باغهای تاریخی استان یزد

باغ دولت آباد

باغ دولت آباد يزد توسط "محمد تقي خان زند" معاصر "شاهرخ ميرزاي افشار" و "کريم خان زند" در سال 1160 هـ. ق ساخته شد. اين باغ محل اقامت حاکم وقت (خان يزد) بود. باغ شامل فضاهايي مانند عمارت هشتي و بادگير، عمارت بهشت آيين، عمارت تالار آيينه، عمارت سردر اصلي، عمارت سردر جنوبي و ... است. در عمارت هشتي و بادگير باغ، تلفيقي از جريان هوا و آب انجام مي پذيرد. اين باغ به وسيله قنات "دولت آباد" مشروب مي شد و سنگ هاي مرمر سياه در عمارت پايين و حوضخانه آن، از معادن مرمر "مراغه" و "تبريز" بود. عمارت مياني- واقع در ضلع شمال غربي- "بهشت آيين" خوانده مي شود. ارتفاع بادگير اين باغ از سطح زمين سي و سه متر است. فضاي سبز اين باغ شامل درختان کاج، سرو، گل سرخ محمدي، درختان ميوه به خصوص انگور و انار است.

باغ خان

اين باغ در جاده يزد- تفت قرار دارد و مانند اکثر باغ هاي تاريخي، عمارت با شکوهي با آب انبار، ساباط، قهوه خانه و اصطبل در ميان آن بنا شده است. بناي اين باغ مربوط به قرن سيزدهم هـ. ق و باني آن "محمدخان والي" است. از ويژگي هاي اين باغ، تالار بزرگ، سقف مرتفع وعرض بناي آن است که مي گويند سازنده آن به نام "استاد کريم"، يک روزه اين اطاق عجيب را پوشانده است. باغ خان در زمان حکومت "ضيغم الدوله قشقايي" صدمات بسيار ديد.

باغ نمير (باغ صدري)

اين باغ که به دستور "صدرالعلماء" از حکام دوران زنديه ساخته شد، در خيابان "ساحلي" شهرستان تفت قرار دارد.

وسعت باغ ده هزار متر مربع است و در قسمت شمال غربي آن، ساختماني داراي يک تالار بزرگ به ابعاد 12×10 متر ديده مي شود. قسمت بالاي تالار با طاق نماهاي محرابي تزيين شده است. پشت تالار، فضايي وجود دارد که با فضاي زير بادگير دو طبقه چهار طرفه آن مرتبط است و هواي مطبوعي را به وجود مي آورد. در دو طرف تالار بعد از راهروهاي پهني که اتاق ها را به تالار مرتبط مي کنند. دو اتاق سه دري قرار دارد و پشت هر سه دري، دو اتاق ديگر ساخته شده که به سه دري ها و فضاي پشت تالار راه دارد. يک زيرزمين زير تالار بارو کار آجر ساخته شده است. کف بنا تماماً آجر فرش است . در جلو ساختمان يک حوض سنگي به وسعت تقريبي پانصد متر مربع و در ضلع جنوب شرقي انتهاي باغ، يک آسياب آبي قرار دارد.

باغ پهلوان پور

اين باغ در محله "مزويرآباد" شهرستان مهريز قرار دارد. اين باغ شامل فضاهاي مختلف از قبيل برج حفاظتي، کوشک مرکزي، آشپزخانه، حمام خزينه اي و ... است. ساخت برج حفاظتي و ساير بناهاي موجود در ضلع جنوبي باغ به دستور"ملا علي رضا" و هم زمان با اواخر حکومت قاجاريه صورت گرفت.

بخش هاي ديگر نظير عمارت کوشک (شربتخانه)، آشپزخانه، حمام خزينه اي وغيره به دستور "علي پهلوان" ساخته شد و قدمت آن به دوران صد ساله معاصر مي رسد.

معماري موجود در باغ پهلوان پور را مي توان به پنج بخش کلي تقسيم کرد:

1- برج گلين حفاظتي، اصطبل و انبار علوفه وابسته به آن در ضلع جنوب شرقي.

2- آثار معماري که در کاوش هاي باستان شناسي اخير به دست آمده، در ضلع جنوب شرقي.

3- عمارت کوشک يا شربتخانه در وسط باغ.

4- عمارت زمستانخانه در ضلع غربي باغ.

5- عمارت سرايداري، طويله، انبار، کارگاه ريسندگي سنتي (شعر بافي) و قالي بافي در ضلع جنوبي باغ.

قنات "حسن آباد" مهريز به طور مداوم در دو مسير در اين باغ جاري است.

سنگ نگاره ها

سنگ نگاره هاي کوه هبخته

اين سنگ نگاره ها در کوه مزرعه "هبخته" از توابع نصرآباد "پيشکوه" قرار دارد. طبق نوشته "محمد تقي عسکري کامران"، گويا اين سنگ نوشته ها قديمي تر از سنگ نوشته هاي کوه ارنان است. نقوش هبخته در دامنه کوه و هم سطح زمين ديده مي شود.

سنگ نگاره هاي کوه سرخ ندوشن

اين سنگ نگاره ها در نزديکي چشمه خشکيده کوه سرخ که مردم ندوشن به آن "سرخان کوه" مي گويند، قرار دارد. در اين آثار تاريخي، نقاشي و نوشته تواماً ديده مي شود. نوشته ها به خط کوفي و فارسي است و نقش ها عبارتنداز: حيوان، گردونه مهر (چليپا)، انسان با نيزه و اشکال نمادين.

سنگ نگاره هاي کوه ارنان

کوه ارنان در نزديکي روستايي به همين نام قرار دارد. اين کوه قديمي ترين سند تاريخي يزد را در سينه خود نگهداري مي کند. بر تخته سنگ کوه ارنان، سنگ ها و نقاشي هايي مربوط به دوازده هزار سال پيش کشف شده است. اين تخته سنگ در نگاه اوليه، دو صحنه مجزاي شکار را مجسم مي کند؛ در سمت راست و قسمت بالاي سنگ، تصوير بزرگي از يک حيوان درنده و انساني رو به روي آن ديده مي شود و صحنه ديگر تصوير مردي است که نيزه خود را در بدن حيوان فرو برده است. شيوه زندگي و تاريخ ديرينه مردم اين سامان را مي توان از اين سنگ نبشته ها و نقوش آن مورد تحقيق قرار داد.

باغهای تاریخی استان سیستان وبلوچستان

ها

خالصه : باغ تاریخی خالصه بمپور از جمله بناهای زیبا و ارزشمند استان سیستان و بلوچستان است که قدمت آن به اواخر دوران قاجاريه و اوايل پهلوي می رسد . باغ خالصه و ساختمانهاي داخلي آن در قسمت منتهي اليه خيابان بخشداري و در ضلع جنوب شرقي قلعه بمپور قرار گرفته است. این باغ بر جاي مانده از باغات خالصه گذشته است كه اكنون قسمتي از تاريخ منطقه بمپور را با خود به همراه دارد چرا كه حاكماني كه در مواقع مختلف از زمان اشكانيان تا پهلوي برقلعه حاكم بودند . هميشه باغات خالصه و باغ خالصه كنوني براي ايشان داراي اهميت بسياري بوده است . زیرا كه با تكيه به اين باغات و مسائل ديگر می توانستند به حكومتشان تداوم بخشند . بيشترين اهميت باغ خالصه باز مي گردد به اواخر قاجاريه و اوايل پهلوي كه يك ساختمان تقريباً عظيم قسمت حاشيه غربي باغ بنا گرديد و كليه غلات و باج و خراجي كه از مردم منطقه گرفته مي شده در اين انبارها به مساحت حدود 1000 متر مربع مي رسيدند و ذخيره مي شدند . باغ خالصه بمپور تنها به يادگار مانده و از باغات خالصه ناحيه بمپور در قطعه زميني به مساحت 77470 متر مربع در ضلع جنوب شرقي قلعه بمپور و در انتهاي خيابان بخشداري واقع شده است . اين باغ زيبا با توجه به قديمي بودن داراي سيستم آبياري به شيوه جدول كشي بوده كه دور تا دور باغ در حال حاضر موجود است . وجود يك انبار در ابتداي ورود به باغ و خيابان كشي در باغ و ارتباط كليه اين شبكه ها به مركز كه به يك حوض به قطر نه متر ختم مي شوند و درختكاري در كنار اين شبكه ها درختاني مانند نخل و گز و سدر كه زيبايي خاصي را به باغ داده اند . وجود ساختماني مسكوني ؛ يكي در مركز و ديگري در انتهای خيابان ورودي باغ جهت استفاده كساني كه در باغ ساكن بوده اند همه و همه بر زيبايي باغ افزوده اند . باغ خالصه بمپور در حال حاضر هيچ نشانه اي از آن زيبايي هاي گذشته را ندارد و به خرابه بدل شده است و بناهاي موجود در آن جزو آثار ثبت شده ميراث فرهنگي است که مرمت بخش هاي از آن آغاز شده است . این بنای ارزشمند به شماره 2844 در فهرست آثار تاریخی به ثبت ملی رسیده است .

باغهای تاریخی استان کهکیلویه وبویر احمد

باغ چشمه بلقیس چرام : باغ چشمه بلقیس چرام در شهرستان كهگیلویه و در شهر چرام واقع شده است و یكی از مهمترین جاذبه های توریستی منطقه می باشد . زمین حاصلخیز منطقه باعث شده كه از هر نوع درخت در این باغ پرورش یابد . باغ دارای چندین چشمه می باشد كه از دهانه شمالی به باغ می ریزد وآب چشمه ها در جویبارهای مشبكی كه با اصول معماری قابل توجهی تراس بندی شده به استخر زیبائی سرازیر می شود . باغ چشمه بلقيس در استان کهگيلويه و بويراحمد، در دشتي هموار معروف به شهرک قلعه کره شهبازي از توابع بخش چرام و در 9 کيلومتري شرق چرام و يک کيلومتري روستاي شهرک در ميان تپه ماهورها و کوهها واقع شده است . اين باغ از شمال به جاده چرام ـ گچساران ، از جنوب به اراضي کشاورزي ، از غرب به باغ جهاد کشاورزي ( باغ عمران ) و از شرق به اراضي کشاورزي و کوههاي همجوار محدود مي‎شود . چندين نهر فصلي و دايمي در اين دشت جريان دارد و محصولات غلات چون گندم ، جو و برنج در اين منطقه کشت مي‎شود . اين بنا به گفته اهل منطقه توسط زني به نام بلقيس حدود اواخر دوره ساساني و اوايل دوره اسلامي احداث گرديد . در سال 1327 مردم محل در اطراف آن به احداث چند باغ کوچک اقدام نمودند و در سال 1338 شخصي به نام اسکندر خان چرامي آن را خريداري شد و به گسترش آن اقدام نمود . چشمه بلقيس نام جديد روزگار ما براي باغي است كه مرحوم اسكندر خان چرامي در اطراف اين چشمه بر جاي باغي كه از ازمنه پيش از او ، در اين محل وجود داشت توسيع و تجديد رونق نموده است . مدتي هم اين باغ و يك آبادي كوچك نزديك آن در مكاتبات و اسناد و بعضي از سفرنامه ها به نام اسكندريه شهرت گرفته است . به نظر مي‎رسد اين باغ مربوط به اواخر دوره قاجار و اوايل دوره پهلوي مي‎باشد . اين باغ با مساحتي در حدود 38960 متر مربع و شامل فضاهايي چون چهار برج به ابعاد 70 *150 متر در ضلع غربي باغ ، چشمه ، استخر و در قسمت شرقي آن صخره‎اي بزرگ به ارتفاع 20 متر تشکيل شده است . اين باغ در حال حاضر در تملک شهرداري مي‎باشد . پوشش گياهي اين باغ بدليل گرمسيري بودن اين منطقه شامل اکاليپتوس ، سدر ، بلوط ، سرو و داراي درختان متنوع ميوه‎اي چون گردو ، گلابي ، سيب ، ليمو ترش ، خرمالو ، پرتقال ، نارنگي، انجير ، انگور ، توت ، نارنج ، نخل و ... مي‎باشد . همچنين بوته‎هاي گياهي گوناگون و گلهاي مختلف در آن به چشم مي‎خورد . نظام آبياري اين باغ بر اساس فوران آب چشمه‌هاي اصلي و چندين چشمه فرعي مي‎باشد که بوسيله نهرهاي کوچک و بزرگ متعددي در باغ جريان مي‎يابد و آب مازاد آنها بوسيله جويي بزرگ به طرف استخر باغ که در ضلع جنوب غربي باغ واقع شده هدايت مي‎شود . اين استخر زيبا به شعاع 10 متر و عمق 1/5 متر بصورت دايره و داراي سه ورودي و يک خروجي مي‎باشد که آب چشمه از مسير خروجي به رودخانه فشيان مي‎ريزد . اين استخر، باغچه‎اي به قطر جهار متر كه پوشيده از درختان نخل ، نارنج ، پرتقال و گلهاي زيبا و متنوع است را در آغوش گرفته است

منبع- میراث فرهنگی استان کهکیلویه وبویر احمد

باغهای استان فارس

باغ ها و گردشگاه ها

باغ های شهر شیراز به زیبایی و طراوت مشهور است . اما چند باغ شیراز از جمله آثار تاریخی نیز محسوب می شود . باغ دلگشا : باغ دلگشا كه نزدیك آرامگاه سعدی قرار دارد ، در دوره تیمور از باغ های مهم و تفریحی شیراز بود . قدمت این باغ به دوره ساسانی نسبت داده شده و ساختمان موجود در آن ، متعلق به دوره قاجاریه است . این باغ در اردیبهشت – فصل چیدن بهار نارنج – بسته است . باغ عفیف آباد : باغ عفیف آباد با وسعتی حدود 127000 متر مربع یکی از زیباترین باغ های تاریخی شیراز است . این باغ در دوره صفویه از باغ های مهم و گردشگاه پادشاهان بود . در میان این باغ كه " گلشن" نیز نامیده می شود ، عمارتی دو طبقه ، آب نماها و زیرزمین وجود دارد .........ادامه مطلب

باغات تاریخی استان کرمان

باغ شاهزاده ماهان ( ماهان –1298 ه.ق) : باغ شاهزاده یكی از عالی ترین و زیباترین باغ های سنتی ایران محسوب می شود . این باغ در نیم فرسنگی ماهان در دامنه كوههای تیگران جلوه گری می كند و از یادگارهای عبدالحمید میرزا فرمانفرما – حاكم كرمان در اواخر دوره قاجار (1297ه.ق.) است . گویند كه چون خبر مرگ ناگهانی حاكم را به ماهان بردند بنایی كه مشغول تكمیل سرد ساختمان بود تغار گچی را كه بدست داشت محكم به دیوار كوبید و كار را رها كرده و فرار نمود . آنطور كه جای خالی كاشی ها همچنان بر سر در ورودی خودنمائی می كند . این باغ دارای سردر ورودی بسیار زیبا عمارت شاه نشین و حمام می باشد . از قسمتهای ارزشمند باغ شبكه آبرسانی و حوض های آن می باشد كه در محور مركزی باغ قرار دارد . در جلوی عمارت اصلی حوض بزرگی با پنج فواره مشاهده می شود و آب این حوض كه سرچشمه آن قنات معروف تیگران است به پاشویه سنگی اطراف آن ریخته و از آنجا به طرف ده شرشره آبشار گونه جاری می شود . این شبكه از نظر طراحی شاهكار محاسبه و دقت بشمار می رود . بازسازی باغ شاهزاده بعد از پیروزی انقلاب در سال 1370 همزمان با برگزاری كنگره خواجوی كرمانی انجام شد .

