می‌نماید، از نظر داشتن موادّ معدنی گوناگون، دارای یکی از کمیاب‌ترین منابع طبیعی بوده و امروزه با تهدیدی بسیار جدی روبروست.

سیر عقب نشینی ساحل دریاچه بین سالهای ۱۳۶۳ و ۱۳۹۰ (براساس تصاویر ماهواره‌ای ناسا)

دوره افشاریه

نام دریاچه در نقشه ایران در دوره افشاریه، دریاچه شاهی (L. of Shahi) ذکر شده‌است. [۸]

 خشکیدن دریاچه

این دریاچه در خطر خشک شدن کامل قراردارد و طی ۱۳ سال گذشته ۶ متر کاهش سطح داشته‌ است. اختصاص ۹۰٪ منابع آبی منطقه به بخش کشاورزی، تبخیر زیاد در پی گرم شدن هوا و برداشت غیرمجاز از آب‌های زیرزمینی در پی حفر چاه از دلایل خشک شدن این دریاچه می‌باشند. کارشناسان ابراز داشته‌اند در صورت خشک شدن این دریاچه هوای معتدل منطقه تبدیل به هوای گرمسیری با بادهای نمکی خواهد شد و زیست محیط منطقه را تغییر خواهد داد.[۹] [۱۰] در اعتراض به خشک شدن دریاچه در فروردین سال ۱۳۹۰ اعتراضی صورت گرفت.[۱۱]

یکی از طرح‌هایی که برای نجات دریاچه ارومیه مطرح شده انتقال آب از نقاط دیگر به ویژه رود ارس است. به گفته نماینده ارومیه در مجلس نادر قاضی‌پور، تنها راه نجات دریاچه ارومیه آبهای رود ارس و شهرستان پیرانشهر است. اما این ایده با مخالفت‌هایی روبروست. روزنامه اقتصاد پویا در سرمقاله‌ای مقصر خشکیدن دریاچه ارومیه را مردم و نمایندگانی می‌داند که برای تأمین نیازهای کشاورزی و خانگی آذربایجان بارها خواستار انتقال آب رودخانه‌هایی که به دریاچه ارومیه می‌ریزند به نقاط دیگر شده‌اند و از حکومت درخواست داشتند تا آب این رودخانه‌ها برای تأمین نیاز باغ‌های مراغه و دیگر شهرهای استان استفاده شود و یا با فشار بسیار بر مسئولین طرح میان‌گذر دریاچه ارومیه را اجرایی کردند. بر اساس این نظریه برای نجات دریاچه ارومیه به جای خشکاندن ارس و از بین بردن زمین‌های بارور نقاط دیگر باید از مصرف آب کاسته و به وزارت نیرو اجازه داده شود تا آب رودخانه‌هایی را که به طور طبیعی به این دریاچه می‌ریخته‌اند دوباره به سوی آن رها کند.[۱۲]

در مرداد ماه سال ۱۳۹۰ مجلس شورای اسلامی با دو فوریت طرح انتقال آب به دریاچه ارومیه موافقت نکرد[۱۳] و این امر به احتمال زیاد به بحرانی تر شدن اوضاع دریاچه دامن خواهد زد، علاوه بر این پیش بینی میشود در صورت خشک شدن احتمالی دریاچه شاهد بارش باران نمک در بسیاری از استان های همجوار باشیم و در ادامه این امر منجر به آواره شدن ۱۳ میلیون نفر خواهد شد [۱۴]

 پارک ملی دریاچه ارومیه

 

پارك ملي درياچه اروميه با وسعت 462600 هكتار همچنین یکی از 9 ذخیره‌گاه زیست‌کره در ایران است.[۱۵]

 

[ بیست و هفتم اردیبهشت 1391 ] [ 20:27 ] [ اطلس ایران وجهان ]
 

 جهت  اشنایی باهریک از دهستانها بروی ان کلیک کنید
دهستانهای شهرستان مشگین شهر

دهستانهای شهرستان گرمی


دهستان‌های شهر انگوت

دهستان‌های بخش موران

 استان اصفهان

دهستان‌های شهرستان اصفهان

[ویرایش] استان البرز

دهستان‌های شهرستان کرج

دهستان‌های شهرستان ساوجبلاغ

دهستان‌های شهرستان طالقان

دهستان‌های شهرستان نظرآباد

[ویرایش] استان آذربایجان شرقی

دهستان‌های شهرستان آذرشهر

دهستان‌های شهرستان اسکو

دهستان‌های شهرستان بستان‌آباد

دهستان‌های شهرستان بناب

دهستان‌های شهرستان تبریز

دهستان‌های شهرستان جلفا

دهستان‌های شهرستان سراب

دهستان‌های شهرستان شبستر

دهستان‌های شهرستان عجب‌شیر

دهستان‌های شهرستان مراغه

دهستان‌های شهرستان مرند

دهستان‌های شهرستان ملکان

دهستان‌های شهرستان میانه

دهستان‌های شهرستان هریس

دهستان‌های شهرستان هشترود

دهستان‌های شهرستان ورزقان

دهستان‌های شهرستان چاراویماق

دهستان‌های شهرستان کلیبر

[ویرایش] استان آذربایجان غربی

دهستان‌های شهرستان ارومیه

[ویرایش] استان بوشهر

دهستان‌های شهرستان دیر

دهستان‌های شهرستان کنگان

[ویرایش] استان تهران

دهستان‌های شهرستان اسلام‌شهر

دهستان‌های شهرستان تهران

دهستان‌های شهرستان دماوند

دهستان‌های شهرستان ری

دهستان‌های شهرستان شهریار

[ویرایش] استان چهارمحال و بختیاری

[ویرایش] استان خراسان جنوبی

دهستان‌های شهرستان بشرویه

دهستان‌های شهرستان بیرجند

دهستان‌های شهرستان درمیان

دهستان‌های شهرستان سربیشه

دهستان‌های شهرستان فردوس

دهستان‌های شهرستان قائنات

[ویرایش] استان خراسان رضوی

دهستان‌های شهرستان تایباد


دهستان‌های شهرستان تربت جام

دهستان‌های شهرستان خواف

دهستان‌های شهرستان درگز

دهستان‌های شهرستان سبزوار

دهستان‌های شهرستان سرخس

دهستان‌های شهرستان قوچان

دهستان‌های شهرستان کاشمر

دهستان‌های شهرستان گناباد

دهستان‌های شهرستان نیشابور

[ هفدهم آبان 1389 ] [ 23:52 ] [ اطلس ایران وجهان ]
رسانه‌ها

صدا و سیما


نوشتار اصلی: شبکه سهند

صدا و سیمای مرکز آذربایجان شرقی.


رادیو تبریز به‌عنوان دومین رادیوی ایران از سال ۱۳۲۵ خورشیدی فعالیت خود را آغاز نمود. این رادیو پس از سال ۱۳۷۶ خورشیدی در قالب شبکهٔ استانی صدای مرکز آذربایجان شرقی به فعالیت خود ادامه می‌دهد.[۸۸]
تلویزیون تبریز در سال ۱۳۵۰ خورشیدی با فرستنده‌ای ۱۰۰ واتی افتتاح گردید. در آبان ۱۳۷۹ خورشیدی با راه‌اندازی شبکهٔ استانی سیمای مرکز آذربایجان شرقی، این تلویزیون تغییراتی را متحمل شد.[۸۸]
صدا و سیمای مرکز آذربایجان شرقی در هفدهمین جشنوارهٔ مراکز صدا و سیمای ایران، چهارمین مرکز برتر پس از مراکز خوزستان، مازندران و گیلان شناخته شد.[۸۹]
نشریه‌ها

روزنامهٔ انجمن تبریز روزنامهٔ انجمن تبریز که از رمضان ۱۳۲۴ هجری شروع به فعالیت کرده بود، به دلیل فراهم‌آوردن اطلاعاتی راجع به شرایط سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ایران در دوران مشروطه و استبداد صغیر، مورد توجه خاص محققان معاصر قرار گرفته‌است. اهمیت این روزنامه در آن است که انتشار آن در دوران استبداد صغیر ادامه پیدا کرد. دلیل این امر آن بود که مردم تبریز بلافاصله پس از شنیدن خبر بمباران مجلس، به مبارزه علیه محمدعلی شاه پرداختند و در زمانی که حکومت مرکزی تقریباً تمام جراید را تعطیل کرده بود و از ورود روزنامه‌های خارجی جلوگیری به‌عمل می‌آورد، این نشریه به کار خود ادامه داد. مورخان معاصر، نسخه‌های به دست رسیده از روزنامهٔ انجمن تبریز را باارزش‌ترین اسناد برای مطالعهٔ دوران استبداد صغیر می‌دانند.[۹۰]
تصاویری از نخستین نسخه‌های روزنامهٔ انجمن











دوران معاصر هم‌اکنون ۵ روزنامه و ۱۳ هفته‌نامه در سطح شهر تبریز فعالیت می‌کنند:[۹۱]
ن . ب . و
نشریه‌های شهر تبریز روزنامه‌ها
امینصاحبعصر آزادیفجر آذربایجانمهد آزادی
هفته‌نامه‌ها
آذربایجانآذرپیاماحرارارکارمغان سلامتپیام نورحیدرباباشمس تبریزیصحیفهعلم روزکار و نیرومیثاقندای آذربایجان
سوغاتی‌ها


کوفته تبریزی؛ غذای سنتی شهر تبریز.



قرابیه؛ شیرینی سنتی شهر تبریز.


از سوغاتی‌های شهر تبریز، شامل غذاهای سنتی، شیرینی‌ها، میوه‌ها و صنایع دستی، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:[۹۲]
غذاهای سنتی

دلمهٔ برگ، کوفته تبریزی، کوکو.
شیرینی‌ها

آجیل، اریس، باسلوق، پشمک، خشکبار، قرابیه و نوقا.
صنایع دستی

سفال‌گری، سوزن‌دوزی، قالی‌بافی، قلم‌زنی روی مس، کفش‌دوزی، کنده‌کاری، گل‌دوزی، گلیم‌بافی، معرق‌کاری، منبت‌کاری، نقاشی روی سرامیک، نقره‌کاری و نگارگری
[ بیست و هشتم مرداد 1389 ] [ 14:43 ] [ اطلس ایران وجهان ]
فرودگاه بین‌المللی

نوشتار اصلی: فرودگاه بین‌المللی تبریز
فرودگاه بین‌المللی تبریز در سال ۱۳۲۶ خورشیدی تأسیس شد و فعالیت‌های خود را به‌طور رسمی از سال ۱۳۳۸ خورشیدی آغاز نمود. این فرودگاه در سال ۱۳۷۰ خورشیدی به فرودگاه بین‌المللی ارتقا یافت و در سال ۱۳۷۸ خورشیدی به‌عنوان یکی از فرودگاه‌های آسمان‌باز ایران شناخته شد.[۷۹]
پروازهای خارجی فرودگاه بین‌المللی تبریز شامل پروازهای تبریز-ازمیر، تبریز-اسپارتا، تبریز-استانبول، تبریز-بغداد، تبریز-جده، تبریز-دبی، تبریز-دمشق و تبریز-مدینه است. پروازهای داخلی نیز به صورت هفتگی و روزانه از این فرودگاه انجام می‌پذیرد که شامل پروازهای تبریز-اصفهان، تبریز-اهواز، تبریز-بندرعباس، تبریز-تهران، تبریز-رشت، تبریز-شیراز، تبریز-عسلویه، تبریز-کیش، تبریز-ماهشهر و تبریز-مشهد می‌باشد. همچنین شرکت‌های هواپیمایی آسمان، ارم، ایران، ایران ایرتورز، تابان، ترکیه، فارس قشم، کاسپین، کیش و نفت به فرودگاه بین‌المللی تبریز پرواز دارند.[۸۰]
راه‌آهن

نوشتار اصلی: ایستگاه راه‌آهن تبریز

تندیس تراموای تبریز.


کارهای ساختمانی راه‌آهن تبریز از سال ۱۲۹۱ در محور تبریز-جلفا و صوفیان-رازی (در مرز ترکیه) شروع و در سال ۱۲۹۵ محور تبریز-جلفا با ۱۴۹ کیلومتر مورد بهره‌­برداری قرار گرفت. دومین خطی که پس از تکمیل راه‌آهن سراسری اقدام به ساخت آن گردید، خط تهران-تبریز بود که ساخت این خط در روز ۱۸ آبان ۱۳۱۷ از تهران شروع و در روز ۱۴ آبان ۱۳۲۱ ساختمان و ریل‌گذاری آن تا میانه خاتمه یافت و بلافاصله بهره‌برداری از آن آغاز شد.[۸۱] تنها خط بین‌المللی راه‌آهن تبریز، خط تبریز-نخجوان می‌باشد. از خطوط داخلی راه‌آهن تبریز می‌توان به خطوط تبریز-تهران، تبریز-مشهد و تبریز-سلماس اشاره کرد.[۸۲]
پایانه مسافربری


پایانهٔ مسافربری تبریز.


پایانهٔ مسافربری تبریز، نخستین پایانهٔ مسافربری در سطح ایران است که در سال ۱۳۲۸ خورشیدی طرح احداث آن مطرح شد و از سال ۱۳۴۷ خورشیدی عملیات اجرایی آن شروع شده و سرانجام در سال ۱۳۵۲ خورشیدی به بهره‌برداری رسید. سازمان پایانه‌های مسافربری تبریز نیز در سال ۱۳۷۴ خورشیدی تأسیس شده‌است.[۸۳]
پیش از احداث پایانهٔ مسافربری تبریز، حمل و نقل برون‌شهری این شهر از طریق گاراژهای موجود در خیابان‌های امام خمینی، تربیت و فردوسی صورت می‌گرفت. به‌جهت مشکلاتی که گاراژداران با آن مواجه بودند، شهربانی وقت تبریز تمامی این گاراژها را به مکانی در جنوب کوی ولی‌عصر منتقل نمود. به دلیل دوربودن این منطقه از مرکز شهر تبریز، یک تعاونی خصوصی با همیاری اتوبوس‌داران تأسیس شد و در همین راستا، نخستین پایانهٔ مسافربری شهر تبریز در مقابل باغ گلستان احداث گردید.[۸۳]
پس از احداث پایانهٔ مسافربری تبریز، نخستین اتوبوس مسافربری از طریق آن به مقصد مراغه در تاریخ ۲۹ دی ۱۳۵۲ خورشیدی حرکت نمود. پس از این تاریخ رفته‌رفته این پایانه به اکثر شهرهای داخل و خارج استان سرویس‌دهی داد. در سال ۱۳۷۴ خورشیدی پایانهٔ مسافربری تبریز به مکانی در حاشیهٔ بزرگراه شهید کسایی منتقل شد و پایانهٔ مسافربری جدید این شهر در این مکان احداث گردید.[۸۳]
قطار شهری

نوشتار اصلی: متروی تبریز

ایستگاه ایل‌گلی متروی تبریز.


عملیات اجرایی قطارشهری تبریز از سال ۱۳۸۰ آغاز شده‌است. متروی تبریز در پنج مسیر ساخته می‌شود که پس از تهران بیش‌ترین تعداد خطوط مترو در ایران را دارا است. چهار خط این راه‌آهن داخلی و یک خط آن خارج از حومه‌است. براساس برنامه‌ریزی انجام‌شده، مسیر اول به‌طول ۱۸ کیلومتر از میدان ایل‌گلی تا کوی لاله و مسیر دوم به‌طول ۲۷ کیلومتر از دانشگاه آزاد اسلامی تا قراملک خواهد بود. خط خارج از حومه (مسیر پنجم) نیز به‌طول ۲۰ کیلومتر از شهر جدید سهند تا تبریز خواهد بود. پیش‌بینی می‌شود قطارشهری تبریز قادر به جابه‌جایی ۳۰٬۰۰۰ نفر به وسیلهٔ ۳۰ قطار در هر ساعت و در هر جهت از مسیرهای پنج‌گانه باشد.[۸۴]
سامانه اتوبوس تندرو


یکی از ایستگاه‌های سامانهٔ اتوبوس تندرو تبریز.


سامانهٔ اتوبوس تندرو پس از تهران در تبریز به اجرا درآمده‌است. محدودهٔ تردد این سامانه از میدان بسیج (در شرق شهر) تا میدان راه‌آهن (در غرب شهر) می‌باشد که به‌طور کلی مسافتی حدود ۱۸ کیلومتر را شامل می‌شود. سامانهٔ اتوبوس تندرو در مسیر خود از خیابان امام خمینی -که خیابان اصلی شهر تبریز محسوب می‌گردد- عبور می‌کند و هدف از آن کاهش ترافیک ایجادشده توسط خودروهای شخصی در سطح این خیابان است؛ چراکه خیابان امام خمینی یکی از پرترافیک‌ترین خیابان‌های این شهر به‌شمار می‌رود.[۸۵]
اتوبوس‌های تندرو به امکاناتی نظیر سیستم‌های اطلاع‌رسانی، تابلوهای متغیر، نمایشگر اعلام مسیر، کولر و دیگر امکانات رفاهی مجهز شده‌اند. همچنین با نصب دستگاه‌های جی‌پی‌اس در این اتوبوس‌ها، امکان ردیابی آن‌ها در هرلحظه از طریق مانیتورهای نصب‌شده در ایستگاه‌ها برای مسافران فراهم شده‌است. هم‌اکنون ۵۰ دستگاه اتوبوس تندرو در خطوط معین‌شده و در فاصلهٔ زمانی کم‌تر از پنج دقیقه از ایستگاه‌های اتوبوس عبور می‌کنند.[۸۵]
تاکسیرانی

سازمان تاکسیرانی تبریز ۱۵٬۰۰۰ دستگاه تاکسی را ساماندهی کرده که این تعداد شامل ۹٬۰۰۰ دستگاه تاکسی پلاک قرمز، ۳٬۰۰۰ دستگاه تاکسی کمکی و ۳٬۰۰۰ دستگاه تاکسی مربوط به آژانس‌ها و شرکت‌های حمل و نقل خصوصی است. از طرح‌ها و پروژه‌های این سازمان می‌توان به افزایش شمار تاکسی‌ها، جلوگیری از فعالیت تاکسی‌های فرسوده، جلوگیری از فعالیت خودروهای شخصی و گازسوزکردن تاکسی‌ها اشاره کرد.[۸۶]
مونوریل

عملیات اجرایی مونوریل در شهر تبریز آغاز شده‌است. مونوریل تبریز در محدودهٔ منطقهٔ مرکزی این شهر و در حدفاصل ارگ علی‌شاه تا بازار تبریز ساخته خواهد شد. این سامانه ظرفیت جابه‌جایی ۴۰ نفر را دارد و هدف از راه‌اندازی آن بازدید آسان گردشگران از جای‌های تاریخی تبریز است.[۸۷]
[ بیست و هشتم مرداد 1389 ] [ 14:42 ] [ اطلس ایران وجهان ]
مردم

زبان



توزيع جغرافيايی مناطقی که در آن‌ها به زبان ترکی آذربایجانی سخن گفته می‌شود.


زبان امروزی مردم شهر تبریز به ترکی آذربایجانی، ترکی آذری، آذربایجانی و آذری معروف است.[۴۰] همچنین در کتاب «حدایق‌السیاحه»، زین‌العابدین شیروانی (معاصر فتحعلی شاه و محمد شاه) نیز تأیید می‌کند که ساکنین تبریز به این زبان سخن می‌گویند.[۱۹]
پیش از ورود زبان ترکی به منطقه، مردم تبریز به زبان آذری سخن می‌گفتند که تا حدود سدهٔ یازدهم هجری در آذربایجان رایج بود.[۱] زبان آذری از زبان‌های ایرانی و نزدیک به گویش‌های جنوب دریای خزر‌[۲] و تاتی بوده‌است. مسعودی که به سال ۳۱۴ هجری از تبریز دیدار کرده، از میان زبان‌های رایج در این شهر، زبان‌های پهلوی، دری و آذری را ذکر نموده‌است.[۴۱] یاقوت حموی به ابوزکریای تبریزی (شاگرد ابوالعلای مصری) اشاره می‌کند که به یک لهجهٔ محلی ایرانی تکلم می‌کرده‌است.[۲۰]
در رساله‌ای از مولانا روحی انارجانی به‌نام «اصطلاحات و عبارات اناث و اعیان و اجلاف تبریز» مربوط به آغاز سدهٔ یازدهم هجری، بخشی به زبان آذری نوشته شده و این می‌نمایاند که تا زمان سلطان محمد خدابنده و حمزه میرزای صفوی، هنوز زبان آذری در تبریز رواج داشته‌است.[۴۲]
محمدجواد مشکور در کتاب «نظری به تاریخ آذربایجان» می‌نویسد: «زمانی که به‌سال ۴۸۸ ق. (۴۷۴ خ.) ناصر خسرو با قطران در تبریز ملاقات می‌کند، مردم به زبان پهلوی آذری سخن می‌گفته‌اند؛ ولی به ‌فارسی دری نمی‌توانسته‌اند سخن بگویند؛ البته تمام مکاتبات خود را به فارسی دری می‌نوشته‌اند.[۴۳]
فرهنگ

از نظر شعر، ادب، هنر، خطاطی، تاریخ، سیاست، فقه، تفسیر و فلسفه مشاهیر زیادی از این شهر برخاسته‌اند. از جملهٔ مشاهیری که تا عصر حاضر در تبریز زاده شده‌اند، می‌توان به نظام‌الدین تبریزی فقیه شافعی سدهٔ هشتم، قطران تبریزی شاعر پارسی‌گوی سدهٔ پنجم، خطیب تبریزی عالم ادبیات عرب و نویسندهٔ دیوان حماسه در سدهٔ پنجم و اوایل سدهٔ ششم، تاج‌الدین تبریزی مفسر شافعی سدهٔ هشتم، ملا قاسم انوار عارف و شاعر سدهٔ نهم، ملا رجبعلی تبریزی حکیم و عارف سدهٔ یازدهم، بدیع‌الزمان تبریزی خوش‌نویس و شاعر سدهٔ یازدهم، سید محمدحسین طباطبایی مفسر و فیلسوف، شیخ عبدالحسین امینی مؤلف کتاب الغدیر، سید حسن تقی‌زاده سیاست‌مدار و محقق، سید احمد کسروی مورخ، محسن هشترودی ریاضیدان، حسین کاظم‌زاده ایرانشهر نویسنده و سید محمدحسین شهریارذهب


کلیسای کاتولیک‌ها در مرکز شهر تبریز.


اکثریت مردم تبریز مسلمان و پیرو مذهب شیعهٔ دوازده‌امامی می‌باشند. هرچند اقلیتی از مسیحیان ارمنی با ۱٬۰۹۷ نفر، آشوری با ۵۰۳ نفر، زرتشتی با ۲۶ نفر، سایر مسیحیان با ۱۷ نفر و کلیمی با ۵ نفر جمعیت نیز در این شهر سکونت دارند.[۴۵]
ارامنهٔ تبریز که بیش‌ترین اقلیت ساکن این شهر را تشکیل می‌دهند، در طی نسل‌کشی ارامنه که توسط امپراتوری عثمانی و همزمان با جنگ جهانی اول صورت گرفت، به تبریز و دیگر نقاط آذربایجان پناه برده و در این منطقه ساکن شدند. مذهب ارامنهٔ تبریز «گریگوری» می‌باشد که یکی از مذاهب کهن آیین مسیحیت محسوب می‌شود.[۴۶]
جمعیت


تغییرات جمعیت تبریز بین سال‌های ۱۳۳۵ تا ۱۳۸۵ خورشیدی.


در نخستین سرشماری رسمی ایران که در سال ۱۳۳۵ خورشیدی صورت پذیرفت، شهر تبریز دومین شهر پرجمعیت ایران پس از تهران بود. در سرشماری بعدی و در سال ۱۳۴۵ خورشیدی، این شهر پس از تهران، اصفهان و مشهد، جایگاه چهارم را در بین شهرهای ایران به خود اختصاص داد. در سرشماری سال ۱۳۵۵ خورشیدی، تبریز پس از تهران، مشهد و اصفهان چهارمین شهر پرجمعیت ایران بود و تا آخرین سرشماری رسمی که در سال ۱۳۸۵ انجام پذیرفته، همین جایگاه را داشته‌است.[۴۷]
برپایهٔ سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵ خورشیدی، جمعیت شهر تبریز در این سال بالغ بر ۱٬۳۷۸٬۹۳۵ نفر بوده که از این تعداد، ۷۰۲٬۲۷۱ نفر مرد و ۶۷۶٬۶۶۴ نفر زن بوده‌اند؛ همچنین تعداد خانوارهای ساکن این شهر، ۳۷۸٬۳۲۹ خانوار بوده‌است.[۳]
تبریز به سبب مرکزیت اقتصادی، صنعتی، اداری و اعتبار بین‌المللی، مهاجرپذیرترین شهر استان آذربایجان شرقی محسوب می‌گردد. اخیراً شهر جدید سهند در ۲۴ کیلومتری جنوب غرب تبریز و در جادهٔ تبریز-آذرشهر در دست ساخت است که برای جذب سرریز جمعیتی این شهر ساخته می‌شود تا کانون جدیدی برای جمعیت و اشتغال ایجاد شود و توسعهٔ شهری تضمین گردد.مسجدهای تاریخی

نوشتار اصلی: مسجدهای تاریخی تبریز

مسجد کبود.


برطبق نوشته‌های جهانگردان و جغرافیدانان مختلف، در دوره‌های گوناگون شهر تبریز بیش از یکصد و پنجاه تا سیصد باب مسجد را در خود جای داده بوده‌است.[۵۱] بسیاری از این مسجدها در اثر جنگ‌ها و زمین‌لرزه‌های گوناگون از میان رفته‌اند و اکنون تنها چند مسجد تاریخی متعلق به سده‌های پیش در این شهر پابرجا مانده‌است. از مهم‌ترین مسجدهای تاریخی تبریز می‌توان به مسجد استاد و شاگرد، مسجد اسماعیل خاله‌اوغلی،‌ مسجد ثقة‌الاسلام، مسجد جامع، مسجد حاج صفرعلی حجت‌الاسلام، مسجد حسن‌پادشاه، مسجد خزینه، مسجد دال‌ذال، مسجد سیدالمحققین، مسجد شاه‌تهماسب، مسجد شاهزاده، مسجد صادقیه، مسجد ظهیریه، مسجد علی‌شاه، مسجد کاظمیه، مسجد کبود، مسجد مجتهد،‌ مسجد مقبره، مسجد ملاباشی، مسجد میرزاصادق‌آقا و مسجد میرزامهدی قاری اشاره کرد.[۵۲]
خانه‌های تاریخی

نوشتار اصلی: خانه‌های تاریخی تبریز
تاکنون بیش از ۶۰۰ باب خانهٔ تاریخی در سطح شهر تبریز شناسایی شده‌است. تمام بناهای تاریخی و دیدنی موجود در شهر تبریز در آخرین شب سال ۱۱۹۳ هجری و در آغاز دورهٔ قاجاریه، براثر وقوع زمین‌لرزه‌ای هولناک تخریب شدند و این شهر به ویرانه‌ای تبدیل گشت. در سال‌های اخیر تعدادی از خانه‌های تاریخی تبریز ترمیم شده‌است. برای نمونه خانهٔ کوزه‌کنانی به موزهٔ مشروطه، خانهٔ شربت‌اوغلی به فرهنگ‌سرای تبریز و خانهٔ قدکی، خانهٔ گنجه‌ای‌زاده و خانهٔ بهنام به مجموعهٔ دانشکدهٔ معماری تبدیل شده‌است. درحال حاضر نیز بسیاری از این خانه‌ها درحال احیا و ترمیم هستند و پس از ترمیم به موزه و یا سایر مراکز فرهنگی تبدیل خواهند شد.[۵۳]


سراسرنمای خانهٔ امیرنظام.
سیاست

استانداری

نوشتار اصلی: کاخ استانداری آذربایجان شرقی

کاخ استانداری آذربایجان شرقی.


شهر تبریز از آغاز پادشاهی ناصرالدین شاه در سال ۱۲۲۸ خورشیدی تا صدور فرمان مشروطیت توسط مظفرالدین شاه در سال ۱۲۸۵ خورشیدی، ولی‌عهدنشین بود. در این دوره ولی‌عهدان که از نزدیکان پادشاهان قاجار بودند، فرمانروایی تبریز و کل آذربایجان را برعهده داشتند.[۵۴]
پس از صدور فرمان مشروطیت در سال ۱۲۸۵ خورشیدی تا کودتای رضا شاه در سال ۱۲۹۹ خورشیدی، دولت روسیه حاکمان این استان را تعیین می‌نمود. در دورهٔ پهلوی نیز بیش‌تر استانداران آذربایجان شرقی یا از جانب دولت‌های بیگانه نظیر آمریکا، انگستان و روسیه به این سمت منصوب می‌شدند و یا از طرفداران این دولت‌ها بودند.[۵۴]
شهرداری

نوشتار اصلی: کاخ شهرداری تبریز

کاخ شهرداری تبریز.


شهرداری تبریز نخستین نهاد شهرداری در سطح ایران است که در اوایل تأسیس باعنوان «بلدیه» شناخته می‌شد. قاسم‌خان امیرتومان (والی) از دانش‌آموختگان دانشگاه سن‌سیر فرانسه نیز نخستین شهردار این شهر بود که چاپخانهٔ سربی، چراغ برق، تراموا و تلفن را برای نخستین‌بار در سطح کشور در تبریز دایر نمود.[۵۵]
بنای کاخ شهرداری تبریز در سال ۱۳۱۴ خورشیدی توسط حاج ارفع‌الملک جلیلی شهردار وقت این شهر بنیان نهاده شد که از جملهٔ عمارت‌های تاریخی و مستحکم تبریز به‌شمار می‌رود.[۵۵]
مشکلات شهری

آلودگی هوا

شهر تبریز دومین شهر آلودهٔ ایران است و میزان آلودگی هوا در این شهر روزبه‌روز افزایش یافته و شدیدتر می‌شود. مهم‌ترین علت آلودگی هوای تبریز، حمل و نقل درون‌شهری است و وجود صنایع بزرگ و مادر در پیرامون شهر نیز از دیگر عوامل تأثیرگذار بر آلودگی هوای این شهر به‌شمار می‌رود.[۵۶]
براساس یک طرح آمارگیری که در سال ۱۳۷۹ خورشیدی صورت گرفت، روزانه در سطح شهر تبریز ۵۵۸٫۱۶۷۱ تن مواد آلوده‌کننده تولید می‌شود که از این مقدار منابع بزرگ صنعتی ۲۸۶٫۱۰۰۱ تن، وسایط نقلیهٔ موتوری ۲۰۱٫۶۵۴ تن و فرآورده‌های نفتی مصرفی در اماکن تجاری، صنعتی و مسکونی ۷٫۱۶ تن را شامل می‌شوند.[۵۷]
حاشیه‌نشینیحاشیه‌نشینی

نوشتار اصلی: حاشیه‌نشینی در ایران
در اوایل دههٔ پنجاه خورشیدی و پس از وقوع انقلاب سفید، به‌دلیل ایجاد کارخانجات متعدد صنعتی در شهر تبریز، افراد بیکار ساکن شهرها و روستاهای اطراف، به‌دنبال یافتن شغل در این مراکز و اقامت در این شهر، به‌سمت تبریز سرازیر شدند. حاشیه‌نشینان در مدت کوتاهی برای خود خانه‌ای می‌ساختند و در این خانه‌ها ساکن می‌شدند. خانه‌های آنان از ابتدایی‌ترین امکانات رفاهی همچون آب، برق، گاز و تلفن بی‌بهره بود. گسترش این امر باعث ایجاد محله‌های بزرگ حاشیه‌نشین در پیرامون شهر تبریز شد و در طی چندسال، چهرهٔ این شهر را تغییر داده و آن را با مشکلات متعددی روبه‌رو کرد.[۵۸]
امروزه شهر تبریز در حدود ۴۰۰٬۰۰۰ نفر حاشیه‌نشین را در خود جای داده‌است. حاشیه‌نشینان به‌طور عمده در مناطق حاشیه‌ای شمال، شمال غرب و جنوب این شهر ساکن شده‌اند که از میان این مناطق می‌توان محله‌های آخماقیه، حافظ، خلیل‌آباد، داداش‌آباد، سیلاب، طالقانی، عباسی، کشتارگاه، لاله، مارالان، منبع و یوسف‌آباد را نام برد که حدود ۳۰ کیلومتر مربع از مساحت تبریز را اشغال
[ بیست و هشتم مرداد 1389 ] [ 14:38 ] [ اطلس ایران وجهان ]
وضعیت طبیعی

جغرافیا



کوه عون بن علی در شمال شهر تبریز.



