دانستنیها ی تاریخ وجغرافیایی ایران وجهان
اشنایی کامل با شهرهای ایران وجهان- تاریخ ایران وجهان وهزاران جدول اماری 
قالب وبلاگ

بيجار در غرب ايران واقع شده و تابع استان  کردستان  مي باشد  داراي    7730 کيلومتر مربع مساحت بوده  و داراي  288  روستاست  که حدود  262  روستاي آن قابل سکونت مي باشد .  از شمال  شرقي  به  استان  زنجان ، از   شمال  غربي به  شهرستان  تکاب ( درآذربايجان غربي) ، از جنوب به  شهرستان قروه ، از جنوب شرقي به  قسمت کوچکي از  استان همدان و از غرب به سنندج و ديواندره محدود است. بيجار منطقه اي است در امتداد  سلسله جبال غربي ايران و يک سوم اراضي آن کوهستاني است. جنس خاک آن از سنگهاي  رسوبي  مخصوصا" ترکيبات رسي و آهکي و متعلق به دگرگونيهاي دوران سوم است.

شهر بيجار به  "بام ايران" شهرت دارد چرا که  1940 متر از سطح دريا ارتفاع دارد  و 770 متر از تهران  و 425 متر از  سنندج بلندتر  است. اين شهر  بعد از  شهر کرد  بلندترين شهر ايران بوده ودر طول  47 درجه و 36 دقيقه شرقي  گرينويچ و عرض شمالي 35 درج و52 دقيقه  استوا قرار دارد .

بيجار در زمان قديم  معروف به ( بيد زار ) بوده و بر خي وجه تسميه  ان را به اين دليل  مي  پندارند .  شاه اسماعيل صفوي هنگام لشکر کشي به  غرب ايران  از اين  منطقه  عبور کرده و نيز سپاهيان  چنگيز از آن گذشته اند  و اثاري به نام  چنگيز  قلعه  در  بالاي  کوهي به همين  نام در  5  کيلومتري  شهر  حکايت از اين موضوع دارد.

به دليل شايستگي زنان اين منطقه ، در زمان  ناصرالدين  شاه قاجار ، خزانه دارحکومت  فردي به نام  "زبيده خانم  گروسي " از اهالي  حلوايي  بيجار  به  عنوان همسر  شاه  و خزانه دار  دربار  بر گزيده شد  و در  حکومت  وقت  نفوذ زيادي پيدا  کرد .

قدمت تاريخي  اين منطقه به  هزاره  سوم  قبل از  ميلاد مسيح  مي رسد  و مويد  اين فرض  " دژ  سترک  " يا  قلعه  "  قمچقاي "  است  که در عهد  مادها ، پارتها و ساسانيان به عنوان پا يگاه استراتژيک از آن  استفاده  مي شده است.

از  مشاهير  و نامداران گروس  مي توان     حسنعلي خان   امير نظام  گروسي  را  نام  برد  که نوشته هايش  نمونه  ممتازي  از  نثر  فارسي  به  شمار  مي رود  وي  مدتي  در مقام  وزارت  فوايد عامه   وسفير  وسر پرست  دانشجويان  اعزامي  به  اروپا و  حکمراني   ولايات  و ايالات  بوده  و  کلا"  در  سال هاي  1253  تا   1275   هجري  قمري   مراحل  خدمات  دولتي  را   از   سرهنگي  فوج  گروس   و رياست  گارد  مستحفظين  ديوانخانه  و ارگ  تبريز  و  حفظ  انتظامات  کرمانشاه وخراسان  و ... طي کرد و مقبره ا ش اکنون  در ماهان  کرمان  در  کنار  شاه نعمت الله ولي قرار دارد  ايشان  بسيار  مورد توجه  ميرزا تقي  خان  امير  کبير  بوده اند .

مرحوم شيخ فاضل گروسي  يکي ديگر از نامداران  گروس  است  وي در سال  1259   شمسي  در بيجار  متولد  شد  درتحصيل  علوم  فقه  و اصول ، فلسفه ، عرفان،علوم غريبه  وزبانهاي  خارجي موفق بوده اند ، مفردات  قرآ ن کريم ، ورزش افکار ،رساله تغني در قرآ ن ، تجويد استدلا لي ، جنگ المهمات ، هرکسي کار خودش بار خودش و ...  از   اثار  وي  است .

بيجار ، حضور  بزرگان  مذهبي چون سيد محمد امامي و حسينعلي رحماني گروسي و...  را در تاريخ  پر افتخار  خود  داراست.

موسيقيدانان ، نقاشان ، خطاطان ، شعرا و اديبان ، پزشکان ، هنرمندان از رشته هاي گوناگون ، روحانيون و  نظا ميان گرانقدر زيادي  در بيجار  بوده و خدمات زيادي را ارائه داده اند  که جهت کسب اطلاعات بيشتر  مي توانيد به کتاب " سيماي بيجار گروس و مشاهيرآن "  تاليف  استاد گرامي  آقاي   محمد علي  کوشا مراجعه  فرماييد.

اکثر مردم اين شهرستان مسلمان  و شيعه هستند در سابق  تعدادي   يهودي  در  اين  شهر  ساکن  بودند که همگي   مها جرت   کرده  اند.

صنايع  دستي  اين  منطقه را  قالي ، قاليچه ، گليم ، جاجيم ، سجاده ، نمد ، توري، دستکش ، جوراب و ...  تشکيل  مي دهند  و فر ش هاي اين  منطقه از  شهرت جهاني برخوردار بوده و به خارج صادر مي شد ه است .

شرکت سيما ن  کردستان  ، شرکت  گچ کردستان  ، شرکت گچ شور سو ، معدن  آ هن شهرک ، معدن آ هک قمشلو ،  معدن گچ قره بگ ، معدن نمک  ميدان ، معدن مرمر گراچقا ، با شوکي ، نوبهار ، قشلاق لو  ، معدن سنگ  تراورتن  حسين آ باد کمر زرد و ... جزو   کارخانه ها ، صنايع و معادن با ارزش بيجار  هستند که ضمن ايجاد فرصتهاي شغلي بسيار ، اقدام به صدور  محصولات خود  به خارج استان  يا  کشور  مي کنند.

کوهها -   کوههاي  حمزه عرب ، نقاره کوب ،  بادامستان ، زاغه ، نسار ، چنگ الماس ، پنجه علي ،  شاه نشين ،  سر قيصه ،  شاها ،  چهل تن ، سنگ پا ، زرنيخ و...در  منطقه بيجار قرار  دارند.

آثار تاريخي -  قلعه بزرگ  قم چقا ، پل تاريخي  صلوات آباد ، بناي سنگي  اوچ گنبد ،مسجد تاريخي خسروآباد ، تيمچه حاج شهباز خان  ، تيمچه امير تومان متعلق به دوره صفويه ، زيارتگاه  حمزه عرب ، پنجه علي ،    آثار سد خاکي  جعفر آباد ، تپه نجف آباد ، مقبره آ يت الله  فاضل گروسي و قلعه هاي تاريخي  بسيار  و  مقابر و امامزاده هايي چون  سيد مسيب سيد شکر  ، مقبره صاحبه ، گنبد پير  صالح ، مقبره سيد خضر  از جمله اماکن و آثار تاريخي مو جود در شهرستان بيجار  هستند  و جمعا" حدود 60 اثر باستاني و تاريخي  در آ ن شناسايي شده اند .

رود قزل اوزن از شاخه اصلي سفيد رود  از  اين  منطقه مي گذرد .