باغ موزه هرندی : مجموعه باغ موزه هرندي و بناي موجود در آن مربوط به اواخر دوره قاجار است. اين مجموعه توسط مرحوم "عدل السلطان" بنا گرديد و در سال 1313 شمسي به مرحوم "ابوالقاسم هرندي" فروخته شد . يكي از نكات موردتوجه تاريخي ،‌ توقف "رضاخان" در مسير آخرين سفر تبعيديش در اين منزل مي باشد و به همين مناسبت قسمتي از باغ توسط مالك به وزارت فرهنگ و هنر وقت اهدا گرديد و در نهايت ساير بخشهاي آن خريداري گرديد . مجموعه باغ هرندي كه در زمان احداث آن خارج از شهر كرمان قرار داشت‌ ، كليه ويژگيهاي يك باغ- عمارت ايراني را دارا بوده است . از جمله قسمتهاي باغ مي توان ساختمان اندروني ، بيروني ، بهارخواب ، حمام ، ‌آشپزخانه ،‌ اتاق هاي مستخدمين ، گاوگرد (گاوچاه) ، حوض و آب نما ، اصطبل و درختان ميوه را نام برد كه بر اثر مرور زمان دستخوش تغييرات زيادي شده است ، كه مي توان به تخريب اصطبل و انبارها ، تبديل آشپزخانه به ساختمان اداري اشاره كرد . آب رساني درختان ميوه اين باغ از چاه و گاوگرد باغ تأمين مي شده و گاوگرد و تجهيزات آن در ضلع جنوبي باغ قرار دارد . ساختمان موجود در اين باغ اكنون به عنوان موزه منطقه اي استان كرمان مورد بهره برداري قرار گرفته است . در حال حاضر در طبقه همكف اين ساختمان ، موزه سازهاي سنتي استاد مسعود و در طبقه فوقاني آن موزه باستان شناسي قرار دارد .

باغ فتح آباد : اين باغ كه در روستايي در 25 كيلومتري شهر كرمان قرار دارد و الگوي احداث باغ شاهزاده ماهان بوده است از آثار عصر قاجاريه و از يادگارهاي فضل عليخان بيگلر بيگي است و به همين دليل آن را باغ بيگلر بيگي مي گويند . عبور آب فتح آباد از ميان اين باغ به آن صفا و طراوت خاصي مي بخشيده است . اين باغ توسط سازمان ميراث فرهنگي در دست مرمت قرار دارد .

باغ بيرم آباد : بيرم سركرده طايفه قاسملو پس از مهاجرت به كرمان به نيابت از محمد خان كارهاي حكومت را اداره مي كرد . وي دستور داد كه باغ بيرم آباد در جنوب شرقي گواشير بنا شود . در جاي ديگر آمده است كه گنجعلي خان در كنار كرمان باغ بزرگي معروف به بيرم آباد دارد و اگر تركيب تركي نداشته باشد شايد از آباديهاي قديم و مركب از كلمه بي ( بغ ) و رام ( رامش ) بوده باشد . ساختمان زيباي در وسط آن با سبك صفوي ساخته شده و كاشيكاري و كتيبه هاي آن كمابيش باقي است .

باغ بيمند سيرجان : در باغ بيميد سيرجان امامزاده اي به نام امامزاده احمد وجود دارد و در كنار آن درخت سرو تناوري است كه طول محيط تنة آن بالغ بر 5/6 متر است . تصور مي رود كه قريب هزار سال از عمرش مي گذرد و شايد كمتر سروي در كشور ما به اين عظمت وجود داشته باشد .

 باغ سنگي بلورد سيرجان : اين باغ از شاهكارهاي تاريخ است . در نزديكي دهستان بلورد واقع در روستاي مياندوآب و در فاصلة 45 كيلومتري جنوب شرقي سيرجان و به دست فردي ناشنوا به نام "درويش خان گنگ اسفنديار پور" كه به كشاورزي اشتغال داشته حدود 30 سال پيش ساخته شده است . اين در حقيقت يادگار گلستاني است كه وي روزگاري از دست داده و به خيال خودش بوستاني از سنگ و چوب را به اين منظور ساخته است . با اين انديشه كه ديگر ظالم، باغ سنگي او را نمي گيرد و با چنين اميدي عمر خود را گذرانده است . زندگي او عجيب و كارهايش حيرت آور است و چه زيبا با زبان بي زباني شكايت درون خود را متجلي ساخته است . به نشانه تاثرات روحي در بلندترين نقطه چنار باغش ، فانوس دستي مي آويخته و مردمي را كه به ديدارش مي آمدند به دور درخت طواف مي داده و با اشاره تقدس درخت را مي نمايانده و همزمان درخت خشك شده را با آويختن هر چه در دسترس داشته ، مي آراسته است . البته با چوب و سنگ و فلز و پارچه كهنه و قنديل و شاخ و سيم و پوست گوسفندان . درويش خان هنوز زنده است و روزگار پيري را سپري مي كند .

باغ ناصريه : باغ ناصريه را محمد حسن خان سردار بنا كرد و عمارت آن به دستور ناصرالدوله فرمانفرما ساخته شد .

بازارهای تاریخی استان کرمان

سابقه درخشان تجارت و وجود كارخانجات بافندگی ابریشم و پنبه و پشم ، در قرون اولیه در شهر و واقع شدن بر سر راه هندوستان ، ضرورت پیدایش مكانهای مناسبی برای عرضه كالاهی داخلی و وارداتی را ایجاب كرده است . روایت ابن حوقل و ادریسی در مورد بافت پارچه‌های پنبه ا‌ی در زرند و كارهای دستی مردم بم و صدور آنها به خراسان و مصر و عراق ، دال بر این مدعاست . همچنین برای عرضه محصولات كارخانه‌های كرمان نیاز به وجود چنین بازارهایی احساس می‌شده و داد و ستدهای پیاپی بر اهمیت این مكان می‌افزوده است . بازارهای قدیمی كه محل عرضه كالاهای داخلی و خارجی بوده‌اند عبارتند از : بازار مظفری ، بازار وكیل ، بازار اختیاری ، بازار   گنجعلیخان ، بازار كوچه باغ ، بازار نقاره خانه ، بازار عزیز ، بازار كفاشها ، بازار قیصریه ، بازار كلاه دوزها ، بازار مسگری ، بازار ریگ ‌آباد ، بازار لحاف دوزها ، بازار مسجد ملك ، بازار چهار سوق ، بازار قدمگاه ، بازار شتری و بازارشاه . از این تعداد در حال حاضر ، بازار مظفری گنجعلیخان ، مسگری ، وکیل ، اختیاری ، لحاف دوزی و نیز كلاه مالی ، كفاشی ، آهنگری و زرگری در بازار ابراهیم خان موقعیت خود را حفظ كرده‌اند .

               
بازار میدان ارگ (توحید) : این بخش از بازار از غرب ترین قسمت های بازار کرمان است . فضایی مستطیل شکل و حدود 140 باب مغازه فعال تجاری دارد . اکثریت مغازه های بازار میدان ارگ لباس فروشی هستند و نمای اطراف میدان، بیش از یک قرن قدمت دارد . در ضلع شرقی بازار میدان ارگ ، سر در ورودی بازار اصلی واقع شده است .  

                      
بازار اصلی کرمان : این بازار بزرگ از میدان ارگ شروع و به میدان مشتاقیه ختم می شود و از غرب به شرق بازارهای آن شامل بازار ارگ ، بازار وکیل ، بازار عطاری ، بازار قدمگاه و بازار مظفری است .  

                          
بازار ارگ : این بازار از میدان ارگ شروع و تا چهارسوق گنجعلی خان ادامه می یابد . این بازار به دو بخش فرعی به نام بازار نقار خانه و بازار سراجی تقسیم می شود . گویا در گذشته در طبقه بالای بازار نقارخانه نقاره مینواختند.

بازار گنجعلیخان : این بازار در حدفاصل چهارسوق و بازار اختیاری و ضلع شمالی میدان گنجعلی خان واقع شده است . بازار گنجعلی خان یادگار دوره صفویه است .                                

 بازار اختیاری : چهارمین قسمت بازار کرمان به بازار اختیاری معروف است و از انتهای جنوبی بازار گنجعلی خان شروع می شود تا اول بازار وکیل امتداد می یابد

بازار سردار : این بازار در واقع مرکب از چهار بازارچه متقاطع است که با سه راسته اصلی به بازار اختیاری متصل می شود . کاروانسرای سردار نیز در انتهای یکی از این بازارچه ها قرار دارد .                    

بازار مظفری : بازار مظفری از انتهای بازار وکیل شروع می شود تا خیابان میرزا رضای کرمانی محل قدیم دروازه مسجد قرار دارد . این بازار قدیمی جزئی از مجموعه امیر محمد مظفر می باشد .                                   

                                                                                                                         
بازار عطاری : ابتدای این بازار از سر در ورودی بازار وکیل در سمت چپ آغاز و تا رو به روی در ورودی مسجد جامع واقع در بازار قدمگاه ادامه می یابد و تقریباً 19 باب مغازه عطاری دارد .

بازار قدمگاه (راجی کرمانی) : قدمگاه بخشی از بازار کرمان است که عمود بر بازار مظفری است و تا خیابان شریعتی ادامه دارد .

 
بازار قلعه (محمود) : بازار قلعه محمود که اولین بخش از بازار شمالی – جنوبی کرمان است در جنوبی ترین بخش آن واقع شده است . نقطه شروع آن زاویه راست تقاطع خیابان پیروزی به خیابان مطهری یعنی محل ساابق دروازه ریگ آباد است که به خیابان امام خمینی ، روبروی بازار میدان قلعه ختم می شود .

بازار میدان قلعه: این بازار از خیابان امام خمینی شروع شده و به چهارسوق گنج علیخان ختم می شود و در آن حرفه های لحاف دوزی ، پشته دوزی ، قالی فروشی ، خوارو بارفروشی و عطاری به چشم می خورد .

بازار مسگری : بازار تاریخی مسگری جزئی از مجموعه گنجعلی خان و شامل دو راسته بازار غربی و شمالی است

بازار کلاه مالی : این بازار در حد فاصل بازار مسگری شمالی و بازار کفاش ها واقع شده ، فقط 13 باب مغازه دارد .

بازار زرگری (قیصریه ابراهیم خان) : بازار زرگرها به صورت یک راسته متقاطع عمود بر بازار کلاه مالی و به موازات بازار کفاش ها واقع شده و جزو مجموعه ابراهیم خان می باشد . این بازار 47 باب مغازه را در خود جای داده است    

بازار کفاش ها : بازار کفاش ها از انتهای بازار کلاه مالی شروع و به موازات بازار زرگری تا اول بازار حاج آقا علی ادامه می یابد و جهت آن شمالی- جنوبی است .

بازار حاج آقا علی (رفسنجانی) : این بازار از انتهای بازار کفاش ها آغاز شده و به خیابان شریعتی روبروی بازار عزیز خاتمه می یابد.

بازار عزیز : آخرین بخش از بازارهای کرمان که در شمالی ترین قسمت مجموعه بازار قرار دارد ، بازار عزیز است و جمعاً 70 باب مغازه فعال را در خود جای داده است . 

حاج آقا عبدالله (عطارها) : این تیمچه در سمت چپ بازار واقع شده و حجره های آن نقش انبار و کارگاه های عطاری بازار را دارد و از دو بخش تشکیل شده است . این تیمچه بیش از 1500 سال قدمت دارد و مجموعاً 27 حجره را در خود جای داده است .

 تیمچه کوزه گرها : تیمچه کوزه گرها که بزرگتر از تیمچه عطارهاست و در جوار آن قرار گرفته است . این بازار دو طبقه دارد .

اثارتاریخی استان اذربایجانغربی

جاذبه هاي تاریخی

1386/02/24

خانه های تاریخی	حمام های تاریخی	مقابر تاریخی	مساجد تاریخی
کلیساهای تاریخی	پل های تاریخی	مدارس تاریخی	کاروانسرا
بازارهای تاریخی	گنبد ـ برج	قلعه های تاریخی	کتیبه
سایر

منبع- میراث فرهنگی اذربایجانغربی

جنگل ابرالود شاهرودد

از شاهرود، نگین چهارفصل استان سمنان؛ استانی که خود بیشترین، پرجاذبه‌ترین و متنوّع‌ترین اندوخته‌گاه‌های زیست‌سپهر ایران را در خود جای داده است، اگر فقط 50 کیلومتر دیگر به سمت شمال شرق حرکت کنی، پس از عبور از آرامگاه بایزید بسطامی و شیخ خرقان، ناگهان احساس خواهی کرد که سوار بر لوبیای سحرآمیز آسمان را شکافته‌ای و بر روی فرش پنبه‌ای سفید‌رنگی قرار داری که تاکنون نه نظیرش را دیده‌ای و نه گمان می‌کردی چنین چشم‌انداز بدیعی را می‌توانی در ایران، سرزمینی که با کویرهایش شهرت جهانی یافته، ببینی!