چشم‌انداز شهر تبریز از فراز کوه عون بن علی.


شهر تبریز در غرب استان آذربایجان شرقی و در منتهی‌الیه مشرق و جنوب شرق جلگهٔ تبریز قرار گرفته‌است. این شهر از سمت شمال به کوه‌های پکه‌چین و عون بن علی، از سمت شمال شرق به کوه‌های گوزنی و باباباغی، از سمت شرق به گردنهٔ پایان و از سمت جنوب به دامنه‌های کوه سهند محدود ‌شده‌است.[۵][۱۳][۱]
شهر تبریز از سمت شمال، جنوب و شرق به کوهستان و از سمت غرب به زمین‌های هموار و شوره‌زارهای تلخه‌رود محدود شده و به‌شکل یک چالهٔ نسبتاً بزرگ و یا یک جلگهٔ بین‌کوهی درآمده‌است. ارتفاع این شهر از سطح دریا بین ۱۳۵۰ متر تا ۱۵۵۰ متر در نقاط مختلف آن متغیر بوده و شیب عمومی زمین‌های تبریز به‌سمت مرکز شهر و سپس به‌سمت مغرب می‌باشد.[۱]
مساحت شهر تبریز در بین سال‌های ۱۲۸۰ تا ۱۳۶۵ خورشیدی، حدود ۲۰ برابر افزایش پیدا کرده‌است. برپایهٔ آمار موجود، مساحت این شهر از حدود ۷ کیلومتر مربع در سال ۱۲۸۰ خورشیدی به ۱۷٫۷ کیلومتر مربع در سال ۱۳۳۵ خورشیدی، ۴۵٫۸ کیلومتر مربع در سال ۱۳۵۵ خورشیدی و ۱۴۰ کیلومتر مربع در سال ۱۳۶۵ خورشیدی رسیده‌است.[۱]
مسافت جاده‌ای بین تبریز تا اردبیل ۲۱۹ کیلومتر، تا زنجان ۲۸۰ کیلومتر، تا ارومیه ۳۰۸ کیلومتر و تا تهران ۵۹۹ کیلومتر است.[۳۶]
رودخانه‌ها

از داخل شهر تبریز دو رودخانه عبور می‌کنند؛ اولی تلخه‌رود که از ناحیهٔ شمال غربی این شهر می‌گذرد و رودخانه‌ای دایمی محسوب می‌شود و دومی مهران‌رود که از مرکز تبریز عبور می‌کند و رودخانه‌ای فصلی به‌شمار می‌رود.[۱]
تلخه‌رود (آجی‌چای) آب رودخانهٔ تلخه‌رود به دلیل عبور از زمین‌های گچی و نمکی، تلخ و شور است و برای استفاده در زمین‌های کشاورزی مناسب نمی‌باشد. این رودخانه که از دامنه‌های جنوبی کوه سبلان سرچشمه می‌گیرد، پس از عبور از جلگهٔ سراب و پیوستن چندین شعبه از دامنه‌های قوشه‌داغ در شمال و بزقوش و سهند در جنوب به آن، وارد جلگهٔ تبریز می‌شود و در امتداد جادهٔ تبریز-آذرشهر، به‌سمت جنوب غرب جریان پیدا می‌کند و در اطراف گوگان به دریاچهٔ ارومیه می‌ریزد. میانگین آبدهی تلخه‌رود در ایستگاه اندازه‌گیری ونیار در شمال شرق تبریز، ۱۲٫۵ تا ۱۵ متر مکعب در ثانیه‌است.[۱]
مهران‌رود (قوری‌چای)
رودخانهٔ مهران‌رود.


رودخانهٔ مهران‌رود نسبت به رودخانهٔ تلخه‌رود از میزان آبدهی کم‌تری برخوردار است و در بیش‌تر ماه‌های سال کم‌آب و در برخی ماه‌های گرم، خشک می‌شود. این رودخانه از کوه سهند سرچشمه گرفته و با عبور از درهٔ لیقوان به شهر باسمنج در جنوب شرق تبریز می‌رسد؛ سپس در مسیر خود با پیوستن به رودخانه‌های فصلی و فرعی متعدد، بر آب آن افزوده می‌گردد و از سمت شرق تبریز، وارد این شهر می‌شود. مهران‌رود پس از ورود به تبریز از محله‌های باغ‌میشه، بیلان‌کوه، پل‌سنگی، ششگلان، راسته‌کوچه و امیرخیز با جهت شرقی-غربی، با عرض ۳۰ متر و عمق ۴ متر عبور می‌کند و سرانجام از محلهٔ چوستدوزان وارد زمین‌های کشاورزی محله‌های حجتی و ستارخان شده و پس از آن در ناحیهٔ شمال غربی تبریز و در پیرامون فرودگاه این شهر به تلخه‌رود می‌پیوندد.[۱]
آب‌ و هوا


نقشهٔ آب و هوایی ایران؛ شهر تبریز در شمال غرب کشور قرار گرفته و آب و هوای آن مدیترانه‌ای همراه با باران بهاره‌است.


آب و هوای تبریز استپی خشک با زمستان بسیار سرد است. این سردسیری تأثیرپذیرفته از ارتفاع بالا و توپوگرافی کوهستانی منطقهٔ تبریز است. میانگین دما در تیرماه (گرم‌ترین ماه سال) ۲۵٫۴ درجهٔ سانتی‌گراد، در دی‌ماه (سردترین ماه سال) ۲٫۵- درجهٔ سانتی‌گراد، در فروردین‌ماه ۱۰٫۵ درجهٔ سانتی‌گراد و در مهرماه ۱۴٫۱ درجهٔ سانتی‌گراد می‌باشد و میانگین سالانهٔ دما ۱۱٫۹ درجهٔ سانتی‌گراد است. تعداد روزهای یخ‌بندان در طول سال به‌طور متوسط ۱۰۸٫۲ روز است که عموماً از اواخر پاییز تا اواخر زمستان را دربر می‌گیرد.[۱] آب و هوای تبریز در تابستان‌ها خشک و گرم است؛[۱۴] اگرچه حرارت به‌دلیل نزدیکی به کوه سهند و وجود باغ‌های زیادی در پیرامون شهر تعدیل می‌گردد.[۲]
میانگین بارندگی سالیانهٔ شهر تبریز ۳۳۰٫۱ میلی‌متر بوده و معمولاً در طول فصل تابستان بارندگی کم‌تر می‌باشد. میانگین بارش در زمستان ۱۱۳٫۳ میلی‌متر (بیش‌تر به‌صورت برف)، در بهار ۱۲۱٫۸ میلی‌متر، در تابستان ۲۰٫۷ میلی‌متر و در پاییز ۷۴٫۳ میلی‌متر است. نوسان بارندگی سالانه از ۵۱۳٫۳ میلی‌متر در سال‌های پربارش تا حداقل ۱۹۲٫۴ میلی‌متر در سال‌های کم‌بارش گزارش شده که خطر سال‌های سیلابی و خشک‌سالی روشن می‌گردد. گزارش‌های تاریخی از دوران مغول تا سدهٔ حاضر بیانگر خسارت‌های عمده‌ای است که سیلاب‌های سنگین -که عموماً در اواخر بهار و اوایل تابستان اتفاق می‌افتند- به شهر وارد کرده‌اند.[۱]
آب و هوای تبریز
ژانویه فوریه مارس آوریل مـــــه ژوئـن ژوئیـه آگوست سپتامبر اکتبـر نوامبر دسامبر سـال گرم‌ترین
C° ۱۲ ۱۷ ۲۲ ۲۷ ۳۳ ۳۸ ۳۸ ۴۰ ۳۵ ۲۸ ۲۶ ۱۷ ۴۰ میانگین‌گرم‌ترین‌ها
C° ۰ ۲ ۸ ۱۶ ۲۱ ۲۷ ۳۱ ۳۱ ۲۶ ۱۹ ۱۰ ۳ ۱۷ میانگین‌سرد‌ترین‌ها
C° -۶ -۳ ۱ ۷ ۱۱ ۱۷ ۲۱ ۲۱ ۱۶ ۱۰ ۲ -۱ ۸ سردترین
C° -۱۶ -۱۷ -۱۱ -۲ ۰ ۷ ۱۲ ۱۰ ۱ -۲ -۸ -۱۵ -۱۷ بارش
mm ۲۰ ۲۰ ۶۰ ۶۰ ۴۰ ۲۰ ۰ ۰ ۱۰ ۳۰ ۲۰ ۳۰ ۳۶۰

منبع وب‌گاه ودربیس[۳۷]

زمین‌لرزه‌ها

نوشتار اصلی: زمین‌لرزه‌های تبریز

مقايسهٔ نسبی ميزان خطر زمین‌لرزه در نقاط مختلف ايران؛ نقاط قرمزتر نقاطی هستند که شتاب حداکثر جنبش زمين در آن‌ها بيش‌تر است.


شهر تبریز در ناحیه‌ای زلزله‌خیز واقع شده[۱۴] و در طول تاریخ بارها با خاک یکسان گشته‌است. جنبش و حرکت خفیف به‌صورت روزانه در تبریز اتفاق می‌افتد. مهیب‌ترین زمین‌لرزه‌ای که تا به‌حال تبریز شاهد آن بوده، در سال ۱۱۵۸ خورشیدی (۱۷۸۰ میلادی) روی داده‌است.[۲][۱۸]
به گفتهٔ سرپرست امور زلزله‌شناسی سازمان انرژی اتمی ایران، دلیل وقوع زمین‌لرزه‌های بزرگ و مخرب در تبریز و نواحی دیگر مانند رشته‌کوه‌های البرز و زاگرس، قرارگرفتن آن‌ها در مسیر کمربند آلپاید می‌باشد؛ مسیر این کمربند از میانهٔ اقیانوس اطلس شروع شده و پس از عبور از دریای مدیترانه، شمال ترکیه، ایران، هند، چین و جزایر فیلیپین، به کمربند دیگری که اقیانوس آرام را دور می‌زند، متصل می‌شود.
از جمله گسله‌های بارز آذربایجان، «گسلهٔ شمال تبریز» است. این گسله که به موازات جادهٔ اصلی تبریز–بستان‌آباد امتداد یافته، مسبب زمین‌لرزهٔ سال ۱۷۲۱ میلادی با شدت ۷٫۶ درجهٔ ریشتر می‌باشد. هرچند این گسله در سدهٔ حاضر فعالیت مشخصی نداشته‌است؛ ولی شواهدی مبنی بر امکان تجدید حرکت آن وجود دارد. اطلاعات آماری نیز نشان می‌دهد که دورهٔ بازگشت زمین‌لرزه‌های شدید و مخرب در تبریز می‌تواند تا حدود ۲۶۰ سال نیز برسد.[۳۸]
تعدادی از تاریخ‌های مهم وقوع زمین‌لرزه در تبریز در زیر فهرست شده‌اند:
  • در سال ۲۴۴ هجری قمری و در زمان حکومت متوکل -خلیفهٔ عباسی- تبریز با خاک یکسان شد و تا پیش از پایان حکومت متوکل دوباره بازسازی گردید.[۲]
  • در سال ۴۳۴ هجری قمری تبریز از زمین‌لرزه سخت آسیب دید. منجمی به‌نام «ابوطاهر شیرازی» نیز این زمین‌لرزه را پیش‌بینی کرده‌بود.[۲] در سفرنامه‌ای که از ناصر خسرو برجای مانده، به این زمین‌لرزه اشاره شده‌است:[۳۹]
«مرا حکایت کردند که بدین شهر زلزله افتاد شب پنج‌شنبه هفدهم ربیع الاول سنهٔ اربع و ثلاثین و اربعمائه (۴۳۴) و در ایام مسترقه بود پس از نماز خفتن. بعضی از شهر خراب شده بود و بعضی دیگر را آسیبی نرسیده‌بود و گفتند چهل هزار آدمی هلاک شده بودند. و در تبریز قطران نام شاعری را دیدم. شعری نیک می‌گفت، اما زبان فارسی نیکو نمی‌دانست. پیش من آمد دیوان منحیک و دیوان دقیقی بیاورد و پیش من بخواند و هر معنی که او را مشکل بود از من بپرسید، با او بگفتم و شرح آن بنوشت و اشعار خود بر من خواند.» قطران تبریزی زمین‌لرزهٔ سال ۴۳۴ را چنین توصیف می‌کند:[۱۸] مشاهدهٔ شعر خدا به مردم تبریز برفکند فنا فلک به نعمت تبریز برگماشت زوال فراز گشت نشیب و نشیب گشت فراز رمال گشت جبال و جبال گشت رمال دریده گشت زمین و خمیده گشت نبات دمنده گشت بحار و رونده گشت جبال بسا سرای که بامش همی بسود فلک بسا درخت که شاخش همی بسود هلال کز آن درخت نمانده کنون مگر آثار وز آن سرای نمانده کنون مگر اطلال کسی که رسته‌شد از مویه گشته‌بود چو مو کسی که جسته‌شد از ناله گشته‌بود چو نال یکی نبود که گوید به دیگری که مموی یکی نبود که گوید به دیگری که منال همی بدیده بدیدم چو روز رستاخیز ز پیش رایت مهدی و فتنهٔ دجال کمال دور کناد ایزد از جمال جهان کمی رسد به جمالی کجا گرفت کمال
  • در سال ۱۱۵۸ خورشیدی زمین‌لرزه خسارت‌های عمده‌ای به شهر تبریز وارد کرد
[ بیست و هشتم مرداد 1389 ] [ 14:36 ] [ اطلس ایران وجهان ]
تبریز


اطلاعات کلی نام رسمی: تبریز کشور: ایران استان: آذربایجان شرقی شهرستان: تبریز
بخش: مرکزی
نام‌های قدیمی: تَورِز، تَورِژ، تِبریز،
توری[۱][۲]

تبریز


مردم
جمعیت ۱٬۳۷۸٬۹۳۵ نفر[۳]
تراکم جمعیت: ۷٬۷۸۰[۴]
نفر بر کیلومتر مربع
زبان‌های گفتاری: ترکی آذربایجانی[۱]
مذهب: شیعه[۱]
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا: ۱۳۵۰ تا ۱۵۵۰ متر[۵]
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه: ۱۲٫۲ درجهٔ
سانتی‌گراد[۶]
بارش سالانه: ۳۱۰ میلی‌لیتر[۶]
روزهای یخبندان سالانه: ۱۰۴ روز[۶]
اطلاعات شهری
شهردار: علی‌رضا نوین[۸]
ره‌آورد: آجیل، فرش،
محصولات چرمی[۹]
پیش‌شماره تلفنی: ۰۴۱۱[۷]
وب‌گاه: شهرداری تبریز تَبْریزْ یکی از شهرهای بزرگ ایران و مرکز استان آذربایجان شرقی است. این شهر بزرگ‌ترین شهر منطقهٔ شمال غرب کشور و قطب اداری، ارتباطی، بازرگانی، سیاسی، صنعتی، فرهنگی و نظامی این منطقه شناخته می‌شود.[۱] شهر تبریز با ۱٬۳۷۸٬۹۳۵ نفر جمعیت در سال ۱۳۸۵ خورشیدی، چهارمین شهر پرجمعیت ایران پس از شهرهای تهران، مشهد و اصفهان محسوب می‌گردد.[۳] این شهر به دلیل جای‌دادن بسیاری از کارخانجات مادر و بزرگ صنعتی در خود و نیز وجود بیش از ۶۰۰ شرکت قطعه‌ساز در آن، دومین شهر آلوده و نیز دومین شهر صنعتی کشور پس از تهران به‌شمار می‌رود و به دلیل صنعتی‌بودن، یکی از مهم‌ترین شهرهای مهاجرپذیر ایران محسوب می‌شود.[۸][۱۰]
پس از بهره‌برداری از آزادراه نبی‌اکرم، میزان مسافرپذیری تبریز روبه افزایش نهاد و این شهر پس از مشهد به‌عنوان دومین شهر مسافرپذیر کشور مطرح گردید.[۱۱] به‌جهت ریشه‌کنی تکدی‌گری از تبریز، این شهر به‌عنوان شهر بدون گدا شناخته می‌شود.[۱۲]
شهر تبریز در غرب استان آذربایجان شرقی و در منتهی‌الیه مشرق و جنوب شرق جلگهٔ تبریز قرار گرفته‌است. این شهر از سمت شمال به کوه‌های پکه‌چین و عون بن علی، از سمت شمال شرق به کوه‌های باباباغی و گوزنی، از سمت شرق به گردنهٔ پایان و از سمت جنوب به دامنه‌های کوه سهند محدود ‌شده‌است.[۵][۱۳][۱] آب و هوای تبریز در زمستان‌ها بسیار سرد و در تابستان‌ها خشک و گرم است؛[۱۴] اگرچه حرارت به دلیل نزدیکی به کوه سهند و وجود باغ‌های زیادی در پیرامون شهر تعدیل می‌گردد.[۲]
نام تبریز در کتاب‌ها و اسناد تاریخی تحت نام‌های مختلفی نظیر «تَورِز»، «تَورِژ»، «تِبریز» و «توری» به ثبت رسیده‌است. این شهر در طول تاریخ بار‌ها ویران و تجدیدبنا شده‌است. بنای تبریز به دوران اشکانی و ساسانی برمی‌گردد؛ البته در آغاز دوران اسلامی روستای کوچکی بیش نبوده‌است.[۲] این شهر در طول حکومت چهارصدسالهٔ خاندان «رَوّادی» و اسکان قبیلهٔ عرب «اَزْد» به شکوفایی رسید.[۱] اوج شکوفایی تبریز در زمان ایلخانان بود که در این زمان، این شهر پایتخت قلمرویی پهناور از نیل تا آسیای مرکزی بوده‌است.[۱۵] شهر تبریز در سده‌های گذشته شاهد حوادث متعددی از قبیل اشغال توسط بیگانگان و زمین‌لرزه‌های مهلک بوده‌است.[۲] این شهر پایتخت آق‌قویونلوها و قراقویونلوها، نخستین پایتخت حکومت صفویه و آغازگر انقلاب مشروطه برعلیه استبداد محمدعلی شاه بوده‌است.[۱۵][۱۶]
شهر تبریز نخستین پایتخت جهان تشیع بوده[۱۷] و به سبب موقعیت مناسب خود، در گذشته از مراکز تجاری منطقه به‌شمار می‌رفته[۱۸] و امروزه نیز یکی از مراکز مهم صنعتی در سطح ایران محسوب می‌شود. این شهر در دو سدهٔ اخیر، مبدأ بسیاری از تحولات اجتماعی، فرهنگی و صنعتی در کشور بوده و نقشی کلیدی در تحولاتی مانند انقلاب مشروطیت، انقلاب ایران در سال ۱۳۵۷ و مدرنیزه‌کردن ایران داشته‌است. مردمان تبریز هم‌اکنون به زبان ترکی آذربایجانی تکلم می‌نمایند؛ هرچند اسناد و شواهد موجود نشان می‌دهد که پیش‌تر زبانی ایرانی با ریشهٔ غیرترکی در این شهر تکلم می‌شده‌است
[ بیست و هشتم مرداد 1389 ] [ 14:35 ] [ اطلس ایران وجهان ]
محلات قدیم تبریز عبارتند از:


خیابان مارالان ، باغمیشه ، پل سنگی ، ششگلان ، سرخاب ، سید حمزه، شتربان، نوبر، مهادمهین، چرنداب، لیلاباد، اهراب، امیر خیز، ویجویه، چهارمنار، سنجران ، گجیل، قره اغاج، چست دوزان، درب سرد، کوچه باغ و
....

امروز، شهر تبریز از جمله شهرهای پر تراکم با کوی ها و شهرک های تازه احداث و خیابان های متعدد است و هر روز به وسعت آن افزوده می گردد.


بافت معماری شهری چون تبریز در واپسین زلزله ویرانگر آخرین شب سال 1193 درهم می ریزد و شهر به تلی از ویرانه ها مبدل می شود اما بناهای محتشمی چون ارک علیشاه، مسجود کبود، مسجد استاد شاگرد، بازار تبریز و ده ها بنای دیگر باز می مانند تا استواری تبریز را به اثبات رسانند. این ویرانی مصادف است با آغاز حکومت قاجار و آغاز معماری قاجار براساس تحقیق مهندسین مشاور عرصه به میراث فرهنگی آذربایجان شرقی. در آن زمان تبریز ولیعهد نشین به دروازه اصلی ارتباطات و فصل مشترک داخل و خارج کشور بدل می شود. در زمینه آجر کاری بناهای آن دوره به جرأت می توان تبریز را دروازه ورود و سپس بسط نوعی از آجر کاری در بناها دانست که نمونه های آن را در تهران و دیگر شهرها نیزمی توان جستجو می کرد.

خانه های قدیمی تبریز که در ترکیب باهم، بافت دلپذیری را پدید آورده و مجموعه های با ارزشی را در اختیار می گذارد. براساس مصوبه 28/9/69 شورای عالی شهرسازی و معماری ایران که شش شهر را مرکز اصلی فرهنگی – تاریخی کشور اعلام می کند اهمیت ویژه خود را به اثبات رسانده و از سوی مسئولین میراث فرهنگی استان مورد اقدام واقع می شوند به طوری که ظرف این مدت، اقدامات زیادی در جهت شناخت و معرفی این آثار صورت گرفته است. خانه مشروطیت احیاء شده و میراث فرهنگی استان در آن مستقر است. خانه شربت اوغلی به فرهنگسرای تبریز بدل گشته، خانه قدکی برای دانشکده معماری دانشگاه سهند اختصاص یافته و در جوار خود دو خانه قدیمی دیگر را به یک مجموعه دلپذیر علمی بدل کرده است.

معماری خانه های قدیمی تبریز، معماری ایرانی بومی شده است. انطباق خارق العاده اقلیمی آن را کاملاً تبریزی می سازد. این معماری متفاوت با معماری کویری و دیگر نقاط است. سر در خانه های قدیمی تبریز مبین این ادعاست. به تعبیری خانه قدیمی از سر در آغاز می شود که تنوع آن در تبریز اعجاب آور است. این خانه ها اگرچه رو به درون دارند و دیوارهای بلند آنها را از بیرون جدا می سازد. دیوار بیرونی قاب بندی شده است و سر در نیز به بهترین شکل ممکن تزیین شده است تا عابر و گذرنده محترم داشته شود. اینک از آن خانه های پر احتشام 600 باب شناسایی شده و تخمین زده می شود که با کنکاش های رفته به 800 باب بالغ شود که بهترین آنها: خانه میرزا مهدی خان فراشباشی در محله« سرخاب قاپوسی» خانه شربت زادگان در سرخاب قاپوسی. خانه حیدرزاده در کوچه پشت ساعت شهرداری. خانه حاج محمد آقا حبشی در کوچه صدر، خانه دکتر گنجه زاده، در مقصودیه ، خانه میرزا محمد حسین مجتهد در پشت استانداری، خانه میرزا حسین واعظ در شریعتی جنوبی، خانه مستشارالدوله، کوچه امام جمعه، خانه دکتر فرزام در مقصودیه، خانه امیر نظام گروسی در ششگلان، خانه تاجر باشی در کوچه صدر، خانه سلطان القرانی در شتربان و ... دیگر خانه های قدیمی تبریز.

پل آجی چای، تنها گذرگاه قدیمی ایران و بخشی از دنیای مشرق زمین به دنیای غرب، در شمال غرب تبریز بر روی تلخه رود واقع شده است. این پل با 16 دهنه به طول 100 متر و عرض 5 متر هموار بر اثر طغیان های تلخه رود و عوامل انسانی تخریب و بازسازی شده است. نام این پل را اولین بار در متون صفویه زمان شاه اسماعیل اول در سفرنامه و نیزیان می بینیم. اینک در پشت این پل سرریزی احداث شده است که منظره دل انگیزی به وجود آورده است. با عبور از کنار این پل قدیمی پایگاه دوم شکاری تبریز را در پیش رو داریم و در جنب آن فرودگاه تبریز قرار گرفته است.

از دیگر پل های کهن وسط شهر که برروی مهر آنرود برپا شده اند. پل سنگی، پل قاری، پل صاحب الامر، پل منجم و ... را می توان نام برد که بین این پل قاری که به پاچراغ نیز مشهور است با سر ستون های کله قوچی خود و چراغ های قدیمی اش زیبایی خاطره انگیزی به همراه دارد. از لحاظ بنا نیز پل های یاد شده با سه یا چهار دهنده طاقی و شیوه کهنی را دارند.اگه از سمت اتوبان زنجان برید بین راه کوه هایی فوق العاده بانمک و فانتزی رو میبینید که ادم رو یاد کارتون ها می اندازه(پس حتما این مسیر رو در روز برید) ۲-وارد شهر که می شوید اگر اصلا ترکی بلد نباشید حس میکنید نه داخل یه شهر غریبه بلکه به یه کشور دیگه رفتید چون با زبان فارسی میونه خوبی ندارن
۳-تبریز شهر زیرگذر ها و رو گذر هاست. البته در مقایسه با تهران هم تعدادشون خیلی کمتره هم اندازشون اما چیزی که جلب توجه میکنه تعداد زیاد اون ها نسبت به تعداد خیابون های شهر است که نبودن تابلو های راهنمای شهری باعث میشه واسه پیدا کردن مسیر هم گیج بشید هم گم
۴-اکثر جاهای تاریخی شهر نزدیک به هم و نزدیک به عمارت شهرداری(که کاملا طرحی اروپایی و ساعتی زیبا داره) تبریز است که این نزدیکی برای مسافرا خیلی خوبه

5-شاه گلی(ایل گلی) از جاهای دیدنی شهر هست که از مرکز شهر فاصله داره اما حتما به ۱بار دیدنش می ارزه

6-پل کابلی تبریز به نام پل شهرداری با نور پردازی مخصوصی که داره به نظرم اگه شب یه گذری از کنارش داشته باشید هم جالبه
۷-در کل تبریز شهر تمیز ،خوش ساخت و قشنگ و با مردمانی زیبا و با کلاس مخصوص به خودشون هست که رفتن به این شهر و دیدنش می ارزه
۸-جاهای دیدنی شهر و بیرون شهر زیاده که جای توضیحش اینجا نیست اما دیدن دهکده کندوان که خونه هاشون کاملا در درون کوه و بدون استفاده از هیچ نوع مصالح دیگریست رو از
[ بیست و هشتم مرداد 1389 ] [ 14:33 ] [ اطلس ایران وجهان ]
اطلاعات جاهای دیدنی تبریز بزرگ
اطلاعات جاهای دیدنی تبریز بزرگ



بقعه سید حمزه

در محله سرخاب در ثقه الاسلام قرار دارد . از این بنا باقی مانده است صحن نسبتاَ وسیع آن است. عمارت مقبره مرکب از یک کفش کن ، یک دهلیز و یک اتاق کوچک مسجد گونه ای است

تعمیرات اساسی در 1279 ه.ق در زمان ناصرالدین شاه انجام یافته است. از سنگ های حجاری شده آن طاق مرمرین در ورودی بقعه را که در زمان صفویه کنده شده می توان نام برد. تاریخ بنای اولین بقعه به سال 714 ه.ق می رسد . سید حمزه به شانزده واسطه نسلش به حضرت موسی ابن جعفر می رسد

در زمان شاه طهماسب صفوی ساخته شد در 1045 قمری سپاهیان سلطان مراد چهارم آن را تخریب کردند که دوباره ساخته شد. در زلزله 1193 دوباره ویران شد و در 1208 تجدید بنا یافته است. دارای یک گنبد و دو مناره است. در مدخل دهلیز و اندرون بقعه در طاق مرمری از زمان شاه طهماسب صفوی برجاست. در وسط بقعه صندوق چوبی مشبکی قرار دارد ولی زیر آن قبری وجود ندارد. بنابراین یک مسجد حساب می شود نه یک بقعه.

این بقعه بر فراز بلندترین قله کوه سرخاب واقع شده است. سنگ بنا شیوه ایلخانی دارد. در زمان تسلط عثمانی ویران شده در زمان شاه عباس تجدید بنا یافته.

در زلزله های 1134 و 1193 دوباره ویران شده آخرین بار در 1342 قمری تعمیر شده است. اخیراً نیز تعمیرات جزیی در آن انجام یافته و راهرو پشت آن به اتاق کوهنوردی تبدیل شده است. بنا به روایتی مقبره دو تن از اولاد حضرت علی (ع) عون علی و زین علی در آنجاست.

در کوچه علی سیاه پوش در خیابان منجم واقع شده است. جای تاریخ در سنگ نوشته ریخته و ناپیداست. ارادت به شیخ معروف داشت و به جای او نشسته است. تاریخ درگذشت وی معلوم نیست ولی احتمالاً در دهه پنجم قرن دهم اتفاق افتاده است.

در محله بیلانکوه تبریز در میان باغی مشجر و بنایی متین و زیبا دو تن از بزرگان ادب و هنر کشورمان آرمیده اند. کمال الدین مسعود خجندی از شعرای معروف قرن هشتم و نهم هجری و کمال الدین بهزاد معروف ترین نقاش مینیاتوریست قرن دهم هجری.