سابقا"  بيجار داراي گردشگاههايي مثل باغ صفا ، سراب ، تخت ، چهار باغ ، بادامستان ، چم حاکمي ، باغچه چال  يارمجه ، چشمه عزيز ، شاهرخ آ باد ، عباس آ باد و...  بوده که اکثرا"  تخريب شده و  فعلا" محدوده  شهر بازي ( باغ صفا ) و اطراف رود خانه  بيانلو و صلوات آ باد ، سراب و تخت  جهت تفريح و گردش  در تابستان  استفاده  مي  شود .

بازارهاي بيجار قديم شامل   افتخار نظام  ، قيصريه سالار  ،قيصريه سيد لشکر ، بازار امير تومان و بازار  بزرگ بيجار بوده است .        

در سال 1375  جمعيت بیجار گروس حدود  47500  نفر  و روستاهاي

آن  حدود 68000 نفر بوده است که متا سفانه  هر سال نسبت به سال قبل  رشد منفي داشته است و مردم به شهرهاي ديگر مهاجرت مي کنند .

صادرات   گروس را در درجه اول  گندم  و جو تشکيل ميدهند  کتيرا  و محصولات دامي مثل پشم و پوست و برخي غلات هم از اين دسته اند . ماشين آلات کشاورزي ، صنعتي و لوازم خانگي ، پوشاک  و خوار و بار  هم به منطقه  وارد مي شود . لازم به ذکر است که بيجار در کشور ايران جزو رده هاي اول کاشت و برداشت گندم مي باشد.

داروهاي گياهي  بيجار فراوان و داراي  اهميت است من جمله ازوه ( آويشن)، مرزه ،گل کو ، گل گاو زبان ، بيد ، پونه ، بومادران ،  ريواس ، خاکشير  ، اسفند ، سيسمبر(شاه نسترن) رازيانه ، بابونه ، زبان گنجشک، کنگر ، شنگ و انواع عر قيجات.

پرندگاني چون کبک ، بلدرچين ، عقاب ، جغد ، شاهين ، قرقي ، نوک قرمز و... در اين منطقه زيست ميکنند.قمري ، لک لک ،مرغابي ، فاخته ، هما ،  سبز قبا ، هد هد و حواصيل زرد و خاکستري  از پرندگان مهاجر  بيجار به شمار مي آ يند و در  مناطق حفاظت شده ، قوچ ، ميش ، کل  ، بز و ...  وجود  دارد ، از ديگر پستانداران   نيز مي توان از خرس قهوه اي ، گراز ، روباه ، خرگوش ، گرگ ، گربه وحشي ، راسو ، کفتار ، خفاش ، جوجه تيغي و ... اشاره کرد .

اکثر مردم بيجار به زبان  کردي  گروسی و ترکي تکلم  ميکنند  و در اين ناحيه دو لهجه کردي  از شعبه هاي  کرمانشاه و لهجه سوراني ( گوراني ) تشخيص داده شده است.

مراسم  تاسوعا و عاشورا ي بيجار  در ايران کم نظير است و مردم  در برگزاري آ ن مشارکت فعال دارند  و هر ساله خبر نگاران از کشو رهاي خارجي  جهت تهيه گزارش در آ ن شرکت ميکنند . مردم منطقه مراسم عيد باستاني و ملي نوروز را هم با شکوه برگزار مي نمايند.

در بيجار به برکت گرايشات مذهبي ، ارتکاب جرايم  بسيار پايين بوده و آمار مو يد اين مطلب است .

از مساجد بيجار مي توان   مسا جد قا ئم ، جامع بازار ، اميرالمو منين ،سيد ا لشهدا ء ،  امام رضا ، فاطميه ، ابوالفضل ، موسي ابن جعفر ، حضرت محمد ص ، امام حسن ، وحسينيه شهر   را نام برد .

خيابان   شهدا  ،  توحيد ، بلوار  امام ره ، طالقاني ، الماسيه ، مدرس، کمر بندي حلوايي ، کمر بندي بادامستان ( امير نظام ) ، بلوار سراب ، خيابان ريگ سياه ، بلوار رحماني ، خيابان  مرزبان ،  فاضل  ، از خيابانهاي بيجار مي باشند .

همچنين  محلات عمده  بيجار  شامل   بادامستان ، تازه آ باد ، ريگ سياه ، نقاره کوب ، حلوايي ، تخت ، پشت قلعه ،  يارمجه ،  کارمندان ، فر هنگيان ، محمود آباد  ، سراب ، شهرک مهديه ، شهرک آ فتاب ،  فرحي ، عسگر آ باد ، چشمه عزيز ، باغ صفا و غيره مي باشد .

جوانان منطقه گروس در تواضع و فروتني نسبت به افرا د بزرگتر از خود و احترام به پدر و مادر  زبانزد مي باشند . از خصلتهاي عمومي  کردها از جمله مناطق بيجار گروس  ، عنايت زياد به حفظ  ناموس ، اظهار غيرت ، جوانمردي ، مهمان نوازي ، صداقت و توجه به ضعفا و فقرا مي باشد .

بر خي از  خانواده ها و  ايلا ت  سر شناس بيجار بر اساس مطالب  کتاب سيما ي بيجار گروس  عبارتند  از    ايل   بايندر ،   ترکمندي  ، طايفه  اردلان ،  ايل  کبودوند ،  امير علا يي ها ، رضايي ها ،  خواجه وند ، دارجي ، حسن تيموري  ،  گاوبازه اي ، مندمي ، شيخ اسماعيلي ، ور مزيار  ، بورکه اي ، الوندي ، حکمت منش ، کا ظمي ، گروسي ، محمد بيگي ، محمدي ، جمشيدي ،  خدادادها ، وکيلي و غيره .

بيجار  داراي  حوزه علميه ، دانشگاه پيام نور ، دانشگاه آ زاد و ... است . مردمان  شهر و روستاهاي  کراني ( حسن آ باد ياسوکند ) ، بابارشاني ، پير تاج ، توپ آ غاج ، نجف آ باد ، خسرو آ باد  ، سياه منصور و ...  همواره جزو  افتخارات گروس بوده و بزرگاني را در دامان پر مهر خود  پر ورده اند

گيا هان دارويي بیجار از شهرت جهاني بر خوردار است اما  شرايط  صادرات آن به خارج از کشور که مي توانست باعث درآمدزايي و اشتغال افراد زيادي در اين شهرستان باشد ، متا سفانه  هنوز مهيا نشده است     

جهت کسب اطلا عات بيشتر  در مورد بيجار  به کتاب  ارزشمند  " سيماي بيجار گروس و مشاهير آ ن " تحقيق و تا ليف , محمد علي كوشا  ,انتشارات  دانشگاه كردستان , چاپ اول  بهار 1378 . مراجعه فر ماييد

معرفي كتاب در مورد بيجار

دكتر محمد كاميار استاد فرزانه ايراني  دانشگاههاي ميشيگان و فلوريداي آمريكا , افتخار كردستان و بيجار

شناسنامه كتاب :كاميار,محمد,1325از بام ايران تا سرزمين طوفان / محمد كاميار . _ تهران : شركت توسعه كتابخانه هاي ايران , 1380 .366ص . : مصور , نقشه , جدول , عكس . __( سري رمان : 11 )( چاپ دوم كتاب بزودي انجام مي شود )

محمد كاميار كه هم اكنون  بعنوان استاد ممتاز دانشگاه ايالت فلوريدا ي آمريكا , مشغول به كار است, در سال 1325 هجري شمسي (1946 ميلادي) در بيجار  استان كردستان متولد شد . و بعد از اتمام تحصيلات ابتدايي به دانشسراي مقدماتي رفت و در 17 سالگي به استخدام اداره فرهنگ " آموزش و پر ورش "  درآمد و بعد از طي دوره  سربازي ... و ادامه تدريس , به تحصيل   پر داخت و  بعد از رفتن به آمريكا  دو  مدرك   دكترا در  رشته جغرافيا را اخذ و از آن زمان  تا كنون در دانشگاههاي مختلف آمريكا تدريس مي نمايد و از   افراد سر شناس علمي ايراني در آن كشور به شمار مى آيد . ايشان در  نشريات و رسانه هاي مختلف  آمريكا , آثار زيادي را منتشر كرده اند و نقد هاي وي از علم جغرافي در آمريكا زبانزد است ...اما  هيچوقت كشور , استان و شهر  خود را فراموش نكرده و با عشق به آن , براي ايرانيان افتخار آفريني  مي كند ...