جنگل زیبا و خوش آب‌وهوای ابر در 50 کیلومتری شمال شرق شاهرود و در مسیر جاده شاهرود به آزادشهر استان گلستان و در روستای ابر قرار دارد و ادامه جنگل‌های سرسبز شمال کشور است.

راه رفتن روی ابرها رؤیایی است، دست یافتنی. بدون جدا شدن روح از بدن می‌شود میان ابرها راه رفت، خوابید و بر ابر سوار شد. لازم نیست حتما به آسمان بروی.





در جنگل ابر آسمان به زمین می‌آید. از قبل خبر نمی‌کنند. هر وقت دلشان بخواهد می‌آیند هر وقت هم که دلشان بخواهد می‌روند. مجاورت دو ناحیه کم فشار و پرفشار (دشت گرگان و منطقه ابر) باعث شده هر وقت زمین انرژی می‌گیرد ابرها جابه‌جا شوند.



ابرها چنان دیواری ساخته‌اند که نور که می‌افتد سایه‌ات را مقابلت می‌بینی. ابرها در حال جوششند. انگار که زمین سماوری است بزرگ و جوش آمده، که بخار آب با فشار از آن بیرون می‌زند. سرد سرد است.


مناظر اطراف با پوشش سراسر سبز و گاه رنگی‌اش آدمی را وادار می‌کند به بیشتر دیدن.

پیشتر که می‌روی درخت‌ها شروع می‌کنند به سبز شدن. یکی، دو تا، هزار تا. آنچه زیاد است چنار است و بلوط و آنچه چشم به دنبال آن می‌گردد اورس است. درخت خاص منطقه ابر که مثل ابر روی زمین می‌خزد. نمی‌شود گفت مه غلیظ، در این جنگل، ابر گردا گردت را می‌پوشاند. خنکی و طراوت و بوی خوشی همراه ابر روی صورتت می‌نشیند.

__________________

باغ فین کاشان

باغ فین کاشان

مجموعه باغ فین حدود 25000 متر مربع مساحت دارد که در بدو ورود به این مجموعه ,با ساختمان رفیع سردرب ورودی باغ برخورد می کنیم.

این قسمت از باغ در دوره صفویه بنا گذاشته شده است این بنا دارای دو طبقه که طبقه تحتانی شامل هشتی و دالان ورودی به باغ با اتاقهای جانبی و طبقه فوقانی شامل سالن وسیع وزیبایی است که دارای چشم انداز خوبی بر اطراف و از جمله بر باغ دارد و دارای درهای مشبک و زیبایی است.

در اطراف باغ از جمله در طرفین سردر,دیواری به ارتفاع پنج و شش متر و هفت برج دیده می شود.

 



شترگلوی عباسی

پس از ورود به باغ و گذشتن از خیابان مصفایی که در وسط آن نهر آب زیبایی که همیشه آب از فواره های فیروزه ای آن در فوران است و درختان سرو بسیار زیبایی در دو طرف آن سر بفلک کشیده است؛ اولین ساختمانی که جلب توجه می کند شتر گلوی عباسی است که به دستور شاه عباس بزرگ ساخته شده است .

در جلوی این بنا حوض وسیعی دیده می شود و در پشت این بنا نیز حوضچه ای قرار دارد که از کف آن آب فوران می کند؛این بنا در دو طبقه و به گونه ای ساخته شده که از هر طرف باغ می توان به آن وارد شد, در میان این ساختمان نیز حوضچه ای است که آب چشمه با طرح جالبی(موسوم به شتر گلو)در آن فوران می کند.

بر روی دیوارها و سقف این بنا آثار نقاشی دوره صفویه با تصاویری از شکارگاه و شاهزادگان می باشد,این ساختمان قبلاَِ به صورت سه طبقه و طبقه بالایی آن به صورت کلاه فرنگی بوده است.

شتر گلوی فتحعلی شاهی

این بنا که در جنوب باغ واقع است به دستور فتحعلی شاه ساخته شده و شامل شتر گلوو صفّه مجاور و دارای دو حیاط خلوت در قسمت شرق و غرب آن است که کف صفّه کلاََ از سنگ مرمر مفروش بوده و سقف آن به طرز جالبی نقاشی شده است که هنوز قسمتهایی از آن دیده می شود . کتیبه نستعلیق زیبای دور تا دور صفه مجاور حوض به خط محمد تقی حسینی کاشانی از خوشنویسان معروف اوایل دوره قاجار است.

 




اندرونی کریمخانی و اتاق شاه نشینی

این بنا مجموعه مسکونی است که در جنوب باغ و در مغرب شتر گلوی فتحعلی شاهی قرار دارد و در سال 1176 قمری به دستور کریم خان زند و به همت آقا سلیم آرانی حاکم وقت کاشان , ساخته شده و شامل چندین اتاق تو در تو و حیاط و باغچه ای کوچک است که گفته می شود امیر کبیر به مدت 40 روز در این ساختمان زندگی کرده است . در مقابل اتاق شاه نشین حوضچه زیبایی ساخته شده است که دارای منافذ متعدد و منظمی است که آب چشمه سلیمانیه فین به طرز جالبی در آن فوران می کند.

شهر كاشان در حاشیه كویر در فاصله 220 كیلومتری جنوب شهر تهران و 86 كیلومتری جنوب شهر قم در استان اصفهان واقع است. ناحیه ای كه باغ فین در آن قرار گرفته است، به نام فین كوچك معروف بوده و موقعیت آن در جنوب غربی شهر كاشان می باشد. باغ تاریخی فین در منتهی‎الیه جنوب شرقی جاده فین (خیابان امیركبیر) در شهر كاشان و در مجاورت مظهر چشمه تاریخی سلیمان قرار گرفته است. باغشاه فین از گونه باغ قلعه های ایرانی است كه به دلایل خاص خود بدین گونه و با چنین نظمی شكل گرفته است. چشمه سلیمانیه در جنوب باغ فین قرار گرفته است،آب آن زلال و دارای املاح زیادی است. آب چشمه فین به واسطه كیفیت های خاص خود مانند صافی و پاكی و روشنایی كم نظیر وهمچنین كیفیت ثابت وتغییر ناپذیرش همواره مشهور و ضرب المثل بوده است. این چشمه از بن صخره ایی به نام كوه دندانه و شكاف تخته سنگهای معدن گچ و آهك در شش كیلومتری غرب كاشان از زمین می‎جوشد. نظام كاشت باغ فین شامل درختان مثمر، از جمله انجیر، توت، انار، بید، بید مشك، به، گوجه سبز، گلابی و زردآلو و همچنین گونه‎های تزیینی همچون سنجد زینتی می شد. بخش دیگری از گیاهان باغ را گل‎ها و گیاهان تزیینی تشكیل می‎دادند.عمده‎ترین بخش از گیاهان كه در شكل بخشیدن به نظام گیاهان در باغ تأثیر به سزایی دارد مرتبط با درختان سایه‎گستر باغ است كه عمدة آن را درختان سرو تشكیل می‎دهند.همچنین درختانی همچون چنار و سپیدار و بید نیز در این بخش به چشم می‎خورد.تعداد درختان نظام‎ساز باغ: شامل 579 اصله درخت سرو، 11 اصله درخت چنار و 2 اصله درخت سپیدار است

درسال ۱۳۱۴ شمسی باغ فین کاشان به شماره ۲۳۸ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید . این باغ تاریخی و زیبا که نمونه جالبی از باغهای ایرانی و شاهد وقایع مهم تاریخی هم بوده است که مهمترین موردش به شهادت رسیدن میرزا تقی خان امیرکبیر صدراعظم با کفایت ایران در زمان ناصرالدین شاه قاجارمی باشد . با تبعید صدر اعظم مقتدر ایران یعنی امیرکبیرو سپس شهادت آن رادمرد در این باغ , این آبادانی روی به ویرانی نهاد .

تاجگذاری شاه اسماعیل اول صفوی , تاجگذاری شاه عباس دوم صفوی و مرگ شاه صفی هم از دیگر وقایع مهم تاریخیه اتفاق افتاده در این باغ است . علاوه بر ارزش تاریخی این باغ به لحاظ معماری و شیوه باغ آرایی ایرانی هم دارای ارزش زیادی می باشد . درختان سر به فلک کشده , جویهای کاشیکاری شده با کاشیهای فیروزه ای رنگ بهمراه فواره های طبیعی و نقاشیهای زیبای دیواری از جمله زیباییهای باغ فین کاشانه . وجود یک موزه کوچک در باغ فین هم بهانه خوبیه تا بشه از آثار باستانی مناطق مختلف ایران و مخصوصاْ تمدن سیلک که در نزدیکی باغ فین قرار داره دیدن کرد .

باغ فین، به واسطه وجود چشمه‌ساران، درختان قطور، حوض‌های متعدد و عمارات باشكوه، در ردیف زیباترین باغ‌هایی ایران است.
شترگلوی شاه‌عباسی كه از آثار دوره صفوی است، به صورت بنای 2 طبقه‌ای در وسط باغ واقع شده است و در وسط آن حوض كاشی‌كاری زیبایی وجود دارد. دیوار این بنای زیبا را با نقاشی‌های جالب متشكل از دورنمای شكارگاه و تصاویری از شاهزادگان زینت داده‌اند. بنای دیگر باغ فین، شترگلوی فتحعلی‌شاه است كه در سال 1221 هجری ساخته شده است. عمارت كریم‌خان و حمام معروف فین از بناهای دیگر این مجموعه زیبا هستند.
از سال 1135 هجری قمری، بعد از حمله افغان‌ها، آبادانی باغ رو به ركود گرایید ولی با دستور كریم خان زند به خصوص با ساختن عمارتی كه به نام خلوت كریم‌خانی در ضلع جنوبی باغ واقع است، باغ فین رو به آبادانی گذاشت. ولی با زلزله معروف سال 1192 قمری باغ نیز آسیب كلی دید كه پس از آن یعنی از سال 1200 قمری و با روی كار آمدن سلسله قاجار به خصوص با دستور فتحعلی‌شاه به مرمت باغ جانی دوباره گرفت كه ساختمان شترگلوی فتحعلی‌شاهی در ضلع جنوب غربی باغ و حمام سلطنتی بزرگ كه در مجاورت حمام اولیه ساخته شد، از آثار آن است.
با آغاز مشروطیت به جهت وضع دفاعی بنای باغ، این مكان پناهگاه اشرار و یاغیان گشت و در مدت 14 سال یاغیان مصالح و اشیای گرانبهای آن را به یغما بردند. از وقایع مهم تاریخی در این باغ می‌توان به جشن تاج‌گذاری رسمی شاه اسماعیل صفوی و نیز قتل امیركبیر در این باغ اشاره كرد.

 









منبع عکسها:
وب سایت تبیان

 

پناهگاه حيات وحـش موته

پناهگاه حيات وحـش موته

 

اين منطقه بين عرضهاي جغرافيايي ً20 و 33 تا ً55 و 33 شمالي و طولهاي جغرافيايي ً30 و 50 تا ً10 و 51 شرقي به مركزيت روستاي موته در 270 كيلومتري جنوب تهران قرار دارد، به طوري كه جاده اصفهان ـ تهران از شرق آن گذشته و شهر ميمه در 45 كيلومتري جنوب غربي آن واقع است.

تـاريـخـچـه:

پس از تشكيل كانون شكار ايران در سال 1343، محدوده‌اي با وسعت 343940 هكتار شامل دشتها، ارتفاعات و مراتع، واقع در حوزه استحفاظي استانهاي اصفهان و مركزي به عنوان منطقه حفاظت شده موته انتخاب و در سال 1346 با تشكيل سازمان شكارباني و نظارت بر صيد، به تصويب شوراي عالي شكارباني و نظارت بر صيد آن زمان رسيد. در سالهاي پس از پيروزي انقلاب، سازمان حفاظت محيط زيست تغييراتي در حد و حدود منطقه داد و در تاريخ 21/6/61 با مساحت حدود 220000 هكتار به منطقه حفاظت شده تبديل گشت و سرانجام براساس مصوبه مورخ 7/12/69 شوراي عالي محيط زيست با همين وسعت به پناهگاه حيات وحش ارتقاي سطح يافت.

در هر پناهگاه حيات وحش، به منظور احياي وضعيت طبيعي اين مناطق 25 درصد از مساحت آن توسط سازمان حفاظت محيط زيست به عنوان محدوده امن تعيين و اعلام مي‌گردد. در اين محدوده‌ها ورود و چراي دام اهلي ممنوع است، ضمناً ورود اشخاص و ايجاد هرگونه تأسيسات بدون اخذ مجوز رسمي از سازمان حفاظت محيط زيست ممنوع خواهد بود. با توجه با توافقنامه‌ها و نقطه نظرات كارشناسي با رعايت مسائل اقتصادي و اجتماعي و فرهنگي مناطقي را در محلهاي معروف به شور رباط ترك، شور آب باريك و سي كلفتي بدين منظور در نظر گرفته كه جمعاً در حدود 37000 هكتار از كل اراضي پناهگاه بوده و قابل توسعه و افزايش تا سطح حدود 44000 هكتار مي‌باشد.

جاذبه های گردشگری استان گیلان -قسمت سوم

معرفی شهرهای  املش ، تالش و دیلمان در استان گیلان

 

املش

"رومن گیرشمن" رئیس هیأت كاوش های باستان شناسی وقت ایران ، اشیای به دست آمده از املش را متعلق به قرن 8 و 9 ق . م می داند و معتقد است اطلاعاتی كه از دوران آغاز تمدن ایرانی به دست آمده نتیجه كشفیات اتفاقی دهقانان در ناحیه جنوب غربی دریای مازندران است.

عمده آثاری كه از آن به عنوان هنر املش یاد می شود از تپه ها و گورستان هایی یافت شده كه در حوزه ی جنوبی شهرستان رودسر واملش و بیشتر در نقاط كوهستانی مستقر بوده اند. این آثار متأسفانه توسط حفاران غیر مجاز مورد دستبرد قرار گرفته اند. بیشتر آثاری كه منسوب به املش است و در موزه های گوناگون عرضه شده ، از منطقه قیس آباد ( غیاث آباد ) به دست آمده اند.