مقابر یاد شده در سال 1338 توسط فرهنگ دوستان کنجکاو شهر تبریز کشف و بعدها به همت انجمن آثار ملی مرمت و لوحه یادبود در آن نصب گردید. در سال های اخیر نیز اقدامات استحفاظی از طریق سازمان میراث فرهنگی استان در مقابر یاد شده انجام گرفته است.

در محله دوه چی ( خیابان شمس تبریزی ) قرار دارد. این که سید ابراهیم اولاد امام موسی بن جعفر (ع) باشد. دلیل قانع کننده ای در دست نیست. صاحب تاریخ دنبلیان می نویسد که: شیخ ابراهیم حکمران آذربایجان بود. در زمان اوزون حسن در 870 وفات یافت و در محله دوه چی مدفون شد. الان گنبدی دارد مشهور به سید ابراهیم.

مهم ترین قسمت این بقعه سنگی است که بر دیوار غربی بقعه نصب شده است و به سنگ بسم الله مشهور است. به ابعاد 25/1× 70/3 تاریخ حجازی 1270 قمری است . در قاهره نوشته شده و اثر میرزای سنگلاخ است که به جهت قبر پیامبر اکرم به دربار عثمانی برده بود ولی در اثر بی توجهی سلطان عثمانی آن را به تبریز آورد و بالاخره خود میرزا و سنگ بسم الله در بقعه سید ابراهیم ماندگار شد.

خانه کوزه کنانی ها که بعدها برای زنده نگهداری خاطرات نهفته در آن « خانه مشروطیت» نامیده شد. در سال 1247 شمسی توسط حاج مهدی کوزه کنانی ( ابوالمله ) بنا نهاده شد. به سبب موقعیت ویژه این خانه در جوار بازار قدیمی تبریز و مرکز بافت قدیم شهر و شور و علاقه بانی آن به نهضت مشروطه، این خانه به محل تجمع دوستداران مشروطه تبدیل گشته و تصمیمات بسیار مهمی در آن اتخاذ شده است.

غیر از بار عظیم تاریخی، خانه مشروطیت از ویژگی های معماری ایرانی نیز بهره ها دارد و به همین لحاظ در سال 1354 در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده. این خانه در محله قدیمی راسته کوچه تبریز واقع شده و هم اینک به عنوان مرکز اداری میراث فرهنگی استان از آن استفاده می شود و تعمیرات آن به طور مستمر ادامه دارد.

از دیگر نقاط دیدنی شهر تبریز موزه آذربایجان را باید نام برد. این موزه در مساحتی قریب به 3000 متر مربع در سال 1341 مورد بهره برداری قرار گرفته است و مشتمل بر3 سالن نمایش 2300 قطعه شیء ثبت شده می باشد. آثار به نمایش گذاشته شده شامل اشیاء باستانی از دوران های مختلف تاریخی ، آثار مردم شناسی و آثار مشروطیت می باشد. این موزه در جنب مسجد کبود واقع شده است

ربع رشیدی که امروزه فقط آثار مختصری از آن باقی مانده از بناهایی است که توسط خواجه رشیدالدین فضل الله، وزیر سلطان محمود غازان ایجاد شده است. بنا در زمان آبادانی شامل 24 کاروانسرای وسیع و 1500 دکان و 30000 خانه و تعدادی حمام و باغ و کارخانه های پارچه بافی و کاغذ سازی و دارالضرب و تولید رنگ و نظایر آن بوده است.

حدود200 قاری قران از کوفه و بصره و شام دایما" و به نوبت در این تاسیسات قرآن را تلاوت می کرده اند و 400 فقیه و 100 فقیه و 1000 طلبه در مدارس آن سکونت داشته و به کسب علم مشغول بوده اند .تعداد 50 پزشک حاذق از کشورهای مختلف در دارلشفای آن به معالجه بیماران اشتغال داشته اند. به این ترتیب معلوم می شود كه ربع رشیدی در زمان خود یك شهر علمی با كتابخانه ای حاوی هزاران جلد از كتب معروف زمان و آزمایشگاه های متعدد کشاورزی بوده که در این آزمایشگاهها انواع گیاهان دارویی کشت و تکثیر و آزمایش می شده است. پس از قتل خواجه رشیدالدین فضل الله که در سال 718 هجری ق اتفاق افتاد دشمنان او هر چه را که داشت غارت کردند و این شهر را با تمام تاسیساتش ویران کرده و همه چیز را به غارت بردند. چهار پایه برج ویک پشته خاک و سنگ به جای مانده کنونی از آثار ربع رشیدی نیستند، بلکه پایه های برجهای قلعه ای هستند که در سال 1020 هجری قمری به امر شاه عباس، با تخریب و حمل مصالح ساختمانی بناهای عظیمی چون شنب غازان ، بقایای ربع رشیدی، قلعه ها و سراهای رومیان و قبور شعرا و عرفا و امرای مدفون در مقبره الشعرای سرخاب و دمشقیه آنها را بنا کرده اند



از واپسین مشاهیری که در این مقبره دفن شدند، ثقة الاسلام شهید شهدای والامقام مشروطه در صدر مشروطیت و استاد سید محمد حسین شهریار شاعر بلند آوازه معاصر را می توان نام برد.

معروف ترین آرمیدگان مقبرة الشعرا به شرح زیر می باشند:

اسدی طوسی ، قطران تبریزی ، مجیر الدین بیلقانی ، خاقانی شیروانی، ظهیر الدین فارابی ، شاهپور نیشابوری ، شمس الدین سجاسی ، ذوالفقار شروانی ، همام تبریزی ، مغربی تبریزی، مانی شیرازی، لسانی شیرازی، شکیبی تبریزی، سید محمد حسین شهریار
فرزند آقا سید اسماعیل موسوی معروف به حاج میر آقا خشکنابی در سال 1325 هجری قمری ( شهریور ماه 1286 هجری شمسی ) در بازارچه میرزا نصراله تبریزی واقع در چای کنار چشم به جهان گشود. در سال 1328 هجری قمری که تبریز آبستن حوادث خونین وقایع مشروطیت بود پدرش او را به روستای قیش قورشان و خشکناب منتقل نمود. دوره کودکی استاد در آغوش طبیعت و روستا سپری شد که منظومه حیدربابا مولود آن خاطراتست. در سال 1331 هجری قمری پدرش او را جهت ادامه تحصیل به تبریز باز آورد و او را در نزد پدر شورع به فراگیری مقدمات ادبیات عرب نموده و در سال 1332 هجری قمری جهت تحصیل اصول جدید به مدرسه متحده وارد گردید و در همین سال اولین شعر رسمی خود را سرود و سپس به آموختن زبان فرانسه و علوم دینی نیز پرداخته و از فراگیری خوشنویسی نیز دریغ نمی کرد که بعدها کتابت قرآن، ثمره همین تجربت می باشد. در سیزده سالگی اشعار شهریار با تخلص بهجت در محله ادب به چاپ می رسید. در بهمن ماه 1299 شمسی برای اولین بار به تهران مسافرت کرده، و در سال 1300 توسط لقمان الملک جراح در دارالفنون به تحصیل می پردازد. شهریار در تهران تخلص بهجت را نپسندیده و تخلص شهریار را پس از دو رکعت نماز و تفعل از حافظ می گیرد

غم غریبی و غربت چو بر نمی تابم


روم به شهر خود و شهریار خود باشم


شهریار از بدو ورود به تهران با استاد ابوالحسن صبا آشنا شده و نواختن سه تار و مشق ردیف های سازی موسیقی ایرانی را از او فرا می گیرد. او همزمان با تحصیل در دارالفنون به ادامه تحصیلات علوم دینی می پرداخت و در مسجد سپهسالار در حوزه درس شهید سید حسن مدرس حاضر می شد.

درسال 1303 وارد مدرسه طب می شود واز این پس زندگی شور انگیز و پرفراز و نشیب او آغاز می شود. در سال 1313 و زمانی که شهریار در خراسان بود پدرش حاج میرآقا خشکنابی به دیدار حق می شتابد. او سپس در سال 1314 به تهران بازگشته و از این پس آوازه شهرت او از مرزها فراتر می رود. شهریار شعر فارسی و آذری را با مهارت تمام می سراید و در سال های 1329 تا 1330 اثر جاودانه خود حیدر بابایه سلام را خلق و برای همیشه به یادگار می گذارد. منظومه حیدربابا تنها در جماهیر شوروی به 90 درصد زبان های موجود ترجمه و منتشر شده است. در تیر ماه 1331 مادرش دار فانی را وداع می کند. در مرداد ماه 1332 به تبریز آمده و با یکی از منسوبین خود به نام خانم عزیزه عمید خالقی ازدواج می کند که حاصل این ازدواج سه فرزند به نام های شهرزاد و مریم و هادی هستند. در حدود سال های 1346 شروع به نوشتن قرآن، به خط زیبای نسخ نموده که یک ثلث آن را به اتمام رسانده و دیوان اشعار فارسی استاد نیز چندین بار چاپ و بلافاصله نایاب شده است. در مدت اقامت در تبریز موفق به خلق اثر ارزنده سهندیه در رمانتیک ترکی می گردد. در سال 1350 مجدداً به تهران مسافرت نموده و تجلیل های متعددی از شهریار به عمل می آید. ولی در سال 1354 داغ دیگری از فوت همسر به دلش می نشیند و در سال 1357 شهریار با حرکت توفنده از انقلاب اسلامی همصدا شده و با اعتقاد راسخ و قلبی مالامال از عشق به امام خمینی (ره) دهه آخر عمر خود را سپری می کند. در اردیبهشت ماه سال 1363 تجلیل با شکوهی از استاد در تبریز به عمل آمد. استاد شهریار به لحاظ اشتهار در سرودن اشعار کم نظیر در مدح امیر مؤمنان و ائمه اطهار علیه السلام به شاعر اهل بیت (ع) شهرت یافته. او پس از یک دوره بیماری در 27 شهریور ماه 1367 دار فانی را وداع و در مقبرة الشعراء به خاک سپرده شد.

عمارت شهرداری تبریز در سال 1314 شمسی در محل گورستان متروک و مخروبه کوی نوبر با نظارت مهندسان آلمانی در زمان ریاست شهرداری حاج ارفع الملک جلیلی بنا گردید. این ساختمان دارای یک برج ساعت چهار صفحه ای است که با طنین موزون زنگ هایش هر 15 دقیقه یک بار، گذشت زمان را به گوش مردم تبریز می رساند . نمای خارجی تالار شهرداری تبریز از سنگ تراشیده بوده ونقشه ساختمان آن با نمونه ساختمان های کشور آلمان قبل از جنگ جهانی دوم مطابقت دارد.

این بنا در وسط شهر تبریز و در میدانی موسوم به میدان ساعت واقع شده و در حال حاضر تمام امور عمرانی شهر و امور اداری شهرداری تبریز در این تالار و عمارت متمرکز است.

شاه گلی ( استخر شاه ) سابق و ایل گلی ( استخر مردم ) فعلی از گردشگاه های زیبا و دلکش تبریز و ایران است که در جنوب شرقی تبریز، بر دامنه تپه ای واقع شده است.

ایل گلی، استخری بزرگ است که مساحت آن 54675 متر مربع می باشد. در جنوب آن تپه ای است که آن را از بالا تا پایین همسطح استخر پله بندی کرده و نهر آبی از آن به طرف پایین روان است. از سمت جنوبی و از وسط استخر خیابانی کشیده شده که استخر را به صورت شبه جزیره ای درآورده است و در مرکز استخر، عمارت باشکوه دو طبقه ای ساخته شده است. در پیرامون استخر از روزگاران قدیم، درختان کهنسالی سر به هم آورده که انعکاس عکس آنها در آب، به زیبایی آن محوطه می افزاید. تمام تپه های جنوبی استخر به شکل بسیار زیبایی چمنکاری و گلکاری شده در روزهای گرم تابستان استراحتگاه مردم تبریز و مسافران سایر شهرها می باشد
[ بیست و هشتم مرداد 1389 ] [ 14:29 ] [ اطلس ایران وجهان ]
تبریز شهر اولین ها
تبریز به معنی تب پنهان کن است. احتمالا این تسمیه پنهان کننده تف و گرما و جنبشهای آتشفاشانی کوه سهند می‌باشد.

تبریز مرکز استان آذربایجان شرقی با مساحتی حدود ۱۴۰۰ کیلومتر مربع و جمعیتی بالغ بر ۱٬۸۶۰٬۰۰۰ (براورد سال ۲۰۰۶) است. تبریز از دیرباز تأثیر زیادی در زمینه‌های مختلف از جمله سیاسی و اقتصادی داشته‌است. تبریز اولین پایتخت ایران در زمان صفویان و شهر ولیعهدنشین دودمان قاجار بود.

با کشفیات اخیر در محوطه مسجد کبود قدمت تبریز تا ۵۰۰ ۶سال برآورد می‌شود. در سده چهارم هجری یاقوت حموی تبریز را مشهورترین شهر آذربایجان می‌خواند.

در سده‌های پنجم تا سوم پیش از میلاد تبریز یکی از شهرهای پر جمعیت آن دوران بشمار میرفته‌است. شهر دارای دروازه‌های متعددی بوده و بیش از ۴۰۰ کاروانسرای در آن جای داشته‌است. به لحاظ استقرار آن در منطقه جغرافیایی خاص شهر پی در پی دستخوش حوادث طبیعی مانند زلزله گشته‌است و همچنین به عنوان بزرگ‌ترین شهر نزدیک به ارمنستان و روم شرقی آن زمان همیشه مورد تاخت و تاز دشمنان شمالی و شمال شرقی قرار گرفته‌است. بدین علت با وجود قدمت کهن آن اکثر آثار تاریخی آن از بین رفته‌است. تبریز یکی از بااهمییت ترین مراکز بازرگانی آن دوران بوده و به‌عنوان پل ارتباطی بین شرق و غرب اهمییت فراوانی داشته‌است. مردمان آن از دیرباز به کار بازرگانی اشتغال داشتند و این فرهنگ تا کنون نگهداری شده‌است.

ابن حوقل در۳۶۷ و ابن مسکویه در ۴۲۱ و ناصر خسرو در ۴۳۸ تبریز را بزرگ‌ترین و آبادترین شهر نیمه غربی ایران می‌خوانند.

در سال ۶۱۸ لشکر مغول به پشت دروازه‌های تبریز می‌رسند، اما تدبیر بزرگان شهر تبریز را از حمله مغولان مصون نگه می‌دارد و مردم تبریز با بذل مال شهر را از کشتار و ویرانی رها می‌سازند. این اتفاق سه بار تکرار می‌شود و در هر سه بار مردم متمول تبریز همان روش را به کار می‌بندند تا این که در سال ۶۳۸ هجری قمری مغول‌ها به سراسر آذربایجان چیره می‌شوند.برخی از ایلخانیان مغول تبریز را پایتخت خود قرار می‌دهند که در زمان غازان خان تبریز شکوه ویژه‌ای می‌یابد. یکی از اثرهای معماری این دوره، شنب غازان خان تبریز با ابهت تاریخی اش چشم‌ها را خیره می‌سازد، خواجه رشیدالدین فضل‌الله وزیر ایلخانیان ربع رشیدی را بنیاد می‌نهد که در زمان خود عظیم‌ترین مرکز علمی و فرهنگی به شمار می‌رود و از آن همه مجد و عظمت اینک ویرانه‌های از برج‌های ربع رشیدی در میان محله‌ای باقی مانده‌است.

تبریز اولین پایتخت ایران جدید در دوره صفویه شد .نزدیکی تبریز به مرز ایران و عثمانی موجب شد که این شهر در برابر تهدیدات عثمانی آسیب پذیر شود به طوریکه جندین بار به تصرف عثمانیان درآمد تا اینکه شاه طهماسب صفوی تصمیم به انتقال پایتخت به قزوین گرفت. تبریز در دوره قاجار لقب تاریخی دارالسلطنه را گرفت و تمام ولیعهدهای سلسله قاجار در این شهر اقامت می‌گزیدند.

در رویداد نهضت تنباکو شهر تبریز چون بسیاری دیگر از شهرهای ایران نقش ارزنده‌ای را ایفا کرد. تبریز در جنبش مشروطه نقشی مهم داشت و دلیری و فداکاری کسانی چون ستارخان سردار ملی، باقرخان سالار ملی، ثقه‌الاسلام، شیخ محمد خیابانی، علی مسیو، حسین‌خان باغبان به پیروزی جنبش و گرفتن مشروطه منجر شد.پس از سرکوب مشروطه توسط محمد علی شاه قاجار تمام حرکتهای مشروطه خواهانه در کشور خاموش شدند اما در تبریز و تنها در چند محله آن هنوز کسانی بودند که حاضر باشند تا پای جان از این دست آورد پاسداری کنند . ستارخان و پیروانش در محله امیر خیز شروع به مقاومت کردند و به تدریج چند محله دیگر نیز به آنها ملحق شدند.مقاومت آنها در مقابل نیروهای محمد علی شاه ، قزاقان و دیگر مدافعان استبداد ماهها ادامه داشت تا اینکه مجددا از گوشه و کنار کشور مردم به پا خواستند و مشروطه خواهان با فتح تهران به پیروزی رسیدند.در واقع باید گفت پیروزی مجدد مشروطه خواهان بر استبداد محمد علی شاهی در واقع ناشی از مقاومت تبریز بود .

در ۱۳۲۴ فرقه دموکرات آذربایجان با حمایت شوروی سعی در برپائی حکومتی مستقل از دولت مرکزی ایران کرد و تبریز مرکز فعالیت این گروه بود.ولی با بیرون رفتن نیروهای شوروی فرقه نیز با شکست سختی روبرو شد.
تبریز در نهضت ملی نفت نیز یکی از ارکان حرکت‌های آن زمان در سراسر کشور به شمار می‌رفت.
در ۱۵ خرداد سال ۱۳۴۲ نیز بازاریان تبریز با بستن بازار و خطیبان تبریز باایراد سخنرانی‌های مهم و پخش شب نامه‌ها شرکت داشتند.
در ۲۹ بهمن سال ۵۶ مردم تبریز بر رژیم شاهنشاهی شوریدند.

زبان
زبان مردم تبریز همانند بیشتر شهرهای نواحی آذربایجان، ترکی آذربایجانی است.


مکانهای تاریخی

مقبره الشعرای تبریزارگ تبریز
ربع رشیدی
برج آتش‌نشانی
بازار تبریز
بنای شهرداری تبریز
بنای ائل‌گلی (شاهگلی)
موزه مشروطیت
موزه آذربایجان
دبیرستانهای تبریز
مساجد تبریز
مقبرةالشعرا
‌‌مقبره عون بن علی

اولینها در تاریخ ایران
تبریز به شهر اولین‌ها معروف است. اولین چاپخانه، اولین خیابانی که در ایران دارای برق شد، اولین پستخانه و اولین خط انتقال پست و ...

چاپ و چاپخانه

یحیی آرین پور در اثر خود «از صبا نا نیما» جلد اول می‌نویسد: اولین چاپخانه سربی را میرزا زین العابدین از روسیه به تبریز آورده و این چاپخانه در سال ۱۳۳۲ هجری قمری دو سه سال پیش از بزگشت میرزا صالح شیرازی به تبریز به کار افتاده بود.

بعد از دایر شدن چاپخانه سربی در تبریز، اولین روزنامه شهرستان‌های ایران نیز در تبریز منتشر می‌شود. یحیی آرین پور در همان مأخذ تحت عنوان "جراید شهرستان‌هاً می‌نویسد: تا آنجایی که اطلاع داریم قدیمی‌ترین روزنامه‌ای که بعد وقایع اتفاقیه در ایران و برای نخستین بار در شهرستان‌ها دایر شد روزنامه‌ای است به نام «روزنامه ملتی» که در تبریز منتشر گردید و خبری از آن در شماره‌های سال ۱۲۷۵ هجری قمری وقایع اتفاقیه دیده می‌شود.

مدرسه

نخستین مدرسه نوین ایران نیز در تبریز بنیاد نهاده شد. کسروی در جلد اول «تاریخ مشروطه» می‌نویسد: حاجی میرزا حسن رشدیه در جوانی به بیروت رفت و در آنجا دبستان‌ها را دید و شیوه آموزگاری آنها را یاد گرفت و چون به تبریز بازگشت، بر آن شد که دبستانی به شیوه آنها بنیاد گذارد، و در سال۱۲۶۷ بود که به این کار پرداخت... به جلو ایشان پیش تخته نهاد و الفبا را به شیوه آسان و نوینی (شیوه‌ای که امروز هست) آموخت و از کتاب‌های آسان درس فارسی گفت و شاگردان را پاکیزه نگه داشت و در آمدن و رفتن برده گذاشت و پس از همه تابلویی که نام «مدرسه رشدیه» به روی آن نوشته بود بالای در زد.
مدرسه مموریال از مدارس قدیم شهر تبریز که توسط آمریکایی‌ها اداره می‌شد.


کودکستان و مدرسه کر و لال‌ها

مقاله اصلی : جبار باغچه‌بان
نخستین کودکستان و نخستین مدرسه کر و لال‌های ایران نیز در تبریز بنیاد گذاشته شد. جبار باغچه‌بان که سیمایش آشنای مردم ایران است آموزگاری ارجمند و مبتکری شایسته بود که ابتدا در تبریز کودکستانی را تحت عنوان «باغچه اطفال» دایر کرد و به همان خاطر خود را باغچه‌بان نامید. آقای سرداری نیا در «مشاهیر آذربایجان» در شرح زندگانی جبار باغچه‌بان می‌نویسد:

مدرسه کر و لال‌ها را جبار باغچه‌بان در سال ۱۳۰۳خ با وجود مخالفت‌های زیاد از جمله رییس فرهنگ وقت دکتر محسنی در تبریز دایر کرد. این کلاس جنب باغچه اطفال باغچه‌بان در کوچه انجمن در ساختمان معروف به عمارت انجمن تأسیس شد.

آقای سرداری نیا در ادامه می‌افزاید: جبار باغچه‌بان اولین مؤلف و ناشر کتاب کودک در ایران است. او از سال ۱۳۰۷ خورشیدی علیرغم دشواری‌های وسیع چاپ و کلیشه، چاپ کتاب‌های ویژه کودکان را با نقاشی‌هایی که خود می‌کشید آغاز کرد. یکی از کتاب‌های وی با عنوان «بابا برفی» توسط کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان به چاپ رسیده و شورای جهانی کتاب کودک آن را به عنوان بهترین کتاب کودک انتخاب کرد.


ادبیات نوین

تبریز در عرصه ادبیات نوین نیز پیشگام بوده‌است. میرزا عبدالرحیم طالبوف و میرزا زین‌العابدین مراغه‌ای در نثر و داستان نویسی و میرزا جعفر خامنه‌ای در شعر نخستین کسان بودند که تحول شگرفی را موجب شدند.

سکه ماشینی
از سال 1298 هجری قمری ضرابخانه ماشینی به طور رسمی در ایران برقرار و تمام ضرابخانه‌های شهرهای معتبر برچیده شد. فکر ایجاد چنین ضرابخانه، سال‌ها قبل از این تاریخ، یعنی به سال ۱۲۲۲ هجری قمری در زمان ولیعهدی عباس‌میرزا نایب‌السلطنه در تبریز مورد توجه بوده و اقدام به تهیه مسکوک رسمی یا چرخی گردیده ولی به علت گرانی هزینه در حدود ۲۰۰ قطعه سکه سیمین تهیه و ضرابخانه تعطیل شد. «اقتباس از کتاب سکه‌های ماشینی»


اتاق تجارت
نخستین اتاق بازرگانی ایران نیز در تبریز بنیاد نهاده شده‌است. تاریخ تأسیس اتاق تجارت در تبریز به سال ۱۲۸۵ هجری خورشیدی بر می‌گردد و اولین اتاق تجارت در سطح کشور بوده‌است. اتاق تجارت تهران بعد از اتاق تجارت تبریز بنیاد یافته‌است.

شهربانی

اولین نظمیه یا شهربانی به مفهوم امروزی توسط انجمن ایالتی آذربایجان در سال ۱۳۲۵ هجری قمری در تبریز به وجود آمد. اجلال‌الملک که نماینده انجمن ایالتی آذربایجان بود به سمت نخستین رییس شهربانی انتخاب شد. از جمله کارهای این سازمان انتشار نشریه‌ای بود که به نام «نظمیه تبریز» منتشر شد.


شهرداری

شهرداری تبریز نخستین شهرداری، یا به اصطلاح آن روز بلدیه، بود که در ایران بنیاد یافت. پس از صدور فرمان مشروطیت که انجمن ایالتی آذربایجان در تبریز تشکیل شد، از جمله اقدامات بس مترقی و مهمش تأسیس ادارات جدید و مؤسسات نوین بود که بلدیه تبریز از جمله آن نهادهاست...


دانشگاه‌های تبریز

نخستین دانشگاه در تبریز در خرداد ماه ۱۳۲۵ در زمان حکومت دموکراتیک آذربایجان بنام «آذربایجان اونیورسیته‌سی» تأسیس شد اما پس از سقوط آن حکومت و تحولات بعدی فعالیت آن عملا متوقف شد. مدتی بعد دانشگاه تبریز فعالیت را از سر گرفت. این دانشگاه در آغاز با دو دانشکده ادبیات و پزشکی شروع به کار نمود و با گذشت زمان دانشکده‌ها، آزمایشگاهها، کارگاهها، آموزشکده‌های آن یکی پس از دیگری تأسیس شدند.

دانشگاه تبریز بعدها به دو دانشگاه یعنی تبریز و علوم پزشکی تبریز تقسیم شد. این دانشگاه در حال حاضر با بیش از ۱۱ هزار نفر دانشجو و حدود ۵۰۰ نفر هیأت علمی، ۲۰۰ آزمایشگاه تخصصی و عمومی که برخی در دنیا و برخی خاورمیانه منحصر به فرد هستند، موزه تاریخ و فرهنگ، حوزه جانورشناسی، حوزه زمین‌شناسی، مرکز پردازش تصاویر ماهوارهای و مراکز و موسسات تحقیقاتی و پژوهشی، محیط آموزشی و دانشگاهی بزرگی را در کشور فراهم نموده‌است. دانشگاه تبریز دومین دانشگاه ایران مشهور است. قطب های علمی شش رشته مانند شیمی، مکاترونیک و ... در آن جای گرفته است.

دانشگاه هنر اسلامی تبریز، دانشگاه تربیت معلم آذربایجان، دانشگاه صنعتی سهند، دانشگاه آزاد اسلامی تبریز ، دانشگاه دانشوران آریای تبریز , دانشگاه سراج تبریز , دانشگاه نبی اکرم (ص)تبریز ، آموزشكده فنی تبریز و سایر دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی نیز در تبریز فعالیت دارند.


روزنامه‌های تبریز

روزنامه مهد آزادی
روزنامه فجر آذربایجان
روزنامه صاحب
روزنامه امین
روزنامه عصر آزادی


هفته‌نامه‌ها
هفته‌نامه شمس تبریزی
هفته‌نامه ارک
هفته‌نامه پیام نور
هفته‌نامه کار و نیرو
هفته‌نامه احرار
هفته‌نامه آذر پیام
هفته‌نامه ندای آذربایجان
هفته‌نامه ارمغان سلامت
هفته‌نامه آذربایجان
هفته‌نامه میثاق
هفته‌نامه صحیفه
هفته‌نامه علم روز
هفته نامه حیدربابا

سالن‌های نمایش تبریز
اولین سالن تئاتر ایران در تبریز ساخته شده‌است. در حال حاضر تبریز دارای ۶ سالن تئاتر و ۷ سالن سینما و سالن‌های سخنرانی متعدد است که مربوط به تشکیلات‌های مختلف از قبیل دانشگاهها ، برق منطقه‌ای، آموزش و پرورش، پتروشیمی و ... می‌باشد.
بهترین و بزرگترین سالن تئاتر ایران مربوط به تبریز و تالار شیر خورشید می شود.این تالار بزرگ و افتخار این سرزمین در سالهای پس از انقلاب جهت ساخت مصلی امام تخریب و آثاری از آن به جا نمانده است و پس از آن تئاتر در تبریز رکود چشم گیری داشته است که هم اکنون سه تئاتر در این شهر وجود دارد که برای شهر اولین ها یک هیچ به نظر می رسد. تبریز شهری است که بعد از تهران بیشترین نمایشگاه‌ها در آن برگزار می‌شود و به شهر نمایشگاهی ملقب شده‌است.

کتابخانه‌های تبریز

کتابخانه مرکزی تبریز

علاوه بر کتابخانه‌های معتبر دانشگاه‌ها، دانشکده‌ها و مراکز علمی پژوهشی و تشکیلات عدیده در تبریز کتابخانه عمومی در ساعات معین آماده ارائه خدمات به اهل ذوق و فرهنگ و اندیشه می‌باشد. شایان ذکر است استان آذربایجان شرقی دارای ۶۲ کتابخانه‌است که کتابخانه‌های بعضی از شهرها از جمله ممقان از لحاظ بنا و خزانه قابل تأمل و تقدیر است. بزرگ‌ترین کتابخانه عمومی ایران بعد از کتابخانه مجلس در این شهر قرار دارد.

فرودگاه بین المللی تبریز

وجود فرودگاه بین المللی تبریز باعث گردیده که از شهر تبریز بتوان به کشورهای دیگر مسافرت کرد. پروازهای تبریز-استانبول ، تبریز-دبی ، تبریز-دمشق ، تبریز-اسپارتا ، تبریز-مدینه و تبریز- جده و پروازهای داخلی به صورت هفتگی و روزانه از این فرودگاه به شهرهای تهران ، مشهد ، ماهشهر ، جزیره کیش ، عسلویه ، شیراز و بندرعباس انجام می‌گیرد. شرکتهای هواپیمایی ایران ایر و ایران ایرتور و ترکیش ایرلاین و سعودی ایرلاین و کاسپین ایرلاین و کیش ایر و ارم ایر و آسمان و ساها به این فرودگاه پرواز دارند. این فرودگاه دارای ترمینال پروازهای داخلی ، بین المللی و حج و تسهیلات گمرک، قرنطینه، رستوران و سالن غذاخوری وسالن cip برای مهمانان مخصوص می باشد به علاوه یک ساختمان مخصوص سرویس پذیرایی هواپیمایی ملی و ساختمان هواشناسی و موتورخانه نیز در آن بنا شده‌است.

راه آهن تبریز
از خطوط بین المللی قطار راه آهن تبریز می توان به خط تبریز-نخجوان ، تبریز-وان ، تبریز-استانبول و تبریز-دمشق نیز اشاره کرد که مسافرین را از تبریز به این شهرها جابجا می کند و از خطوط داخلی قطار تبریز می‌توان به تبریز-تهران ، تبریز- مشهد ، تبریز-مراغه ، تبریز-سلماس ، تبریز-جلفا و تبریز-شرفخانه اشاره کرد.