معرفي کتاب    در  مورد    بيجار

نام  کتاب  :      فر  هنگ مردم  گروس       مولفين  :    سيد   محمود  هاشم  نيا - ملوک ملک محمدي

ناشر  :   مولفين        حروفچيني   :  خانه تبليغات ارغوان       چاپ   :    قم      - امين           شابک964-360-620 - 1

نوبت چاپ  :    اول  تابستان    1380

بر خي از مطالب اين کتاب که حاصل زحمات   دو تن از فرهنگيان بيجار  ميباشد ، عبارت است از :  ويژ گيهاي طبيعي ، وجه تسميه بيجار ، کشاورزي و صنعت ،  راهها ، جمعيت و شاخص هاي جمعيتي ، زبان ، نژاد ، لباس ،  اما کن عمومي ، خيابان ها ، سازمان هاي دولتي ، عقايد عاميانه ، غذا ها ، تشبيهات ، بازيها ، طب سنتي و داروهاي گياهي با ارزش موجود ،فولکلور و مراسم مذهبي و شادي ، ضرب المثلها ، واردات و صادرات و غيره

مطلب زير از يک منبع به نقل از يک جهانگرد خارجي علاقمند به فرش ايران که در بيش از حدود 7 دهه پيش از بيجار گذشته  ذکر شده است .

Bijar Carpets

شهر بيجار

شهر بيجار شهر كوچكي است با 7000 نفر جمعيت كه در دره زيبا و سرسبزي در 120 ميلي شمال غربي همدان واقع شده است . در پشت موستان ها و باغ هاي ميوه كه آن را احاطه كرده است يك رديف تپه هاي سرخ رنگ ديده مي شود كه صخره هاي نوك تيزي به اشكال عجيب از جلگه آن بيرون آمده است :

جاده سمت همدان نا هموار و در فصل تابستان خاك آلود است , ولي ( به عكس جاده ـ سنندج ) در سراسر سال مي توان آن را به وسيله اتومبيل طي كرد . در 60 ميلي همدان مسافر بهدهكده اي نيمه باير مي رسد كه زمين آن را كاريز هاي عميق و بستر خشك رودخانه ها قطع كرده است . مقابل وي در افق قله مرتفع عظيمي ديده مي شود كه به قدري موزون و بهاصطلاح تراز است كه گويي آن رابا خط كش رسم كرده اند . مسافر در پايان يك روز سفر خسته كننده و خاك آلود به قله اين كوه مي رسد . حال وقتي كه به عقب بنگرد ( اگر بتواند ) در پنجاه ميلي خود جلگه اي غبار آلود و شيري رنگ مشاهده خواهد كرد .

در قرن پانزدهم , بيجار روستايي بيش نبود و گفته مي شود كه به شاه اسماعيل نخستين پادشاه دودمان صفويه تعلق داشت . در حدود يك قرن قبل ساكنان آن تا اندازه اي متمكن شدند كه توانستند مالك زمين و خانه هاي خود شوند . اين تمكن در ايران علامت آزادي به شمار مي رود . بيجار به يك شهر تبديل يافت , ولي موقع جغرافيايي آن طوري نبود كه به صورت مركز بازرگاني در آيد . بلكه تنها بازاري شد براي فروش فراورده هاي كشاورزي و اهميت چنداني پيدا نكرد .

در بين كليه شهر هاي مغرب ايران كه در طي جنگ جهاني اول به اشغال قواي بيگانه در آمد به بيجار بيش از همه لطمه وارد آمد . ابتدا نيروي روسيه اين شهر را اشغال كرد . اينها تا مي توانستند غلات و حبوبات آنها را تصاحب كردند , ولي از اين گذشته رفتارشان با ساكنين اين شهر دوستانه بود . مردم كه هرگز نمي پنداشتند كه نيروي روسيه بيجار گروس را ترك خواهد كرد  كوشيدند خود را هر چه بيشتر با وضع جديد وفق دهند , ولي روس ها در آنجا نماندند و در مقابل فشار نيروي تركيه عقب نشيني كردند و ترك ها شهر راگرفتند و مردم نگوت بخت را به اتهام همكاري با روس ها مجازات كردند . ترك ها اندك مواد غذايي و غلاتي را كه براي مردم باقي مانده بود از دستشان در آوردند و از تير سقف خانه ها براي تهيه آتش استفاده كردند . وحشت سراسر بيجار را فرا گرفت .

خشكسالي 1918 اين مصيبت را تكميل كرد . مدت چندين ماه روزي 200 نفر دراين ناحيه به هلاكت مي رسيدند . وضع بيجار بعد از جنگ بسيار اسفناك بود : شهري بود غارت شده كه ده يك جمعيت خود رااز دست داده بود . از آن زمان به بعد هيچ گاه آن طور كه بايد پيشرفت نكرد و آباداني پيشين خود را باز نيافت . قبل از سال 1914 شهر آبادي بود با 20000 نفر جمعيت , در حالي كه امروز تقريباً روستاي بزرگي به شمار  مي رود .

بافته هاي كردستان : سنه, بيجار و قاليچه هاي عشاير

قالي بيجار

ناحيه قالي بافي بيجار مشتمل است بر شهر بيجار و 40 روستايي كه در شعاع 30 ميلي آن قرار گرفته است .

در نخستين سال هاي بين دو جنگ جهاني بهندرت قالي در اين ناحيه بافته مي شد . سپس در اواسط قرن بيستم اين صنعت به تدريج احياء شد تادر سال 1938 كه در حدود 1000 دستگاه بافندگي دراين ناحيه مشغول كار بود و فراورده سالانه آن به هزار تخته مي رسيد .

سپس جنگ جهاني دوم آغاز شد . سانحه جنگ در اغلب مراكز قاليبافي اثر زيانبخش نداشت زيرا تقاضا براي فراورده در پايتخت رو به افزايش بود . متاسفانه بيجار از اين تقاضا سودي نبرد چه قالي هاي سنگين و زمخت و درشت بافت آن مورد پسند تازه به دوران رسيده هاي پايتخت واقع نمي شد . بار ديگر ميزان قالي بافي در بيجار به مقدار زيادي تنزل يافت .

در سال 1948 هنگامي كه از همدان به بيجار رفتم انتظار داشتم ( با وجود مصابئي كه بر اين شهر وارد آمده بود ) علائمي از آغاز فعاليت مجدد در اين زمينه مشاهده نمايم . مثلاً در بيجار و روستا هاي اطراف آن دستگاه هاي بافندگي كه به كار اشتغال دارند نظر مرا جلب كند ولي مايوس شدم , چه درتمام شهر فقط يك تخته قالي بر دار ديدم . وضع روستا ها نيز بهتر از شهر نبود . كل ميزان فراورده اين ناحيه نيز به زحمت به 20 تخته در ماه مي رسيد .