گیرشمن آثار به دست آمده از قبور املش را متعلق به دوره مگالتیك یعنی سه هزار سال قبل می داند. او معتقد است در هنر املش آثار زیادی از نفوذ هنر بین النهرین مشهود نیست. كوه های مرتفع و صعب العبوری كه این مردم  در آن زندگی می كردند دنباله جبال قفقاز است و آثار هنر ایران شباهت به آثاری دارد كه در آغاز عصر آهن در قفقاز پرورش یافته بود. وجود مجسمه های كوچك برنزی در این ناحیه ما را وا می دارد تصور كنیم رابطه ای میان هنرمندان املش با نواحی قفقاز وجود داشته و شاید این هنرمندان از همان مردمانی باشند كه پیش از آمدن به سرزمین ایران از كوه های قفقاز عبور كرده اند.

پروفسور آندره گدار كه اولین رئیس مؤسسه ی باستان شناسی ایران بود ، جنس اشیای به دست آمده از گورستان های نواحی املش ، پیركوه ، دیلم و دیگر روستاها را بیشتر از سفال سرخ رنگ دانسته است. طبق نظر او در گورستان های دیلم ، اشیای سفالی منقوش اگر هم وجود داشته باشد كشف نشده است ، اما مقدار زیاد اشیای طلا و نقره كشف شده در این ناحیه نشان می دهد تزئینات آنها گاهی با هنر یونانی ها یا هنر آتروسك وابسته بوده است.

از آثار كشف شده از املش باید از دو چشم بند برنزی مربوط به زین و یراق اسب نام برد كه كتیبه ای به خط میخی بر روی آنهاست و اسامی دو تن از شاهان مانایی و اورارتویی یعنی "منوا" و "آرگیشتی" بر روی آن حك شده است.

شاه آرگیشتی همان حاكم اورارتویی است كه به وجود كتیبه ای از او در آبادی رازلیق نزدیك سراب اشاره شده است. پیدا شدن نام او بر روی چنین وسیله ای در املش خبر از ارتباط فرهنگی – هنری و یا به نوعی بازرگانی بین مناطق حاشیه دریای مازندران و ممالك تحت سیطره اورارتورهاست و شاید هم هدیه ای ارسالی برای یكی از حكام دوره آغاز تاریخی املش باشد.

تالش

نخستین كسی كه در منطقه شمال ایران به تحقیقات باستان شناسی پرداخت "ژاك دمرگان" فرانسوی است. وی كه مدت ها در نواحی ساحلی جنوب دریای مازندران تحقیق می كرد، حاصل مطالعات خویش را در مورد تالش تحت عنوان تحقیقات باستان شناسی هیأت علمی فرانسه به چاپ رساند. حفریات وی به همراه برادرش هانری در حوالی سال های 1899 و 1902 ق در مناطق تالش و نقاط همجوار آن در خاك آذربایجان انجام شد.

كاوش های اینان در مناطق شرق آذربایجان و اطراف شهر نمین و ناحیه تالش در گورستان های پیش از تاریخ نواحی حسن زمینی ، شیر شیر ، دوخالیان ، آق اولر ، قیلاخانه ، لرداغی ، وجالیك ، تاش كپرو، خواجه دودكپرو و گورستان های باستانی ناحیه نمین انجام شد.

 در نتیجه این عملیات و كاوش ها مشخص شد كه قبور گورستان های این مناطق به صورت دخمه یا "تومولوس" است كه در فارسی به آن "گوركان" می گویند . قسمت عمده ای از این گورستان ها مورد تجاوز عتیقه جویان قرار گرفته بود و از قبور دست نخورده ، اشیایی مانند ظروف سفالین به رنگ سیاه و قرمز و خاكستری بدون نقش و اشیای فلزی محدودی از جنس برنز و آهن به دست آمد. از آثار دیگر كشف شده ، وسایل زینتی و نیز زیورآلات طلایی و نقره ای مربوط به زنان بود.

با بررسی آثار به دست آمده می توان آنها را متعلق به عصر برنز جدید یا آهن قدیم دانست. این منطقه احتمالاً قلمرو اقوام "كادوسی" بود و نوع قبور آنها با آرامگاه سكاییان و سنت تدفین این قوم تشابه دارد.

در كاوش های باستان شناسی سال 1379 در محوطه مریان ، آق اولر ، توجه هیأت اعزامی روی گورستان شماره دو معطوف شد.

طی این كاوش ها بخشی از گورهای چهار چینه ی گورستان كه با تراكم فوق العاده ای در كنار هم قرار داشتند ، به دست آمد. با كشف تعدادی گور حاوی اسكلت انسانی و آثار سفالی و مفرغی همچون ظرف ، سلاح ، اشیای تزیینی و ... متعلق به دوره هزاره یكم پیش از میلاد مسیح ، كار مطالعات انسان شناسی و آسیب شناسی و باستان شناسی بر روی این آثار آغاز شد.

در یكی از گورهای كاوش شده ، پیكر یك زن به دست آمده كه در دست آن ، یك زره جنگی قرار داشت. محمدرضا خلعتبری ، سرپرست هیأت كاوش ، معتقد است كه دلیل برجای ماندن اسكلت ها پس از سالیان دراز دراین گورستان ، قلیایی بودن خاك این منطقه است. در تمامی گورهای كاوش شده ؛ در كنار پیكر افراد مدفون ، اشیایی همچون ظروف سفالی و مفرغی ، ابزار و ادوات جنگی ، وسایل تزیینی و آیینی ( همچون گردنبند ، دست بند و .... ) به دست آمده است ، كه این امر نشان دهنده رواج نظریه اعتقاد به زندگی پس از مرگ در میان این مردمان در حدود سه هزار سال پیش از این است.      

دیلمان        

حدود سال های 1965 تا 1971 م هیأتی ژاپنی در منطقه دیلمان لاهیجان به حفاری پرداخت و در حسنی محله ، قلعه كوتی ، نوروز محله ، لسلوكان ، ( رسول خان ) و تپه ی خرم رود ، كاوش هایی انجام داد . در گزارش حفریات هیأت باستان شناسی ژاپنی آمده كه در ناحیه دیلمان میان كوه های البرز، آنجا كه رودخانه ی " پل رود " جریان دارد، دهكده های كوچكی چون دیلمان ، دیارجان و امام ، جای گرفته اند. این ناحیه حوزه آبگیری میان كوهستان است. سیمای طبیعت آن زیبا ، با موقعیت سوق الجیشی و نیز مهد حكومت سلسله آل بویه بود . آثار به جای مانده دوره برنز و آهن در تمام این ناحیه پراكنده است. در این حفریات آثار زیادی از جنس مفرغ ، سفال ، اشیای زینتی و ظروف شیشه ای كشف شد و نتایج این كاوش ها در كتاب  چهار جلدی دیلمان ، به زبان انگلیسی و ژاپنی در سال های 1965 تا 1971 توسط دانشگاه توكیو منتشر گردید.

از مهم ترین این آثار كه توجه بسیاری را برانگیخت آثار و ظروف شیشه ای مربوط به عصر پارت و ساسانی است. كاوشگران ژاپنی معتقدند كشف این آثار مؤید این نكته است كه زادگاه اشیایی كه در ژاپن كشف شده اند فلات ایران بوده است.

"فوكایی " ارتباطات فرهنگی و مبادلات بازرگانی بین ژاپن و ایران در عصر پارت و ساسانی را مطرح كرده و معتقد است بسیاری از پیاله های شیشه ای مدور كه در گیلان یافت شده ، پاسخگوی سؤالاتی چون محل ساخت پیاله ی شیشه ای آرامگاه امپراتور آنكان و مشابه دیگر اشیای مهم مكشوفه در ژاپن نیز هست؛ مثل تكه های پیاله ی شیشه ای ، تراش برجسته كه سال 1953 در جزیره " اكینوشیما " یافت.  شد یا پیاله ای شیشه ای با تراش های مدور كه در سال 1963 م از مقابر كاشیوا بارا در نارا ( قرن 5 میلادی ) به دست آمده است.

در سال 1340 هیأتی به سرپرستی محسن مقدم ، سال 1344 و سال های بعد به سرپرستی علی حاكمی ، سال 1353 به سرپرستی سید محمود موسوی و سال 5-1374 به سرپرستی رضا صدر كبیر در گیلان حفاری نمودند و آثار ارزشمندی را از خاك به دل موزه ها سپردند

معرفی محوطه های باستانی ماسوله

 

چراغعلی تپه ( مارلیك )

در پاییز سال 1340 ش هیأتی به سرپرستی دكتر عزت اله نگهبان جهت بررسی و تحقیق عازم مناطق رحمت آباد رودبار شد. این حفاری كه به مدت 14 ماه از پاییز 1340 تا آخر پاییز 1341 ادامه داشت، منجر به پیدایش 53 آرامگاه به طور منظم و پراكنده در سطح تپه گردید. این حفاری كه آثار واشیای ارزنده و نادری از خلال آن به دست آمد، خبر از سكونت اقوامی می داد كه از ثروت بیكرانی برخوردار بودند.

كیفیت هنری و صنعتی این آثار بیانگر وجود یك مكتب والای هنری و صنعتی در روزگار باستان در این منطقه از كشور ما بود كه قدمت آن به حدود سه هزار سال ، پیش یعنی اواخر هزاره دوم و اوایل هزاره اول پیش از میلاد مسیح می رسید.

قبور و آرامگاه مكشوفه از مارلیك عموماً از سنگ و گل ساخته شده است. برای ایجاد این آرامگاه ها از تخته سنگ های بزرگ طبیعی كه در سطح تپه وجود داشت، استفاده شده و فاصله ی این تخته سنگ ها به وسیله دیوارهایی كه از سنگ شكسته و گل به وجود آمده مسدود گردیده است. بدین ترتیب محفظه بزرگی كه فاقد شكل منظم هندسی بود ، به وجود آمد كه به عنوان آرامگاه مورد استفاده قرار گرفت. در بعضی قسمت های آرامگاه ها از سنگ های زردرنگی استفاده شده كه از 15 كیلومتری و از دره گوهر رود به این محل انتقال یافته اند.

عموماً اجساد را با لباس رسمی و تزیینات كامل بر روی تخته سنگ و به پهلو قرار می داده اند ، در این حالت زانوان اندكی خمیده بود. همراه مردگان تشریفات مذهبی ، مجسمه ها ، زیورآلات ، اسلحه ، ابزار و ادوات ، ظروف و ادوات آشپزخانه ، مدل و نمونه ادوات مختلف و اسباب بازی كودكان دفن می شد. این امر نمایانگر هویت و حرفه صاحب آرامگاه و نیز مُعـّرف عقاید مذهبی اقوام ساكن در محل بود.

"دكتر نگهبان" ساكنان این منطقه را از اقوام هند و اروپایی و احتمالاً قوم باستانی ماردها یا امردها دانسته كه پیشقدمان آنها در نیمه دوم هزاره دوم ق. م به این منطقه وارد شده و در دامنه ی شمالی جبال البرز و كرانه های جنوبی دریای مازندران مستقر گردیده اند. وی دوره سكونت ماردها را دو یا سه قرن و احتمالاً از قرن چهاردهم تا دهم ق.م می داند و معتقد است كه در پایان این دوره اقوام مزبور به سمت سیلك كاشان رفتند.

خروج ناگهانی اقوام ساكن مارلیك احتمالاً بر اثر حمله ناگهانی اقوام مهاجم و به احتمال قوی آشوری ها ، صورت گرفته و موجب مهاجرت ماردها به سمت مشرق شده است.

در حفاری های مارلیك از نمونه اشیایی كه به تعداد زیاد به دست آمده می توان به آثار فلزی اشاره داشت. آثار و اشیای فلزی از جمله ظروف مكشوفه از مارلیك به چند دسته از جمله ؛ ظروف زرین ، سیمین و مفرغی تقسیم شده اند.

بررسی جزیی این ظروف با توجه به اهمیت فوق العاده آنها ، در این مبحث نمی گنجد، اما به دلیل شهرت جهانی برخی از ظروف حاصل از این كاوش ها ، به شرح مختصر آنها می پردازیم.

جام طلایی مارلیك

جام طلایی مارلیك به ارتفاع 5/17 سانتیمتر و قطر دهانه فشرده 14 سانتیمتر ، از آرامگاه شماره 26 كشف شده است. این جام از فلز طلای نسبتاً خالص و از خاصیت فرم گیری و شكل پذیری بالایی برخوردار است. این جام از زیباترین جام های مكشوفه از مارلیك می باشد و بر روی آن چهار گاو بالدار نقش شده اند كه هر جفت از گاوها به طور قرینه در حال بالا رفتن از یك درخت تزیینی شبیه نخل هستند. قسمت بالایی بدن و سر حیوانات به صورت برجسته نقش شده است. این حیوانات خیالی پاهای جلویی را بلند كرده و بر شاخه های درخت تكیه داده و روی دو پای عقب ایستاده اند.

در ساخت این ظرف نهایت مهارت هنر چكش كاری و قلم زنی قابل مشاهده است. قسمت های خالی صحنه و حاشیه های بالایی نزدیك لبه و قسمت حاشیه نزدیك به كف با تزیینات زنجیره ای آراسته شده و در كف ظرف یك ترنج هندسی در نهایت زیبایی و شكوه جای دارد.

جام طلای افسانه حیات

ظرف مشهور دیگری كه از مارلیك به دست آمده و از شهرت خاصی برخوردار است جام طلا با نقش داستان افسانه حیات یا زندگی است.

این جام 20 سانتیمتر ارتفاع دارد و قطر دهانه آن 14 سانتیمتر است. بدنه جام ظرافت و نازكی خاصی دارد و در ساخت آن از طلای نسبتاً نرمی استفاده شده است. در لبه ظرف برای استحكام بیشتر، حالت نوار مفتولی ایجاد كرده اند. این ظرف به علت فشار خاك تا حدی فشرده شده و از حالت اولیه برخوردار نیست.