هتل‌های تبریز
امروزه تبریز دارای ۱۴ هتل مجلل و مهمانسراهای متعدد است.

هتل پارس شاه‌گلی ۵ ستاره (واقع در پارک شاه گلی)
هتل تبریز ۴ ستاره (خیابان امام نرسیده به میدان دانشگاه)
هتل دریا (خیابان راه‌آهن روبروی بیمارستان بابک)
هتل آذربایجان (خیابان شریعتی شمالی)
هتل سینا (میدان باغ گلستان)
هتل قدس (درب گجیل)
هتل مرمر (دروازه تهران)
هتل ایران (خیابان راه‌آهن، جنب هتل دریا)
هتل ارک (چهارراه شریعتی کوچه ارک)
هتل مروارید (میدان گلستان)
هتل پارک (خیابان امام)
هتل نگین (ترمینال)
هتل گسترش ۵ ستاره(چهارراه آبرسان)
هتل شهریار ۵ ستاره (جاده شاه گلی)
[ بیست و هشتم مرداد 1389 ] [ 14:27 ] [ اطلس ایران وجهان ]
آشنایی با شهر زیبای تبریز شهر من
پيشينه تبريز
تبريز مرکز استان آذربيجان شرقي است . در 46 درجه و 25 دقيقه طول شرقي و38 درجه و دو دقيقه عرض شمالي از نصف النهار گرينويچ واقع شده است ، ارتفاع آن از سطح دريا 1340 متر مي باشد . با وسعتي حدود 11800 کيلومتر در قلمرو مياني خطه آذربيجان و در قسمت شرقي شمال درياچه اروميه و619 کيلومتري غرب تهران قرار دارد و در 150 کيلومتري جنوب جلفا ، مرز يران وجمهوري آذربيجان قرار گرفته است . جمعيت تبريز بيش از يک ونيم ميليون نفر مي باشد.تبريز از سمت جنوب به رشته کوه منفرد هميشه پر برف سهند واز شمال شرقي به کوه سرخ فام عون علي (عينالي) محدود مي شود.رودخانه آجي چي (تلخه رود) از قسمت شمال وشمال غرب تبريز مي گذرد وبعد از طي مسافتي قابل توجه در دشت تبريز به درياچه اروميه مي ريزد ومهرانرود از ميانه تبريز مي گذرد که اکثراَ در فصول مختلف سال بي آب است.
تبريز زماني داري باغات ومزارع فرح انگيز وپرآوازه ي بود به همراه قنات ها وچشمه هي متعدد که امروزه تمامي آن همه باغات و مزارع از ميان رفته يا در حکم ازميان رفتن است وگستره شهر پيرامون خود را به مناطق مسکوني، تجاري، اداري وصنعتي وخدماتي مبدل ساخته است .
شرح تبريزازگذشته هي دورتابه امروزهرگزدرقاموس سطرهاونوشته ها نگنجيده است
پيشينه تبريز همواره در هاله ي از ابهام مستور بوده و امروزش نيز حکيتگر غريب است. تاريخ تبريز در پيش از ظهور اسلام اسير ظن ها و گمان ها وگاهي اغراض هاست وبعد از ظهور اسلام سيمي پر شکوهش نظر جهانيان را معطوف مي سازد و در گستره وسيع حکومت اسلامي به « قبۀ الاسلام » مشهور مي شود .


سپس در شاهراه ابريشم ، شرق را با غرب پيوند مي دهد ورونق اقتصادش به بنيان بازارها و کاروانسراهيي مي انجامد که عظيم ترين مکان مسقف پهنه گيتي مي گردد واز ين رو ـ رشک انگيز ـ داري شکوه مندترين ابنيه اعصار و مترقي ترين دانشگاه آنزمان ها ـ ربع رشيدي ـ مي شود .بنياد شهر تبريز و وجه تسميه نامش افسانه ي را مي ماند ، گاهي بوي اغراض مي دهد وبرخي موارد نيز از ظن ها وگمان ها نشأت مي گيرد .
زنده يادعبدالعلي کارنگ درآثارباستاني آذربيجان (آثاروابنيه تاريخي شهرستان تبريز ) در باب وجه تسميه تبريز مي نويسد: کلمه تبريز را جغرافي نويسان عرب چون سمعاني و ياقوت حموي به« کسر تاء » وجغرافي نويسان يراني و ترک چون حمد الله مستوفي و کاتب چلبي به « فتح تاء » و مورخان رومي و ارمني و روسي چون فاوست ، آسوليک ، وارطان و خانيکف به « فتح تاء » قلب « باء »
به « واو» يعني به صورت « تورز Tavrez » و« تورژ Tavdrz » ، «تورشavres T» دَورژDavrez » ذکر کرده اند.
درباره بنا و وجه تسميه شهر تبريز حمدالله مستوفي و ياقوت حموي مي نويسند: بني تبريز از زيبده زن هارون الرشيد است. وي به بيماري تب نوبه مبتلا بوده ، روزي چند در آن حوالي اقامت کرده ، در اثر هوي لطيف و دل انگيز آنجا بيماري زيبده زايل شده، فرموده شهري در آن محل بنا کنند و نام آن را« تب ريز » بگذراند.
اوليا چلبي کلمه « تبريزرا به معني ستمه دوکوچو » ( ريزنده تف و تاب ) و اين نام را با آتشفشاني ديرين کوه سهند مربوط دانسته است.
زنده ياد کارنگ در ادامه مي افزايد: مورخان ارمني هم اسم تبريز را « تورژ يا دورژ » محرّف عبارت « دَ ، ي ، ورژ » و به معني انتقال گاه دانسته و نوشته اند: باني تبريز خسرو ارشاکي ( 233 – 217 م ) حکمران ارمنستان است که آن شهر را به ياد گرفتن انتقام « ارتبانوس » يا « اردوان » آخرين پادشاه پارتي ارز اردشير بابکان بنياد نهاده و نام آن را ( Da – I – vrez ) گذاشته است.
مؤلف آثار باستاني آذربايجان با افسانه شمردن موارد ذکر شده مي نويسد: قديمي ترين ذکر نام تبريز را در کتيبه سارگن دوم پادشاه آشور خواهيم يافت، شرقشناس شهير فقيد ولاديمير مينورسکي مي نويسد: « سارگن دوم در سال 714 قبل از ميلاد به قصد تصرف ممالک اورارتو سفري به شمال غربي ايران کرد. از ناحيه سليمانيه کنوني ( واقع در کردستان عراق ) داخل کردستان مکري شد. از پارسوا Parsua ( پسوه کنوني ) و ساحل جنوبي درياچه اروميه گذشت. از سوي شرقي درياچه به راه خود ادامه داد و پس از پشت سر گذاشتن « اوشکايا » ( اسکوي کنوني ) قلعه « تارومي » يا « تاروني » و « ترماکيس » را گشود . بعيد نيست يکي از اين دو کلمه نام قديمي تبريز کنوني باشد.
چنانچه در ابتدا اشاره شد پيشينه تبريز همواره در هاله ي از ابهام مستور بوده است و بنياد و وجه تسميه نامش گاهي افسانه ي، گاهي مغرضانه و گاهي نشأت گرفته از ظن ها وگمان ها مي گردد. اين که تبريز قبل از اسلام مکاني آباد و يا غير آباد بوده است هوز سند محکمه پسندي در ميان نيست حتي در اوايل ظهور اسلام نيز در حمله اعراب به آذربايجان نامي از تبريز ديده نمي شود.تنها اشاره دقيق و مستند مربوط به زمان سلسله رواديان است که در زمان خلافت متوکل عباسي، رواد ازدي از اهالي يمن در آذربايجان به حکمراني پرداخت و در زمان او و فرزندانش تبريز رو به آبادي نهاد و دور شهر را بارو کشيدند. از آن زمان به بعد تبريز با سپري ساختن وقايع تلخ و شيرين آوازه ي جهاني يافت. اوصافي که در طول تاريخ از تبريز شده است به اجمال چنين است:
در قرن چهارم هجري ياقوت حموي تبريز را مشهورترين شهر آذربايجان مي خواند. ابوحوقل در 367 و ابن مسکويه در 421 و ناصر خسرو در 438 تبريز را بزرگترين و آبادترين شهر آذربايجان مي خوانند.
در سال 618 لشکر مغول به پشت دروازه هي تبريز مي رسند، اما تدابير شايان تقدير بزرگان شهر تبريز را از حمله مغولان مصون نگه مي دارد و مردم تبريز با بذل مال شهر را از کشتار و ويراني رها مي سازند. البته اين اتفاق سه بار تکرار مي شود و در هر سه بار مردم متمول تبريز همان تدبير را به کار مي بندند تا اين که در سال 638هجري قمري مغول ها به سراسر آذربايجان مسلط مي شوند و تبريز را پايتخت خود قرار مي دهند که در زمان غازان خان تبريز شکوه ويژه ي مي يابد. شنب غازان با ابهت تاريخي اش چشم ها را خيره مي سازد. خواجه رشيد الدين فضل الله وزير انديشمند ايلخانيان ربع رشيدي را بنياد مي نهد که در زمان خود عظيم ترين مرکز علمي – فرهنگي به شمار مي رود و از آن همه مجد و عظمت اينک ويرانه هايي از برج هي ربع رشيدي در ميان محله ي باقي مانده است.
اين شهر در طول تاريخ دوره هي طلايي متعددي را سپري ساخته است. دوران پايتختي ، دوران وليعهد نشيني ، دوران شکوفايي تجاري، اقتصادي، هنري و .... زماني مکتب تبريز در عرصه هنر تحول شگرفي را موجب مي گردد که امروزه آثار کم نظير آن دوره زينت بخش موزه هي جهان است. مردان و زنان نامداري از اين شهر برخاسته اند، کعبه ملي روم، ميعادگاه عرفا، شعرا انديشمندان و بزرگان بوده است. به همين خاطر تبريز يگانه شهري است که صاحب مقبره الشعر است. مقبره ي که خاقاني ها، همام ها، قطران ها و ..... سرانجام واپسين مقتدر آسمان شعر و ادب شهريار شيرين سخن در آن مکان مقدس آرميده است. اگر چه از بلايي زميني و آسماني در امان نمانده است، زلزله ها، سيل ها ، بيماري هي واگير ، جنگ ها و .. تبريز را آشفته ، اما باز اين شهر هميشه سرفراز به قول آقي يحيي ذکاء ، هر بار از زير ويرانه ها و خاکسترهي شهر پيشين همچون سمندري، زنده تر و سرفرازانه تر قد برافراشته ، زندگي از سر گرفته و هيچگاه زبون پيشامدها و بازي هي روزگار نگرديده است. مير علي تبريزي واصع خط نستعليق، پير سيد احمد تبريزي استاد کمال الدين بهزاد و .... از جمله هنرمنداني بودند که تحولي در عرصه دنيي هنر آن روزگاد پديد آوردند. در زمان صفويه اين اقتدار هنري در تبريز به اوج خود رسيد اما جنگ صفويان با دولت عثماني آنچه را که يافته شده بود پنبه ساخت و از تبريز و از آن هم مجد و عظمتش جز کشتزارهايي سوخته و کوشک هايي ويران چيزي بر جي نماند و پايتخت به اصفهان منتقل شد و هر چه استاد و هنرمند و انديشمند بود به اصفهان کوچيد و بناهي عظيم اصفهان که امروز مايه مباهات کشورمان است به دست کوچندگان تبريز و هنرمندان اين خطه بنياد شد و پادشاهان صفوي که پادشاهاني فرهنگ دوست و هنر پرور بودند اصفهان را نگين ايران ساختند و همي سعادت از فراز آذربايجان بويژه ، تبريز پر کشيد و بر سر اصفهان سايه افکند.
تبريز گذشته از آنچه ذکرش رفت، در امور بنيادي نيز همواره پيشگام بوده است و شاهد اين مدعا قيام ها وتحول هي فرهنگي ، هنري و صنعتي است که شاهد آن بوده ايم و هستيم. نقش بنيادي تبريز در نهضت تنباکو به استناد مدارک وجود حقانيت مبداء نهضت تنباکو از تبريز را به اثبات مي رساند که در پي آن ميرزي شيرازي فتوي معروف خود را صادر مي کند وشرح واقعه به قلم پژوهشگر ارجمند آقي صمد سرداري نيا تحت عنوان « تبريز در نهضت تنباکو» به انجام رسيده است. قيام عظيم مشروطيت و نقش تبريز در اعطي مشروطه به مردم آن زمان امر مبرهني است که حکايتگر دليري مردان پولادين اراده ي چون زنده يادان ستارخان سردار ملي، باقرخان سالار ملي ثقة الاسلام،شيخ محمدخياباني، علي مسيو، حسين خان باغبان و ... است.
بعد از قيام مشروطه و وقايع مختلف، تبريز پس از سپري ساختن سال هي بحراني 20 الي 25 سال 1332 در نهضت ملي ساختن نفت يکي از ارکان حرکت هي آن زمان در سراسر کشور به شمار مي رفت و گواه اين ادعا، صفحه هي حاکي شور و حال انقلابي مطبوعات تبريز در آن سال هاست و ملاقات هي شادروان سيد اسماعيل پيمان با آيت ا... کاشاني و دکتر مصدق مي باشد.در نهضت خرداد سال 1342 نيز بازاريان با بستند بازار و خطبي تبريز با ايراد سخنراني هي مهم و پخش شب نامه ها و حرکت هي اصيل انقلابي دين خود را ادا کردند و سرانجام در 29 بهمن سال 56 با حرکتي توفنده بنياد شاهنشاهي 2500 ساله را به لرزه درآوردند و عظمت واقعه به قدري غير منتظره و خارق العاده بود که رژيم شاهي را دچار سردرگمي ساخت و ساواک با تمامي ادعاهي پرطمطراق خود عاجزانه به تقلا برخاست.
آنچه رفت مختصري بود از تبريز و وقايع تاريخي فرهنگي آن. اينک به شرح مختصر يکايک موارد شايان توجه اکتفا مي شود. با اين اميد که اين سطور در شناساندن سيمي تبريز بري هر صاحب اشتياقي سودمند واقع شود.

توسعه شهر تبريز از طريق ايجاد بازارچه هايي در امتداد دروازه هي هشت گانه قديمي صورت گرفته است. با پوشش فواصل بازارچه ها توسط واحدهي مسکوني، سيمي شهر فعلي در قرن گذشته شکل گرفته است و اکنون نيز اين سيما را مي توان در محلات قديمي شهر کاملاً مشاهده نمود هر چند خيابان کشي هي جديد آن بافت قديمي و سنتي را از بين برده با ين همه در بين کوچه پس کوچه هي قديمي شهر و بر خيابان هي قديمي مي توان به وضوح معماري قديمي شهر را که از آنها آثاري هر چند غير معمور بر جا مانده است مشاهده نمود . ين قسمت از شهر از شمال به محله دوده چي ( خيابان شمس تبريزي )، از جنوب به محله ليلاوا و چرنداب ، از شرق به خيابان ثقۀالاسلام و خاقاني و از غرب به راسته کوچه و شريعتي محدود مي گردد . در درون ين هسته مرکزي بازار تبريز قرار گرفته است که با وسعتي معادل يک کيلومتر مربع از تيمچه ها و سراها و دالان ها و مساجد و حمام ها و حجرات تشکيل يافته است . ين بازار بعد از مشروطيت و مخصوصاَ بعد از سال هي 1300 شمسي در اثر عدم توجه رو به خرابي گذارده است . هجوم معماري جديد و استفاده از مصالح جديد به جي مصالح سنتي قديم، ين بازار را مورد تهديد جدي قرار داده است . رکورد اقتصادي منطقه بعد از سال هي 1320 که مسيل سياسي وقت موجد آن بوده است و فرار سرميه هي بومي ، در انهدام بازار تبريز نقش مهمي داشته است به طوري که در دهه هي 30 و 40 بي توجهي به اوج خود رسيده و بيشتر انهدام بازار و بافت سنتي آن در ين سال ها صورت گرفته است . با تمام ين ها اگر يک جهانگرد اروپيي بخواهد به شرق مسافرت نميد از اروپا تا تهران بازار سر پوشيده ي به بزرگي و عظمت بازار تبريز مشاهده نخواهد نمود.
از جهانگردان بنامي که بازار را در اعصار و قرون مختلف ديده و توصيف نموده اند مي توان مقدسي در قرن چهارم ، ياقوت حموي قرن هفتم ، مارکوپولو قرن هفتم ، ابن بطوطه قرن هشتم ، حمدالله مستوفي قرن هشتم را نام برد که هر به فراخور حال از بازار و وفور کالا و ين که درآمد بيشتر مردم از طريق داد و ستد به دست مي يد سخن رانده اند ولي مفصل ترين آنها را شاردن داشته است . او بازار را داري 15000 باب مغازه و تبريز را داري بزرگترين بازار آسيا به حساب مي آورد .
بازار تبريز يکي از شاهکارهي جالب معماري يراني است . طاق ها و گنبدها مقرنس بي نظير يا کم نظيري دارد .

بزرگترين گنبد بازار ، گنبد تيمچه امير است . مهم ترين تيمچه هي فعلي بازار تبريز عبارتند از : تيمچه امير ، تيمچه مظفريه ، تيمچه شيخ کاظم ، تيمچه گرجيلر ، تيمچه حاج صفر علي ، تيمچه ميرزا شفيع ، تيمچه حاج رحيم ، تيمچه حاج مير ابوالحسن.


باني تيمچه اميرميرزامحمد خان امير نظام زنگنه است که در 1260 ه.ق درگذشته است .
معمار معروف آن صمد معمار بوده است که داستان زندگي او در بين معمرين تبريز زبانزد است . وي در اواخر عمر با فقر روزگار گذرانيده و با فقر زندگي را بدرود گفته است . يکي از زيباترين قسمت هي بازار تبريز تيمچه مظفريه است . ساختمان ين بنا در سال 1305 ه. ق پيان پذيرفته است و نامگذاري آن به سبب حضور مظفرالدين ميرزا و افتتاح آن به دست وي بوده است . باني آن حاج شيخ معروف ( جعفر قزويني ) بوده است که در عين حال باني تيمچه ها و دالان حاج شيخ نيز مي باشد.
معروف ترين راسته هي بازار تبريز در حال حاضر عبارتند از :
بازار امير ، بازار کفاشان ، بازار حرمخانه ، راسته بازار ، يمن دوز بازار ، بازار حلاجان، قيزبستي بازار(قيز بسط بازار)،بازار سراجان ، راسته کهنه ، بازار کلاهدوزان ، دلاله زن بازار، بازار صادقيه ، بازار مسگران ، بازار حاج محمد حسبن ، بازار مشير ، بازار صفي ، بازار مير ابوالحسن ، رنگلي بازار ، بازارچه دوده چي ( شتربان ) ، بازارچه خيابان و ...
مجموعه بازار قديمي تبريز به سبب ويژگي هي معماري آن و ضرورت حفظ و نگهداري از آن در سال 1354 تحت شماره 1097 در فهرست آثار ملي کشور ثبت شده و ينک مطابق قانون تحت حفاظت سازمان ميراث فرهنگي قرار دارد و هرگونه تعميرات و مرمت با اطلاع و مجوز آن سازمان صورت مي گيرد . سازمان ميراث فرهنگي کشور همه ساله از محل بودجه عمومي دولت و کمک هي مالي کسبه مبالغ قابل توجهي در مرمت و احياء ين مجموعه زيبي قديمي هزينه مي نميد


1- مدرسه اکبريه : ين مدرسه عمارت دو طبقه مفصلي داشت که در سال 1266 ه. ق در ضلع غربي و شمالي صحن بقعه صاحب الامر از طرف ميرزاعلي اکبرخان مترجم و دبير کنسولگري روسي بنيان نهاده شد.

2- مدرسه جعفريه : جعفريه مدرسه کوچکي است که در بازار مسجد جامع ـ جنب مدرسه طالبيه متصل به ديوار شرقي مسجد اسماعيل خاله اوغلي واقع شده است . راه آن از دالان طالبيه ، بين حوضخانه و مسجد نامبرده تعبيه گرديده است.
3- مدرسه حاج صفر علي : ين مدرسه تقريباَ روبروي سري بزرگ شاهزاده واقع شده است.باني آن تاجرنيکوکاري بوده به نام صفرعلي که درروزگار نيب السلطنه مي زيسته است.
4- مدرسه خواجه علي اصغر : ين مدرسه در کوچه حرم خانه پشت عمارت عالي قاپو يا کاخ استانداري کنوني واقع شده است . باني ين مدرسه و مسجد حاج علي اصغر معروف به خواجه مازندراني بود که ظاهراَ در روزگار فتحعلي شاه مي زيسته است .
5- مدرسه صادقيه : ين مدرسه در انتهي شمالي راسته کهنه به بازار صادقيه معروف است قرار گرفته ، مدرسه ي است داري حجرات مستعد جهت طلاب علوم ديني و يک مسجد با طاق هي آجري ضربي و ستون هي سنگي و مسجدي به صورت تالاري درازا در جانب شرقي مسجد بزرگ ، جهت زنان نمازگزار ، باني ين مدرسه و مسجد ميرزا صادق نامي از اهل اشتهار بود که در زمان شاه سليمان صفوي سمت استيفا داشت . ين مدرسه و مسجد نيز داري موقوفات زيادي مي باشد . نادر ميرزا در تاريخ و جغرافيي دارالسلطنه تبريز ص 116مي نويسد : ين مدرسه را حمامي بر نيکو بود که اکنون ويرانه است .
6- مدرسه طالبيه : ين مدرسه در بازار مسجد جامع تبريز واقع شده است . مدخل آن دالاني است که سطحش قريب به يک متر و نيم از کف بازار پيين تر است . سابقاَ ين دالان سرپوشيده و مسقف بود. عمارت شمالي در نيمه دوم قرن يازدهم هجري از طرف حاج طالب خان پسر حاج اسحق تبريزي ساخته شده و طبق وقف نامه ي که به مهر و امضي چهارده تن از علما رسيده در تاريخ 1087 ه . ق پس از پيان يافتن عمارت طالبيه ، در آمد مستغلاتي به هزينه اداري و حفظ و حراست مدرسه مزبور اختصاص يافته است .
7- مدرسه ظهيريه : ين مدرسه يکي از بناهي ميرزا محمد ابراهيم ظهيرالدين وزير آذربيجان است که در سال 1089 ه . ق در زمان سلطنت شاه سليمان صفوي در کنار ظهيريه يا قزللو مسجد ساخته شده است .
8- مدرسه کاظميه : کاظميه نام مدرسه و مسجدي است که در محله چنار انتهي بازار مسجد جامع واقع شده است . باني آن سليمان خان بن شم خال خان افشار حاکم صائن قلعه بوده و ين بنا را به نام سيد کاظم رشتي شاگرد معروف شيخ احساني ساخته و ثواب آن را به روان سيد رشتي هديه نموده و توليت آن را به نلا علي مرندي واگذار کرده است و بني مدرسه و مسجد کاظميه در سال 1271 ه . ق پيان پذيرفته و بر اثر بي سرپرستي مسجد متروک گرديده و همچنين حوادث طبيعي از قبيل باد و باران و زلزله و غيره کم کم عمارت کاظميه را به ويراني کشانده است به طوري که اکنون جز ويرانه ي حسابي از آن مدرسه و مسجد باعظمت يکصدوبيست سال پيش چيزي بر جي نيست .
9- مدرسه نصريه : ين مدرسه يکي از تنوعات عمارت نصيريه بود که به نام وصيت ابوالنصر حسن فرمانروي آق قويونلو پس از در گذشت وي ساخته شده است . ين مدرسه مانند سير قسمت هي عمارت نصريه در نتيجه زلزله و حوادث مختلف ويران شد ودر زمان نيب السلطنه عباس ميرزا، مرحوم حاج ميرزا مهدي قاضي از در آمد موقوفات عمارت نصريه در محل آن، مدرسه جديدي ساخت که اکنون به حسن پادشاه معروف است.
[ بیست و هشتم مرداد 1389 ] [ 14:25 ] [ اطلس ایران وجهان ]
معرفی، تاریخچه و آشنایی با شهر مرند

نام رسمی:مرند
کشور:ایران Flag of Iran.svg
استان:آذربایجان شرقی
نام‌های قدیمی:ماریانا، مانداگارا، مروند
جمعیت:۱۱۴٬۱۶۵ نفر
رشد جمعیت:۱٫۹ درصد
زبان‌های گفتاری:ترکی آذربایجانی
مذهب:شیعه
مساحت:۲۰ کیلومتر مربع
ارتفاع از سطح دریا:۱٬۳۳۴ متر
پیش‌شماره تلفنی:۰۴۹۱
---------------------------------------------------------

مرند
یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی و مرکز شهرستان مرند است. این شهر با ۱۱۴٬۱۶۵ نفر جمعیت در سال ۱۳۸۵ خورشیدی، سومین شهر پرجمعیت و بزرگ استان آذربایجان شرقی، پس از شهرهای تبریز و مراغه محسوب می‌گردد. شهر مرند با مساحتی بیش از ۲۰ کیلومتر مربع، در ۶۵ کیلومتری شمال غرب تبریز، واقع شده‌است.

جغرافیا


شهر مرند در ناحیهٔ شمال غربی استان آذربایجان شرقی و در شمالی‌ترین منطقهٔ ایران واقع شده‌است که از سمت شمال و جلفا، از سمت شرق به ارسباران، از سمت جنوب به تبریز و شبستر و از سمت مغرب به استان آذربایجان غربی محدود شده‌است. این شهر در ۴۵ درجه و ۴۶ دقیقهٔ طول شرقی و ۳۸ درجه و ۲۶ دقیقهٔ عرض شمالی قرار گرفته‌است و حدود ۲۰ کیلومتر مربع وسعت دارد.

مردم


اهالی شهر مرند، همانند ساکنان سایر نواحی استان آذربایجان شرقی، به زبان ترکی آذربایجانی و با لهجهٔ محلی خود سخن می‌گویند.

شغل اکثر مردم این شهر، کشاورزی است. کشاورزی در این منطقه ترکیبی از باغداری و کشت گندم و جو است. از محصولات مهم این شهر می‌توان به گیلاس، زردآلو، گلابی و سیب اشاره کرد.

شهر مرند نسبت به شهرهای دیگر استان، بیشتر جنبهٔ تجارتی دارد.
به‌طوری‌که بیشترین پاساژها و مراکز خرید پس از مرکز استان در این شهر قرار
دارد. افزودنی است که بزرگترین بازار مدرن شمال غرب کشور در این شهر در حال ساخت می‌باشد.

جمعیت شهر مرند در سال ۱۳۸۵ خورشیدی، بالغ بر ۱۱۴٬۱۶۵ نفر بوده‌است که از این میان ۵۷٬۱۵۱ نفر مرد و ۵۷٬۰۱۴ نفر زن بوده‌اند که در قالب ۲۹٬۷۵۵ خانوار، ساکن این شهر بوده‌اند.

وجه تسمیه


بطلیموس، جغرافیادان یونانی که قبل از میلاد می‌زیسته، از این شهر به نام «ماندگار» نام برده و آن را یکی از آبادترین شهرها در تاریخ می‌خواند. در روایات باستانی ارامنه آمده‌است که حضرت نوح(ع) در مرند مدفون شده و کلمهٔ مرند از یک فعل لغت ارمنی به معنای تدفین اشتقاق یافته‌است.

ولی ارامنهٔ امروزی را اعتقاد بر این است که نوح(ع) بعد از طوفان در نخجوان فرود آمد و در این شهر نیز مدفون شد و قبر همسرش هم در مرند واقع شده‌است.

مطابق نوشته‌های تورات، مادر حضرت نوح(ع) در مسجد بازار مرند مدفون است.
برخی نیز بنای شهر مرند را به امر دختر ترسائی به نام «ماریا» می‌دانند و بنای اولیهٔ مسجد جامع فعلی مرند را نیز، کلیسایی می‌شمارند که وی بنا کرده‌است و نام مرند را هم برگرفته از نام ماریا با اندکی تغییر می‌دانند. در روایت دیگری وجه تسمیه شهر مرند را تغییر یافته کلمه « مادوند » و « مارند » یعنی محل زندگی مادها ذکر کرده‌اند.

صنایع دستی



قالی‌بافی


شهر مرند همانند سایر شهرهای منطقهٔ آذربایجان، یکی از کانون‌های مهم قالی‌بافی در سطح کشور محسوب می‌شود. در شهر مرند و نیز در تمام شهرها و روستاهای حومهٔ آن، کارگاه‌های بزرگ و کوچک بافت قالی و قالیچه، گلیم و خورجین دایر است. این صنعت به استناد منابع تاریخی، قرن‌هاست که در این منطقه
رواج داشته و همواره یکی از منابع عمدهٔ درآمد مردم محسوب می‌شده‌است. قالی‌ها و قالیچه‌های نفیس بافت مرند و روستاهای حومه‌اش، نه تنها در بازارهای فرش داخل کشور، بلکه در خارج از کشور نیز شهرت بسیار دارد و از نظر صادرات نیز اهمیت بسزایی دارد. صنعت قالی‌بافی در شهر مرند به صورت کارگاهی و در روستاها به صورت تک‌بافی، یکی از مشاغل فراگیر مردم به شمار می‌رود و محصولات آن‌ها در طرح‌ها و نقش‌های متنوع و بافت‌های گوناگون به بازارهای داخلی و خارجی عرضه می‌شود.

سبدبافی


از دیگر صنایع دستی شهر مرند، بافت انواع سبدها برای حمل نان و میوه از ساقهٔ گندم است که به نوبهٔ خود از شهرت زیادی برخوردار است.

فانوسکابافی


روستای هوجقان،
یکی از مناطقی است که سال‌های سال، مردم آن‌جا در بافتن فتیله‌های چراغ، مهارت کامل داشته و تولیدات خود را به سراسر کشور عرضه می‌کردند. با گسترش نیروی برق و روشنایی الکتریسیته و رکورد فروش فتیله، مردم صنعت‌گر این روستا به بافتن «فانوسقه» یا کمربندهای نظامی و نوار کفش پرداختند و در حال حاضر، یکی از مراکز مهم تولید این محصول می‌باشد.

سفال‌گری و سرامیک‌سازی


محصولات سرامیک، در چند کارگاه شهر زنوز تولید می‌شود. استادکاران سرامیک زنوز، از نوعی خاک مرغوب (کائولن یا خاک
چینی) استفاده می‌کنند و به نقاط دیگر جهت فروش، صادر می‌نمایند. علاوه بر کارگاه‌های سرامیک‌سازی، کارگاه‌های سفال‌گری نیز در بعضی از مناطق شهر مرند و روستاهای اطراف وجود دارند.