با همان مسئله اي كه در شهر سنندج برخورد كرده بودم در شهر بيجار نيز برخورد كردم و آن اين بود كه چرا قاليبافان شرق كردستان سنت ديرين خود, يعني بافتن قاليچه هاي كوچك عشايري را , رها كرده و در شهر بيجار و روستا هاي اطراف آن به تهيه قاليهايي مشغول شده اند كه از لحاظ بافت منحصر به فرد است .

از بين پاسخ هاي گوناگون و جالبي كه در مقابل تحقيقات و بازجوئي هاي خود شنيدم اين فرضيه مناسبتر از همه بود و به نظر مي آمد كه پاسخ صحيح همين باشد :

در قرن گذشته روسا و خوانين مشرق كردستان كرد نبودند بلكه ترك بودند , به طوري كه عده اي از آنها تا امروز نيز ترك هستند . اغلب قبايل ترك به عكس اكثر قبايل ايراني قالي هاي خود را مثل قاليهاي بيجار دو پوده مي بافند . در بين اين قبايل ترك ناحيه هريس و تبريز , قشقائيها فارس و بعضي از ايالات افشار را در كرمان مي توان نام برد . احتمال بسيار دارد كه خوانين ترك شرق كردستان ( شايد عده اي از افراد خاندان افشار كه هنوز در شمال بيجار مالك چندين روستا هستند و از لحاظ تاريخي با افشار هاي كرمان مربوطند , به صفحه 242 مراجعه شود ). براي قصور خود به قاليهاي بزرگ و محكم نياز داشتند , حال چگونه مي توانستند چنين فرش هايي تهيه كنند ؟

بديهي است : دستور دادند آنها را به همان شيوه عشايري و با با همان گره تركي و دو پوده پشمي تهيه كنند . يعني به همان شيوه اي كه قالي يوشاك تا به امروز بافته مي شود . در واقع قالي بيجار مي تواند يكي از خويشاوندان دور قالي يوشاك تركيه باشد . چنانچه اين فرضيه درست باشد بقيه نيز درست خواهد بود , بهاين معني ككه چون پشم ( به عكي نخ ) ماده اي است كه حالت ارتجاعي دارد براي به دست آوردن فرشي كه مثلاً در هر اينچ 12×12 گره داشته باشد پود هاي پشمي را بايد با شدت كوبيد كه در تنيجه قالي هاي خشن و فشرده به دست مي آيد , يعني همان ويژگي هايي كه در قالي بيجار ديده مي شود .

شانه زدن پود هاي پشمي كار دشواري بود, بدين جهت قالي بافان بيجار علاوه بر شانه سنگين كه از آهن و چوب ساخته شده بود ناگزير ابزار مخصوص ديگري براي اين منظور تهيه كردند و آن شئي شبيه يك پنجه آهني است كه 12 اينچ طول دارد . قاليبافان اين پنجه را در فواصل نزديك محكم روي پود ها مي زنند تا در هر اينچ تعداد كافي از رديف هاي گره به دست آيد كه البته كاري خسته كننده ولي در عين حال ضروري است .

قاليبافي در ناحيه بيجار يك حرفه روستايي است . هيچ نوع كارگاه سازمان يافته قاليبافي در شهر و يا روستا هاي آن يافت نمي شود . دستگاه هاي بافندگي قديمي و بدوي است . اغلب تير هاي اين دستگاه ها خميده و ناصاف است . علت كجي قالي هاي بيجار تا حدي همين است . ولي تنها دليل عدم توازن و تقارن در قالي هاي بيجار اين نيست , بلكه به كاربردن پشم براي تار قالي علت عمده به شمار مي رود . چون پشم حالت فنري دارد و كشيدن آن بر دار به طور يكنواخت دشوار است , و چنانچه كشش تارها يكنواخت نباشد قالي كج از آب در مي آيد .

بنابر مطالبي كه ذكر شد هنگامي كه شنيدم قاليبافان بيجار براي تار به جاي پشم از نخ استفاده مي كنند خوشوقت شدم . چه براي اين منظور نخ خيلي بهتر از پشم است و ضمناً هيچ گونه تغييري در ظاهر ويا در طرز به كار بردن آن نمي دهد . از نخ براي پود تازك نيز استفاده مي كنند و اين نيز نوعي پيشرفت محسوب مي شود . زيرا براي پود ضخيم هنوز پشم به كار مي برند, يعني همان گونه كه بايد باشد , و اگر در اين مورد نيز از نخ استفاده كنند ماهيت و چگونگي قالي بيجار به كلي تغيير خواهد كرد .

در ساختمان و بافت قالي تحولات ديگري نيز پديد آمده است . بيست و پنج سال قبل كه براي نخستيم بار از بيجار ديدن كردم ضخامت پود پشمي كه به كار مي بردند به اندازه يك مداد سربي بود قاليبافان نيرومند باچنگال هاي 12 اينچي و شانه هاي سنگين با شدت بر روي آن مي كوبيدند و در نتيجه قالي به قدري فشرده و محكم مي گرديد كه آگر آن را تا مي كردند بدون شك پود ها ترك بر ميداشت . بنابراين اكنون كه پود هاي نازك تري به كار مي برند در اين زمينه نوعي پيشرفت محسوب مي شود . قالي قديم بيجار بيش از اندازه فشرده بود .

تعداد طرح هايي كه در قالي بيجار به كار مي رفت هميشه معدود بود و معمولاً از طرح هاي گردان استفاده مي كردند . طراحا حرفهاي , كه در شهر هايي مثل تبريز و كاشان و مخصوصاً كرمان افراد محترم به شمار مي روند . در بيجار وجود ندارند هر چند گاه يكبار , يكي از مردم محل بهخاطر كسب شهرت طرح جديدي تهيهمي كرد , ولي بدوناستثناء اين طرح ها هميشه نامرغوب بود .

سابقاً طرح ها با روستاهاي خاصي بستگي و ارتباط داشت و هنگامي كهمثلاً طرحي در يك روستا متدال مي شد مردم آن فقط از همان يك طرح استفاده مي كردند . براي آشنا ساختن روستائيان با طرح جديد ابتدا قسمتي را كه بايد تكرار شود بر روي تكه اي قالي به اندازه يك پادري كه به آن (( واگيره )) مي گفتند مي بافتند و آن را در اختيار قاليبافان مي گذاشتند تا از آن به عنوان الگو استفاده كند. با ايت روش بازرگانان مي توانستند طرح هاي بهتر را در اندك مدتي رواج دهند . استفاده از روش جديدتر , يعني نماياندن طرح بر روي كاغذ شطرنجي توزيع آن را ساده تر و آسانتر كرده است .