بر روی این جام در چهار ردیف ، اشكالی ترسیم شده كه نقوش هر ردیف با تكرار در دورادور ظرف ، تمامی صحنه را پر كرده است . تصویر ردیف پایین نشانگر یك بز كوهی در حال شیردادن به نوزادش است. در ردیف دوم دوران بلوغ بز نوزاد تصویر شده كه با نهادن دو پای جلویی بر روی درخت و ایستادن بر پاهای عقبی در حال خوردن برگ های یك نخل تزیینی است.

صحنه ای كه در ردیف سوم تكرار شده نمایش یك گراز وحشی است كه شش بار دور ظرف نقش شده است. در فاصله هر دو گراز از بالای سر حیوان ، یك پرنده كه احتمالاً لاشخور است، دیده می شود. در بالاترین صحنه قسمت مرگ بزكوهی و دریده شدن لاشه او توسط لاشخورها به نمایش گذارده شده است. بالای سر دو لاشخوری كه رو به روی هم قرار گرفته و در حال خوردن جسد بز كوهی هستند، موجودی شبیه پرنده در مقابل درخت كوچكی به حالت چمباتمه دیده می شود.

تسلسل وقایع از حیات تا ممات به طرز زیبایی بر این جام نقش بسته و وقایع زندگی و خاتمه حیات یك موجود ، به صورت داستانی كه بر پرده نقش بندد، تصویر شده است. ظرافت و دقتی كه در ارائه جزئیات این نقوش به كار بسته شده ، شایان كمال توجه است.

ظروف دیگری نظیر كاسه زرین با نقش رب النوع ، جام زرین با نقش سیمرغ و گاو بالدار ، جام طلای مارلیك با نقش گاو بالدار و درخت تریینی ، كاسه زرین با نقش عقاب و قوچ ، فنجان طلا با نقش بز كوهی در حالت آرمیدن ، جام تزیینی اسب شاخ دار و همچنین جام سیمین با نقش سردار در حال رام نمودن پلنگ و بز كوهی ، جام نقره با نقش گوزن در حال جهش ، به همراه ظروف ظریف مفرغی از دیگر نمونه های جالب توجهی هستند كه هر یك به تنهایی در خور تحقیقات علمی مفصّل است.

از مقایسه این آثار با تمدن و فرهنگ های آشوری- اورارتویی و تپه ی حسن لو و .... می توان چشم انتظار نتایج افزون تر بود.

از جمله آثاری كه در مارلیك به تعداد زیاد كشف شده مهرها هستند. این مهرها كه به دو شكل استوانه ای و مسطح ساخته شده اند عموماً از جنس مفرغ ، سنگ ، استخوان و گل پخته هستند و نقش مهمی در معرفی صاحب آن و نیز ارضای حس تملك او ایفا می نموده اند.

این مهرها از دوران آغاز ادبیات تا دوران هخامنشی را در بر می گیرد.

به غیر از این اشیا ، بسیاری آثار و ادوات جنگی از جنس مفرغ مانند خنجرها ، پیكان ، سرنیزه ونیز وسایل تزیینی مانند گوش پاك كن ، ناخن پاك كن ، گوشواره ، دستبند، گردنبند، پیشانی بند ، موبند و سنجاق سر و همچنین ادوات و وسایل مورد استفاده نظیر ظروف ، دوك نخ ریسی ، دیگ ، ملاقه ، سیخ كباب و ظروف سفالین و پیكرك ها و مجسمه های سفالین و فلزی در مارلیك یافت شده اند. وسایل رزمی مانند خنجر ، شمشیر ، سرنیزه ، سرگرز ، مچ بند و بازوبند رزمی ، تیردان مفرغی از وجود اقوامی جنگجو و دلاور خبر می دهند

جاذبه های طبیعی استان گیلان

 

گیلان به لحاظ موقعیت طبیعی ، دارای جاذبه های گسترده ای است كه سرتاسر این استان را در بر گرفته است. برخی از این جاذبه ها در فصول خاصی مورد استفاده قرار می گیرند اما برخی دیگر محدودیت فصلی نداشته و در همه فصول قابل استفاده هستند . به طور كلی جاذبه های طبیعی گیلان عبارت اند از :

سواحل دریا

طول سواحل دریا در استان گیلان به 22 كیلومتر می رسد. در این مسیر شهرهای آستارا ، بندر انزلی و كیانشهر مستقیماً در كنار دریا قرار دارند. یكی از مشخصات و امتیازات سواحل گیلان ، ماسه ای بودن بخش عمده آن و نزدیكی به جنگل است. در سواحل گیلان می توان به قایقرانی و دیگر ورزش های آبی پرداخت .

تالاب ها ، دریاچه ها

تالاب انزلی ؛ از جمله زیباترین مناظر آبی گیلان است. این تالاب محل تخم ریزی آبزیان و پناهگاه و مأمن پرندگان بومی ومهاجر است. در داخل تالاب ، جزایر زیبایی وجود دارد ودوشهر زیبای انزلی وآب كناردرساحل آن قراردارند. ازدیدنی های چشم نواز تالاب انزلی می توان از گل های نیلوفر آبی نام برد كه غنچه ها و برگ های آن سر از آب برآورده و سطح وسیعی از تالاب را می پوشاند. رویش نی در تالاب هم هر چند از نظر اكولوژیكی مشكلات زیادی ایجاد كرده است، اما در جای خود یكی از مظاهر اصلی اكوسیستم طبیعی تالاب به شمار می آید. انبوه پرندگان در این نیزار زندگی می كنند و ضمن تهیه غذای خود ، به تخم گذاری و تولید مثل در آن ادامه می دهند. تالاب برای پرندگان مهاجر نیز زیستگاه مطلوبی به شمار می رود.

همه ساله هزاران هزار پرنده مهاجر از بخش های شمالی برای زمستان گذرانی و ادامه حیات به تالاب انزلی روی می آورند. نیزارها ، گذشته از آن كه زیستگاه  مناسبی برای پرندگان به شمار می روند، رویشگاه گیاهانی با قابلیت انعطاف فراوان هستند كه در صنایع دستی و بومی گیلان كاربرد قابل توجهی دارند. حصیر ، زنبیل ، سبد ، ظروف حصیری و .... از این گیاهان ساخته می شود.

تالاب انزلی محل مناسبی برای ورزش های آبی از جمله قایق سواری است.

دریاچه ؛در جنوب شهر آستارا ، یكی از دریاچه های زیبای ساحلی گیلان در مساحتی كوچك قرار دارد. این دریاچه در شمار بهترین زیستگاه های طبیعی پرندگان است. برای جلوگیری از هجوم مردم به این دریاچه ، این محل جزو مناطق حفاظت شده است.

در روستای جوكندان واقع در 12 كیلومتری شمال شهر تالش ، برروی رودخانه كوچكی كه در پای كوه از دره ها خارج می شوند، یك آب بند مصنوعی ساخته شده كه در پشت آن دریاچه كوچكی به وجود آمده است.

عمق این دریاچه به حدود سه متر می رسد و در میان آن درختان جنگلی ، سازگار با محیط آبی از آب سر برآورده اند. گیاهان آبی ساحل دریاچه مانند زنبق در رنگ های مختلف ، چشم انداز زیبایی به دریاچه می بخشند.

در حوالیفومن ، صومعه سرا ، ضیابر و جمعه بازار بركه های كوچكی وجود دارد كه علاوه بر اهمیت اكولوژیكی ، چشم انداز طبیعی زیبایی به نواحی جلگه ای ، واقع در حاشیه شهرهای فوق می بخشد.

در كناره های سفیدرود و شعبات فرعی آن نیز دریاچه های ساحلی زیبایی را مشاهده می كنیم. این دریاچه ها كه در مواقع پرآبی گسترش می یابند ، به نواحی ساحلی شهرستان های لنگرود و رودسر زیبایی خاصی می بخشند.

دریاچه هایی كه در پشت سدهای ساخته شده بر روی سفیدرود به وجود آمده ، به سهم خود از مناظر زیبای گیلان به شمار می روند. دریاچه اصلی سد سفیدرود كه در دره های جنوبی و غربی شهر منجیل تشكیل شده است، نخستین منظره آبی برای مسافرینی است كه از جاده قزوین وارد گیلان می شوند. در پشت سد انحرافی ، تونل تاریك فومن و سد سنگر ، دریاچه های موضعی كوچك با دره های پوشیده از جنگل و یا زمین های كشاورزی ، جاذبه های چشم نوازی را به وجود آورده است.

رودها

بستر رودهای گیلان عمدتاً در مسیر دره های كوهستانی و كوهپایه ای كه از جنگل های سرسبز و انبوه پوشیده شده اند قرار گرفته است. از این رو ، برای استفاده از مظاهر طبیعت از بهترین نمونه ها و امكانات طبیعی به شمار می روند و از نظر گردشگری در اغلب فصول سال ، گردشگران زیادی را به خود جلب می كنند. اغلب این رودها برای ورزش های آبی بسیار مناسب هستند.

آب های معدنی

چشمه ی آب گاز سنگرود؛ در روستای سنگرود از توابع دهستان عمارلو شهرستان رودبار قرار دارد.

چشمه كلشتر منجیل ؛ این چشمه حدود یك كیلومتر پایین تر از سد سفیدرود در فاصله پانصدمتری جاده اصلی قزوین به رشت قرار دارد.

چشمه آب معدنی ماسوله ؛ در ابتدای ورودی شهر تاریخی ماسوله در كنار پارك شهر قرار دارد.

چشمه چشماگل ؛در روستای طالم از توابع سنگر قرار دارد.

چشمه ماستخور؛در روستای ماستخور نزدیك رودبار در جبهه غربی سد منجیل قرار دارد.

چشمه آب معدنی سجیران ؛ در اشكور بالا، نزدیكی روستای سجیران واقع است.

جنگل ها

جنگل های گیلان از مناظر طبیعی زیبای گیلان است. جذابیت جنگل های گیلان در تنوع گونه های جنگلی آنهاست و همین امر آنها را از جنگل های سوزنی برگ متمایز می سازد. سطح زمین های جنگلی گیلان را در فواصل درختان ، فرشی از چمن می پوشاند. جنگل های گیلان با این بستر سبز، امكانات زیادتری را از نظر تغذیه ، حیات وحش و اوقات فراغت فراهم ساخته است. جنگل های سراوان - نزدیك رشت – جنگل های تالش ، جنگل های لاهیجان و جنگل های دیلمان از جمله جنگل های زیبا و دیدنی گیلان است.

ییلاق ها

مناطق ییلاقی گیلان كه در حال حاضر مورد استفاده قرار می گیرد عبارت اند از :

نواحی ییلاقی جواهر دشت؛ در ارتفاعات شرق گیلان قرار دارد و ییلاقِ نواحی چابكسر و واجارگاه و رحیم آباد به شمار می روند.

ییلاق های واقع در مسیر دره رودخانه پل رود؛ دره بسیار زیبای پل رود ، پس از گذشت از روستای دیماین به نواحی ییلاقی این ناحیه می رسد. دره پل رود به دو شاخه تقسیم می شود و هر یك به ییلاق های واقع در مسیر خود می رسد.

ییلاق های دیلمان و اسپیلی؛ ییلاق های این ناحیه ، هم از نظر چشم انداز و هم از نظر آثار  تاریخی و فرهنگی دارای اهمیت بسیار است.

ییلاق های نواحی رودبار ؛ این ییلاق ها را می توان به دو قسمت تقسیم كرد: نخست ییلاق های واقع در شرق سفیدرود كه عمدتاً در عمارلو ، توتكابن و پره سر قرار دارند.

ییلاق های تالش و آستارا ؛ ماسوله جنوبی ترین ییلاق تالش است و پس از آن ییلاق های ماسال و شاندرمن قرار دارند. ییلاق « تالش دولاب » ، ییلاق « مریان» ، ییلاق « سوباتان » در این منطقه ، از این زمره اند. شهر آستارا ، از طریق گردنه حیران به نواحی ییلاقی آستارا مربوط می شود.سهل و جبل دانسته و می نویسد: سهل از آن گیلان است به هر حال ساکنان کوه ها دیلمیان بودند. این بخش شامل دهستانهای دیلمان و پی کوه است که دیلمان دارای 61 آبادی دارای سکنه می باشد که از جمله آبادیهای مهم آن می توان به آسیابر، اسپیلی، سیاه خانی، ایشکوه بالا و پایین، نوروز محله و کوه پس اشاره نمود.

دیلمان یکی از مهمترین مناطق فرهنگی، تاریخی و گردشگری استان گیلان، اسرار شگفت انگیز بسیاری در دل خود نهفته دارد که نیازمند بررسی، تحقیق و کاوشهای باستان شناختی و مردم شناسی است.

تعداد 200 اثر فرهنگی، تاریخی و طبیعی در این منطقه شناسایی، مستند سازی و در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است. از جمله این آثار ارزشمند می توان به پناهگاه صخره ای تیر شلمان، مراتع تاریخی ارده سامان، شاجان و لشگستان و غار تاریخی دعاکوه یا نیازخانه و بقعه گروکول، محوطه ها و تپه های باستانی فیروزکوه، یسین، نقار کول، مشکی چال و خسرو خانی و برخی دیگر همچون کاروانسرای تی تی که در روستای بالا رود و در 10 کیلومتری جاده سیاهکل به دیلمان واقع شده است نیز اشاره نمود که این روستای زیبا در محل اتصال دو شاخاب رودخانه شمیم رود بر پای تپه ای نسبتا بلند و سرسبز قرار دارد. در گذشته راه اصلی کاروان رو از لاهیجان به دیلمان و طالقان از این مسیر می گذشت. این کاروانسرا متعلق به دوره کیائیان هم عصر سلسله صفوی دیوارهای این کاروانسرا از کف تا زیر طاق از جنس قلوه و ملات ساروج می باشد و سقف آن به وسیله گنبدهای زیبای آجری پوشیده شده است.