کتابخانه‌ها


در داخل شهر مرند تعدادی کتابخانه وجود دارد که «کتابخانهٔ پارک شهر مرند»، بزرگ‌ترین کتابخانهٔ این شهر و جزء کتابخانه‌های درجه یک کشور است که در سال ۱۳۷۸ خورشیدی، در محوطهٔ پارک شهر مرند با مساحت ۱۲۰۰ متر مربع و زیربنای 956 مترمربع، افتتاح گردیده و دارای 1 سالن مطالعه و یک مخزن کتاب و یک سالن آمفی تئاتر و اتاق اینترنت است. تعداد کتاب‌های این کتابخانه به حدود 25000 جلد در موضوعات متنوع و تعداد اعضای آن ۳٬۷۰۰ نفر بوده و کلیهٔ خدمات فنی به روش رایانه‌ای صورت می‌گیرد و همه روزه از ساعت ۷ و نیم صبح، آمادهٔ ارائهٔ خدمات می‌باشد. بیشتر مراجعین این کتابخانه را دانش‌آموزان و دانشجویان تشکیل می‌دهند.

«کتابخانهٔ عمومی کوثر» واقع در خیابان امام خمینی مرند، در سال ۱۳۳۰ با زیربنای حدود ۲۰۰ متر مربع تأسیس گردیده‌است. در حال حاضر این کتابخانه دارای یک مخزن و یک سالن مطالعه به ظرفیت ۱۲۰ نفر است که مجموعهٔ کتاب‌های آن به حدود 13000 جلد می‌رسد و تعداد اعضای آن ۲٬۷۰۰ نفر می‌باشد. این کتابخانه مخصوص خواهران است و روزانه حدود ۱۵۰ نفر مراجعه کننده دارد و همه
روزه از ساعت ۷ و نیم صبح لغایت ۸ و نیم شب، آمادهٔ ارائهٔ خدمات به مراجعین می‌باشد. کلیهٔ خدمات فنی این کتابخانه به روش رایانه‌ای صورت می‌گیرد.

اماکن تاریخی و دیدنی


از اماکن تاریخی و باستانی این شهر می‌توان به قلعه مانداگارانا، مسجد جامع مرند، تپه سیوان و بازار کوزه‌چیلر اشاره کرد. در تپه سیوان، یک ته‌ستون ترکان اورارتو و سفالینه‌های ترکان پارتی یافته شده‌است.

از مناطق بسیار زیبا و تفریحی مرند نیز می‌توان به گردنه پیام، روستاهای ملایوسف و کندلج در ۵ کیلومتری شمال مرند و چشمهٔ باش کهریز و قنات بزرگ و بسیار معروف بَی گوزی (=چشمه داماد) در شمال روستای دیزج علیا که از دل کوه میشو بیرون می‌آید اشاره کرد.

آب و هوا


از آن‌جایی که مرند در منطقه‌ای کوهستانی واقع شده‌است، از آب و هوایی هر چند سرد و خشک، ولی نسبتاً مساعد برای کشاورزی بهره‌مند گشته‌است. از اوایل پائیز، تمام مناطق کوهستانی اطراف این شهر را برف سنگینی فرا می‌گیرد که تا اواخر بهار در قلل کوه‌ها باقی می‌ماند.

کارخانجات


در سال‌های اخیر با توجه به پیشرفت‌هایی که شهر مرند داشته‌است، کارخانجات مختلفی در اطراف این شهر احداث شده‌اند که از این میان، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • کاشی تبریزکف
  • خاک‌چینی
  • آناکنسرو
  • آبمیوه تکدانه
  • پارس پروفیل
  • رب سانیا
  • پلاستوفوم فخر مرند
  • ترشی کام مرند
  • پیام شیمی
  • ثمین شیر
  • رب تکدانه
  • سرامیک سازی
  • شرکت سامرند
  • کارخانه آذرت مرند
  • کارخانه سرم سازی

روستای پلكانی زنوزق در شهرستان مرند




[ بیست و هشتم مرداد 1389 ] [ 14:4 ] [ اطلس ایران وجهان ]

آشنايی با شهرستان قوچان

 

قوچان : موقعییت جغرافیایی وتقسیمات کشوری

توجه به این نکته ضروری است که گرد آوری وتدوین اطلاعات فرهنگ جغرافیایی شهرساتن قوچان در سال 82-1381 انجام گرفته است و لذا در تغیرات تقسیمات قوچان در سال 1383 ،طبق مصوبات وزارت کشور ،بخش فاروج از آن منتزع وبه عنوان یک شهرستان از توابع, استان خراسان شمالی تصویب گردیده است.

شهرستان قوچان بعنوان یکی از شهرستانهای تابعه استان خراسان رضوی با مساحتی حدود (1) 5338  کیلومتر مربع وبا مختصات جغرافیایی بین 52  57 تا 08 59 طول شرقی و38  36 تا 41 37 عرض شمالی قرار گرفته است .

شهرستان قوچان به عنوان یکی شهرستانهای مرزی استان خراسان رضوی از جانب شمال در محدوده بخش باجگیران، با کشور ترکمنستان مرز مشترک دارد، همچنین از طرف شمال شرقی وشرق به شهرستان درگز واز جهت جنوب شرقی با شهرستان چناران واز سوی جنوب به شهرستان نیشابور، از جهت جنوب غربی به شهرستان اسفراین واز طرف غرب وشمال غربی به شهرستان شیروان محدود می شود .

 شهرستان قوچان جزء شهرستانهایی بوده که در سطح استان خراسان بعد از تصویب اولین قانون تقسیمات کشوری  در سال 1316 ایجاد گردید، بعد از تصویب این قانون شهرستان قوچان به مرکزیت شهر قوچان تاسیس شد، از آن تاریخ به بعد با الحاقات وانتزاعات مختلف همچنان بعنوان يکی از شهرستانهای استان خراسان رضوی محسوب می شود. طبق تقسیمات کشوری مصوبه وزارت کشوردر 1382 شهرستان قوچان به مرکزیت شهر قوچان شامل سه بخش ونه دهستان بوده ودر آخرین تقسیمات کشوری سال 1383 با جدا شدن بخش فاروج وتبدیل آن به شهرستان مجزا ، قوچان به عنوان یکی از شهرستانهای استان خراسان رضوی محسوب شده وشهرستان فاروج نیز تابع استان خراسان  شمالی است. 
  


پل معلق سیمانی  : بنا شده به دست مهندسین وکارگران آلمانی درسال 1318

                                 

 

 

جدول شماره 1: تقسیمات کشوری شهرستان قوچان –سال 1382

شهرستان قوچان

مساحت5338 کیلومتر مربع

مرکز شهرستان قوچان

بخش

مساحت

مرکز

بخش

دهستان

مرکز

دهستاان

تعداد

آبادی

تعداد

مزرعه

ومکان

شهر

مرکزی

1/2658

قوچان

دوغایی

آلماجق

40

120

قوچان

 

 

 

سودلانه

علی آباد

30

118

شیرین دره

مزرج

28

30

قوچان عتیق

شهر کهنه

44

115

فاروج

2/1447

فاروج

خبوشان

تیتکانلو

24

50

فاروج

 

سنگر

ینگی قلعه

26

47

شاه جهان

مایوان

10

21

فاروج

چری

45

21

باجگیران

4/1233

باجگیران

دولتخانه

امامقلی

25

75

باجگیران

 

جغرافیای انسانی

خصوصیا ت جمعیتی

 شهرستان قوچان در شمال غربی استان خراسان رضوی است که طبق سرشماری عمومی سال 1375 ،236875 نفر جمیعیت داشته است .

بر اسا س ا ین آمار جمعیت ساکن در شهرستان قوچان4 /  18درصد کل جمعیت استا ن خراسان را شامل می شد.

طبق آمار اعلام شده توسط فرمانداری شهرستان قوچان درسا ل 1380 جمعیت شهرستان برابر 245109 نفر بوده است .

از این جمیعت بیش از 70 درصد در بخش مرکزی ،24 درصد در بخش فاروج وحدود5 درصد در بخش باجگیران سکونت داشتند.

از سال 1355 تا سا ل 1380 ودر فاصله بین 25 سال بیش از 70 هزار نفر بر جمعیت شهرستان قوچان افزوده شده است.

 

جدول شماره  2: جمعیت شهرستان قوچان درسالهای مختلف

سال

1355

1365

1375

1380

جمعیت

171219

223451

 

236875

245109

نرخ رشد

 

3/2% 

  5/0%

 6/0%

 

ازکل جمعیت شهرستان قوچان در سا ل 1375، 8/49 درصد را مردان و2/50 درصد را زنان تشکیل می دادند ونسبت جنسی آن برابر 99 بوده است ، این ترکیب در سال 1380 تغییراتی را نشان می دهد در این سال از کل جمعیت شهرستان 3/50 درصد را  مردان وتعداد خانوارهای شهرستان قوچان در سال 1375 برابر 48624 ودر سال 1380 برابر 52467 بوده است در نتیجه در بعد خانوار این شهرستان تغییر اندکی در فاصله این سالها مشاهده می شود یعنی بعد خانوار در 1375 از 8 /4 نفر در سال 1380 رسیده بود.

ترکیب گروههای عمده سنی جمعیت  شهرستان قوچان در سال 1375 بدین ترتیب بوده است،95/1درصد را اطفال کمتر از يکسال ،5/12 درصد را افراد 5-1 سال ، 25/15 در صد را افراد 10-6 ساله ، 3/12 د رصد را افراد 14-11 ساله،7/20 درصد را افراد بالای 65 سال تشکیل می دادند. به طور کلی از مجموع جمعیت این شهرستان 23/29 درصد را افراد 10 ساله وکمتر ،8/65 درصد را افراد 10تا 64 سال و9/4 درصد را افراد بالای 65 ساله شامل می شدند ، درنتیجه از کل جمعیت این شهرستان 13/34 درصد افراد غیر مولد وبیش از 65 درصد را افراد مولد تشکیل  می دهد که در چرخه های اقتصادی اهمیت زیادی دارند.

 

جدول شماره 3 : ترکیب گروههای عمده سنی جمعیت شهرستان قوچان به تفکیک شهری وروستایی، سال 1375

رديف

گروهای سنی

جميت روستايي

جمعيت شهر قوچان

جمعيت شهر فاروج

جمعيت شهر باجگيران

جمعيت کل شهرستان قوچان

درصد

1

اطفال(کمتر از يک سال)

2824

1569

198

12

4603

95/1

2

نوباوگان(1-5 ساله)

17615

9745

1146

88

28594

15/12

3

کودکان(6/10 ساله)

21153

13069

1559

98

35879

25/15

4

نوجوانان(11-14ساله)

16760

10814

1284

65

28923

3/12

5

نوجوانان(15-24ساله)

30373

16137

2025

86

48621

7/20

6

ميانسالان(25-64ساله)

44127

29532

3367

237

77263

8/32

 

درسال  1375 از کل جمعیت شهرستان قوچان 96488 نفر (7/40% ) در نقاط شهری و140387 نفر (3/59%) در نقاط روستایی ساکن بودند، در سال 1380 ، از تعداد ساکنان روستایی حدود دو درصد کمتر شده وبر میزان جمعیت شهر افزوده شده است ، بر اساس این روند از کل جمعیت شهرستان 103346 نفر در سه شهر ، قوچان ، باجگیران وفاروج سکونت داشتنند و141763 نفر دیگر در مناطق روستایی ساکن بودند .

 

جدول شماره 4: نسبت جمعیت شهری وروستایی شهرستان قوچان در سال 80 و1375

سال

جمعیت کل

تعداد مرد

تعداد زن

تعداد خانوار

جمعیت شهری

جمعیت روستا یی

1375

236875

117926

118949

48624

96488

140387

1380

245109

123290

121819

52497

103346

141763

 

 در آبانماه 1375 از 203660 نفرجمعیت 6ساله وبیشتر شهرستان قوچان 4/75 درصد باسواد بودند ،نسبت باسوادی در نقاط شهری 6/97 درصد ودر نقاط روستایی 6/97  درصد بوده است ودرنقاط روستایی 13/93 درصد بوده است. همچنین این نسبت در بین مردان 97/80 درصد ودر بین زنان 0/70 درصد بوده است .

در فاصله سالهای 1365 تا 1375،28115 نفر به شهرستان وارد یا در داخل این شهرستان جابجا شده اند .

محل اقامت قبلی 2/20 درصد مهاجران سایر استانها ،5/31 درصد شهرستانهای دیگر استان محل سر شماری و3/47 درصد شهر یا آبادی دیگری در همین شهرستان بوده است . محل اقامت قبلی بقیه افراد ، خارج از کشور یا اظهار نشده  بوده  است .

مقایسه محل اقامت قبلی مهاجران با محلی که در آن سرشماری شده اند نشان می دهد 34 درصد از روستا به شهر ،9/34 درصد از شهر به شهر ،14/7 درصد از روستا به روستا ،7/22 درصد از شهر به روستا در طی 10 سال قبل از سرشماری آبان 1375 مهاجرت کرده اند .

در سال 1375 در این شهرستان از کل جمعیت 10 سال وبیشتر 04/ 36 درصد را افراد شاغل وافراد جویای کار تشکیل می دادند واز نظر توضیح نسبی افراد شاغل در گروهای عمده شغلی ،در سطح شهرستان ،48/41 درصد در بخش کشاورزی ،9/27 درصد را در بخش صنعت و9/28 درصد در بخش خدمات مشغول بکار بودند و59/1 درصد را در بخش صنعت و9/28 درصد در بخش خدمات مشغول بکار بودند و 59/1 درصد نیز شغل شان نا مشخص بوده است . در سطح شهرستان قوچان طبق آمار جمعیتی سال 1380

تراکم نسبی جمعیت 9/45 نفر در کیلومتر مربع وتراکم زیستی 9/2 نفر در هکتار برآرود شده است . 

[ بیست و هشتم مرداد 1389 ] [ 14:0 ] [ اطلس ایران وجهان ]

موقعیت جفرافیایی                           

شربیان در" ۳۷ْ۵۲ '۵۸شمالي كره زمين و عرض جغرافي

"۴۷ْ۰۶ '۱۱قرار دارد

شربيان از نظر آب و هوا داراي آب و هواي سرد زمستاني و

معتدل تابستاني مي باشد.

اين شهر از جنوب به ادامه رشته كوه بزقوش (قاسم داغي )و از شمال 

به جاده اصلي بستان آباد، سراب متصل مي شود.در غرب شربيان 

شهرستان سراب  ودر 

شرق آن بستان آباد قـــرار  گرفته است

در ورودي شهر شربيان بعد از بلوار ، ميدان علامه فاضلي شربياني

قرار دارد

فاصله ميدان علامه فاضلي از فضا تا سه راهي گورستان قديم

(جنوبي ترين و شمالي ترين نقطه شربيان) تقريبا ۱۲۳۰ متر

فاصله جاده ايوق از روي پل از فضاتا انتهاي بيمارستان شربيان

(شرق و غرب شربيان ) تقريبا ۱۰۳۳ متر 

فاصله شربيان تا جاده اصلي (بستان آباد به سراب )

۶/۸ كيلومتر

فاصله شربيان از مركز استان (تبريز )از فضا بصورت خط

مستقيم ۷۰كيلومتر

از سطح زمين (جاده) تقريبا ۹۵كيلومتر

از مركز شهرستان (سراب) از فضا ۳۷ كيلومتر و 

از سطح زمين (جاده) تقريبا ۴۲كيلومتر مي باشد

طبق اعلام مركز آمار ايران

در سر شماري نفوس و مسكن سال ۱۳۸۵

تعداد خانوار و جمعيت شربيان به شرح زير ارائه شده است

تعداد خانوار  جمعيت    با سواد   سواد قديم يا بي سواد
۱۰۳۸  ۴۳۷۴ ۳۳۰۸ ۶۲۲

۲۲۱۲نفر از جمعيت شربيان مرد و ۲۱۶۲نفر زن هستند

از كل جمعيت باسواد شربيان ۱۷۵۹ نفر مرد و ۱۵۴۹نفر را زنان

تشكيل مي دهند 

توضيح اينكه در سال گذشته با پرداخت وام مسكن از سوي

بانكها تعداد خانوارهاي شربيان از مرز ۱۴۰۰ گذشته است

جمعیت شربیان با توابع طبق اعلام مرکز آمار ایران در سرشماري نفوس و مسكن

  سال ۱۳۸۵

تعدادخانوار كل جمعيت مرد     زن      باسواد بيسواد
۲۰۴۳  ۸۷۵۲ ۴۴۱۸ ۴۳۳۴ ۶۳۰۴ ۱۵۰۲

از كل جمعيت با سواد دهستان شربيان ۳۳۷۷ نفر مرد و ۲۹۲۷ نفر را زنان تشكيل مي دهند

از ۱۵۰۲ نفر بي سواد يا داراي سواد قديم ۵۵۳ نفر مرد و ۹۴۹ نفر را زنان تشكيل مي دهند.

شربيان مركزيت روستاهاي

ايوق ، برنج آباد، لنجوان، اسماعيل آباد ، سرچشمه ، 

و را ه ارتباطي دهدولان و كهدولان  به مركز استان و شهرستان

 است

توضیح اینکه مسئولین ذیربط در شربیان با توجه به آمارهای جدید و ثبت اسناد ملکی در شربیان تعداد خانوار و جمعیت شربیان را در پایان سال ۸۶ به شرح زیر در اختیار وبلاگ شربیان قرار دادند.

تعداد خانوار  جمعيت   
۱۴۲۶  ۵۷۳۸

روستاهاي اطراف شربيان

تعداد خانوار و جمعيت روستاهاي تابع شربيان جهت استفاده عزيزان به

 شرح جدول زير ارائه مي شود . اين آمار دقيقا طبق اعلام مركز آمار

ايران در سرشماري نفوس و مسكن سال 1385 ارائه شده است 

 

نام روستا تعداد خانوار جمعيت تعداد با سواد سواد قديم يا بي سواد

ايوق

۲۹۴

۱۳۴۸

۱۰۳۴

۱۸۲

اسماعيل آباد

۸۸

۳۷۴

۲۶۸

۶۸

سر چشمه

۷۷

۳۳۸

۲۳۸

۸۰

برنج آباد

۶۹

۳۵۴

۱۵۹

۱۴۰

كهدولان

۶۳

۳۹۷

۲۳۰

۱۱۱

دهدولان

۳۲

۱۵۰

۹۴

۳۹

لنجوان

۷

۲۶

۱۴

۹

 

از جمعيت ايوق ۶۸۰ نفر مرد و ۶۶۸ نفر را زنان تشكيل مي دهند

تعداد مردان در اسماعيل آباد ۱۸۵ نفر و تعداد زنان ۱۸۹ نفر مي

باشد

تعداد مردان در سر چشمه ۱۵۸ نفر و زنان ۱۸۰ نفر هستند

از كل جمعيت برنج آباد ۱۸۳ نفر مرد و ۱۷۱ نفر زن مي باشند

از جمعيت ۳۹۷ نفري كهدولان ۱۹۵ نفر مرد و ۲۰۲ نفر زن

هستند

از جمعيت دهدولان ۶۷ نفر مرد و ۸۳ نفر زن مي باشند

لنجوان كوچكترين روستاي تابع شربيان داراي ۱۱مرد و ۱۵ زن

مي باشد  

توضيح اينكه دوزدوزان همسايه شمالي شربيان داراي ۶۶۴

خانوار و جمعيت ۳۵۵۷ نفر مي باشد كه از اين تعداد ۱۸۱۹ نفر

مردو۱۷۳۸ نفر را زنان تشكيل مي دهند.

تعداد با سواد در دوزدوزان ۲۴۰۲ نفر مي باشد كه سهم مردان

۱۳۲۹و سهم زنان ۱۰۷۳ نفر بوده است                  

تاریخچه:

شربیان از قدمت زیادی برخوردار است به طوری که از آثار باقی

 مانده در این شهر

چنین بر می آید.که قبلا رونق فراوانی داشته است 

            البته شربیان قدیم به نقل قدما

در محل فعلی نیوده و این محل بعد از زلزله مشهور آذربایجان در

 نزدیکی محل قدیم ساخته شده است    

در جنگ جهاني دوم شربيان داراي مخابرات و اداره پست بوده كه در آن زمان مناطق معدودي چنين امكاناتي داشته اند 

شربیان قدیم در دامنه کوه ودر شرق شربیان کنونی قرار داشته است.

 شربیان قدیم در دامنه کوهی خاموش کشته و هر از چند

گاهی عده ای سود جو برای 

بیرون آوردن عتیقه و اشیا قیمتی خلوت آن را به هم می زنند 

گل تپه (تپه خاکستری)

یکی از نشانه های قدیم در شربیان وجود گل تپه(کل تپه) می باشد . که از زمان زرتشتیان بجا

مانده است .چنانکه می دانید گل تپه محلی بوده که زرتشتیان در آن مکان آتش روشن میکردند

و قربانی میدادند. البته من که بزرگ شده شربیان هستم و دهها بار نیز آنجا را دیدم  تاکنون

استخوان آدمی در آن  تپه ندیدم ولی استخوان سوخته حیوانات از قبیل گوسفند وبزو ظروف

شکسته سفالی در این نقطه بسیار است. عده ای هم برای پیدا کردن عتیقه و اشیای

قیمتی چندین بار آنجا را جستجو کرده اند و شاید وسایلی هم پیدا کرده باشند.

اینکه استخوان آدمی در آنجا پیدا نشده دلیل بر این نیست که مردگان خود را نمی سوزاندند .         

 شاید بعد از قر بانی یا سوزاندن مردگان استخوانها و خاکستر مرده را جمع و در جای دیگری       

دفن می کردند.اطلاعات در این موردکافی نیست .

. ولی وجود چنین مکانهایی در آذربایجان نشانه گسترش دین زرتشت که

مکانهای مخصوص برای روشن نگه داشتن آتش داشتند می باشد 

 

                                                       

مجسمه های سنگی

 از دیگر آثار تاریخی در اين منطقه مي توان به مجسمه هاي شير و يا گوسفند اشاره كرد

كه اكثرا  به صورت نيم تنه و خوابيده هستند . اين مجسمه ها تا جندي پيش در قبرستانهاي

اين منطقه پراكنده بودند . بخصوص در روستاي ايوق كه از روستا هاي اطراف شربيان مي باشد.

جالب اينكه كسي نمي داند اين مجسمه هاي سنگي را به چه دليل ساخته اند . و چرا فقط در

قبرستانها قرار دارند.                                          

  دره شهدا (سيدلر)

اين دره بين جاده شربيان به ايوق وتقريبا در دو كيلومتري ايوق 

در سمت راست از شربيان به ايوق قرار گرفته است.

در اين دره دو قبر قديمي وجود دارد كه بعضي ها معتقدند قبور

متعلق به شهداست . اين عده شهدا را از علويان و شيعيان

مي دانند كه از دست خلفاي اموي يا عباسي همواره متواري

بودند و در اين منطقه به دست سربازان حكومتي به شهادت

رسيده اند.( اينكه متعلق به زمان امويان بوده اند يا عباسي اطلاع دقيقي در دست نيست

منبع :وبلاگ آشنایی باشربیان

[ بیست و پنجم مرداد 1389 ] [ 16:40 ] [ اطلس ایران وجهان ]

حمام كردشت

این حمام یكی از زیباترین حمام های آذربایجان است كه با معماری اصیل سنتی در روستای كردشت از توابع جلفا و در كنار رود ارس قرار دارد .

این حمام كه در میان باغ بزرگی ساخته شده ، دارای یك هشتی به صورت هشت ضلعی به ابعاد 5/3×5/3 و به ارتفاع 3/4 متر است . یكی از اضلاع به در ورودی و دیگری راه ورود به رخت كن یا سربینه است.

سربینه حمام نیز هشت ضلعی به اضلاع 5/3 متر و ارتفاع 5/8 متر است و گنبد بزرگ آن بر روی جرزها و هشت ستون سنگی هشت بَر استوار شده است . همه ستون ها دارای سرستون های سنگی مقرنس هستند كه به وسیله ملات سرب مذاب به ستون وصل شده اند . گنبد سربینه دارای كاربندهای جالب مزین به آهك بری های زیبا است . سكوهای رخت كن با طاق ضربی پوشیده و در زیرأن كفش كن هایی تعبیه گردیده است گرم خانه فضایی است كه از چهار ستون سنگی هشت بر و دو حوض بزرگ مستطیل شكل و اتاقیبا گنبد قیراندود تشكیل شده است


ادامه مطلب
[ بیست و ششم تیر 1389 ] [ 12:19 ] [ اطلس ایران وجهان ]
كلیساهای سیر و ننه مریم در ارومیه، مسجد مطلب خان، مناره شمس تبریزی، دروازه سنگی، قلعه باستانی بسطام و حجاری‌های خان تختی، كاخ موزه باغچه جوق، دخمه سنگی فرهاد در ماكو، مقبره سید صدرالدین در چالدران، غار فخریگاه در مهاباد، تخت سلیمان، كوه زندان و دژ ساری قوریخان در تكاب، تپه های گوی تپه، حسنلوی نقده، حاجی فیروز، جلبر، اهرنجان در ارومیه از جمله اماكن تاریخی استان هستند كه تاریخی را در خود نهفته دارند، نشان از قدمت دیرینه سكونت انسان، شكل گیری فرهنگ و تمدن در این منطقه بوده و عنصر ممتاز توریستی محسوب می‌شوند كه بعضی از آنها علی رغم این‌كه فاقد امكانات جذب توریست هستند، اما مورد بازدید توریست‌های متعدد خارجی و داخلی قرار می‌گیرند.
 نگاهی گذرا به گوشه‌ای از موجودی آثار طبیعی استان نیز ما را متوجه توانمندی‌های این استان خواهد كرد.
 استان آذربایجان غربی با رشته كوه‌های سر به فلك كشیده و رودخانه‌های پر آب دایمی، مراتع، جنگل های سرسبز و خرم، هوای ملایم و معتدل، باغات میوه، دشت ها و دامنه های پر از گل‌های وحشی و تالاب ها، مرداب‌ها، سواحل و جزایر دریاچه كه میعادگاه صدها نوع پرنده وحشی، بومی و مهاجر و رودخانه هایی كه محل زندگی آبزیان مختلف است از زیباترین و خوش آب و هواترین مناطق ایران بویژه در فصول مسافرت بهار و تابستان می باشد؛ استانی كه از كرانه های ارس در شمال تا دره زاب در جنوب سراسر پوشیده از لاله و شقایق، نرگس، نسترن، سوسن و سنبل است.
 دریاچه مارمیشو، تفرجگاه بند و پارك جنگلی ارومیه، تفرجگاه فیروق در خوی، آب گرم ایستی سو در سلماس، چشم ثریا و سد ارس در ماكو، غار آبی سهولان در مهاباد، چمن متحرك در تكاب، آبشار شلماش، چشمه گراو و تفرجگاه پردانان در پیرانشهر، نیز از چشم اندازها و شگفتی انگیزترین جلوه های طبیعت زیبای آذربایجان است كه می تواند برای هر توریستی جالب توجه
[ سوم تیر 1389 ] [ 0:3 ] [ اطلس ایران وجهان ]
بدون شك پرندگان، بازرترين و باارزش ترین نشانه هاي حيات درياچه اروميه به شمار مي آيند. اين موجودات زيبا و پرتحرک هيچگاه به صورت گروه هاي بسيار بزرگ در جايي گرد نمي آيند مگر اينكه كليه احتياجات زيستي آنان فراهم شده باشد.
پرواز جمعي فلامينگوها، پليكان ها، تنجه ها و كاكايي ها يكي از بديع ترين ديدني هاي طبيعت ايران است. اين تجمع جانوري در درياچه اروميه نشانه بارزي است از وفور غذاي طبيعي و شرايط مناسب زيستي در منطقه و درياچه.
اغراق نخواهد بود اگر بگوييم درياچه اروميه با وسعت زياد، جزاير متعدد، سواحل كم عمق و از همه مهمتر امنيت و آرامشي كه به ميهمانان خوش پرواز خود ارزاني مي كند،  يكي از مهمترين زيستگاه هاي پرندگان مهاجر است كه در سطح قاره آسيا از نظر تنوع و زيبايي كم نظير است. در فصول بهار و تابستان، درياچه اروميه تبديل به بزرگترين منطقه زاد و ولد برخي پرندگان مانند فلامينگو (مرغ آتشي)، پليكان سفيد (مرغ سقا) و تنجه بادكوبه اي مي شود.
علاوه بر اين پرندگان، پرندگان ديگري مانند كاكايي نقره اي، كاكايي صورتي، آنقوت، كفچه نوك تيز در دسته هاي چند هزارتايي در جزاير مختلف توليد مثل مي كنند كه از ميان آنها كاكايي نقره اي، نقش بسيار مهمي در كنترل جمعيت  فلامينگوها و پليكان ها دارد؛ به اين صورت كه از منابع تغذيه كاكايي نقره اي، تخم و جوجه فلامينگو و پليكان است.


ادامه مطلب
[ سوم تیر 1389 ] [ 0:3 ] [ اطلس ایران وجهان ]
ممعرفی، تاریخچه و آشنایی با شهر سراب
آب گرم سراب


شهرستان سراب به مرکزیت شهر سراب در استان آذربایجان شرقی ایران قرار دارد.

تاریخ سراب



ادامه مطلب
[ دوم تیر 1389 ] [ 23:58 ] [ اطلس ایران وجهان ]
مشخصات جغرافيايي
شهرستان بستان آباد در محل شهر باستانی و گمشده «اوجان» بنا شده است. بستان آباد از کشاورزی و دام داری نسبتا" خوبی برخوردار است و اهالی این منطقه اغلب به شغل های کشاورزی و دام داری اشتغال دارند. برخی صنایع نیز در این منطقه ایجاد شده است. بستان آباد از روزگار كهن همواره به واسطه چشمه های آب معدنی مورد توجه و مشهور بوده همه ساله تعداد بسياری از مردم ايران برای استفاده از آب های معدنی به اين خطه می آيند. آب گرم معدنی بستان آباد، کوه های بزغوش، غارآق بولاق و برکه قوری گل از جاذبه های طبيعی شهرستان بستان آباد به شمار می آیند.

مکان های دیدنی و تاریخی


بستان آباد از روزگار كهن همواره به واسطه چشمه های آب معدنی مورد توجه و مشهور بوده همه ساله تعداد بسياری از مردم ايران برای استفاده از آب های معدنی به اين سامان می آيند. آب گرم معدنی بستان آباد، کوه های بزغوش، غارآق بولاق و برکه قوری گل از جاذبه های طبيعی اين منطقه به شمار می آیند.  

 
 
صنايع و معادن


كارخانه های مهم صنعتی اين شهرستان را كارخانه های گچ،‌ صابون سازی، شيرينی پزی، پشم ريسی، چوب بری، كش بافی، آرد سازی و اطاق سازی تشکیل می دهند. معدن گچ و كارخانه بزرگ گچ آذربايجان در 4 كيلومتری شمال باختری بستان آباد قرار گرفته است. هم چنين معادن پوكه آهک ، سنگ، شن و ماسه نیز در حوالی بستان آباد وجود دارند.  