 

بیجار در یک نگاه 

بیجار در غرب ایران واقع شده و تابع استان کردستان می باشد دارای 7730 کیلومتر مربع مساحت بوده و دارای 288 روستاست که حدود 262 روستای آن قابل سکونت می باشد . از شمال شرقی به استان زنجان ، از شمال غربی به شهرستان تکاب ( درآذربایجان غربی) ، از جنوب به شهرستان قروه ، از جنوب شرقی به قسمت کوچکی از استان همدان و از غرب به سنندج و دیواندره محدود است.
بیجار منطقه ای است در راستای رشته‌کوه‌های غرب ایران و یک سوم اراضی آن کوهستانی است. جنس خاک آن از سنگهای رسوبی بویژه ترکیبات رسی و آهکی و متعلق به دگرگونیهای دوران سوم است. شهر بیجار به "بام ایران" شهرت دارد چرا که 1940 متر از سطح دریا ارتفاع دارد و 770 متر از تهران و 425 متر از سنندج بلندتر است. این شهر بعد از شهر کرد بلندترین شهر ایران بوده ودر طول 47 درجه و 36 دقیقه شرقی گرینویچ و عرض شمالی 35 درج و52 دقیقه استوا قرار دارد . بیجار در زمان قدیم معروف به ( بید زار ) بوده و بر خی وجه تسمیه ان را به این دلیل می پندارند .
درباره وجه تسمیه آن نیز آمده است ناصرالدین شاه با امیرنظام گروسى شبى در گروس به سر مى برد و مطالبى داشت كه مى خواست تا صبح توسط جارچى پخش شود اما صبح روز بعد همه مردم از آن مطلب، آگاه بودند. از این رو آن شهر را بیجار مى گویند. شاه اسماعیل صفوی هنگام لشکر کشی به غرب ایران از این منطقه عبور کرده و نیز سپاهیان چنگیز از آن گذشته اند و اثاری به نام چنگیز قلعه در بالای کوهی به همین نام در 5 کیلومتری شهر حکایت از این موضوع دارد. به دلیل شایستگی زنان این منطقه ، در زمان ناصرالدین شاه قاجار ، خزانه دارحکومت فردی به نام "زبیده خانم گروسی " از اهالی حلوایی بیجار به عنوان همسر شاه و خزانه دار دربار بر گزیده شد و در حکومت وقت نفوذ زیادی پیدا کرد .
دیرینگی تاریخی این منطقه به هزاره سوم قبل از میلاد مسیح می رسد و موید این فرض " دژ سترک " یا قلعه " قمچقای " است که در عهد مادها ، پارتها و ساسانیان به عنوان پایگاه استراتژیک از آن استفاده می شده است. از نامداران گروس می توان حسنعلی خان امیر نظام گروسی را نام برد که نوشته هایش نمونه ممتازی از نثر فارسی به شمار می رود. وی مدتی در مقام وزارت فواید عامه وسفیر وسر پرست دانشجویان اعزامی به اروپا و حکمرانی ولایات و ایالات بوده و کلا" در سال های 1253 تا 1275 هجری قمری مراحل خدمات دولتی را از سرهنگی فوج گروس و ریاست گارد مستحفظین دیوانخانه و ارگ تبریز و حفظ انتظامات کرمانشاه وخراسان و ... طی کرد و مقبره ا ش اکنون در ماهان کرمان در کنار شاه نعمت الله ولی قرار دارد ایشان بسیار مورد توجه میرزا تقی خان امیر کبیر بوده اند . شادروان شیخ فاضل گروسی یکی دیگر از نامداران گروس است وی در سال 1259 خورشیدی در بیجار زاده شد درتحصیل علوم فقه و اصول ، فلسفه ، عرفان، علوم غریبه و زبانهای بیگانه موفق بوده اند ، مفردات قرآ ن کریم ، ورزش افکار ،رساله تغنی در قرآن ، تجوید استدلالی ، جنگ المهمات ، هرکسی کار خودش بار خودش و ... از اثار وی است . بیجار ، حضور بزرگان مذهبی چون سید محمد امامی و حسینعلی رحمانی گروسی و... را در تاریخ پر افتخار خود داراست. موسیقیدانان ، نگارگران ، خوش‌نویسان ، چامه‌گویان و سخنوران ، پزشکان ، هنرمندان از رشته های گوناگون ، روحانیون و نظامیان گرانپایه زیادی در بیجار بوده و خدمات زیادی را ارائه داده اند. بیشینه مردم این شهرستان مسلمان و شیعه هستند در سابق تعدادی یهودی در این شهر ساکن بودند که همگی مها جرت کرده اند.
صنایع دستی این منطقه را قالی ، قالیچه ، گلیم ، جاجیم ، سجاده ، نمد ، توری، دستکش ، جوراب و ... تشکیل می دهند و فر ش های این منطقه از شهرت جهانی برخوردار بوده و به خارج صادر می شد ه است .
شرکت سیما ن کردستان ، شرکت گچ کردستان ، شرکت گچ شور سو ، معدن آهن شهرک ، معدن آهک قمشلو ، معدن گچ قره بگ ، معدن نمک میدان ، معدن مرمر گراچقا ، با شوکی ، نوبهار ، قشلاق لو ، معدن سنگ تراورتن حسین آ باد کمر زرد و ... جزو کارخانه ها ، صنایع و معادن با ارزش بیجار هستند که ضمن ایجاد فرصتهای شغلی بسیار ، اقدام به صدور محصولات خود به خارج استان یا کشور می کنند.

وجه تسمیه بیجار گروس 

در وجه تسمیه و علت نامگذاری این منطقه به بیجار گروس نظرات مختلفی وجود دارد . دو نظر كه در این زمینه بیشتر منطقی به نظر می رسد به شرح ذیل می باشد :

  • برخی را عقیده بر این است كه بیجار به معنی سبزه و گیاه است . چنانچه «هفت بیجار» از هفت سبزی درست می شود . بنابراین بیجار محل سبزه و باغ هایی بوده است كه برای جشن و شادی ایلات كرد مناسب به نظر می رسیده به ویژه این كه در دامنه كوه آن ، چشمه های آب شیرین و فروان كه سبب آبادانی بوده آنان را بیشتر به سوی خود جلب و جذب می نموده است . به طوری كه شنیده شده در رشت هم محلی به نام «خشك بیجار» و در افغانستان هم محلی به نام «بیجار» وجود دارد .
  • قول دیگر كه موجهه به نظر می رسد این است كه «بیجار» همان «بیدزار» است یعنی محلی كه درخت بید زیاد در آن می روید ، (جایگاه بید) كه بر اثر كثرت تلفظ افراد مختلف با لهجه های گوناگون كلمه «بیدزار» تصحیف شده و كم كم در گفتار و نگارش به صورت «بیجار» تلفظ و مكتوب گردیده است .