قلعه و برج گرماور نیز یکی دیگر از زیباترین نقاط تاریخی دیلمان است زیرا این قلعه بر فراز کوه بلند و در کنار روستای گرماور و در فاصله 3 کیلومتری دهکده تاریخی مربو واقع شده است. با توجه به موقعیت سوق الجیشی کوه گرماور، مکان مناسبی برای دیده بانی و کنترل دشتهای اطراف به شمار می رود. در حال حاضر از بنای اصلی قلعه فقط برج دیده بانی بر جای مانده و در بخش غربی برج نشانه هایی از ساختمان با آثار خشت قرمز رنگ مشاهده می شود. مصالح به کار رفته در قسمت تحتانی برج قطعات سنگ های صیقل داده شده با ملات گل و آهک می باشد. در بخش فوقانی امن از خشت خام استفاده شده است. قدمت این قلعه را به دوران پیش از اسلام نسبت می دهند.

حمام دیلمان نیز یکی دیگر از آثار قدیمی و تاریخی باشکوه منطقه دیلمان می باشد. این بنا که در بافت شهر واقع شده است، به حمام میر بلوک نیز شهرت دارد. بنای حمام به دستور میرزاعلی میر بلوک از زیر لایه های خاک بیرون آورده شده و مورد تعمیر و بهره برداری قرار گرفته است. به همین مناسبت به حمام میر بلوک شهرت یافته است و به احتمال قوی جزء بناهای دوره ایلخانی است که در دوره های مختلف ضمن اضافه کردن الحاقات، مورد بازسازی واقع شده است.

حمام دیلمان دارای یک صحن مرکزی است که چهار صحن دیگر در چهار جهت اصلی محوطه مرکزی حمام را احاطه نموده اند همچنین در چهار گوشه (کنج) چهار اطاق یا محوطه برای گرم خانه و سردخانه و محل نظافت پا، تنویرخانه و سربینه ساخته شده است. سابقا سه پله به طرف پایین حمام امتداد داشت که افراد از آن طریق به داخل حمام می رفتند و یک حوض آب سرد برای شستشوی پا در جلوی سر بینه تعبیه شده بود که توسط افراد ساکن دیلمان قسمت سربینه درگاه ورودی تخریب شده است. تون حمام در پشت بنا ساخته شده و گرم خانه در بالای تون و خزینه حمام مابین گرم و سردخانه ساخته شده است.

نورگیرها در بالای گنبد حمام قرار دارد و به علت در دسترس نبودن شیشه شفاف، از سنگ و مرمر شفاف برای عبور نور استفاده می شده، آب حمام را به وسیله تنبوشه هایی سفالی به مخزن انتقال می دادند. در گذشته این حمام برای شستشو و استحمام آزاد ساکنین دیلمان و کاروانیان و مسافران مورد استفاده قرار می گرفت و با توجه به موقعیت کوهستانی و اقلیم سرد منطقه، جزء بناهایی محسوب می شود که با شرایط خاص کوهستانی طراحی و ساخته شده است به عبارتی بیشترین توجه به مسئله آب و هوا و سرما و مقابله آن معطوف شده است و این بنا دارای ساختار ساده ولی بی پیرایه ای است که بیشترین سعی معمار آن به استحکام و عوامل کاربردی متوجه شده.

امام زاده تورار بقعه ای است در حد و مرز اراضی شمال شرقی کلیشم و روستای جلیسه و در یک دشت مرتفع نسبتا فراخ و به ارتفاع 2200 متری نسبت به سطح آبهای ازاد قرار گرفته است که یکی دیگر از جلوه های زیبای دیلمان است. این بنا با توجه به ویژگی های خاص یکی از بناهای مستحکم و شاخص استان گیلان به شمار می رود. این بنا حدود زیادی فرهنگ بناهای مرکز فلات ایران را در بر دارد، پلان بنا به صورت مربع و هر کدام از ضلع های آن برابر با 10 متر است. طاق هلالی و طاق نماهای زیادی در بیرون بنا مشاهده می شود، سقف این بنا به شکل گنبد مدور و دو پوشه و ارتفاع بنا از راس گنبد تا کف 8 متر است. مصالح به کار رفته در آن آجر، گچ و ملات ساروج است.

دیلمان یکی از زیباترین و جذابترین مناطق گیلان است که سالانه گردشگران زیادی از آن دیدن می کنند

 

 

 

جاذبه های گردشگری استان گیلان - قسمت دوم

" موزه میراث روستایی گیلان "

 

موزه میراث روستایی گیلان اولین اکو موزه ای است که در رابطه با معرفی تاریخچه و نوع فرهنگ و زندگی مردم در فضای باز ایجاد شده است . در این موزه معیشت ، کار ، مسکن ، صنایع دستی و انواع فضاهایی که در یک حوزه خانوادگی وجود دارد بازسازی و به نمایش در آمده است.

این موزه در زمینی به مساحت حدود 260 هکتار در پارک جنگلی سراوان، واقع در کیلومتر 18 جاده رشت – تهران در دست اجراست.
فاز مطالعات مقدماتی آن از اوایل سال 1381 آغاز گردید. در اردیبهشت 1384 اولین کارگاه این طرح (حوزه فرهنگی و معماری جلگه شرق سپید رود) راه‌اندازی شد.

 

برپایه مطالعات مردم شناسی و معماری 9 حوزه فرهنگی و معماری در گیلان شناسایی و برای هر یک از آنها مکان ویژه ای در محل موزه در نظر گرفته شده است.
تاکنون 6 مجموعه مسکونی شامل 27 سازه مربوط به حوزه فرهنگی و معماری جلگه شرق سپیدرود و 4 مجموعه مسکونی شامل 14 سازه مربوط به حوزه فرهنگی و معماری جلگه مرکزی گیلان در محل موزه بازسازی شده است.
مجموعه های دیگری نیز به تدریج راه اندازی خواهند شد.
در سایت موزه 2 مجموعه مهمانپذیر با بهره گیری از معماری روستایی گیلان نیز طراحی شده است.

در طراحی سایت محل های جداگانه برای نمایش ها و بازی های سنتی ، پرورش گیاهان دارویی و درختان بومی، بازار روز، کارگاه صنایع دستی، مزارع برنج و باغات چای، معماری روستایی ملل، پارک بازی کودکان، چایخانه ها و رستوران های سنتی، اردوگاه تفریحی و پژوهشکده معماری و مردم شناسی در نظر گرفته شده است.

معماری روستایی
معماری روستایی گیلان به دلیل تنوع اقلیمی (ییلاقی،کوهپایه ای، جنگلی، جلگه ای) رنگارنگی فرهنگی و همزیستی اقوام گوناگون (گیلک، تالش، ترک، گالش، کرد) جلوه های متنوع ، هریک هماهنگ با طبیعت مناطق و نیازهای ساکنان آن، دارد. شناسایی و شناساندن دانش نانوشته و رمز و رازهای ناگفته انواع این معماری نشان خواهد داد که ساکنان روستاهای گیلان در طول تاریخ چگونه اهل سرزمین خود بوده اند.

نمایشگاه معماری
بی تردید بازسازی 27 سازه مربوط به حوزه فرهنگی و معماری جلگه شرق سفید رود و 14 سازه مربوط به حوزه فرهنگی و معماری جلگه مرکزی، خود نمایشگاهی باشکوه زنده و چشم نواز است. با این همه برای نشان دادن دستاوردهای این پروژه بزرگ ملی که در نوع خود در برای اولین بار در خاورمیانه به اجرا در آمده است، به مناسبتهای مختلف نمایشگاهی از عکس ها و نقشه های معماری سازه های روستایی گیلان در محل موزه برگزار می گردد. در این نمایشگاه ویژگی خانه ها و دیگر سازه های منتخب، روش واچینی، حمل و نقل اجزای ابنیه و مراحل دوباره چینی آنها به نمایش گذاشته می شود.

مردم شناسی
درباره هر یک از مجموعه های مسکونی منتخب، پژوهش های گسترده ی مردم شناسی توسط گروه تحقیقات مردم شناسی موزه انجام می شود. در این پژوهش ها: شیوه زندگی، آداب و سنن هر یک از حوزه های فرهنگی گیلان، کاربری بخش های گوناگون هر بنا، ابزار و اثاثیه و دیگر ملزومات زندگی روستایی، روش سنتی زراعت، باغداری، پرورش دام، طیور، نوغانداری و .... به دقت ثبت و ضبط می شوند.
سعی شده است تا در فضای خانه ها و محوطه ها، گوشه هایی از این فرهنگ رنگارنگ و غنی به نمایش گذاشته شود.

سفره گیلانی
سفره گیلانی، هماهنگ با طبیعت آن، سرسبز، متنوع و انباشته از طبیعتی محصولات کشاورزی، فراورده های دامی و ... است. برنج غذای اصلی گیلانیان است، اما در کنار آن انواع سبزی، تخم مرغ، لبنیات، گوشت پرندگان شکاری، انواع ماهیان رودخانه ای و دریایی و ... سفره گیلانی را پربار می کند.
نان نیز اگر چه غذای دوم مردم گیلان است، در مناطق مختلف با ترکیبات گوناگونی از قبیل: آرد گندم، آرد برنج، تخم مرغ، کدو، شیر، شکر و دیگر افزودنی های طبیعی، گونه های فراوان دارد.
عرضه برخی غذا ها و تنقلات خاص گیلان جز برنامه های موزه است.

اشیا و آثار
کارشناسان موزه، از آغاز تا کنون، تعداد قابل توجهی از ابزار کشاورزی، تزیینات خانه ها و دیگر وسائل مورد استفاده روستاییان را جمع آوری کرده اند. نمایش این اشیا که بسیاری از آنها را اهالی روستاها به موزه اهدا کرده اند، بازدید کنندگان را با جلوه های گوناگونی از هنر و زندگی روستایی آشنا میکند.

پوشاک
پوشاک روستاییان گیلان در عین تنوع گونه ها، غالبا رنگ های شاد، چشم نواز و هماهنگ با طبیعت زیبای این منطقه دارد. پوشاک مردان و زنان روستایی هم شاد است، هم راحت و مناسب برای انجام انواع فعالیت و هم در عین حال پوشش کامل و متناسب با اعتقادات مذهبی مردم گیلان.

نمایشها و بازی ها
گروه تحقیقات مردم شناسی موزه، نمایش ها و بازی های خاص یا بومی شده گیلان را طی پژوهش های مفصل جمع آوری و ثبت کرده اند. اجرای لافند بازی، کشتی گیله مردی و موسیقی محلی برای حفظ و احیای آنها از برنامه های این موزه است.

شاندرمن

بلوکات طوالش گيلان است که از شمال محدود است به طالش دولاب و از جنوب به ماسال و از مشرق به گسگر و از مغرب بخلخال . قريب 3000 تن سکنه دارد. قراي معتبر آن عبارتند از: انجيلان ، شالکي ، دوماف . اهالي آن چادرنشين و اغلب به گله داري اشتغال دارند. و عده قراي آن 37 و مساحتش 9 فرسخ مربع و 644 خانوار دارد. (جغرافياي سياسي کيهان ص 278  (

وجه اشتقاق نام شاندرمن

مسلم به نظر می رسد نام این منطقه صومعه سرا ترکیبی باشد شن (جا) ودرمن. که خوداین جزء دوم را می توان به سه گونه معنی نمود:جایگاه ساخته شده از چوب و درخت، جایگاه درمان و سرانجام جای دیرپایی و استراحت مسافران که از این میان وجه اشتقاق اولی معنی منطقی تری را ارائه می نماید.( l http://far-hang.blogspot.com/2007/07/blog-post_24.htm )

 

 

جاذبه های گردشگری شاندرمن

شهرستان ماسال و بخش شاندرمن با جاذبه هاي گردشگري و طبيعت زيباي خود همواره مورد توجه مردم استان گيلان و ديگر گردشگران ومسافران كشور قرار داشته و دارد و حضور هزاران گردشگر در اين مناطق و در ايام مختلف سال گوياي اين واقعيت است.( http://www.e-gasht.com/Pages/1351.htm)

 

 

 

 

شهر زيبا و كوهستاني ماسال و بخش شاندرمن داراي چشم اندازهاي دلنشين بسياري مي باشد. از جاذبه هاي گردشگري اين منطقه، منطقه جنگلي تاسكو، ييلاقات خوش آب و هوا و بقاع متبركه متعدد است

غارهای شاندرمن

در شهرستان ماسال بيش از 17 غار بزرگ و كوچك وجود دارد كه بزرگترين آنها غار «آويشو» است كه در ارتفاع يك هزار و 300 متري از سطح دريا و بين مناطقي همچون تائي بنه، انده چو و خماسون در بستر دره اي كم آب قرار دارد.

اين غار شگفت انگيز كه در حوزه جغرافيايي بخش شاندرمن واقع شده از بزرگترين غارهاي استان گيلان و در نوع خود يكي از كم نظيرترين غارها در سطح كشور است.

ديدن قنديل و مناظر بكر اطراف و نيز تماشاي درون غار براي بازديدكنندگان بسيار جذاب است.

براساس پژوهش هاي زمين شناسان، قدمت غار آويشو كه حدود 2 كيلومتر طول دارد به حدود 75 ميليون سال قبل برمي گردد.

جمعه بازار درشاندرمن

در همه جاى دنيا و همه شهرها بازار يكى از جاذبه هاى گردشگرى محسوب مى شود به خصوص اگر اين بازار محلى باشد. اما بازارهاى قديمى در گيلان از جمله نقاط پرجنب و جوش است. اين بازارها اعم از سرپوشيده يا روباز، كانون هايى براى خريد و فروش كالا محسوب مى شوند. يكى از ويژگى هاى شهرهاى گيلان ارتباط تنگاتنگ آنان با پس كرانه هاى روستايى و حوزه هاى نفوذ آنها است. از اين رو بازارهاى هميشگى شهرهاى گيلان متناسب با سليقه مشتريان آراسته شده اند.

 

 

 

 

 بازارهاى هميشگى رشت، آستارا و تالش، رودسر و صومعه سرا جنب و جوش دائمى دارند. اين بازارها در روزهاى معين از هفته تشكيل مى شود. نكته قابل توجه اين كه بسيارى از فروشندگان در اين بازارهاى محلى زنان هستند و در ميان محصولات مى توان سبزى هاى تازه و حتى صنايع دستى و تخم مرغ هاى محلى تازه را مشاهده كرد.مهمترين بازارهاى هفتگى گيلان عبارتند از: شنبه بازار در ماسال، لولمان، انزلى، لشت نشا، دهشال و لنگرود.