کشاورزی و دام داری


آب کافی و هوای مساعد سبب رونق کشاورزی در شهرستان بستان آباد شده است. آب كشاورزی این منطقه از رودها و چشمه ها تامين می شود و محصولات گندم، جو، حبوبات و گياهان علوفه ای، تره بار، سيب، گلابی، و گردو از جمله عمده ترين محصولات كشاورزی شهرستان بستان آباد به شمار می آیند. دام داری به شيوه ی صنعتی و سنتی در این منطقه رايج است و شامل: پرورش گوسفند، بز، گاو، اسب و كندوی زنبورعسل است.  

 

وجه تسميه و پيشينه تاريخي


نام بستان آباد به دلیل سرسبزی و خرمی این ناحیه به آن داده شده است. بستان در زبان آذری همان بوستان یا باغ معنا می شود و این منطقه به دلیل داشتن باغ های فراوان و خرمی بسیار به نام بستان آباد شهرت یافته است. شهرستان بستان آباد در محل شهر باستانی و گمشده اوجان بنا شده است. نام اوجان از قرن ششم به بعد در بیش تر سفرنامه ها و كتاب های تاريخی آمده است. فرمان روايان تركمانان و صفويه مدت ها در قصر غازانی در اوجان مجالس طرب داشتند اما در روزگار فرمان روايان بعدی آذربايجان، حوادث و جنگ های خونين متعددی اوجان را در معرض انهدام و ويرانی قرار داد كه امروزه از آن همه آبادانی و زيبايی تنها يک رودخانه و يک دهستان به نام اوجان در جغرافيای آذربايجان شرقی باقی مانده است. بستان آباد امروزی که گفته می شود بقایای آن شهر قدیمی است دربرگیرنده شهرها، بخش ها و روستاهای متعددی است و شغل مردمان آن کشاورزی و دام داری است.  

 


ادامه مطلب
[ دوم تیر 1389 ] [ 23:58 ] [ اطلس ایران وجهان ]


جغرافیا


شهرستان میانه، در گوشه جنوب شرقی استان آذربایجان شرقی قرار دارد. شهرستان‌های سراب، بستان آباد، هشترود حدود شمالی و غربی آن را می‌پوشاند. حدود جنوبی این شهرستان با قسمتی از جنوب اردبیل هم جوار است. شهرستان خلخال واقع در استان اردبیل نیز همسایه شرقی این شهرستان به شمار می‌رود. گوشه شمال غربی حدود شهرستان میانه از ۸۲ کیلومتری جنوب شرقی تبریز شروع و به طول ۸۰ کیلومتر به سمت جنوب و شرق کشیده می‌شود. مرکز شهر میانه، به خط مستقیم در ۱۳۸ کیلومتری جنوب شرقی تبریز قرار دارد.

شهرستان میانه و مناطق روستایی آن دورافتاده ترین نقاط نسبت به مرکز استان به شمار می‌رود این شهرستان در ۴۷ درجه و ۴۲ دقیقه طول شرقی و ۳۷ درجه و ۲۰ دقیقه عرض شمالی، بین دو رشته کوه بزقوش و قافلانکوه واقع شده و ۱۱۰۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد.


چگونگی پستی و بلندی کوه‌ها و ارتفاعات مهم


شهرستان میانه، در جنوب رشته کوه بزقوش قرار دارد. ارتفاع عمومی زمین در این شهرستان، از ۷۵۰ متر در منتهی الیه گوشه جنوب شرقی آن دره قزل اوزن تا ۳۳۰۰ متر در قلل رشته کوه برغوش متغیر است.

شیب عمومی زمین به جز در گوشه جنوب شرقی شهرستان، در کلیه نقاط آن به سمت مرکز ( شهر میانه) می‌باشد و در نهایت تمامی دامنه‌ها به قزل اوزن ختم می‌شوند. از نظر شکل زمین، قلل ۲۵۰۰ الی ۳۳۰۰ متری بزگوش و زمین‌های وسیع و کم شیب پایین آن در غرب دره گرمه چای ویژگی اصلی نیمه شمالی شهرستان را تشکیل می‌دهد. رشته کوه بزقوش، که در قسمت جنوب سبلان
و در شمال میانه قرار گرفته و دره علیای تلخه رود از کوه‌های بزقوش می‌باشد. امتداد این رشته کوه از مغرب به مشرق و به طول ۱۲۰ کیلومتر و ارتفاع آن در اطراف شرقی تا حدود ۳۸۰۰ متر، ولی در طرف غربی از ارتفاع آن کاسته می‌شود و در جنوب شهرستان سراب ۳۱۷۰ متر و در شیشک کوه در حدود ۲۴۵۰ متر ارتفاع دارد. رشته کوه بزقوش در جنوب شهرستان سراب و از خود میانه کاملاً نمایان است و دو درهدر طرفین بزقوش قرار گرفته که یکی آجی چای و جلگه سراب است که آن را از سبلان(ساوالان) جدا کرده و دیگر در قارانقوچای می‌باشد که از بین بزقوش و سهند جاری است.

وضعیت آب و هوایی و میزان بارندگی و وضعیت پوشش گیاهی


شهرستان میانه به جز در دامنه‌های پست دره قزل اوزن، در قسمت میانی و جنوب شرقی که دارای اقلیم خشک و سرد است، همچنینی به جز ارتفاعات بالای ۱۸۰۰ متری بزقوش در شمال که دارای اقلیم ارتفاعات فوقانی می‌باشد، در سایر مناطق دارای اقلیم خشک سرد می‌باشد. متوسط بارش سالانه ۳۲۰ میلیمتر در نقاط کم ارتفاع جنوب شرقی و در بالای ارتفاعات بزگوش از ۳۹۳ تا ۶۰۰ میلیمتر متغیر است. متوسط دمای سالانه نیز در این شهرستان، ۳ الی ۵/۱۴ درجه سانتیگراد، در مناطق مختلف آن می‌باشد.

به طور کلی، مشخصات این شهرستان طبق گزارش سازمان برنامه و بودجه، به شرح زیر می‌باشد: - حداکثر درجه حرارت متوسط سالانه، ۷/۱۸ درجه سانتیگراد. - حداقل متوسط درجه حرارت سالانه، ۹/۴ درجه سانتیگراد. - حداقل میزان میزان رطوبت نسبی هوا، ۴۸ درصد - حداکثر میزان رطوبت نسبی هوا ۶۸ درصد. - از نظر پوشش گیاهی، دارای انواع و اقسام گیاهان خودرو می‌باشد که حدود ۴۰ رقم انواع گیاه را دربر می‌گیرد. از جمله: کنگر وحشی، علف آبه، چچم یا چچن، بولاغ اوتی، کاکوتی، بومادران، مرضه کوهی، قازآیاغی، ترشک، اسپند، خاکشیر، ریواس، پونه، نعناع کوهی، درمنه و ... می‌باشد.

منابع آب شهرستان


منابع آب‌های سطح الارضی و رودخانه‌های میانه و میزان آب دهی آن به شرح زیر است: ۱- رودخانه شهری چای یا شهر چایی، با ۱۳۰ میلیون مترمکعب ۲- قرنقوچای با ۵۱۰ میلیون مترمکعب ۳- رودخانه آیدوغموش با ۱۵۰ میلیون متر مکعب ۴- رودخانه قزل اوزن با ۱۲۵۰ میلیون متر مکعب ۵- گرمه چای ( گرمرود) با ۳۰۰ میلیون متر مکعب

همه این رودخانه‌های از طریق قزل اوزن به دریای خزر وارد می‌شوند. علاوه بر این‌ها چندین رود کوچک دیگر از جمله رودخانه شیخ احمد ترکمان، صومعه، اشلق، قوری چای که از رشته کوه بزگوش سرچشمه گرفته و به رودخانه قزل اوزن می‌ریزند.

تعداد چشمه‌های کوچک و بزرگ و در حدود ۲۹۶ رشته قنات، با عمق، طول و میزان آب نسبتا، کم در قسمت‌های مختلف شهر و روستا پراکنده هستند که بخشی از آب مورد نیاز شهرستان را تامین می‌نمایند.



ادامه مطلب
[ دوم تیر 1389 ] [ 23:57 ] [ اطلس ایران وجهان ]
معرفی، تاریخچه و آشنایی با شهر مرند

نام رسمی:مرند
کشور:ایران Flag of Iran.svg
استان:آذربایجان شرقی
نام‌های قدیمی:ماریانا، مانداگارا، مروند
جمعیت:۱۱۴٬۱۶۵ نفر
رشد جمعیت:۱٫۹ درصد
زبان‌های گفتاری:ترکی آذربایجانی
مذهب:شیعه
مساحت:۲۰ کیلومتر مربع
ارتفاع از سطح دریا:۱٬۳۳۴ متر
پیش‌شماره تلفنی:۰۴۹۱
---------------------------------------------------------

مرند
یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی و مرکز شهرستان مرند است. این شهر با ۱۱۴٬۱۶۵ نفر جمعیت در سال ۱۳۸۵ خورشیدی، سومین شهر پرجمعیت و بزرگ استان آذربایجان شرقی، پس از شهرهای تبریز و مراغه محسوب می‌گردد. شهر مرند با مساحتی بیش از ۲۰ کیلومتر مربع، در ۶۵ کیلومتری شمال غرب تبریز، واقع شده‌است.

 

 

ادامه مطلب
[ دوم تیر 1389 ] [ 23:57 ] [ اطلس ایران وجهان ]
معرفی، تاریخچه و آشنایی با شهر بناب


شهرستان بُناب یکی از شهرستان‌های استان آذربایجان شرقی است که در جنوب غربی این استان واقع شده‌است. مرکز این شهرستان شهر بناب می‌باشد.

موقعیت جغرافیایی


شهرستان بناب در دامنه کوه سهند و در جلگه‌ای حاصل خیز واقع شده‌است. این شهرستان از سمت شمال به شهرستان عجب شیر، از سمت جنوب به شهرستان ملکان، از سمت شرق به دامنه کوه سهند و از سمت غرب به دریاچه ارومیه محدود شده‌است.

جمعیت


طبق آخرین نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵ ه.ش، جمعیت شهرستان
بناب ۱۲۶٫۸۸۸ نفر می‌باشد که از این تعداد ۷۶٫۶۱۰ نفر (۶۰ درصد جمعیت کل
شهرستان) در مرکز شهرستان ساکن اند.

در زیر، روستاهای شهرستان بناب به‌ترتیب جمعیت، بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ آمده‌اند.


ادامه مطلب
[ دوم تیر 1389 ] [ 23:57 ] [ اطلس ایران وجهان ]
مشخصات جغرافيايي


شهرستان اسکو از شمال به تبريز، از جنوب به آذر شهر، از باختر به دهستان ممقان ايلخچی و كرانه ی خاوری درياچه اروميه و از خاور به روستاهای حومه و تبريز محدود است. آب و هوای آن در تابستان معتدل و در زمستان سرد و يخ بندان است. شهر اسكو در درازای خاوری 46 درجه و 07 دقيقه و پهنای شمالی 37 درجه و 55 دقيقه و در ارتفاع 1520 متری از سطح دريا واقع شده است. فاصله اسكو از تبريز مركز استان 34 كيلومتر و خط آهن تبريز– مراغه و تهران از شمال و شمال خاوری دهستان های تابعه اسكو مانند ايلخچی      

اسكو از قديمی ترين و مهم ترين شهرستان های استان آذربایجان شرقی است. كشاورزی، باغ داری، تهيه و توليد فرآورده های كشاورزی و ميوه و خشكبار از مهم ترين منابع درآمدی مردم اين ناحيه است. مردم اسكو؛ علاوه بر كشاوزی، باغ داری و دام داری، به كارهای داد و ستد، خدمات دولتی، کارگری و كارمندی نيز اشتغال دارند. ابريشم بافی اسكو؛ از اهميت فراوانی برخوردار بوده و پارچه های این ناحیه، در ميان زنان شاهسون طرف داران بسياری دارد. درياچه اروميه، دره ی زیبای اسکو و روستای تاریخی کندوان شهرستان اسکو را از نظر جاذبه های گردشگری دارای اهمیت کرده است هم چنین مسجدجامع اسکو که مهم ترین بنای معماری – مذهبی منطقه است، در کنار امام زاده ها و گورستان های قديمی؛ دیگر جاذبه های تاریخی و معماری آذرشهر را تشکیل می دهند.

مکان های دیدنی و تاریخی


درياچه اروميه، دره ی اسکو و روستای کندوان به همراه مسجدجامع اسکو از مهم ترين جاذبه های طبيعی و تاريخی شهرستان اسکو به شمارمی آيند. امام زاده ها و گورستان های قديمی نيز از ديگر مکان های ديدنی منطقه محسوب می شوند.(توضیح کامل بناهای تاریخی و جاذبه های طبیعی در قسمت های مربوطه به طور کامل آورده شده است)  

 

صنايع و معادن


صنایع شهرستان اسکو به دو شکل دستی و کارخانه ای عرضه می شوند. شهرستان اسكو دارای كارخانه های چيت سازی، پتوبافی، نايلون سازی، رنگ رزی، توليد ماكارونی، ترازو سازی، آهک پزی،‌ آسفالت سازی و پارچه بافی است. حرير بافی، ابريشم بافی، پارچه بافی و قالی بافی نیز از مهم ترین صنایع دستی این ناحیه است.  

 

کشاورزی و دام داری


كشاورزی، باغ داری و تهيه و توليد فرآورده های كشاورزی و ميوه و خشكبار از مهم ترين منابع درآمد مردم اين ناحيه است. فرآورده های كشاورزی شهرستان اسكو شامل: گندم و جو، بنشن، نباتات علوفه ای، تره بار، سيب درختی، گلابی، انگور، گوجه سبز، گيلاس، زرد آلو، گردو و بادام می شود. آب كشاورزی منطقه از چشمه ها، چاه عميق، رودخانه و كاريز تامين می شود. از نظر كشاورزی اسكو از رونق خاصی برخوردار است و نوع كشت آن آبی و ديمی است.به واسطه ی مراتع سبز و خرم اسكو و قرار گرفتن اسكو در دامنه رشته كوه های سهند باختری و سلطان داغی و ارشد داغی اين منطقه از مراتع بسيار خوبی برخوردار است و دام داری در آن رونق فراوان دارد. زنبورداری نيز در اين منطقه دارای ارزش اقتصادی بسيار است.  


وجه تسميه و پيشينه تاريخي


محققان اسكو را با اوشكايای كهن يكی می دانند. چنان كه از ماخذ آشوری بر می آيد اوشكايا شهری دارای قلعه بوده كه در خاور درياچه اروميه و در دامنه كوه سهند قرار داشته است. محققان معتقدند كه جايی به نام اوشكايا در ناحيه خورخور كه در كتيبه آرگيشتی اول در شرح لشكركشی سال دهم وی ( 777 ق. م ) آمده است، همان اوشكايا در ماخذ آشوری است. اسكو از قديمی ترين و مهم ترين شهرستان های آذربايجان شرقی است. كهن ترين ماخذی كه نام اسكو (اسكويه) در آن آمده؛ شايد كتيبه سارگن دوم پادشاه آشور باشد. اسكوی كنونی در دامنه های باختری كوه سهند، ‌قلعه ی مرزی اورارتوها بود. حمدلله مستوفی در قرن هشتم اسكويه يا اسكو را يكی از روستاهای بزرگ ناحيه باويل رودگفته است.
براساس سنگ نبشته های متعلق به شاه آشور سارگن دوم در جريان حمله وی به حدود اورارتو، اشكايا كه در آن هنگام دژ مرزی اورارتو بود، بدون پيكار به تصرف آشوريان درآمدند و با شمار ديگری از روستاهای پيرامون آن به آتش كشيده شد.
پس از آن دیگر نامی از اوشكايا در منابع ديده نمی شود. در دوره ی اسلامی حمدلله مستوفی از آن با عنوان يكی از آبادی های بزرگ ناحيه و در عالم آرای نادری اسكو از نقاط آباد آذربايجان معرفی شده است. اين منطقه و پيرامونش امروزه يكی از آبادترين مناطق آذربايجان شرقی است.
 


مشخصات جغرافيايي


شهرستان اسکو از شمال به تبريز، از جنوب به آذر شهر، از باختر به دهستان ممقان ايلخچی و كرانه ی خاوری درياچه اروميه و از خاور به روستاهای حومه و تبريز محدود است. آب و هوای آن در تابستان معتدل و در زمستان سرد و يخ بندان است. شهر اسكو در درازای خاوری 46 درجه و 07 دقيقه و پهنای شمالی 37 درجه و 55 دقيقه و در ارتفاع 1520 متری از سطح دريا واقع شده است. فاصله اسكو از تبريز مركز استان 34 كيلومتر و خط آهن تبريز– مراغه و تهران از شمال و شمال خاوری دهستان های تابعه اسكو مانند ايلخچی و خسرو شهر می گذرد 

 


ادامه مطلب
[ دوم تیر 1389 ] [ 23:56 ] [ اطلس ایران وجهان ]
وجه تسميه و پيشينه تاريخي

معرفی، تاریخچه و آشنایی با شهر هشترود

نام رسمی:هشترود
کشور:ایران Flag of Iran.svg
استان:آذربایجان شرقی
جمعیت:۱۸٬۴۱۳ نفر
زبان‌های گفتاری:ترکی آذربایجانی
مذهب:شیعه
مساحت:۱٬۹۹۰ کیلومتر مربع
ارتفاع از سطح دریا:۱۱۵۰ متر
ره‌آورد:کشاورزی، قالی‌بافی
نام‌های پیشین:سراسکانرود، آذران
پیش‌شماره تلفنی: ۰۴۲۴
-----------------------------------------

هشترود (سراسکند) یکی از شهرهای جنوبی استان آذربایجان شرقی و مرکز شهرستان هشترود است. این شهر در بین مختصات جغرافیایی ۳۶ درجه و ۴۵ دقیقه و ۳۷ درجه و ۲۴ دقیقهٔ عرض شمالی و ۴۶ درجه و ۲۵ دقیقه و ۴۷ درجه و ۲۴ دقیقهٔ طول شرقی واقع شده و به‌طور متوسط ۱۱۵۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد. هشترود در ۱۰۱ کیلومتری غرب میانه و ۱۳۴ کیلومتری جنوب شرق تبریز واقع شده و مساحت آن ۶٫۲۴ کیلومتر مربع می‌باشد.

 

 

ادامه مطلب
[ دوم تیر 1389 ] [ 23:56 ] [ اطلس ایران وجهان ]
معرفی، تاریخچه و آشنایی با شهر هریس نام رسمی:هریس کشور:ایران استان:آذربایجان شرقی جمعیت:۹٬۵۱۳ نفر زبان‌های گفتاری:ترکی آذربایجانی مذهب:شیعه ره‌آورد:فتیر و قالی پیش‌شماره تلفنی:۰۴۳۲ --------------------------------------------------------- هِریسْ یکی از شهرهای شرقی استان آذربایجان شرقی و مرکز شهرستان هریس است. بررسی باستان‌شناسان نشان می‌دهد که در گذشته تمدن‌های متعدد تاریخی در این منطقه وجود داشته‌اند. نقش فرماندهی این شهر در سطح منطقه به‌جهت قرارگرفتن آن در گوشهٔ شمال شرق شهرستان، کم‌رنگ‌تر شده‌است. زمین‌های کشاورزی هریس به‌جهت قرارگرفتن در دامنهٔ ارتفاعات و بهره‌مندی از خاک جلگه‌ای، بسیار حاصل‌خیز گشته‌است. ارتفاع این شهر از سطح دریا بین ۱۸۰۰ تا ۱۸۵۰ متر بوده و از این‌جهت به‌عنوان بام آذربایجان شناخته می‌شود. اکثر اهالی هریس به کشاورزی و دامداری می‌پردازند؛ قالی‌بافی نیز به‌عنوان حرفه‌ای قدیمی که در هیچ برهه‌ای از تاریخ متوقف نشده، به شیوهٔ سنتی خود انجام می‌پذیرد. فتیر (نوعی نان سنتی) از مهم‌ترین سوغات هریس به‌شمار می‌رود. هریس از لحاظ تقسیمات کشوری در منطقهٔ جغرافیایی نامناسبی واقع شده و توان ارتباط مناسب و مطلوب با سایر نواحی شهرستان را ندارد. از همین‌روی تنها بخشی از مناطق شهرستان هریس را تحت تأثیر خود قرار داده و سایر بخش‌ها و نواحی این شهرستان به تابعیت شهرهای همجوار نظیر تبریز، اهر و مهربان درآمده‌اند. آب و هوای هریس نیز همچون سایر مناطق استان آذربایجان شرقی از سه توده‌هوا تأثیر پذیرفته و به‌طور کلی نیمه‌خشک سرد محسوب می‌شود. قرارگرفتن این شهر در ارتفاعات کوه‌های قوشه‌داغ و عبور رودخانهٔ تلخه‌رود از نزدیکی آن، بر چگونگی آب و هوای هریس نقش تعیین‌کننده‌ای داشته‌است.
ادامه مطلب
[ دوم تیر 1389 ] [ 23:56 ] [ اطلس ایران وجهان ]
شبستر یکی از شهرستان های استان آذربایجان شرقی است که ناحیه ی خاور استان واقع شده است. شبستر يک منطقه ی كشاورزی است و باغ های ميوه و تاكستان ها، این منطقه را در بر گرفته اند. فرآورده ها و محصولات كشاورزی شبستر را گندم، جو، بنشن، دانه های روغنی، گياهان علوفه ای، گلابی، سيب، گردو، زردآلو، گيلاس، آلبالو، گوجه، آلو و هلو تشکیل می دهد. درياچه اروميه و جزاير و بنادر آن، آبشار عيش آباد و ارتفاعات منطقه از جاذبه های طبيعی شهرستان شبستر محسوب می شوند. منطقه ی کوزه کنان شبستر مهم ترین ناحیه ساخت صنایع دستی سفالی این ناحیه است. بناهای تاريخی و ديدنی متعدد حکايت از قدمت تاريخی منطقه دارند. مساجد شبستر در رديف مکان های ديدنی به شمار می آيند. در تسوج مسجد زيبايی وجود دارد كه مسجد يادگار شاه ناميده می شود. هم چنين قبور عارفان و مشاهير مانند: مقبره شيخ محمود شبستری و مزار پيررجب در کنار روستای تاريخی سيس از مکان های ديدنی منطقه به شمار می آيند. مکان های دیدنی و تاریخی درياچه اروميه و جزاير و بنادر آن، آبشار عيش آباد و ارتفاعات منطقه از جاذبه های طبيعی شهرستان شبستر محسوب می شوند. بناهای تاريخی و ديدنی متعدد حکايت از قدمت تاريخی منطقه دارند. مساجد شبستر در رديف مکان های ديدنی به شمار می آيند. در تسوج مسجد زيبايی وجود دارد كه مسجد يادگار شاه ناميده می شود. هم چنين قبور عارفان و مشاهير مانند: مقبره شيخ محمود شبستری و مزار پيررجب در کنار روستای تاريخی سيس از مکان های ديدنی منطقه به شمار می آيند. صنايع و معادن در رشته صنايع؛ بيش ترين اهميت را در شهرستان شبستر كارخانه سيمان صوفيان دارا است كه با توجه به ظرفيت نسبتا زيادش؛ مقدار قابل توجهی نيروی كار منطقه را به خود جذب كرده و سبب انتقال نيروی فعال بخش كشاورزی به بخش صنعت شده است.
ادامه مطلب
[ دوم تیر 1389 ] [ 23:55 ] [ اطلس ایران وجهان ]
معرفی، تاریخچه و آشنایی با شهر مراغه


اطلاعات کلی
نام رسمی:مراغه
کشور:ایران Flag of Iran.svg
استان:آذربایجان شرقی
نام محلی:ماراغا
جمعیت:۲۳۵٬۷۰۲ نفر
رشد جمعیت:۱٫۳۵ درصد
تراکم جمعیت:۷٬۰۰۰ نفر بر کیلومتر مربع
زبان‌های گفتاری:ترکی آذربایجانی
مذهب:شیعه
مساحت:۵٫۲۱ کیلومتر مربع
ارتفاع از سطح دریا:۱۴۵۰ متر
روزهای یخبندان سالانه:۱۱۴
ره‌آورد:فرش، صابون مراغه
پیش‌شماره تلفنی:۰۴۲۱
---------------------------------------------
مَراغه یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی و مرکز شهرستان مراغه است. مراغه در کنار رودخانه صوفی چای و در مشرق دریاچه ارومیه و بر دامنه جنوبی کوه سهند
قرار گرفته‌است. این شهر با ۲۳۵٬۷۰۲ نفر جمعیت و ۲۵ کیلومتر مربع مساحت، بزرگ‌ترین و پرجمعیت‌ترین شهر استان آذربایجان شرقی پس از کلان‌شهر تبریز است. شهر مراغه در ۱۳۵ کیلومتری مرکز استان، واقع شده است.

مراغه از مناطق كهن آذربايجان شرقی است که گفته می شود در دوره مادها ساخته شده است. مراغه يک منطقه ی كشاورزی است و تنوع محصولات و فرآورده های كشاورزی آن را به يكی از مناطق مهم آذربايجان شرقی تبدیل کرده است. گفته می شود در زمان داريوش، آذربايجان شرقی يكی از ساتراپ های ايران و پايتخت آن شهر شيز بوده كه در جنوب خاوری مراغه قرار داشته است. از نظر كشاورزی و باغ داری اين شهرستان وضع بسيار خوب و پر رونقی داشته و نوع كشت آن آبی و ديمی است. مراغه در زمينه ی صنايع وابسته به كشاورزی فعاليت دارد و بيش تر كارخانه های موجود در آن به كار تهيه خشكبار اشتغال دارند. جاذبه های طبيعی شهرستان مراغه؛ اين منطقه را به يکی از زيباترين مناطق آذربايجان شرقی تبديل کرده است. وجود کوهستان سهند و نزدیکی به ساحل درياچه اروميه همراه با دشت سبز مراغه، وجود غارهامپوييل که معروف ترين غار منطقه است، آثار تاريخی و باستانی فراوان از جمله مساجد قديمی مانند: مسجدجامع مراغه، مقبره های مشاهير، قلعه ها، برج ها، کليساهای زيبا، سدها و پل های قديمی و از همه مهم تر رصدخانه ی مراغه اين منطقه را به لحاظ طبيعی و تاريخی به يکی از مناطق ديدنی و غنی استان آذربايجان شرقی تبديل کرده است.

مکان های دیدنی و تاریخی


جاذبه های طبيعی شهرستان مراغه؛اين منطقه را به يکی از زيباترين مناطق آذربايجان شرقی تبديل کرده است. وجود کوهستان سهند و نزدیکی به ساحل درياچه اروميه همراه با دشت سبز مراغه، وجود غار هامپوييل که معروف ترين غارآذربايجان است، آثار تاريخی و باستانی فراوان از جمله مساجد قديمی مانند: مسجد جامع مراغه، مقبره های مشاهير، قلعه ها، برج ها، کليساهای زيبا، سدها و پل های قديمی و از همه مهم تر رصدخانه ی مراغه اين منطقه را به لحاظ طبيعی و تاريخی به يکی از مناطق ديدنی و غنی استان آذربايجان شرقی تبديل کرده است. 


صنايع و معادن


مراغه در زمينه صنايع وابسته به كشاورزی فعاليت دارد و بيش تر كارخانه های موجود در آن به كار تهيه خشکار اشتغال دارند. صنايع ماشينی شهرستان مراغه شامل كارخانه های سبزی خشک كنی، كالباس سازی، پنير سازی، فرآورده های گوشتی، بسته بندی چای و خشكبار، توليد رب گوجه فرنگی، توليد ماكارونی، كمپوت سازی، بسته بندی عسل و موم، پارچه بافی، ريسندگی و بافندگی، ‌آردسازی، توليد و بافت البسه كشباف، پتو بافی، درب های پيش ساخته، صابون سازی، پوست و چرم سازی، ظروف ملامين، موزاییک سازی، بلور سازی، ابزار و يراق، شيرينی سازی و … می شود. هم چنين يک معدن سنگ آهک با ميزان استخراج بالا درحوالی مراغه وجود دارد.  

 

 


ادامه مطلب
[ دوم تیر 1389 ] [ 23:55 ] [ اطلس ایران وجهان ]
معرفی، تاریخچه و آشنایی با شهر اهر


نام رسمی:اهر
کشور:ایران Flag of Iran.svg
استان:آذربایجان شرقی
شهرستان:اهر
نام‌های قدیمی:میمند

جمعیت:۸۵٬۷۸۲ نفر
زبان‌های گفتاری:ترکی آذربایجانی

مذهب:شیعه
ارتفاع از سطح دریا:۱۳۶۰ متر

میانگین دمای سالانه:بیشینه:۳۴+   کمینه: ۲۷-
بارش سالانه:۳۱۰ میلی‌متر
-------------------------------------------------------------------------

اَهَرْ یکی از شهرهای شمالی استان آذربایجان شرقی و مرکز شهرستان اهر است. این شهر با ۸۵٬۷۸۲ نفر جمعیت در سال ۱۳۸۵ خورشیدی، به‌عنوان پنجمین شهر پرجمعیت استان آذربایجان شرقی پس از شهرهای تبریز، مراغه، مرند و میانه محسوب می‌گردد.

شهر اهر بزرگ‌ترین شهر منطقهٔ ارسباران بوده و به‌عنوان مرکز این منطقه شناخته می‌شود. این شهر برسر جادهٔ تبریز-مشگین‌شهر و در ۱۲۰ کیلومتری شمال شرق تبریز قرار گرفته‌است. اهر از شهرهای تاریخی ایران بوده و سنگ‌نبشتهٔ اورارتویی سغندل و نیز بقایای دژهای ساسانی از مهم‌ترین آثار تاریخی این منطقه به‌شمار می‌روند.

وجه تسمیه


برخی نام قدیم اهر را «میمند» دانسته‌اند؛ به گونه‌ای که در کتاب حدودالعالم در سال ۳۷۵ هجری این شهر بدین نام خوانده شده و منطقه‌ای آباد و پررونق شمرده شده‌است.

برخی دیگر ریشهٔ واژهٔ اهر را به معنای درخت «ون» در زبان عربی دانسته‌اند که باتوجه به وجود انبوه این‌گونه درختان در پیرامون شهر، به این نام مشهور گشته‌است.

برخی نیز واژهٔ اهر را تکمیل‌یافته واژهٔ «هور» به معنای خورشید دانسته‌اند که پیش از ورود اسلام به منطقه و در دوران مهرپرستی به این نام معروف شده‌است.