شهر بیجار در گذر زمان برگرفته از خاطرات یک جهانگرد سالهای دور 

شهر بیجار شهر كوچكی است با 7000 نفر جمعیت كه در دره زیبا و سرسبزی در 120 میلی شمال غربی همدان واقع شده است . در پشت موستان ها و باغ های میوه كه آن را احاطه كرده است یك ردیف تپه های سرخ رنگ دیده می شود كه صخره های نوك تیزی به اشكال عجیب از جلگه آن بیرون آمده است :
جاده سمت همدان نا هموار و در فصل تابستان خاك آلود است , ولی ( به عكس جاده ـ سنندج ) در سراسر سال می توان آن را به وسیله اتومبیل طی كرد . در 60 میلی همدان مسافر بهدهكده ای نیمه بایر می رسد كه زمین آن را كاریز های عمیق و بستر خشك رودخانه ها قطع كرده است . مقابل وی در افق قله مرتفع عظیمی دیده می شود كه به قدری موزون و بهاصطلاح تراز است كه گویی آن رابا خط كش رسم كرده اند . مسافر در پایان یك روز سفر خسته كننده و خاك آلود به قله این كوه می رسد . حال وقتی كه به عقب بنگرد ( اگر بتواند ) در پنجاه میلی خود جلگه ای غبار آلود و شیری رنگ مشاهده خواهد كرد .
در قرن پانزدهم , بیجار روستایی بیش نبود و گفته می شود كه به شاه اسماعیل نخستین پادشاه دودمان صفویه تعلق داشت . در حدود یك قرن قبل ساكنان آن تا اندازه ای متمكن شدند كه توانستند مالك زمین و خانه های خود شوند . این تمكن در ایران علامت آزادی به شمار می رود . بیجار به یك شهر تبدیل یافت , ولی موقع جغرافیایی آن طوری نبود كه به صورت مركز بازرگانی در آید . بلكه تنها بازاری شد برای فروش فراورده های كشاورزی و اهمیت چندانی پیدا نكرد .
در بین كلیه شهر های مغرب ایران كه در طی جنگ جهانی اول به اشغال قوای بیگانه در آمد به بیجار بیش از همه لطمه وارد آمد . ابتدا نیروی روسیه این شهر را اشغال كرد . اینها تا می توانستند غلات و حبوبات آنها را تصاحب كردند , ولی از این گذشته رفتارشان با ساكنین این شهر دوستانه بود . مردم كه هرگز نمی پنداشتند كه نیروی روسیه بیجار را ترك خواهد كرد كوشیدند خود را هر چه بیشتر با وضع جدید وفق دهند , ولی روس ها در آنجا نماندند و در مقابل فشار نیروی تركیه عقب نشینی كردند و ترك ها شهر راگرفتند و مردم نگوت بخت را به اتهام همكاری با روس ها مجازات كردند . ترك ها اندك مواد غذایی و غلاتی را كه برای مردم باقی مانده بود از دستشان در آوردند و از تیر سقف خانه ها برای تهیه آتش استفاده كردند . وحشت سراسر بیجار را فرا گرفت .
خشكسالی 1918 این مصیبت را تكمیل كرد . مدت چندین ماه روزی 200 نفر دراین ناحیه به هلاكت می رسیدند . وضع بیجار بعد از جنگ بسیار اسفناك بود : شهری بود غارت شده كه ده یك جمعیت خود رااز دست داده بود . از آن زمان به بعد هیچ گاه آن طور كه باید پیشرفت نكرد و آبادانی پیشین خود را باز نیافت . قبل از سال 1914 شهر آبادی بود با 20000 نفر جمعیت , در حالی كه امروز تقریباً روستای بزرگی به شمار می رود .

قالی بیجار در گذر زمان برگرفته از خاطرات یک جهانگرد 

ناحیه قالی بافی بیجار مشتمل است بر شهر بیجار و 40 روستایی كه در شعاع 30 میلی آن قرار گرفته است .در نخستین سال های بین دو جنگ جهانی بهندرت قالی در این ناحیه بافته می شد . سپس در اواسط قرن بیستم این صنعت به تدریج احیاء شد تادر سال 1938 كه در حدود 1000 دستگاه بافندگی دراین ناحیه مشغول كار بود و فراورده سالانه آن به هزار تخته می رسید .

سپس جنگ جهانی دوم آغاز شد . سانحه جنگ در اغلب مراكز قالیبافی اثر زیانبخش نداشت زیرا تقاضا برای فراورده در پایتخت رو به افزایش بود . متاسفانه بیجار از این تقاضا سودی نبرد چه قالی های سنگین و زمخت و درشت بافت آن مورد پسند تازه به دوران رسیده های پایتخت واقع نمی شد . بار دیگر میزان قالی بافی در بیجار به مقدار زیادی تنزل یافت .

در قرن گذشته روسا و خوانین مشرق كردستان كرد نبودند بلكه ترك بودند , به طوری كه عده ای از آنها تا امروز نیز ترك هستند . اغلب قبایل ترك به عكس اكثر قبایل ایرانی قالی های خود را مثل قالیهای بیجار دو پوده می بافند . در بین این قبایل ترك ناحیه هریس و تبریز , قشقائیها فارس و بعضی از ایالات افشار را در كرمان می توان نام برد . احتمال بسیار دارد كه خوانین ترك شرق كردستان ( شاید عده ای از افراد خاندان افشار كه هنوز در شمال بیجار مالك چندین روستا هستند و از لحاظ تاریخی با افشار های كرمان مربوطند ). برای قصور خود به قالیهای بزرگ و محكم نیاز داشتند , حال چگونه می توانستند چنین فرش هایی تهیه كنند ؟

بدیهی است : دستور دادند آنها را به همان شیوه عشایری و با با همان گره تركی و دو پوده پشمی تهیه كنند . یعنی به همان شیوه ای كه قالی یوشاك تا به امروز بافته می شود . در واقع قالی بیجار می تواند یكی از خویشاوندان دور قالی یوشاك تركیه باشد . چنانچه این فرضیه درست باشد بقیه نیز درست خواهد بود , بهاین معنی ككه چون پشم ( به عكی نخ ) ماده ای است كه حالت ارتجاعی دارد برای به دست آوردن فرشی كه مثلاً در هر اینچ 12×12 گره داشته باشد پود های پشمی را باید با شدت كوبید كه در تنیجه قالی های خشن و فشرده به دست می آید , یعنی همان ویژگی هایی كه در قالی بیجار دیده می شود .

شانه زدن پود های پشمی كار دشواری بود, بدین جهت قالی بافان بیجار علاوه بر شانه سنگین كه از آهن و چوب ساخته شده بود ناگزیر ابزار مخصوص دیگری برای این منظور تهیه كردند و آن شئی شبیه یك پنجه آهنی است كه 12 اینچ طول دارد . قالیبافان این پنجه را در فواصل نزدیك محكم روی پود ها می زنند تا در هر اینچ تعداد كافی از ردیف های گره به دست آید كه البته كاری خسته كننده ولی در عین حال ضروری است .

قالیبافی در ناحیه بیجار یك حرفه روستایی است . هیچ نوع كارگاه سازمان یافته قالیبافی در شهر و یا روستا های آن یافت نمی شود . دستگاه های بافندگی قدیمی و بدوی است . اغلب تیر های این دستگاه ها خمیده و ناصاف است . علت كجی قالی های بیجار تا حدی همین است . ولی تنها دلیل عدم توازن و تقارن در قالی های بیجار این نیست , بلكه به كاربردن پشم برای تار قالی علت عمده به شمار می رود . چون پشم حالت فنری دارد و كشیدن آن بر دار به طور یكنواخت دشوار است , و چنانچه كشش تارها یكنواخت نباشد قالی كج از آب در می آید .

بنابر مطالبی كه ذكر شد هنگامی كه شنیدم قالیبافان بیجار برای تار به جای پشم از نخ استفاده می كنند خوشوقت شدم . چه برای این منظور نخ خیلی بهتر از پشم است و ضمناً هیچ گونه تغییری در ظاهر ویا در طرز به كار بردن آن نمی دهد . از نخ برای پود تازك نیز استفاده می كنند و این نیز نوعی پیشرفت محسوب می شود . زیرا برای پود ضخیم هنوز پشم به كار می برند, یعنی همان گونه كه باید باشد , و اگر در این مورد نیز از نخ استفاده كنند ماهیت و چگونگی قالی بیجار به كلی تغییر خواهد كرد .

در ساختمان و بافت قالی تحولات دیگری نیز پدید آمده است . بیست و پنج سال قبل كه برای نخستیم بار از بیجار دیدن كردم ضخامت پود پشمی كه به كار می بردند به اندازه یك مداد سربی بود قالیبافان نیرومند باچنگال های 12 اینچی و شانه های سنگین با شدت بر روی آن می كوبیدند و در نتیجه قالی به قدری فشرده و محكم می گردید كه آگر آن را تا می كردند بدون شك پود ها ترك بر میداشت . بنابراین اكنون كه پود های نازك تری به كار می برند در این زمینه نوعی پیشرفت محسوب می شود . قالی قدیم بیجار بیش از اندازه فشرده بود .