 

 

 

 

 يكشنبه بازار در صومعه سرا، گشت رودخان، خمام، پيربست، لولان، كوچصفهان و رودسر. در روزهاى دوشنبه اين بازار در كپورچال، ضيابر، شفت، هندخاله، سنگر، خشكبيجار، آستانه، سياهكل و رحيم آباد برگزار مى شود.در پره سر، فومن و لشت نشا و املش سه شنبه بازار برگزار مى شود. چهارشنبه بازارهاى گيلان هم در رضوان شهر، كسما، زيده، چوكام، پيربست، لولان، كوچصفهان و لنگرود برگزار مى شود.پنج شنبه بازار هم در سيد شرفشاه، طاهر گوراب، نوفاله، شاقاجى، خشكبيجار، آستانه، سياهكل و كلاچاى و جمعه بازار هم در شاندرمن، گوراب رزميخ و بازار دائمى آستارا است.(  http://www.sharghnewspaper.ir/840326/html/spc13.htm#s244005 )

 

 

گردشگران ومردم

 

به گزارش خبرنگار ما، در طي سال هاي اخير متاسفانه به دليل نبود برنامه توسعه پايدار در ماسال و فقدان حساسيت مسئولان منطقه، بسياري از كانون هاي مهم گردشگري در شهرستان ماسال رو به نابودي رفته كه يكي از آنها درياچه ييلاق خشك دريا است كه بر اثر بروز سيلاب هاي مخرب فصلي با گل و لاي پوشيده شده است و نياز به لايروبي دارد تا دوباره با زيبايي خود چشم ها را خيره كند. 

 

 

از طرف ديگر غار آويشو نيز به دليل بهره برداري بي اندازه شركت جنگل شفارود از درختان اطراف آن باعث شده است دهانه غار كه بعضاً 200 تا 450 سال عمر دارد با گل و لاي و خاك انباشته بشود و رو به تخريب رود از اين رو سيستم آب غار و زيبايي هاي شگفت انگيز داخل آن نيز در خطر نابودي كامل قرار گرفته است. ( http://www.e-gasht.com/Pages/1351.htm) 

         

مردم طبيعت دوست منطقه و گروه هاي محيط زيست در گذشته و تاكنون بارها و بارها به روند مديريتي نادرست حفاظت از جنگل ها درحوزه بي نظير تالش و بويژه جنگل هاي بخش شاندرمن كه از جمله غني ترين حوزه جنگلي بشمار مي رود معترض و درباره تخريب كانون ها و مناطق مهم گردشگري منطقه همچون بام سبز ماسال و بيش از 20 نوع خانه با سبك هاي سنتي در ماسال شاندرمن هشدار داده اند كه تاكنون توجهي به اين هشدارها نشده است.

 

 

گردشگران و دوستداران طبيعت در ماسال و شاندرمن به عنوان يك منطقه زيبا و نمونه گردشگري در استان گيلان و حتي كشور، از مسئولان منطقه و استان از جمله سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري و صنايع دستي گيلان، محيط زيست، فرماندار و ساير مسئولان و دستگاه هاي ذيربط استان درخواست دارند در اسرع وقت نسبت به بازسازي، ترميم و زيباسازي درياچه خشك دريا و غار زيباي آويشو اقدام كنند تا ضمن جلوگيري از تخريب و نابودي جاذبه هاي گردشگري منطقه، زمينه و بسترهاي لازم براي جذب بيشتر مسافران و گردشگران و رونق اقتصادي شهرستان فراهم شود.  ( http://www.e-gasht.com/Pages/1351.htm)          

 برگرفته از سایت :  http://bagh1333.mihanblog.com/  باغها و بوستانها

جاذبه های گردشگری استان گیلان -قسمت اول

http://gilemardpic.multiply.com/photos/photo/3/5

http://gilemardpic.multiply.com/photos/album/3/3#4

    «جواهردشت » جواهري در خطه سرسبز گيلان است. سرزميني زيبا در ۲۶ كيلومتري محله سياهكلرود در شرق گيلان كه در شهرستان رودسر واقع شده است. طبيعت بكر، دشت هاي وسيع و سرسبز، هواي پاك، سكوت وصف ناپذير و... همه و همه در اين منطقه زيبا جمع شده تا گردشگران و مسافران ايراني و خارجي زيادي را به سوي خود جذب كند. براي رفتن به جواهردشت از سياهكلرود سوار بر جيپ هاي مسافركش مي شويم كه معمولاً بيش از ظرفيت مسافر سوار مي كنند. از خياط محله، سجيدان و رودخانه سجيدان مي گذريم و وارد چاشت خورلات (چاشت به معني ناهار) كه مكاني تفريحي و گردشي است مي شويم. فاصله سياهكلرود تا جواهردشت از ميان جنگل هاي انبوه و درختان سر به فلك كشيده و رودخانه و دره و كوه مي گذرد . با اين كه مسير را بايد از جاده خاكي بگذريم اما سرسبزي اين مشكل را هموار مي كند و در يك چشم به هم زدن مسير ۲ ساعته طي شده و به محله زيباي جواهردشت مي رسيم. قهوه خانه هاي توراهي، محلي مناسب براي خوردن چاي و استراحت است كه رانندگان دقايقي در كنار يكي از آنها مي ايستند. قبل از ورود به محله جواهردشت آستانه متبركه نقره عباس در دشتي زيبا و وسيع قرار دارد كه اهالي و مسافران براي زيارت و سياحت به آنجا مي روند تا چشم انداز زيباي آن را ببينند. وجود گياهان زيبا مانند «ميش گوش» و انواع گل هاي مختلف با رنگ هاي متفاوت از جمله زيبايي هاي اين منطقه است. از كنار بقعه، محله و خانه هاي زيباي آن كه با سقف هاي شيرواني روز به روز در حال افزايش است، ديده مي شود. در گذشته تعداد خانه ها محدود بود اما هر روز خانه اي جديد بنا مي شود. در سراشيب سبزه زاران زمين هاي زيركشت سيب زميني و صداي دلنشين زنگوله هاي گوسفندان در حال چريدن براي هر بيننده تازه واردي جالب و تماشايي است. زمين هاي محصور شده با سيم خاردار و ديوارهاي سنگي همه و همه نشانگر زيبايي و حد و مرزهاي همسايگي و باغات كشاورزي است. جواهردشت آب لوله كشي ندارد و مردم منطقه آب شرب خود را از چشمه ها تأمين مي كنند. وسعت سبزه زاران و چمنزاران، بگو و بخند جوانان و مسافران تازه وارد، منظره چريدن گاوها و گوسفندها و صداي زنگوله هاي آنان هر بيننده اي را بيشتر دلباخته و مشتاق طبيعت زيبا، با صفا و ديدني جواهردشت مي كند. اين همه نشاط و سرور و جنب و جوش را بايد مرهون هواي سالم و روح بخش كوهستاني جواهردشت بود. سبزه زاراني چون ناصره دشت، لووه سر و ... هر بيننده اي را به تحرك و نشاط وامي دارد. جواهر دشت، جواهري ديدني است و هر ايراني مشتاق طبيعت حق دارد براي يك بار هم شده اين روستا را ببيند و با مردم خوب و مهربان آنجا كه از سياهكلرود، قاسم آباد عليا و سفلي، گاوماست و روستاهاي ديگر كه در فصل تابستان در جواهردشت اسكان دارند، آشنا شوند.
    در ضلع جنوبي جواهردشت قله بلند و زيباي سماموس با غرور و سرافرازي قد برافراشته و با ارتفاع ۳ هزار و ۶۲۰ متر از سطح دريا پاسداري جواهردشت را در پناه خويش دارد. براي رسيدن به قله بايد يك بلد راه از محله به همراه گردشگران و مسافران باشد تا راه را گم نكنند.
    به گزارش روابط عمومي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان گيلان از مطالعه كتب محققان دارالمرز گيلان، از آستارا تا آستارآباد، رويان و رستمدار، راهنماي گيلان و كتاب گيلان درباره جواهردشت جز چند نام درباره آستانه متبركه ديده نمي شود. به گفته پيران و ريش سفيدان محل چون در دوران قديم جواهر نامي در اين آبادي بزرگتري و سروري مردم را داشت به احترام او نام آبادي را جواهر دشت نهادند. عده اي ديگر عقيده دارند كه چون زمين هاي دامداري و جنگل هاي اولي تبديل به چمن زار و سبزه زارشد و زيبايي سبزه ها و چشمه سارها و مرغوبيت زمين براي كشت و كار مفيد شد از آن رو اين محل را جواهر دشت گفتند.
    از سويي ديگر عده اي ديگر معتقدند اين روستا بيش از ۴۰۰ سال قدمت دارد اما با مشاهدات عيني و بررسي هاي لازم آنچنان كه توصيف مي كنند به نظر نمي رسد، زيرا نه آثار تاريخي و مدارك و دلايل مستندي وجود دارد و نه بزرگان علم و ادب و محققان انديشمند چيزي درباره جواهر دشت نوشته اند. در هر حال با ملاحظه قبور بالامحله و پائين محله و خانه هاي سنگ و چوب و درهاي كهنه قديم و استفاده معماري قديمي و روپوش هايي به نام محلي «لت» و بدون حفاري در گوشه و كنار براي پيدا كردن آثار باستاني و تاريخي و اطلاع كامل از پيدايش اين آبادي بعد از ديلمان و اشكورات با حدس و گمان مي توان گفت سابقه اين آبادي با توجه به اين موارد در حدود ۲۰۰ تا ۳۰۰ سال بيشتر نيست و به علت دامداري بودن و مهاجرت دامداران به مدارك و دلايل حقوقي نمي توان تكيه كرد و آستانه هاي نقره عباس، ۳برادران و حاج محمد امين به علت نبود نسب نام و كتيبه و سند مستدل نمي توان درباره جواهردشت با اطمينان و قاطعيت چيزي گفت. به هر حال عمر آبادي جواهر دشت از ۳۰۰ سال نبايد بيشتر باشد وهجوم مردم و ازدياد جمعيت به خاطر هواي پاك و چراگاه هايي است كه مردم را براي سكونت موقت به اين آبادي كشانده است.
    بازاري در نقطه ورودي اين آبادي وجود دارد كه در آن دكان هاي قصابي، خوارو بار فروشي و قهوه خانه واقع شده است و مردمي خونگرم و ميهمان نواز در اين خطه سرسبز زندگي مي كنند. همه ساله مسابقات كشتي گيله مردي و طناب كشي و اسب دواني و... با مشاركت سازمان ميراث فرهنگي گيلان و بخش خصوصي در اين منطقه زيبا برگزار مي شود كه خيل عظيمي از علاقه مندان و گردشگران را به اين منطقه مي كشاند.
    دامداران در گذشته از اول بهار به جواهر دشت مي آمدند و اوايل فصل سرما دام هاي خود را به محله هاي پائين مي بردند اما هم اكنون در وقت معيني دام هاي خود را به ارتفاعات مي برند و در وقت معين نيز بازمي گردانند و اين موضوع براي بهبود وضع جنگل و مرتع و دشت بسيار مهم است.

عاروس-زومه‌های گيلان

 

مقدمه:
افسانه‌ها و باورداشت‌های پيشينيان، نوع نگرش آن‌ها را نسبت به محيط پيرامون‌شان نشان می‌دهد. اين باورداشت‌ها نه تنها محيط جاندار بلکه محيط بی‌جان را نيز دربر می‌گيرد. باورداشت‌های مردم اين سامان نسبت به پديده‌های ناشی از سازوکارهای زمين‌شناسی و فرسايش موثر در ايجاد اشکال زمين کم نمی‌باشد. در جای‌جای اين سرزمين می‌توان به آن‌ها برخورد نمود.
در محيط جلگه‌ای اين مسئله به علت از بين رفتن محيط‌های طبيعی و حتا روستايی و تغييرات شديد در وضع محيط زيست طبيعی وفرهنگی آن‌ها، بسيار کم‌رنگ شده است.

اما در مناطق کوهستانی هنوز هم می‌توان اين باورداشت‌ها را که در حال از بين رفتن است، مشاهده نمود. همچون: منبرسنگ و شمشيربَزِه سنگ در مسير کشکو به لاکتراشان در تنکابن (مشايخی،1380)، چِل پله (در جاده اشکور)، غازگُوابَر در روستای چوشل و غارِ جاران در شاجانِ ديلمان و... در اين نوشتار سعی در معرفی گونه‌ای از اين باورداشت‌ها نسبت به پديده‌های حاصل از فرسايش شده که هر دو اثر از جاذبه های گردشگری در مناطق خود می‌باشند.

الف) آروس-زومه‌ی اِشکور
برای رسيدن به اين آروس-زومه، بايد از مسير زير عبور نمود:
کلاچای، رحيم‌آباد، جاده اشکورات (سفيدآب)، تُولِ لات، سَجيران، گرمابدشت، دوراهی زياز، جاده سمت چپ، کوه آروس-زومه، عبور از تونل بر بالای قله‌ی آروس-زومه.

 

توضيح تصوير: در تصوير راست، دره‌ی پولؤرود و در انتها کوه آروس-زومه با فلش مشخص گرديده. در عکس چپ هم نمايی از اين کوه از روستای ليما ديده می‌شود.

کوه آروس-زومه به ارتفاع 1372متر از سازندهای آهک توده‌ای خاکستری و کرم رنگ دوره‌ی ژوراسيک تشکيل شده و در محل التقای دو رودخانه چاک‌رود و پُلرود [پولؤرود] در جنوب روستاهای گرمابدشت و زياز واقع شده است. اين کوه کاملاً صخره ای، با عظمت خيره کننده از جاذبه‌های ويژه‌ی گردشگریِ منطقه اشکور می‌باشد. در طول زمان، بدنه‌ی سنگی اين کوه در اثر فرسايش فيزيکی چهره‌ای خشن يافته است و در اطراف قله‌ کوه، تيغه‌ها و ستون‌های سنگی به وجود آمده است. در اين ميان دو ستون سنگی بر پوزه‌ی سنگی کوه به‌طور زيبا و باشکوهی در کنار همديگر قرار گرفته‌اند که در بين مردم به آروس-زومه [عروس و داماد] معروف است. طبق باورداشت‌ها و روايت رايج در منطقه‌ی اشکور، پسر و دختری که به هم علاقه داشتند بدون اجازه‌ی والدين‌شان با يک‌ديگر از محل سکونت خود فرار نموده و مورد نفرين پدر و مادرشان قرار گرفته، در آن محل به سنگ مبدل گشتند.
«اشکوريان معتقدند که اَروس و زومه مورد اشاره اين‌گونه نفرين شده‌اند: ((الهی سی‌پرده گيشه سيابن ببين))». (يگانه چالکی،1381) اين آروس و زومه در نوع خود شناخته‌شده‌ترين در گيلان به شمار می‌روند. اما نگارندگان در سفرهايی به مناطق کوهستانی شرق گيلان، آروس و زومه‌ی ديگری را نيز مشاهده نموده‌اند.