 


ادامه مطلب
[ دوم تیر 1389 ] [ 23:55 ] [ اطلس ایران وجهان ]

بندرشرفخانه دارای امکاناتی چون کمپ ساحلی، کشتیرانی و قایقرانی تفریحی، هتل پنج ستاره و دیگر امکانات معمول گردشگری است. این شهر در سال ۱۳۱۲ شمسی دارای شهرداری بوده و در حال حاضر جمعیت آن حدود ۲۵ هزار نفر است. بزرگترین بندر ساحلی دریاچه ارومیه‌است که در بخش مرکزی شهرستان شبستر واقع شده و رشته‌ای از راه آهن تبریز– جلفا که از صوفیان منشعب می‌شود به شرفخانه منتهی می‌شود. در این بندر تاسیسات نسبتاً مهم بندری و انبارهای کالا وجود دارد. همچنین برای استفاده مسافرین، قایق‌های مسافربری وجود دارد. این بندر در شمال شرقی دریاچه، در فاصله ۴۹ کیلومتری صوفیان و ۳۰ کیلومتری جنوب شبستر و ۸۸ کیلومتری غربی تبریز واقع شده‌است. از نظر اقتصادی، قرار گرفتن بندر شرفخانه در ساحل شمالی دریاچه ارومیه حائز اهمیت است. در فصل تابستان تعداد کثیری از مردم به منظور استفاده از آب و لجن دریاچه برای آب درمانی و لجن درمانی به این بندر وارد می‌شوند


ادامه مطلب
[ دوم تیر 1389 ] [ 23:51 ] [ اطلس ایران وجهان ]
معرفی، تاریخچه و آشنایی با شهر کلیبر

-------------------------------------------
یکی از شهرستان های استان آذربایجان شرقی است که در ناحیه ی شمال خاوری این استان واقع شده است. اين شهرستان از نظر كشاورزی و باغ داری وضع خوب و پر رونقی داشته و كشت در آن به صورت آبی و ديمی است. سراسر منطقه ی كليبر را كوهستان ها و جنگل های تنک و انبوه پوشانيده و جلوه ی زیبایی به نمایش گذاشته است. دره ی پيغام و مناطق حفاظت شده ی اين شهرستان به همراه بناهای تاريخی مانند قلعه بابک، قلعه پيغام، بقعه ها، قلعه های قديمی، برج ها، پل ها، تپه های باستانی، مناطق تاريخی و عمارت های قديمی از جمله ساختمان تاريخی طومانيانس از جاذبه های تاريخی و مکان های ديدنی منطقه محسوب می شوند.


مکان های دیدنی و تاریخی


سراسر منطقه كليبر را كوهستان ها و جنگل های تنک و انبوه پوشانيده است. دره پيغام و مناطق حفاظت شده اين شهرستان به همراه بناهای تاريخی مانند: قلعه بابک، قلعه پيغام، بقعه ها، قلعه های قديمی، برج ها، پل ها، تپه های باستانی، مناطق تاريخی وعمارت های قديمی از جمله ساختمان تاريخی طومانيانس از جاذبه های تاريخی و مکان های ديدنی منطقه به شمار می روند.  

 

صنايع و معادن


صنايع کليبر بیش تر كارگاهی و شامل توليد آسياب برقی و موتوری، موزاييک سازی، تانكر سازی، قندريزی، آهنگری، جوشكاری، كابينت سازی و كش بافی است.  

 

کشاورزی و دام داری


اين شهرستان از نظر كشاورزی و باغ داری وضع خوب و پر رونقی داشته و كشت در آن به صورت آبی و ديمی صورت می گیرد. فرآورده های كشاورزی در اين شهرستان عبارتند از: گندم، جو، نباتات علوفه ای، بنشن، تره بار و محصولات عمده باغات عبارتند از: سيب درختی، توت درختی، سماق، گيلاس، گردو، زغال اخته كه بیش تر جزو صادرات منطقه است. دام داری و دام پروری كه از مهم ترين رشته فعاليت های اقتصادی كليبر محسوب می شود از دير باز به علت موقعيت خاص منطقه و وجود مراتع سر سبز رونق فراوان داشته است. پرورش دام بيش تر شامل گاو، گوساله، گاوميش، گوسفند و اسب است كه توسط عشاير و روستایيان صورت می گيرد و دام و فرآورده های دامی جزو صادرات اين شهرستان محسوب می شوند. پرورش طيور به شيوه های صنعتی و سنتی شامل پرورش مرغ، غاز، بوقلمون و اردک است كه در حد خودكفايی توليد می شود. 

 

وجه تسميه و پيشينه تاريخي


در روزگاران قديم اهر و كليبر از قصبات پيشكين( مشگين شهر ) بودند. ‌حمدالله مستوفی در ذکر منطقه تومان پيشگين، درباره كليبر چنين می نويسد: «تومان پيشگين، ‌در اين تومان هفت شهر است. پيشگين، خيار، انار، ارجاق، اهر، تكلفه، كلنبر( كليبر)». از نظر تاريخی، كليبر به خاطر وجود قلعه بابک كه روزگاری مركز قدرت بابک خرم دين بوده، دارای اهميت فوق العاده ای است. 

 

 


 


ادامه مطلب
[ دوم تیر 1389 ] [ 23:51 ] [ اطلس ایران وجهان ]
مجاورت : شمال: کشورهای آذربایجان، ارمنستان و ایالت خودمختار نخجوان   جنوب: زنجان و آذربایجان غربی 
شرق: استان اردبیل   غرب: آذربایجان غربی
آب و هوا: سرد و خشک
وسعــــت: 45460کیلومتر
جمعـیــت: 3,587,976 نفر
تقسیمات:  19شهرستان، 42 شهر، ۳۸ بخش، ۱۳۳ دهستان و ۳۱۴۹ آبادی

  بررسي پيشينه تاريخي اين استان نشان مي دهد كه سرزمين كنوني آذربايجان در حدود حدود 2600 سال پيش بخشي از سرزمين ماد بود و بنام ماد كوچك شهرت داشت. بر اساس برخي عقايد نام اين سرزمين از نام " آتروپات " سردار ايراني كه در زمان داريوش سوم، آخرين پادشاه سلسله هخامنشي مي زيست گرفته شده است. استرابو ( 63 سال پيش از ميلاد) جغرافي دان يوناني مي نويسد، در زمان اشغال ايران توسط اسكندر مقدوني به سال 331 پيش از ميلاد ، شهربان منطقه بود در اين سرزمين قيام كرد و بخشي از سرزمين ماد كوچك را كه همان آذربايجان امروزي است از دست يونانيان آزاد كرد كه اين منطقه به نام سردار معروف آتروپاتگاه نام گرفت.


         بعدها نام آذربايجان در زبان پارسي ميانه آتروپاتگاه، در زبان و آثار كهن فارسي آذربادگان يا آذربايگان ، در زبان و ادب يوناني آتروپانته ، در زبان ارمني آذربادگان يا آذربايقان ناميده شد و بعد از ورود اسلام شكل عربي پيدا و نام آذربايجان به خود گرفت. و اين سرزمين نيز به عنوان بخشي از سرزمين كهنسال ايران شاهد رويدادهاي تاريخي گوناگوني بوده است.

                                   
اجتماعي

        استان آذربايجان شرقي داراي 16 شهرستان، 46 شهر، 38 بخش و 135 دهستان و بالغ بر 3780 آبادي است. مهمترين شهرهاي استان شامل : تبريـز ، مـراغه ، مـرند ، مـيانـه، سراب، شبستر ، اهر ، آذرشهر ، جلفا ، بستان آباد ، بناب، كليبر ، ملكان ، هريس و هشترود مي باشند.

مکان های دیدنی و تاریخی   

استان آذربايجان شرقی داراي مكان هاي ديدني و تاريخي با ارزش جهانگردي زيادي است. وضعيت زمين شناسی و توپوگرافی منطقه باعث ايجاد کوهستان های آتشفشانی سهند و سبلان، غارها، دره ها، دشت ها، گردنه های متعدد با چشم اندازهای زيبا و ارتفاعاتی چون کيامکی، بزغوش و... شده است. چشمه های آب معدنی رودخانه ها، آبشارها، درياچه ها، تالاب ها، جزاير، بنادر و سدها در شهرستان های مختلف استان از جمله جاذبه های طبيعی به شمار می آيند. سابقه کهن فرهنگی و تاريخی استان باعث ايجاد اماکن تاريخی و فرهنگی بسياری در منطقه شده است. مسجد کبود يکی از مسجدهاي قديمی استان است که همه آن ها از مکان های تاريخی و ديدنی به شمار می روند. ديگر بناهای ديدنی استان عبارتند از: ساختمان امام زاده ها، کليساها، بقعه ها، خانقاه ها، خانه ها، عمارت های قديمی مانند عمارت ائل گلی، خانه مشروطيت، بازارها، راسته ها، تيمچه ها که اغلب در سفرنامه سياحان از آن ها نام برده شده است، تپه های باستانی که قدمت برخی از آن ها به هزاره های پيش از ميلاد می رسد، شهرها و دهستان های تاريخی و قديمی مانند روستای کندوان، قلعه های تاريخی مانند قلعه بابک، پل های تاريخی، گورستان های قديمی، قبور شعرا، عرفا و سياست مداران که تمامی آن ها جزو مناطق ديدنی استان به شمارمی آيند. اين جاذبه های طبيعی و تاريخی در تمام شهرستان ها ی استان آذربايجان شرقی پراکنده هستند و مجموع آن ها جذابيت خاصی به اين استان بخشيده است.    

صنايع و معادن

صنايع استان آذربايجان شرقي به دو دسته صنعتي و سنتي تقسيم مي شود. اين استان به لحاظ ساختار اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی، يکی از كانون های مهم صنايع دستی ايران به شمار می آيد. آذربايجان شرقی يكی از قطب های مهم صنعتی كشوراست و استقرار صنايع بزرگی چون ماشين سازی و تراكتور سازی سبب شده است كه اين كانون مهم از اهميت ويژه ای برخوردار شود. تعداد زيادی کارخانه های ماشين سازی در انواع مختلف، پارچه بافی, نساجی و وجود پالايش گاه تبريز به رونق صنايع اين منطقه کمک شاياني کرده اند. درمناطق شهری استان؛ با وجود توسعه صنعتی، بخش خدمات نسبت به ساير بخش ها از رونق بيش تری برخوردار است و در مناطق روستايی استان؛ وجه غالب با بخش كشاورزی و صنايع دستي است. آذربايجان شرقی هم چنين دارای معادن متعددی است كه از آن جمله می توان به معادن شن و ماسه، سنگ های ساختمانی و تزيينی، نمک، خاک نسوز، پوكه، كائولن، زعال سنگ، دياتوميت و پوليت اشاره كرد.  

 

کشاورزی و دام داری

شرايط آب و هوايی، ويژه گی های خاك و فراوانی آب آذربايجان شرقی را به منطقه ای مناسب و مستعد برای كشاورزی و زراعت تبديل كرده است. در اين سرزمين وسيع، محصولاتی نظير گندم، جو، برنج، حبوبات، سبزی جات، صيفی جات، نباتات صنعتی، محصولات علوفه ای، انواع محصولات باغی، پياز، سيب زمينی و خشك بار به دست می آيد كه برخی از آن ها به خارج از منطقه و كشور نيز صادر می شود. شرايط طبيعی و اقليمی خاص استان و وجود مراتع نسبتا غنی و چمن زارهای سرسبز و خرم، موقعيت مناسبی برای پرورش زنبور عسل و دام پروری فراهم كرده است. از اين رو، اين استان يكی از مناطق مستعد دام پروری ايران نيز به شمار می رود. از سوي ديگر، فعاليت دام داری عشاير منطقه نيز اهميت و موقعيت اقتصاد دامی استان را دو چندان ساخته است. علاوه بر دام داری سنتی، دام داری نيمه صنعتی نيز كه بيش تر در اطراف شهرهای بزرگ، با استفاده از دام های اصيل داير شده، از اهميت خاص در زمينه توليد شير برخوردار است. پرورش طيور نيز به شكل گسترده ای به سه روش صنعتی، نيمه صنعتی و سنتی انجام می شود.  

  

وجه تسميه و پيشينه تاريخي

آذربايجان را با توجه به پيشينه تاريخی کهن اش، در زبان های مختلف به نام های گوناگون کمابيش مشابهی ناميده اند. درفارسی ميانه «آتورپاتكان»‌، در آثار كهن فارسی «‌آذربادگان»‌ يا «‌آذربايگان»، و در فارسی كنونی «آذربايجان» ناميده شده است. هم چنين در يونانی «آتروپاتنه»‌، در بيزانسی «آذربيگانون»، در ارمنی «آتراپاتاكان»، در سريانی «آذربايغان»‌ و در عربی «آذربيجان»‌ گفته اند. تاريخ باستانی آذربايجان با تاريخ قوم «ماد» درآميخته است. قوم ماد پس از مهاجرت به ايران آرام آرام قسمت های غربی ايران از جمله آذربايجان را تصرف كرد. مقارن اين ايام دولت هايی در اطراف آذربايجان وجود داشت كه از آن جمله می توان به دولت «آشور» در شمال بين النهرين، دولت «هيئتی» در آسيای صغير، دولت «اورارتو» در نواحی شمال و شمال غرب، اقوام «كادوسی» در شرق و «كاسی» ها در حوالی كوه های زاگرس اشاره كرد. بعد از تاسيس دولت ماد، آذربايجان به ماد كوچك (درمقابل ماد بزرگ) ‌معروف شد و مشتمل بر شهرهای قديمی همدان، ری، ‌اصفهان و كرمانشاه بود. به عبارت ديگر ولاياتی كه در قرون اوليه اسلامی به ناحيه‌ جبال و بعدها به عراق عجم معروف بودند را در بر می گرفت. بعد از حمله اسكندر مقدونی به ايران، ‌سرداری به نام «آتورپات» در آذربايگان از اشغال آن توسط يونانيان ممانعت به عمل آورد. از آن به بعد اين سرزمين به نام آتورپاتكان معروف شد. آتورپات به پادشاهی رسيد و آن ناحيه را مستقل اعلام نمود.
در طول دوره‌ حكومت سلوكی ها، ناحيه آتورپاتكان هم چنان مستقل ماند و يونانيان و جانشينان اسكندر نتوانستند آداب و رسوم و تمدن يونانی را در آن محل اشاعه دهند. آذربايجان در اين زمان پناهگاه زردشتيان و تكيه گاه فرهنگ ايرانی در مقابل فرهنگ يونانی شد. حكومت جانشينان آتورپات در آذربايجان در زمان اشكانيان نيز ادامه يافت و اين منطقه توانست كماكان استقلال خود را حفظ كند. اردشير بابكان - مؤسس سلسله ساسانی - با استيلا برحكم رانان آذربايجان اين منطقه را در زمره امپراتوری بزرگ ساسانی در آورد. در دوره ساسانی معمولاً‌ يكی از مرزبانان را به حكومت آذربايجان می گماردند. در اواخر آن دوره حكومت آذربايجان در دست خاندان «فرخ هرمزد»‌ بوده پايتخت آن «شيز»‌ يا «‌گنزب»‌ نام داشت كه مطابق با ويرانه های ليلان در جنوب خاوري درياچه اروميه گزارش شده است.
پس از فتح آذربايجان به دست اعراب، قبايل عرب از بصره، كوفه، شام و يمن برای سكونت به آنجا روی آورده با خريد زمين های وسيع، ‌‌كشاورزی را گسترش داده و افراد بومی را رعيت خود ساختند. امرای عرب برای حفظ زمين ها و احتمالاً‌ رعايای مسلمان خود، از حملات ديگر مردم آذربايجان كه به اسلام نگرويده بودند، باروهايی در اطراف املاک وسيع خود می كشيدند كه به تدريج داخل اين باروها به صورت شهرهای نسبتاً‌ مهم درآمد. در سال ۱٩٨ هـ. ق بابك خرم دين با استفاده از ضعف خلافت مرکزی مأمون - خليفه عباسی که درخراسان به سر می برد - ؛ قيام کرده قسمت های مهمی از شمال خاري آذربايجان را دراختيار گرفت. از اين پس، از ‌سلطه دستگاه خلافت برآذربايجان تا حد زيادی کاسته شد. بقايای قلعه بابک بر بلندای کوهی در نزديکی کليبر واقع در اين استان هنوز باقی است.
سلسله های ايرانی بعد از اسلام مانند طاهريان، صفاريان، سامانيان و غزنويان كه از خاور ايران برخاسته حكومت های مستقلی تشكيل دادند، هيچ گاه نتوانستند قلمرو خود را به آذربايجان برسانند. دراين مدت كه از سال 205 هجری قمری (تأسيس سلسله طاهريان)‌ شروع و تا سال 429 هـ‌ ق (‌آ‎غاز حكومت سلجوقيان)‌ ادامه می يابد، حكومت های محلی متعددی قدرت را در آذربايجان به دست گرفتند. آخرين حكام مقتدر اين ايالت، ‌ساجيان(317 ـ 276 هـ‌. ق) بودند كه آن ها نيز عاقبت بر ضد خلفا قيام كردند. پس از سقوط ساجيان، سلسله های محلی ديگری در آذربايجان به قدرت رسيدند كه از آن جمله می توان از رواديان نام برد. در آغاز قرن پنج هجری (يازدهم ميلادی) ‌تركان «غز» به فرماندهی سلجوقيان، نخست با دسته های كوچك و سپس به تعداد بيش تر، راهی آذربايجان شده آن جا را به تصرف در آوردند. در 531 هجری (1136 ميلادی)‌ آذربايجان به دست «اتابك ايلدگز»‌ (‌الدگوز) افتاد كه تاحمله كم دوام جلال الدين خوارزمشاه (31 ـ ‌1225 م، 28 ـ ‌622 هـ‌. ق) ‌وی و اولادش بر آذربايجان حكومت كردند.
با حمله مغولان و ورود هلاكوخان ايلخان (1256 م، ‌654 هـ. ق)‌، ‌آذربايجان مركز شاهنشاهی بزرگ وی شد كه از آموی تا شام امتداد داشت. مقرمغولان ابتدا در مراغه بود و سپس به تبريز منتقل شد. به دستور هلاكو در مراغه رصدخانه ای ساخته شد. هم چنين در اطراف خوی، بت خانه ها و معابد بودايی بر پا شد و در تبريز و جاهای ديگر بناهايی به وجود آمد. در زمان غازان، شهر تبريز بزرگ تر شده به يكی از مراكز مهم دنيای آن روز مبدل شد. تجار روم و فرنگ كالاهای خود را به اين شهر می آوردند و بازارهای تبريز در زيبايی و ثروت معروف بود. وزرای عهد مغول از قبيل خواجه رشيد الدين فضل الله همدانی و تاج الدين عليشاه جيلانی بناهای مهمی در تبريز برپا كردند. با ضعف ايلخانان مغول، امرای مستقلی در آذربايجان قدرت يافتند که پايتخت شان تبريز بود (1502- 1378 م، 908 - 780 هـ. ق) و از آن جمله می توان به جلايريان، ‌چوپانيان و تركمانان اشاره كرد.
با برافتادن حكومت خاندان تركمانان، قره قويونلوها و آق قويونلوها بر تبريز تسلط پيدا كردند. در اين زمان بناهای بسيار زيبايی در تبريز ساخته شد که وصف آن ها در سفرنامه های سياحان اروپايی آن عصر آمده است. پس از تصرف آذربايجان به دست شاه اسماعيل اول صفوی (‌1502 م، ‌907 هـ. ق)‌ اين سرزمين سنگر گاه اصلی و مركز عمده‌ گرد آوری قوای نظامی برای شاهان صفوی شد. در زمان صفويه آذربايجان محل جنگ های خونين ميان سپاهيان ايران وعثمانی بود. پس از سقوط دولت صفويه، نادر شاه افشار با کوتاه کردن دست عثمانيان از آذربايجان و يک پارچه کردن ايران، در دشت مغان رسماً تاج گذاری كرد. كريم خان زند در سال 1175 هجری (1755 ميلادی)‌ آذربايجان را از دست خان های محلی كه پس از مرگ نادر شاه قيام کرده بودند، باز پس گرفت اما پس از مرگ او بار ديگر خوانين محلی سر برآوردند، تا اين كه آغا محمد خان قاجار در سال 1205 هجری (1785 ميلادی) ‌موفق شد كه آذربايجان را مطيع حکومت مرکزی كند. در زمان قاجاريه و به خصوص در زمان سلطنت فتح علی شاه، آذربايجان به علت جنگ های ايران و روس مركز نظامی و شهر تبريز نيز پايتخت دوم ايران شد. عباس ميرزا نايب السلطنه و وزير او ميرزا عيسی (معروف به ميرزا بزرگ قائم مقام فراهانی) در آبادانی آذربايجان و مخصوصاً تبريز كوشيدند. جهانگردان اروپايی امنيت و نظم آذربايجان را در دوره عباس ميرزا با امنيت فرنگستان مقايسه كرده اند. از اين پس شهر تبريز، وليعهد نشين قاجاريان شد. پس از انتخاب تهران به عنوان پايتخت سلسله قاجار بناهاي قاجار در اين منطقه باقي ماند و استان آذربايجان شرقي هم چنان آباداني و قدرت خود را حفظ نمود تا اين كه اين استان هم اكنون نيز يكي از آبادترين, مهم ترين و تاثيرگذارترين مناطق ايران به شمار مي آيد.


 


ادامه مطلب
[ دوم تیر 1389 ] [ 23:51 ] [ اطلس ایران وجهان ]

               

به منظور سامان بخشيدن به جمعيت رو به رشد كلانشهرتبريز، شهرجديدسهندباوسعت اوليه۲۱۰۰ هكتارقابل توسعه تا ۱۴۰۰۰ هكتار در فاصله۲۰كيلومتري جنوبغربي تبريزدركنارمحورارتباطي تبريز-آذرشهر در بهمن ماه سال۱۳۶۶ مكان يابي ودرآذرماه سال۱۳۶۹مطالعات مكانيابي آن به تصويب شورايعالي معماري وشهرسازي رسيد. فاصله نزديك اين شهرتا تبريز و استقرار آن در كنار دره اسكو با داشتن آب و هواي فرحبخش و دلنشين و چشم انداز دامنه كوه سهند از يك سو و استقرار دانشگاه صنعتي سهند از سوي ديگر، روند اسكان جمعيت را تسريع و بسترمناسبي را براي سرمايه گذاري در بخشهاي مختلف فراهم نموده است. ارتفاع متوسط شهر جديد سهند از سطح دريا حدود ۱۶۰۰ متر بوده و بطور طبيعي هواي شهر سالم تر و خنك تر از شهرهاي همجوار ميباشد.

[ دوم تیر 1389 ] [ 23:50 ] [ اطلس ایران وجهان ]
            

قلعه باستاني و تاريخي ضحاک عجبشير (داش قلعه عجب شير) همچنان استوار درپاي ارتفاعات کوه سهند جاذبه اي تاريخي و ديدني براي گردشگران و علاقه مندان آثار تاريخي است.   

اين قلعه در 28 کيلومتري‌ شرق‌ عجب‌شير واقع شده و از آثار ارزشمند تاريخي و ديدني اين شهرستان به شمار مي رود که اولين‌ بار در سال يکهزار و 971 ميلادي توسط‌ يک‌ هيات باستانشناسي ‌آلماني‌ مورد بررسي‌ و تحقيق‌ قرار گرفت.

قدمت اين اثر تاريخي با در نظر گرفتن بقاياي موجود از برج هاي نيم استوانه اي بنام دروازه اين قلعه به دوره ساساني نسبت داده شده و روبناي‌ ديوارها که‌ از سنگهاي‌ مکعب‌ مستطيلي‌ شکل‌، ترکيب‌ شده‌ يادآور پوشش‌ ديوارهاي‌ ساساني‌ در تخت‌ سليمان‌ است‌.


ادامه مطلب
[ دوم تیر 1389 ] [ 23:50 ] [ اطلس ایران وجهان ]
                      

وَرْزَقان یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی است که در بخش مرکزی شهرستان ورزقان واقع شده‌است و مرکز این شهرستان می‌باشد. جمعیت این شهر، طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵ شمسي، بالغ بر ۳٬۵۴۹ نفر می‌باشد که از این جهت، پرجمعیت‌ترین شهر شهرستان ورزقان و چهل‌و‌ششمین شهر پرجمعیت استان آذربایجان شرقی محسوب می‌شود.شهر ورزقان در ۴۰ کیلومتری غرب اهر و ۷۸ کیلومتری شمال تبریز واقع شده‌است.

این شهرستان از سمت شرق به شهرستان اهر، از سمت غرب به شهرستان‌های مرند و شبستر . از سمت شمال به شهرستان‌های کلیبر و جلفا و از سمت جنوب به شهرستان تبریز محدود شده‌است. این شهرستان سابقاً یکی از بخش‌های شهرستان اهر بوده‌است. نام دیگر شهرستان ورزقان ارسباران است و این نام به دلیل واقع شدن بسیاری از جنگل‌های ناحیهٔ سرسبز ارسباران در این شهرستان است


ادامه مطلب
[ دوم تیر 1389 ] [ 23:50 ] [ اطلس ایران وجهان ]
                

تصویر کوچک

تبريز يكی از قديمی ترين مناطق ايران و مهم ترین منطقه ی استان آذربایجان شرقی است. مجموعه ی آثار تاريخی و نشانه های باستان شناختی كه از محل های مختلف این شهرستان در نتيجه ی حفاری های متعدد به دست آمده؛ دلالت بر ديرينه گی و قدمت تاريخی اين منطقه دارد. مردم تبريز به تدين، دلاوری، ‌آزادی خواهی و بيش از همه به صراحت بيان در عين برخورداری از روحی مهربان شهره اند. تبريز؛ مامن عرفا و شعرا، خاستگاه فضل و هنر و سرزمین اولين هاست. اولين مدرسه، اولين چاپ خانه، اولين تئاتر، اولين نشريه، و… در این منطقه وجود داشته است. كشاورزی اين شهرستان به واسطه شرايط طبيعی مساعد چون: خاک خوب و حاصل خيز، رود دایمی، آب های زيرزمينی، باران مناسب و آب و هوای معتدل پيشرفت خوبی دارد و از رونق قابل توجهی برخوردار است. تبريز يكی از قطب های صنعتی كشور نیز به شمار می آید و کارخانه های مهمی را در خود جای داده است. شهرستان تبريز از جمله مناطق مهم ايران است که به لحاظ گردشگری نیز دارای جاذبه های متعددی است. ماركوپولو شهر تبريز را معتبرترين و شريف ترين شهرها می داند. کوهستان ها، دشت ها و دره ها ازجمله ارتفاعات سهند، دره ی ليقوان و دشت تبريز به همراه درياچه ها و تالاب های متعدد و آثار معماری و تاریخی کم نظیر سبب شده این منطقه از هر نظر دارای اهمیت باشد. بنای باشکوه مسجدکبود که يکی از شاهکارهای معماری مساجد است، عمارت ائل گلی، خانه مشروطيت وکاخ شهرداری، به همراه تعداد زیادی مدرسه های تاريخی، بازارهای قديمی، پل ها و آرامگاه های مشاهیر از مهم ترين جاذبه های معماری و تاریخی شهرستان تبریز به شمار آیند.


ادامه مطلب
[ دوم تیر 1389 ] [ 23:49 ] [ اطلس ایران وجهان ]
باسمِنْج یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی است که در بخش مرکزی شهرستان تبریز واقع شده‌است. این شهر در ۱۰ کیلومتری جنوب شرق کلان‌شهر تبریز قرار گرفته‌است.
جمعیت شهر باسمنج، بر اساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۸۵ خورشیدی، ۱۰٬۷۳۶ نفر بوده‌است، که از این جهت، بیست و یکمین شهر پرجمعیت استان آذربایجان شرقی محسوب می‌شود.

وجه تسمیه
از قرن هشتم به‌بعد، واژهٔ باسمنج به‌صورت‌های «اوسبنج»، «وهوسفنج»، «فهوسفنج»، «اسفنج»، در بعضی متون دیده می‌شود.
به‌نوشتهٔ رشیدالدین فضل‌الله، در دورهٔ او، قریهٔ اوسبنج مشهور به«‌ترک‌دیه»، از دیه‌های ناحیهٔ مهران‌رود شمرده می‌شد و حدودش متصل به‌شارع خراسان و به‌اراضی زرنق و شادباد علیا و شارع قریهٔ مرده‌ناب و فتح‌آباد بود.در یکی از قباله‌های مانده از 987، از همنام آن، مزرعه یا ده «اُسفنج» در ناحیهٔ بروانان (در مسیر جادهٔ قدیمی (میانه-بستان‌آباد-تبریز) نام برده‌شده‌است.در منابع تاریخی دورهٔ صفویه نیز نام فهوسفنج آمده‌است. به‌نوشتهٔ اسکندرمنشی در 989 هجری، سلطان محمد خوارزمشاه از سعیدآباد کوچ کرد و وارد فهوسفنج شد.
در زمان سلطان محمد خوارزمشاه، در جنگ میان قزلباش‌ها و سپاهیان عثمانی، در کنار رود فهوسفنج، عثمانی‌ها شکست خوردند و عقب‌نشینی کردند.شاه عباس یکم که در 998، بر اثر صلح با عثمانی، قسمت‌هایی از آذربایجان و شیروان و بنادر دریای خزر و کردستان و لرستان، یعنی متصرفات عثمانی‌ها در فاصلهٔ سال‌های 985 و 998 را به‌آن دولت واگذار کرده‌بود، در 1012، برای بازپس گرفتن آذربایجان از عثمانی‌ها، پیش از ورود به‌تبریز و پس از اقامت در کاروانسرای شبلی، وارد فهوسفنج شد.در 1027 هجری، قوای عثمانی به‌سرداری «خلیل پاشا»، شهر تبریز و در پی آن، قریهٔ فهوسفنج را تسخیر نمودند.
در جنگ‌های ایران و روس در زمان فتح‌علی‌شاه قاجار، قشون روس، پیش از معاهدهٔ ترکمانچای، باسمنج را تصرف کرند، ولی پس از مدتی عقب نشست. به نوشتهٔ اعتمادالسلطنه، در 19 شوال 1264 هجری، ناصرالدین شاه قاجار با اردویی مرکب از 10٬000 نفر از شهر تبریز بیرون آمد و وارد باسمنج و در سفر به‌اروپا (از راه میانه-ترکمانچای-باسمنج) وارد شهر تبریز شد.
به‌نوشتهٔ «عبدالعلی ادیب‌الملک»، در دورهٔ ناصری، باسمنج یک حمام و دو مسجد و هفت خانوار رعیت و ده دکان داشت و مالیات دیوانی آن به 160 تومان می‌رسید.باسمنج در جریان جنگ‌های انقلاب مشروطیت و لشکرکشی قوای دولتی به‌آذربایجان، به لحاظ موضع سوق‌الجیشی، مدتی مقر حکم‌فرمایی عین‌الدوله بود و میان قوای ستارخان و قشون دولتی، بارها در آن‌جا زدوخورد روی داد. باسمنج بعدها مرکز بلوک مهران‌رود و جادهٔ تبریز به‌بستان‌آباد از وسط آن می‌گذشت.