تعداد طرح هایی كه در قالی بیجار به كار می رفت همیشه معدود بود و معمولاً از طرح های گردان استفاده می كردند . طراحا حرفهای , كه در شهر هایی مثل تبریز و كاشان و مخصوصاً كرمان افراد محترم به شمار می روند . در بیجار وجود ندارند هر چند گاه یكبار , یكی از مردم محل بهخاطر كسب شهرت طرح جدیدی تهیهمی كرد , ولی بدوناستثناء این طرح ها همیشه نامرغوب بود .

سابقاً طرح ها با روستاهای خاصی بستگی و ارتباط داشت و هنگامی كهمثلاً طرحی در یك روستا متدال می شد مردم آن فقط از همان یك طرح استفاده می كردند . برای آشنا ساختن روستائیان با طرح جدید ابتدا قسمتی را كه باید تكرار شود بر روی تكه ای قالی به اندازه یك پادری كه به آن (( واگیره )) می گفتند می بافتند و آن را در اختیار قالیبافان می گذاشتند تا از آن به عنوان الگو استفاده كند. با ایت روش بازرگانان می توانستند طرح های بهتر را در اندك مدتی رواج دهند . استفاده از روش جدیدتر , یعنی نمایاندن طرح بر روی كاغذ شطرنجی توزیع آن را ساده تر و آسانتر كرده است .

با این همه , قالی های معدود و انگشت شماری كه در حال حاضر در بیجار تهیه می شود فاقد طرح ها و نقشه های متنوع و مرغوب هستند .

کوههای بیجار 

کوههای حمزه عرب ، نقاره کوب ، بادامستان ، زاغه ، نسار ، چنگ الماس ، پنجه علی ، شاه نشین ، سر قیصه ، شاها ، چهل تن ، سنگ پا ، زرنیخ و...در منطقه بیجار قرار دارند.

آثار تاریخی بیجار 

قلعه بزرگ قم چقا ، پل تاریخی صلوات آباد ، بنای سنگی اوچ گنبد ،مسجد تاریخی خسروآباد ، تیمچه حاج شهباز خان ، تیمچه امیر تومان متعلق به دوره صفویه ، زیارتگاه حمزه عرب ، پنجه علی ، آثار سد خاکی جعفر آباد ، تپه نجف آباد ، مقبره آ یت الله فاضل گروسی و قلعه های تاریخی بسیار و مقابر و امامزاده هایی چون سید مسیب سید شکر ، مقبره صاحبه ، گنبد پیر صالح ، مقبره سید خضر از جمله اماکن و آثار تاریخی مو جود در شهرستان بیجار هستند و جمعا" حدود 60 اثر باستانی و تاریخی در آ ن شناسایی شده اند .

رود قزل اوزن از شاخه اصلی سفید رود از این منطقه می گذرد .

در گذشته بیجار دارای گردشگاههایی مثل باغ صفا ، سراب ، تخت ، چهار باغ ، بادامستان ، چم حاکمی ، باغچه چال یارمجه ، چشمه عزیز ، شاهرخ آ باد ، عباس آ باد و... بوده که اکثرا" تخریب شده و فعلا" محدوده شهر بازی ( باغ صفا ) و اطراف رود خانه بیانلو و صلوات آ باد ، سراب و تخت جهت تفریح و گردش در تابستان استفاده می شود .

بازارهای بیجار قدیم شامل افتخار نظام ، قیصریه سالار ،قیصریه سید لشکر ، بازار امیر تومان و بازار بزرگ بیجار بوده است .

در سال 1375 جمعیت این شهر حدود 47500 نفر و روستاهای آن حدود 68000 نفر بوده است که متا سفانه هر سال نسبت به سال قبل رشد منفی داشته است و مردم به شهرهای دیگر مهاجرت می کنند .

صادرات گروس را در درجه اول گندم و جو تشکیل میدهند کتیرا و فراورده‌های دامی مثل پشم و پوست و برخی غلات هم از این دسته اند . ماشین آلات کشاورزی ، صنعتی و لوازم خانگی ، پوشاک و خوار و بار هم به منطقه وارد می شود . لازم به ذکر است که بیجار در کشور ایران جزو رده های اول کاشت و برداشت گندم می باشد. مردم منطقه اكثراً كشاورز بوده و سالیانه بیش از 100هزار تن گندم تولید می كنند و به این جهت است كه بیجار انبار غله غرب كشور نامیده اند. دامداری نیز در كنار كشاورزی در این منطقه رونق بسزایی دارد، زنان علاوه بر كار منزل در امور كشاورزی نیز شركت دارند، انگشتهای هنر مند و چشمان تیزبینشان بر نقشه های قالی چرخیده تا دستان توانمندشان گره قالی ها و گلیم های زیبا و با دوام و مرغوب گروس را پیوند بزند.منطقه گروس دارای تمدنی كهن است و كتیبه هایی كه در بعضی از نقاط(قریه قم چقا) كشف شده و به خط هیراتیك نوشته شده، ثابت میكند كه قبل از پیدایش دولت آشور(حدود 3000 سال قبل) در این منطقه تمدنهای بزرگی وجود داشته است.

آثار باستانی موجود درمنطقه شاهدی بر این مدعا ست. از جمله این آثار میتوان به قلعه قم چقا یا دره پادشاهان، قلعه قزل قلعه و پل قدیمی صلوات آباد نام برد.مقبره امام زاده عقیل نیز در این منطقه وجود دارد

داروهای گیاهی بیجار فراوان و دارای اهمیت است من جمله ازوه (آویشن)، مرزه ،گل کو ، گل گاو زبان ، بید ، پونه ، بومادران ، ریواس ، خاکشیر ، اسفند ، سیسمبر(شاه نسترن) رازیانه ، بابونه ، زبان گنجشک، کنگر ، شنگ و انواع عر قیجات.

پرندگانی چون کبک ، بلدرچین ، عقاب ، جغد ، شاهین ، قرقی ، نوک قرمز و... در این منطقه زیست میکنند.قمری ، لک لک ،مرغابی ، فاخته ، هما ، سبز قبا ، هد هد و حواصیل زرد و خاکستری از پرندگان مهاجر بیجار به شمار می آ یند و در مناطق حفاظت شده ، قوچ ، میش ، کل ، بز و ... وجود دارد ، از دیگر پستانداران نیز می توان از خرس قهوه ای ، گراز ، روباه ، خرگوش ، گرگ ، گربه وحشی ، راسو ، کفتار ، خفاش ، جوجه تیغی و ... اشاره کرد .

اکثر مردم بیجار به زبان کردی گروسی تکلم میکنند و در این ناحیه دو گویش کردی از شاخه‌های کرمانشاهی و گویش گورانی تشخیص داده شده است.

از مساجد بیجار می توان مسا جد قا ئم ، جامع بازار ، امیرالمو منین ،سید ا لشهدا ء ، امام رضا ، فاطمیه ، ابوالفضل ، موسی ابن جعفر ، حضرت محمد (ص) ، امام حسن ، وحسینیه شهر را نام برد .

خیابان شهدا ، توحید ، بلوار امام ره ، طالقانی ، الماسیه ، مدرس، کمر بندی حلوایی ، کمر بندی بادامستان ( امیر نظام ) ، بلوار سراب ، خیابان ریگ سیاه ، بلوار رحمانی ، خیابان مرزبان ، فاضل ، از خیابانهای بیجار می باشند .

همچنین محلات عمده بیجار شامل بادامستان ، تازه آ باد ، ریگ سیاه ، نقاره کوب ، حلوایی ، تخت ، پشت قلعه ، یارمجه ، کارمندان ، فر هنگیان ، محمود آباد ، سراب ، شهرک مهدیه ، شهرک آ فتاب ، فرحی ، عسگر آ باد ، چشمه عزیز ، باغ صفا و غیره می باشد .