مردم
در گذشته، کشاورزی و دامداری از کارهای پررونق و سودآور مردم این شهر محسوب می‌شد که در ۳۰ سال اخیر، به علت تأمین آب مشروب شهر تبریز از سفره‌های زیرزمینی منطقهٔ باسمنج، این مشاغل رونق خود را از دست داده‌اند. امروزه عدهٔ کثیری از اهالی این شهر، در کارخانجات صنعتی شهر تبریز فعال هستند و کارهای قدیمی از رونق افتاده‌اند.

گردشگری
به خاطر سرسبزی و وجود چشم‌اندازهای زیبای طبیعی در کناره‌های رودخانه مهران‌رود، در محور باسمنج به روستای سفیده‌خان و آب‌وهوای لطیف منطقه و همچنین نزدیک بودن این شهر به مرکز استان، در سال‌های اخیر این منطقه از نظر گردشگری اهمیت خاصی پیدا کرده‌است، به طوری که در چند سال گذشته ساخت و ساز ویلاها و سایر مکان‌های تفریحی در کناره‌های رودخانه مهران‌رود چند برابر شده‌است. همچنین در روزهای تعطیل، این شهر پذیرای عدهٔ زیادی از اهالی شهر تبریز است.

توسعه‌ شهر
به منظور اسکان سرریز جمعیت کلان‌شهر تبریز و تصمیم مسئولان امر برای احداث شهرک‌های مسکونی از جمله شهرک‌های شهرک آذران، شهرک خاوران و شهرک مهران‌شهر در مابین حوزهٔ استحفاظی شهرداری‌های تبریز و باسمنج، بر اهمیت این شهر افزوده شده‌است. چرا که با شروع ساخت‌وساز در این ۳ شهرک، شهر باسمنج به مرکز استان آذربایجان شرقی متصل خواهد شد و به‌عنوان منطقهٔ ۹ شهرداری تبریز شناخته خواهد شد. ولی به‌دلیل برخی مشکلات، از جمله طرح تبدیل شهر باسمنج به مرکز بخش، مجوز ساخت‌وساز در این شهرک‌های ۳گانه از سوی مقامات استانی و کشوری صادر نمی‌شود.

رونق شهر
قبل از احداث جادهٔ جدید تبریز - تهران، راه تهران از داخل این شهر می‌گذشت که رونق خوبی هم به شهر داده بود. ولی پس از به راه افتادن جادهٔ جدید، شهر باسمنج از توسعه مطلوب بازمانده‌است. ولی پیش‌بینی می‌شود با افتتاح آزادراه تبریز - زنجان - تهران که از حاشیهٔ جنوبی این شهر می‌گذرد، شهر باسمنج بار دیگر از رونق خوبی برخوردار شود.

محصولات
خیار باسمنج از نظر طعم و مزه بهترین خیار تولید کشور محسوب می‌شود که در گذشته قسمت عمدهٔ آن به خیارشور تبدیل می‌شد. ولی در سال‌های اخیر به علت کاهش شدید تولید، بیشتر به صورت خیار سبز روانهٔ بازار مصرف می‌شود. «خیارشور باسمنج» و «پنیر لیقوان» از مهم‌ترین محصولات تولیدی و تجاری این منطقه می‌باشد.
[ دوم تیر 1389 ] [ 23:49 ] [ اطلس ایران وجهان ]
معرفی، تاریخچه و آشنایی با شهر ملکان


نام رسمی:ملکان
کشور:ایران Flag of Iran.svg
استان:آذربایجان شرقی
شهرستان:ملکان
نام محلی:ملیکان
جمعیت:۲۳٬۹۸۹ نفر
رشد جمعیت:١٫٩ درصد (سالانه)
زبان‌های گفتاری:ترکی آذربایجانی
مذهب:شیعه
مساحت:٥ كيلومتر مربع
ارتفاع از سطح دریا:١٬٣٠٠ متر
پیش‌شماره تلفنی:٠٤٢٢٨٢٢
---------------------------------------------

شهرستان ملکان در جنوبغربی استان آذربایجان شرقی واقع شده که ازشمال به شهرستان بناب ازشرق به مراغه از غرب به میاندوآب ازجنوب به میاندوآب و شاهین دژ محدود می‌باشدودارای دوبخش مرکزی و لیلان است. ملکان درمسیر ارتباطی آذربایجان به غرب کشور قرار گرفته‌است. مرکز این شهرستان شهر ملکان است.

این شهر با ۲۳٬۹۸۹ نفر جمعیت در سال ١٣٨٥ ، به عنوان دوازدهمین شهر پرجمعیت استان آذربایجان شرقی محسوب می‌گردد. نام قدیم شهر ملکان، «ملک کندی» بوده است که پس از تبدیل آن به شهر، به نام کنونی تغییر نام داد. این شهر در ٤١ کیلومتری مراغه، ١٤٣ کیلومتری تبریز و ٦٥٨ کیلومتری تهران واقع شده است.


ادامه مطلب
[ دوم تیر 1389 ] [ 23:49 ] [ اطلس ایران وجهان ]

جلفا

معرفی، تاریخچه و آشنایی با شهر جلفا

نام رسمی:جلفا
کشور:ایران Flag of Iran.svg
استان:آذربایجان شرقی
جمعیت:۴٬۹۸۳ نفر
زبان‌های گفتاری:ترکی آذربایجانی
مذهب:شیعه
ارتفاع از سطح دریا:۷۱۰ متر
پیش‌شماره تلفنی:۰۴۹۲
-------------------------------------------------

جلفا یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی است . این شهر در دشت وسیع جلفا جای گرفته‌است و ارتفاع آن از سطح دریا ۷۱۰ متر می‌باشد. رودخانهٔ ارس
از شمال شهر جلفا با جهت غربی-شرقی عبور می‌کند و در چهل‌کیلومتری غرب شهر و در منطقهٔ قزل‌قشلاق، «سد ارس» قرار گرفته‌است. این شهر در سال ۱۳۳۴ خورشیدی به شهر و در سال ۱۳۷۴ خورشیدی به شهرستان تبدیل شده‌است.
جمعیت جلفا در سرشماری سال ۱۳۸۵ خورشیدی بالغ بر ۴٬۹۸۳ نفر بوده‌است که از این جهت، سی و ششمین شهر استان آذربایجان شرقی محسوب می‌گردد.

 


ادامه مطلب
[ دوم تیر 1389 ] [ 23:49 ] [ اطلس ایران وجهان ]
ممقان يکي از شهرهاي استان آذربايجان شرقي است که در بخش ممقان شهرستان آذرشهر واقع شده‌است. جمعيت اين شهر در سال 1385 خورشيدي بالغ بر 10,872 نفر بوده‌است که از اين جهت بيستمين شهر پرجمعيت استان محسوب مي‌گردد. تاريخ بنياد ممقان دقيقاً معلوم نيست؛ ولي قدمت زاويه «باباجابر» -که قديمي‌ترين اثر تاريخي اين شهر محسوب مي‌گردد- به سده هفتم هجري مي‌رسد. از آثار تاريخي ممقان مي‌توان به «آرامگاه پيرحيران»، «مسجد حاجي‌يعقوب» و «بيجووور» اشاره کرد. «آشاقي کوچه»، «امشج»، «يوخاري محله» و «مزيدلو» از مهم‌ترين محله‌هاي اين شهر به‌شمار مي‌روند.

مردم
هم‌اکنون بيش‌ترِ مردم ممقان به کشاورزي، دامداري و پخت و فراوري نخود مشغول هستند و جو، خربزه، زردآلو، گندم، نخودچي و هندوانه از عمده‌ترين محصولات کشاورزي اين شهر محسوب مي‌شوند. همچنين «سوزن‌دوزي»، «جاروبافي» و «قالي‌بافي» نيز از مهم‌ترين صنايع دستي اين شهر به‌شمار مي‌روند. از جمله مشاهير شهر ممقان مي‌توان به «شيخ محمدحسن ممقاني»، «ملايوسف ممقاني» و «آيت‌الله ممقاني» اشاره کرد.

ادامه مطلب
[ دوم تیر 1389 ] [ 23:48 ] [ اطلس ایران وجهان ]
زبان رایج : آذري
مذهب : شيعه
جمعیت : 3161

خامِنه یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی است. این شهر مرکز بخش مرکزی شهرستان شبستر است.خامنه در ۵ کیلومتری شبستر ۷۵ کیلومتری تبریز قرار دارد.

فرهنگ و امکانات
خامنه دارای فرهنگی کهن می‌باشد اولین مدرسه کل منطقه (مدرسه معرفت خامنه) حدود ۱۲۰ سال پیش در این شهر بنا شده این شهر دارای مساجدی کهن و درخت چناری با قدمت بیش از ۵۰۰ سال می‌باشد.[نیازمند منبع] این شهر دارای دانشگاه کارخانه بزرگ نساجی بیمارستان مجهز و هنرستان شبانه‌روزی می‌باشد.طبق آمار سال ۷۵ خامنه پس از شاهین‌شهر و جلفا سومین شهر باسواد کشور شناخته شده‌است که درصد کمی از مردم که بیسواد یا کم سوادند مهاجرانی هستند که برای اشتغال به خامنه آمده‌اند.

بناهای تاریخی
حمام قدیمی خامنه پس از مرمت و بازسازی به موزه هدایای خامنه تبدیل شده‌است. در این موزه علاوه بر اموال اهدایی مهندس موسوی از اهالی خامنه، اموال مربوط به میرپنج که در دورهٔ قاجار در شهر خامنه می‌زیست، به نمایش در می‌آید.

[ دوم تیر 1389 ] [ 23:48 ] [ اطلس ایران وجهان ]
ایلخچی یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی است که در بخش ایلخچی شهرستان اسکو واقع شده‌است. این شهر در ۲۵ کیلومتری جنوب غرب کلان‌شهر تبریز قرار گرفته‌است.
جمعیت این شهر، براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۸۵ خورشیدی، ۱۳٬۹۲۷ نفر بوده‌است، که از این جهت، شانزدهمین شهر پرجمعیت استان آذربایجان شرقی محسوب می‌شود.

مردم
طبق سرشماری سال ۱۳۸۵ خورشیدی، از مجموع ۱۳٬۸۲۷ نفر جمعیت ایلخچی، ۷٬۱۵۲ نفر مرد و ۶٬۷۷۵ نفر زن بوده‌اند که در ۴٬۰۱۴ خانوار ساکن این شهر بوده‌اند. هم چنین ۷۷ درصد از مردم باسواد و ۲۳ درصد بی‌سواد بوده‌اند.

اقتصاد
دراین شهر علاوه بر بانک‌های دولتی مؤسسات قرض‌الحسنه فعالیت چشم‌گیری دارند که از جمله صندوق قرض‌الحسنه الغدیر و صاحب‌الزمان از فعال‌ترین آن‌ها می‌باشد. ضمناٌ دانشگاه پیام نور نیز از اول مهر ۱۳۸۶ فعالیت خود را با پذیرش دانشجو شروع کرده‌است با وجود مراکز دانشگاهی و مؤسسات اقتصادی سرعت توسعه این شهر سریع‌تر گشته‌است و همچنیین کارخانه‌های صنعتی در اطراف این شهر، از جمله کارخانه ایران خودرو نیز وجود دارد. شهر ایلخچی علاوه بر قرار گرفتن در جاده ترانزیتی شاهرگ اتصال استان‌های کردستان و آذربایجان غربی به‌وسیله بزرگراه شهید کلانتری که از وسط دریاچه اورمیه می‌گذرد به استان آذربایجان غربی متصل می‌باشد. هچنین به‌وسیله ایستگاه زارعی که در ۳ کیلومتری شهر ایلخچی قرار گرفته به شبکه راه‌آهن سراسری کشور دسترسی دارد
[ دوم تیر 1389 ] [ 23:48 ] [ اطلس ایران وجهان ]
مشخصات جغرافيايي

آذرشهر یکی از شهرستان های مهم استان آذربایجان خاور ی است که در نخستين سده های اسلام به دافرقان مشهور بوده است. خاک حاصل خيز و چشمه سارها و رودهايی كه در منطقه جريان دارند؛ منجر به شكوفايی اقتصادی منطقه شده و موجبات وجود انواع محصولات کشاورزی و باغی در این ناحیه را فراهم آورده است. جاذبه های طبيعی و تاريخی متعدد، شهرستان آذرشهر را به يکی از نقاط ديدنی استان آذربايجان خاور ی تبديل کرده است. جلگه و سواحل درياچه اروميه، كوه های مرتفع سلسه كوهستان سهند باختری، چشمه آب معدنی تاپ تاپان و غار قدمگاه که ساختاری شبيه به يک مسجد دارد، چشم اندازهای طبيعی شهرستان آذر شهر را تشکيل می دهند. قدمت طولانی شهرستان آذرشهر که به پیش از حکومت اشکانيان و ساسانيان می رسد؛ باعث شده که تپه های باستانی زيادی در اطراف اين منطقه يافت شوند. مقبره پيرلر، مسجد روميان و مسجد قدمگاه، از مهم ترين مکان های ديدنی اين شهرستان محسوب می شوند.

ادامه مطلب
[ دوم تیر 1389 ] [ 23:48 ] [ اطلس ایران وجهان ]
خسروشهر یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی است که در بخش خسروشهر شهرستان تبریز واقع شده‌است. این شهر مرکز بخش خسروشهر است. طبق آخرین سرشماری مرکز آمار ایران که در سال ۱۳۸۵ صورت گرفته‌است، این شهر با جمعیتی بالغ بر ۱۲٬۷۹۴ نفر، نوزدهمین شهر پرجمعیت استان آذربایجان شرقی محسوب می‌شود.

نام قدیم این شهر خسروشاه بوده که پس از انقلاب سال ۱۳۵۷، به خسروشهر تغییر نام داد. نام خانوادگی اکثر اهالی این شهر کلمه‌ای دوبخشی است که بخش دوم آن خسروشاهی است همانند کرمی خسروشاهی، صبوری خسروشاهی، محمدی خسروشاهی، مصطفوی خسروشاهی و غیره. خود اهالی شهر معمولا از بخش اول نام خانوادگی برای نام بردن از هم استفاده می‌کنند.

تاریخچه
شهری که اکنون خسروشهر نامیده می‌شود در هزاره اول قبل از میلاد، منطقه مسکونی قبیله‌ای بوده و نامش در آن زمان «آنیاشتانیا» بوده‌است. مطابق نوشته دیاکونف، مورخ مشهور روسی، در دوران حکومت ماد، قلاع این منطقه استراتژیکی بوده است. Anyustania و آنیاشتانیا هم مستثنی از این قاعده نبوده‌است. بنابراین آنیاشتانیا در منطقه‌ای که دارای دیوارهای بلند با ارتفاع ۵ الی ۷ ذرع و عرض ۲ الی ۳ ذرع و برج‌هایی به فاصله ۲۰۰ ذرع از همدیگر به‌صورت مضرس و دندانه‌دار بنا شده بود.

این قلعه را مانند قلاع دیگر، رئیس ویس (قبیله) اداره می‌کرد و کنترل تمامی آن و همچنین باز و بسته بودن دروازه‌ها با دستور رئیس ویس امکان‌پذیر بوده‌است. روزها صبح زود فقط یک دروازه باز می‌شد و دامداران رمه‌های خود را به چرا می‌بردند، اما شب‌ها دروازه بسته می‌شد.

در مراسم و جشن‌های مخصوص کشاورزان و دامداران به‌دستور رئیس قبیله هر دو دروازه باز می‌شد، اما هنگام احساس خطر و حمله قبایل دیگر فوراً دروازه‌ها بسته می‌شد و قلعه حالت جنگی به خود می‌گرفت. در فاصله‌ای نه چندان دور، قلعه دیگری به نام «قلعه دینگو» قرار داشت که در آن قلعه نیز که کوچک‌تر از آنیاشتانیا بوده، قبیله دیگری می‌زیستند که گاهی مورد هجوم قلعه آنیاشتانیا و یا بالعکس قرار می‌گرفتند.

شهر خسروشهر در منتهی‌الیه ارتفاعات کوه‌های سهند قرار گرفته‌است. ارتفاع این شهر از سطح دریا، ۱٬۳۵۷ متر می‌باشد. قسمتی از شهر در داخل دره قرار دارد. این شهر در فاصله بین کوه‌های سهند و دشت تبریز قرار دارد. به‌علت موقعیت ممتاز شهر خسروشهر، کلیه امکانات مورد نیاز مرکز استان از محدوده این شهر و مناطق تابعه آن می‌گذرد. به‌عنوان مثال، آب شرب شهر تبریز، شبکه گازرسانی، خط‌آهن تبریز-تهران، محور تبریز-میاندوآب-سنندج از اهم این موارد است.

مشاهیر
آيت‌الله سیدابولحسن خسروشاهی
آيت‌الله سیدعلی خسروشاهی
آيت‌الله حاج سیداحمد خسروشاهی
آيت‌الله حاج سیدهادی خسروشاهی
آيت‌الله سید ابولفضل خسروشاهی
آيت‌الله حاج میرباقر مرتضوی خسروشاهی
حاج میرزامحمد شیخ‌الشریعه
محمد گازر خسروشاهی (بابا گازر)
طفاجار
شرف‌الدین
یعقوب رومی
مولانا عبدلعلیم
جلال‌الدین اخی شمس‌المحققین
جمال‌الدین احمد
امیراسماعیل شنب‌غازانی
عفیف‌الدین محمد قصاری
عمادالدین وحید
شیخ‌سلار دیلمی
قطب راوندی
مضفر بن وارانی
امیر مضیر بن عجیل

[ دوم تیر 1389 ] [ 23:48 ] [ اطلس ایران وجهان ]
زبان رایج : فارسي
مذهب : شيعه
جمعیت : 6548

ترکمان‌چای یکی از شهرهای ایران واقع در استان آذربایجان شرقی است که در بخش ترکمان‌چای شهرستان میانه واقع شده‌است. این شهر در دامنه‌های جنوبی کوه‌های بُزقوش (پرنده خاکستری) قرار دارد و آب و هوای آن کوهستانی و معتدل است، در فصل زمستان به شدت سرد، با بارش فراوان برف همراه است

[ دوم تیر 1389 ] [ 23:47 ] [ اطلس ایران وجهان ]
صوفيان يکي از شهرهاي استان آذربايجان شرقي که در بخش صوفيان شهرستان شبستر واقع شده‌است. اين شهر مرکز بخش صوفيان است. طبق آخرين سرشماري مرکز آمار ايران که در سال 1385 صورت گرفته‌است، صوفيان با جمعيتي بالغ بر 8,733 نفر، بيست و هفتمين شهر پرجمعيت آذربايجان شرقي و سومين شهر پرجمعيت شهرستان شبستر، پس از شهرهاي شبستر و شندآباد محسوب مي‌گردد.[1] شهر صوفيان در بين محور ارتباطي تبريز به مرند و تبريز به شبستر واقع شده‌است. اين شهر در 20 کيلومتري شرق شبستر، 45 کيلومتري شمال تبريز و 679 کيلومتري شمال غرب تهران واقع شده‌است.

ادامه مطلب
[ دوم تیر 1389 ] [ 23:47 ] [ اطلس ایران وجهان ]
هوراند يکي از شهرهاي استان آذربايجان شرقي که در بخش هوراند شهرستان اهر واقع شده‌است. اين شهر مرکز بخش هوراند است.
جمعيت شهر هوراند در سال 1385 خورشيدي بالغ بر 3,876 نفر بوده‌است که از اين تعداد، 1,946 نفر مرد و 1,930 نفر زن بوده‌اند. هم‌چنين تعداد خانوارهاي اين شهر، 907 خانوار بوده‌است.
قلعه پشتاب از آثار تاريخي روستاي پشتاب، در نزديکي هوراند است.

وجه تسميه
واژه «هوراند»، از واژه فارسي «اهوراوند» ساخته شده‌است که در طول هزاران سال به هوراند تبديل شده‌است. گفته مي‌شود که معني واژه اهوراوند، خداي زيبايي‌ها است که شايد به‌دليل زيبايي کم‌نظير اين شهر، به اين نام خوانده شده‌است.
[ دوم تیر 1389 ] [ 23:47 ] [ اطلس ایران وجهان ]
بدون شك پرندگان، بازرترين و باارزش ترین نشانه هاي حيات درياچه اروميه به شمار مي آيند. اين موجودات زيبا و پرتحرک هيچگاه به صورت گروه هاي بسيار بزرگ در جايي گرد نمي آيند مگر اينكه كليه احتياجات زيستي آنان فراهم شده باشد.
پرواز جمعي فلامينگوها، پليكان ها، تنجه ها و كاكايي ها يكي از بديع ترين ديدني هاي طبيعت ايران است. اين تجمع جانوري در درياچه اروميه نشانه بارزي است از وفور غذاي طبيعي و شرايط مناسب زيستي در منطقه و درياچه.
اغراق نخواهد بود اگر بگوييم درياچه اروميه با وسعت زياد، جزاير متعدد، سواحل كم عمق و از همه مهمتر امنيت و آرامشي كه به ميهمانان خوش پرواز خود ارزاني مي كند،  يكي از مهمترين زيستگاه هاي پرندگان مهاجر است كه در سطح قاره آسيا از نظر تنوع و زيبايي كم نظير است. در فصول بهار و تابستان، درياچه اروميه تبديل به بزرگترين منطقه زاد و ولد برخي پرندگان مانند فلامينگو (مرغ آتشي)، پليكان سفيد (مرغ سقا) و تنجه بادكوبه اي مي شود.
علاوه بر اين پرندگان، پرندگان ديگري مانند كاكايي نقره اي، كاكايي صورتي، آنقوت، كفچه نوك تيز در دسته هاي چند هزارتايي در جزاير مختلف توليد مثل مي كنند كه از ميان آنها كاكايي نقره اي، نقش بسيار مهمي در كنترل جمعيت  فلامينگوها و پليكان ها دارد؛ به اين صورت كه از منابع تغذيه كاكايي نقره اي، تخم و جوجه فلامينگو و پليكان است.


[ دوم تیر 1389 ] [ 23:46 ] [ اطلس ایران وجهان ]

جمعیت شهرهای استان آذربایجان شرقی

 جهت اشنای باهرکدام ازشهرهای استان بروی ان کلیک کنید تااطلاعات لازم رابیابید

تبریز: پرجمعیت‌ترین شهر استان آذربایجان شرقی.
مراغه: دومین شهر پرجمعیت استان آذربایجان شرقی.
میانه: چهارمین شهر پرجمعیت استان آذربایجان شرقی.
اهر: پنجمین شهر پرجمعیت استان آذربایجان شرقی.
بناب: ششمین شهر پرجمعیت استان آذربایجان شرقی.
سراب: هفتمین شهر پرجمعیت استان آذربایجان شرقی.
آذرشهر: هشتمین شهر پرجمعیت استان آذربایجان شرقی.

جمعیت شهرهای استان آذربایجان شرقی براساس سرشماری سال ۱۳۸۵ خورشیدی:[۱]

ردیف نام شهر شهرستان جمعیت رتبه در
شهرستان
۱ تبریز تبریز ۱٬۳۷۸٬۹۳۵ ۱
۲ مراغه مراغه ۱۴۶٬۴۰۵ ۱
۳ مرند مرند ۱۱۴٬۱۶۵ ۱
۴ میانه میانه ۸۷٬۳۸۵ ۱
۵ اهر اهر ۸۵٬۷۸۲ ۱
۶ بناب بناب ۷۵٬۳۳۲ ۱
۷ سراب سراب ۴۲٬۰۵۷ ۱
۸ آذرشهر آذرشهر ۳۶٬۴۷۵ ۱
۹ هادی‌شهر جلفا ۲۷٬۸۴۲ ۱
۱۰ عجب‌شیر عجب‌شیر ۲۶٬۲۳۵ ۱
۱۱ سردرود تبریز ۲۴٬۸۵۳ ۲
۱۲ ملکان ملکان ۲۳٬۹۸۹ ۱
۱۳ هشترود هشترود ۱۸٬۴۱۳ ۱
۱۴ بستان‌آباد بستان‌آباد ۱۶٬۵۹۲ ۱
۱۵ اسکو اسکو ۱۶٬۱۴۰ ۱
۱۶ ایلخچی اسکو ۱۳٬۹۲۷ ۲
۱۷ شبستر شبستر ۱۳٬۸۵۷ ۱
۱۸ سهند اسکو ۱۳٬۶۱۰ ۳
۱۹ خسروشهر تبریز ۱۲٬۷۹۴ ۳
۲۰ گوگان آذرشهر ۱۰٬۹۴۹ ۲
۲۱ ممقان آذرشهر ۱۰٬۸۷۲ ۳
۲۲ باسمنج تبریز ۱۰٬۷۳۶ ۴
۲۳ هریس هریس ۹٬۵۱۳ ۱
۲۴ یامچی مرند ۹٬۳۲۰ ۲
۲۵ کلیبر کلیبر ۹٬۰۳۰ ۱
۲۶ شندآباد شبستر ۸٬۷۹۷ ۲
۲۷ صوفیان شبستر ۸٬۷۳۳ ۳
۲۸ کشک‌سرای مرند ۷٬۴۳۹ ۳
۲۹ تسوج شبستر ۷٬۳۳۲ ۴
۳۰ ترکمان‌چای میانه ۶٬۴۳۴ ۲
۳۱ کلوانق هریس ۶٬۳۴۴ ۲
۳۲ لیلان ملکان ۶٬۰۷۹ ۲
۳۳ مهربان سراب ۶٬۰۰۰ ۲
۳۴ بخشایش هریس ۵٬۷۵۲ ۳
۳۵ سیس شبستر ۵٬۱۲۷ ۵
۳۶ جلفا جلفا ۴٬۹۸۳ ۲
۳۷ زرنق هریس ۴٬۷۶۶ ۴
۳۸ بناب جدید مرند ۴٬۴۳۰ ۴
۳۹ قره‌آغاج چاراویماق ۴٬۱۵۷ ۱
۴۰ وایقان شبستر ۴٬۰۹۱ ۶
۴۱ شربیان سراب ۴٬۰۷۴ ۳
۴۲ هوراند اهر ۳٬۸۷۶ ۲
۴۳ شرفخانه شبستر ۳٬۸۷۲ ۷
۴۴ خضرلو عجب‌شیر ۳٬۷۴۶ ۲
۴۵ خواجه هریس ۳٬۷۰۰ ۴
۴۶ دوزدوزان سراب ۳٬۵۵۷ ۴
۴۷ ورزقان ورزقان ۳٬۵۴۹ ۱
۴۸ کوزه‌کنان شبستر ۳٬۵۲۴ ۸
۴۹ خامنه شبستر ۲٬۷۵۰ ۹
۵۰ زنوز مرند ۲٬۶۱۸ ۵
۵۱ تیکمه‌داش بستان‌آباد ۲٬۴۶۸ ۲
۵۲ آبش‌احمد کلیبر ۲٬۳۲۹ ۲
۵۳ ترک میانه ۱٬۸۶۹ ۳
۵۴ آق‌کند میانه ۱٬۸۲۳ ۴
۵۵ خاروانا ورزقان ۱٬۶۴۲ ۲
۵۶ خراجو مراغه ۱٬۴۵۸ ۲
۵۷ سیه‌رود جلفا ۱٬۳۵۴ ۳
۵۸ خمارلو کلیبر ۱٬۲۲۲ ۳
۵۹ نظرکهریزی هشترود ۱٬۱۸۱ ۲
۶۰ ملک‌کیان تبریز ۱٬۱۶۶ ۵
«منبع- سایت ویکی بدیا
[ دوم تیر 1389 ] [ 23:46 ] [ اطلس ایران وجهان ]
.: Weblog Themes By SibTheme :.

درباره وبلاگ

این سایت درسال1389با هدف ارائه مقالات ومطالب مختلف در زمینه اقلیم وطبیعت ابران اغاز به کارکرد ودرابتدا سعی وافری شد که مقالات مختلف وکاملی درمورد شهرستانهای مختلف ایران از لحاض طبیعت وفرهنگ واداب ورسوم و جمعیت -اثار باستانی-وقابلیتهای اقتصادی وصنعتی وکشاورزی ارائه دهد بدنبال ان در ادامه کار به بررسی کشورهای مختلف جهان پرداخت وطی مقالات مختلف کلیه کشورهای جهان از لحاض طبیعت وفرهنگ واقتصاد و.. . موردبررسی قرار گرفت وشناخت کلی از کشورهای جهان وحتی شهرهای مهم ان به ما ارائه دهد دراین میان سعی شد که با ارائه مقالات مستند وقابل اعتماد کشورهای مختلف وایران را از لحاض صنعتی واقتصادی واموزش و... مورد برسی قرار گیرد واخرین امار مقایسه ای از این کشورها ارائه شود بدنبال ان تاریخ پرافتخار ایران از دوران مادها تا عصرحاضر مورد برسی قرارگرفت دربخشی دیگر از مطالب سایت مطالب کاملی درزمینه مذهب وزندگی پیامبران وامامان وحوداث مربوط به عصر ان بزرگوران ارائه شد دربخشهای دیگر سایت صدها مقاله درزمینه اشنایی با شرکتهای صنعتی ایران وجهان واخرین اختراعات واکتشافات جهان درحوزهای مختلف علم واخرین رکوردهای ورزشی وبرترین های جهان پرداخته است دراین میان باید از مطالب زیبایی دیگر مانند روزشمار حوادث جنگ تحمیلی نام برد بهرحال امید ان است که مطالب سایت که بازحمات فراوان درسالهای اخیر از طریق جمع اوری از صدها سایت دیگر تهیه شده بتواند بخشی از نیاز خوانندگان را رفع کند دراینجا جادارد ازسایتهای مانند همشهری انلاین تیبان- ایران تراول- ویکی بدیا- مرجع شهرهای ایران- کویرها وبیابانها- تاریخ معاصر-پورتال جهاد کشاورزی- ایران اکتور- میراث فرهنگی استانها- پورتال استانها- سایت مرکز امار ایران- وسایت هواشناسی استانها - وسایتهای خبری عصر ایران-انتخاب - خبرانلاین اشاره کرد که از مطالب زیبا ومستند انها استفاده شده واز انان سپاسگزارم دراینجا باید گفت کلیه مطالب سایت بدون هیچگون تحریفی یا تغییری دران ارایه شود واینجانب مسولیتی درزمینه مطالب ارایه شده سایت از لحاض صحت یا کذب بودن ان ندارم وبا توجه موثق بودن منابع باید به ان اعتمادکرد
موضوعات وب
امکانات وب
.gigfa.com/zibasaz/2.js'> WebGozar.com Counter code -->