برخی از خانواده ها و ایلات سرشناس بیجار بر اساس مطالب کتاب سیما ی بیجار گروس عبارتند از ایل بایندر ،سهرابی ، ترکمندی ، طایفه اردلان ، ایل کبودوند ، امیرعلایی ها ، رضایی ها ، خواجه وند ، دارجی ، حسن تیموری ، گاوبازه ای ، مندمی ، شیخ اسماعیلی ، ورمزیار ، بورکه ای ، الوندی ، حکمت منش ، کاظمی ، گروسی ، محمد بیگی ، محمدی ، جمشیدی ، خدادادها ، وکیلی و غیره .

بیجار دارای حوزه علمیه ، دانشگاه پیام نور ، دانشگاه آزاد ، مرکز آموزش عالی فرهنگیان و ... است . مردمان شهر و روستاهای کرانی ( حسن آ باد یاسوکند ) ، بابارشانی ، پیر تاج ، توپ آغاج ، نجف آباد ، خسرو آباد، سیاه منصور و ... همواره جزو افتخارات گروس بوده و بزرگانی را در دامان پر مهر خود پرورده اند

گیا هان دارویی بیجار از شهرت جهانی بر خوردار است اما شرایط صادرات آن به خارج از کشور که می توانست باعث درآمدزایی و اشتغال افراد زیادی در این شهرستان باشد ، متاسفانه هنوز مهیا نشده است

جاذبه توریستی داخلی و خارجی شهرستان بیجار 

قابلیت ها و توان های جذب گردشگر در شهرستان بیجار

  • 1- رودخانه قزل اوزن
  • 2- چشمه آب تلخ
  • 3- چشمه سراب بیجار
  • 4- چشمه خاور آباد
  • 5- چشمه قمچای
  • 6- كوه سپه سالار
  • 7- كوه پیر محمد
  • 8- پنج پارك شهری
  • 9- شكارگاه تپه ماهور اریاتان
  • 10- شكارگاه ارتفاعات یوسف سیاه
  • 11- شكارگاه ارتفاعات شهرك
  • 12- شكارگاه رودخانه علی آباد قمچای
  • 13- شكارگاه كوه قیه
  • 14- شكارگاه جنگل الماس
  • 15- منطقه حفاظت شده بیجار
  • 16- گونه سار غالب جانوری و نادر
  • 17- پیست اسكی موجود و دارای پتانسیل برای احداث
  • 18- تاسیسات و تجهیزات ورزشی موجود (پیست اسكی ،‌سالن های ورزشی)
  • 19- روستاهای دارای با قابلیت گرایش تاریخی - باستانی
  • 20- روستاهای دارای قابلیت با گرایش های مذهبی
  • 21- قلعه قمچای در دهستان كرانی
  • 22- چنگیز قلعه
  • 23- برج آجری آتشفون بابا
  • 24- برج سنگی نیكی ارخ
  • 25- امامزاده عقیل
  • 26- پل صلوات آباد
  • 27- مسجد خسروآباد
  • 28- برج اوج گنبد
  • 29- قلعه باشقون تدان
  • 30- قلعه كهنه
  • 31- تیمچه حاج شهباز خان
  • 32- تپه لاوردنی
  • 33- چالو تپه
  • 34- تپه شهرك سفال
  • 35- پای تپه
  • 36- حسین تپه
  • 37- تپه كاش
  • 38- تپه قمشلو
  • 39- تپه سراب
  • 40- تپه دودی
  • 41- تپه قشلاق خانه
  • 42- تپه قبا سرخ
  • 43- تپه قراطوره
  • 44- تپه داركین اسكندر
  • 45- تپه گوسوار
  • 46- تپه حیدر بیگ
  • 47- تپه دیونه
  • 48- تپه نجوق
  • 49- تپه چقا
  • 50- تپه پیرتاج
  • 51- تپه بابارستانی
  • 52- تپه قوشا
  • 53- جاذبه های فرهنگی ، مذهبی ، و اجتماعی (زبان ، لباس ، مراسم و اعیاد ، رقص و موسیقی)
  • 54- مراسم عید نوروز
  • 55- صنایع دستی (قالی بافی ، گلیم و جاجیم ، صنایع چوب و ...)
  • 56- زیارتگاه صاحبه خاتون
  • 57- زیارتگاه امامزاده عرب
  • 58- زیارتگاه امامزاده فاضل
  • 59- زیارتگاه پیر صالح
[ هفتم مرداد 1389 ] [ 19:24 ] [ اطلس ایران وجهان ]
.: Weblog Themes By SibTheme :.

درباره وبلاگ

این سایت درسال1389با هدف ارائه مقالات ومطالب مختلف در زمینه اقلیم وطبیعت ابران اغاز به کارکرد ودرابتدا سعی وافری شد که مقالات مختلف وکاملی درمورد شهرستانهای مختلف ایران از لحاض طبیعت وفرهنگ واداب ورسوم و جمعیت -اثار باستانی-وقابلیتهای اقتصادی وصنعتی وکشاورزی ارائه دهد بدنبال ان در ادامه کار به بررسی کشورهای مختلف جهان پرداخت وطی مقالات مختلف کلیه کشورهای جهان از لحاض طبیعت وفرهنگ واقتصاد و.. . موردبررسی قرار گرفت وشناخت کلی از کشورهای جهان وحتی شهرهای مهم ان به ما ارائه دهد دراین میان سعی شد که با ارائه مقالات مستند وقابل اعتماد کشورهای مختلف وایران را از لحاض صنعتی واقتصادی واموزش و... مورد برسی قرار گیرد واخرین امار مقایسه ای از این کشورها ارائه شود بدنبال ان تاریخ پرافتخار ایران از دوران مادها تا عصرحاضر مورد برسی قرارگرفت دربخشی دیگر از مطالب سایت مطالب کاملی درزمینه مذهب وزندگی پیامبران وامامان وحوداث مربوط به عصر ان بزرگوران ارائه شد دربخشهای دیگر سایت صدها مقاله درزمینه اشنایی با شرکتهای صنعتی ایران وجهان واخرین اختراعات واکتشافات جهان درحوزهای مختلف علم واخرین رکوردهای ورزشی وبرترین های جهان پرداخته است دراین میان باید از مطالب زیبایی دیگر مانند روزشمار حوادث جنگ تحمیلی نام برد بهرحال امید ان است که مطالب سایت که بازحمات فراوان درسالهای اخیر از طریق جمع اوری از صدها سایت دیگر تهیه شده بتواند بخشی از نیاز خوانندگان را رفع کند دراینجا جادارد ازسایتهای مانند همشهری انلاین تیبان- ایران تراول- ویکی بدیا- مرجع شهرهای ایران- کویرها وبیابانها- تاریخ معاصر-پورتال جهاد کشاورزی- ایران اکتور- میراث فرهنگی استانها- پورتال استانها- سایت مرکز امار ایران- وسایت هواشناسی استانها - وسایتهای خبری عصر ایران-انتخاب - خبرانلاین اشاره کرد که از مطالب زیبا ومستند انها استفاده شده واز انان سپاسگزارم دراینجا باید گفت کلیه مطالب سایت بدون هیچگون تحریفی یا تغییری دران ارایه شود واینجانب مسولیتی درزمینه مطالب ارایه شده سایت از لحاض صحت یا کذب بودن ان ندارم وبا توجه موثق بودن منابع باید به ان اعتمادکرد
موضوعات وب
امکانات وب
.gigfa.com/zibasaz/2.js'> WebGozar.com Counter code -->