تمدن دیلمان

 

 

سيماي طبيعت آن زيبا ، با موقعيت سوق الجيشي و نيز مهد حكومت سلسله آل بويه بود . آثار به جاي مانده دوره برنز و آهن در تمام اين ناحيه پراكنده است. در اين حفريات آثار زيادي از جنس مفرغ ، سفال ، اشياي زينتي و ظروف شيشه اي كشف شد و نتايج اين كاوش ها در كتاب  چهار جلدي ديلمان ، به زبان انگليسي و ژاپني در سال هاي 1965 تا 1971 توسط دانشگاه توكيو منتشر گرديد.

 

از مهم ترين اين آثار كه توجه بسياري را برانگيخت آثار و ظروف شيشه اي مربوط به عصر پارت و ساساني است. كاوشگران ژاپني معتقدند كشف اين آثار مؤيد اين نكته است كه زادگاه اشيايي كه در ژاپن كشف شده اند فلات ايران بوده است.

"فوكايي " ارتباطات فرهنگي و مبادلات بازرگاني بين ژاپن و ايران در عصر پارت و ساساني را مطرح كرده و معتقد است بسياري از پياله هاي شيشه اي مدور كه در گيلان يافت شده ، پاسخگوي سؤالاتي چون محل ساخت پياله ي شيشه اي آرامگاه امپراتور آنكان و مشابه ديگر اشياي مهم مكشوفه در ژاپن نيز هست؛ مثل تكه هاي پياله ي شيشه اي ، تراش برجسته كه سال 1953 در جزيره " اكينوشيما " يافت.  شد يا پياله اي شيشه اي با تراش هاي مدور كه در سال 1963 م از مقابر كاشيوا بارا در نارا ( قرن 5 ميلادي ) به دست آمده است.

در سال 1340 هيأتي به سرپرستي محسن مقدم ، سال 1344 و سال هاي بعد به سرپرستي علي حاكمي ، سال 1353 به سرپرستي سيد محمود موسوي و سال 5-1374 به سرپرستي رضا صدر كبير در گيلان حفاري نمودند و آثار ارزشمندي را از خاك به دل موزه ها سپردند.

جاذبه های گردشگری استان خوزستان دوم

ش‍‍ه‍ر ش‍وش‌ درش‍م‍‍ال‌ ‌غ‍رب‌ خ‍وزس‍ت‍‍ان‌ ، ش‍‍ه‍ر‌ی‌ ‌اس‍ت‌ ب‍‍ا ق‍دم‍ت‌ چ‍ن‍د ‌ه‍ز‌ار س‍‍ال‍ه‌ ک‍ه‌ ت‍‍اری‍خ‌ ، ن‍‍ام‌ ‌آن‌ ر‌ا ب‍ه‌ ‌ع‍ن‍و‌ان‌ ن‍خ‍س‍ت‍ی‍ن‌ خ‍‍اس‍ت‍گ‍‍اه‌ ش‍‍ه‍رن‍ش‍ی‍ن‍‍ی‌ و ی‍ک‍ج‍‍ان‍ش‍ی‍ن‍‍ی‌ در ‌ای‍ر‌ان‌ ب‍ه‌ ث‍ب‍ت‌ رس‍‍ان‍ده‌ ‌اس‍ت‌ .

‌ای‍ن‌ ش‍‍ه‍ر ح‍دود دو‌ه‍ز‌ار و 400 س‍‍ال‌ پ‍ی‍ش‌ ، م‍رک‍ز و پ‍‍ای‍ت‍خ‍ت‌ دو ‌ام‍پ‍ر‌اطور‌ی‌ ب‍زرگ‌ و م‍ت‍م‍دن‌ ‌ای‍لام‌ و ‌ه‍خ‍‍ام‍ن‍ش‍‍ی‌ ب‍وده‌ ‌اس‍ت‌ ک‍ه‌ ف‍رم‍‍ان‌ ج‍‍ه‍‍ان‍‍ی‌ ح‍ق‍وق‌ ب‍ش‍ر ک‍وروش‌ ک‍ب‍ی‍ر در ‌ای‍ن‌ م‍ن‍طق‍ه‌ ی‍‍اف‍ت‍ه‌ ش‍ده‌ ‌اس‍ت‌ . ب‍ق‍‍ای‍‍ا‌ی‌ دور‌ان‌ ب‍‍اش‍ک‍وه‌ ش‍وش‌ دروی‍ر‌ان‍ه‌ ‌ه‍‍ا‌ی‌ چ‍‍ه‍‍ارت‍پ‍ه‌ "‌آک‍روپ‍ل‌ "، ت‍پ‍ه‌ "‌آپ‍‍اد‌ان‍‍ا"، ش‍‍ه‍ر "ش‍‍ا‌ه‍‍ی‌ "، ش‍‍ه‍ر"ص‍ن‍‍ع‍ت‍گ‍ر‌ان‌ ی‍‍ا پ‍ی‍ش‍ه‌ ور‌ان‌ " ب‍ه‌ ج‍‍ا‌ی‌ م‍‍ان‍ده‌ ‌اس‍ت‌ . م‍ق‍ب‍ره‌ "د‌ان‍ی‍‍ال‌ ن‍ب‍‍ی‌ (‌ع‌ )" ق‍ل‍‍ع‍ه‌ ش‍وش‌ "ش‍‍ه‍ر ش‍‍ا‌ه‍‍ی‌ "، "ک‍‍اخ‌ ش‍‍اوور" وم‍‍ع‍ب‍د ب‍‍اس‍ت‍‍ان‍‍ی‌ "چ‍‍غ‍‍ازن‍ب‍ی‍ل‌ " ‌از م‍‍ه‍م‍ت‍ری‍ن‌ ‌آث‍‍ار ‌ای‍ن‌ ش‍‍ه‍رس‍ت‍‍ان‌ ب‍ه‌ ش‍م‍‍ار م‍‍ی‌ ‌آی‍ن‍د.

ش‍‍ه‍ر س‍ه‌ ‌ه‍ز‌ار س‍‍ال‍ه‌ دور‌ان‍ت‍‍اش‌ (م‍‍ع‍ب‍د چ‍‍غ‍‍ازن‍ب‍ی‍ل‌ ) در ن‍زدی‍ک‍‍ی‌ ش‍‍ه‍ر ک‍ن‍ون‍‍ی‌ ش‍وش‌ ‌از ‌آث‍‍ار ث‍ب‍ت‌ ش‍ده‌ ج‍‍ه‍‍ان‍‍ی‌ ف‍‍ه‍رس‍ت‌ ی‍ون‍س‍ک‍و م‍‍ی‌ ب‍‍اش‍د ک‍ه‌ ش‍ک‍وه‌ و ‌ع‍ظم‍ت‌ خ‍‍اص‍‍ی‌ د‌ارد.

ش‍وش‍ت‍ر، ش‍‍ه‍ر س‍‍ازه‌ ‌ه‍‍ا‌ی‌ ‌آب‍‍ی‌ ش‍گ‍ف‍ت‌ ‌آور و گ‍ن‍ج‍ی‍ن‍ه‌ م‍‍ه‍ن‍دس‍‍ی‌ ‌آب‌ ‌ای‍ر‌ان‌ ب‍‍اس‍ت‍‍ان‌ در خ‍وزس‍ت‍‍ان‌ ح‍ک‍‍ای‍ت‌ دی‍گ‍ر‌ی‌ د‌ارد ک‍ه‌ ‌آس‍ی‍‍اب‍‍ه‍‍ا و ‌آب‍ش‍‍ار‌ه‍‍ا‌ی‌ ‌آن‌ در ک‍ن‍‍ار ب‍‍اف‍ت‌ ق‍دی‍م‍‍ی‌ خ‍‍اص‌ ب‍‍ا م‍ح‍ل‍ه‌ ‌ه‍‍ا و خ‍‍ان‍ه‌ ‌ه‍‍ا‌ی‌ ق‍دی‍م‍‍ی‌ ش‍وش‍ت‍ر و‌اق‍‍ع‌ در 95 ک‍ی‍ل‍وم‍ت‍ر‌ی‌ ش‍م‍‍ال‌ ‌ا‌ه‍و‌از ن‍ی‍ز گ‍و‌اه‌ ت‍‍اری‍خ‌ ک‍‍ه‍ن‌ ‌ای‍ن‌ س‍رزم‍ی‍ن‌ ‌اس‍ت‌ .

ی‍‍ادم‍‍ان‍‍ه‍‍ای‍‍ی‌ چ‍ون‌ "ک‍لاه‌ ف‍رن‍گ‍‍ی‌ "، ‌آس‍ی‍‍اب‍‍ه‍‍ا ی‍‍ا ‌آب‍ش‍‍ار‌ه‍‍ا"، ق‍ل‍‍ع‍ه‌ "س‍لاس‍ل‌ "، پ‍ل‌ "ش‍‍اپ‍ور‌ی‌ "، م‍س‍ج‍د ج‍‍ام‍‍ع‌ ، ‌ام‍‍ام‍ز‌اده‌ ‌ع‍ب‍د‌ال‍ل‍ه‌ ‌از ج‍م‍ل‍ه‌ ‌آث‍‍ار ‌ارزش‍م‍ن‍د ‌ای‍ن‌ ش‍‍ه‍ر ‌اس‍ت‌ ک‍ه‌ ‌از دوره‌ ‌ه‍‍ا‌ی‌ م‍خ‍ت‍ل‍ف‌ ت‍‍اری‍خ‍‍ی‌ در دل‌ ‌آن‌ ب‍ه‌ ج‍‍ا‌ی‌ م‍‍ان‍ده‌ ‌ان‍د.

م‍س‍ج‍دس‍ل‍ی‍م‍‍ان‌ ر‌ا ش‍‍ای‍د ب‍ت‍و‌ان‌ ن‍خ‍س‍ت‍ی‍ن‌ ش‍‍ه‍ر پ‍‍ارس‍‍ی‌ در خ‍وزس‍ت‍‍ان‌ و ج‍ن‍وب‌ ‌غ‍رب‌ ‌ای‍ر‌ان‌ ب‍ه‌ ش‍م‍‍ار ‌آورد، ‌ای‍ن‌ ش‍‍ه‍ر ب‍ه‌ رو‌ای‍ت‍‍ی‌ ‌ه‍م‍‍ان‌ ش‍‍ه‍ر "پ‍‍ارس‍وم‍‍اش‌ "، ن‍خ‍س‍ت‍ی‍ن‌ ش‍‍ه‍ر ‌آری‍‍ای‍ی‍‍ه‍‍ا‌ی‌ م‍‍ه‍‍اج‍ر ب‍ه‌ ‌ای‍ن‌ س‍رزم‍ی‍ن‌ ‌اس‍ت‌ . م‍‍ع‍ب‍د "ب‍ردن‍ش‍‍ان‍ده‌ " م‍رب‍وط ب‍ه‌ دوره‌ پ‍‍ارت‍‍ه‍‍ا، ص‍ف‍ه‌ "س‍رم‍س‍ج‍د" و ‌آت‍ش‍ک‍ده‌ ‌آن‌ ب‍ه‌ ‌ه‍م‍ر‌اه‌ چ‍‍اه‌ ن‍م‍ره‌ ی‍ک‌ ب‍ه‌ ‌ع‍ن‍و‌ان‌ ن‍خ‍س‍ت‍ی‍ن‌ چ‍‍اه‌ ن‍ف‍ت‌ ‌ای‍ر‌ان‌ و خ‍‍اورم‍ی‍‍ان‍ه‌ ‌از ج‍م‍ل‍ه‌ ‌آث‍‍ار ت‍‍اری‍خ‍‍ی‌ ‌ای‍ن‌ ش‍‍ه‍ر ‌ه‍س‍ت‍ن‍د. در ش‍‍ه‍رس‍ت‍‍ان‌ ر‌ام‍‍ه‍رم‍ز، ش‍‍ه‍ر س‍ل‍م‍‍ان‌ ف‍‍ارس‍‍ی‌ ق‍ل‍‍ع‍ه‌ "د‌ا و دخ‍ت‍ر"‌از دور‌ان‌ س‍‍اس‍‍ان‍‍ی‌ ، ش‍‍ه‍ر "م‍خ‍ت‍‍ارک‌ " ی‍‍اد‌آور ق‍ی‍‍ام‌ س‍ی‍‍ا‌ه‍‍ان‌ ‌ع‍ل‍ی‍ه‌ ح‍ک‍وم‍ت‌ ‌ع‍ب‍‍اس‍ی‍‍ان‌ و "ت‍ل‌ ب‍رم‍‍ی‌ " ب‍زرگ‍ت‍ری‍ن‌ س‍‍ای‍ت‌ ‌ای‍لام‍‍ی‌ ن‍ی‍ز ‌از ج‍م‍ل‍ه‌ ی‍‍ادم‍‍ان‍‍ه‍‍ا‌ی‌ ت‍‍اری‍خ‍‍ی‌ ‌آن‌ ‌ه‍س‍ت‍ن‍د ک‍ه‌ در ‌ای‍ن‌ ش‍‍ه‍رس‍ت‍‍ان‌ و‌اق‍‍ع‌ در ش‍رق‌ خ‍وزس‍ت‍‍ان‌ ق‍ر‌ار د‌ارن‍د.

ص‍ن‍‍ای‍‍ع‌ دس‍ت‍‍ی‌ خ‍وزس‍ت‍‍ان

******************

ب‍‍ا ت‍وج‍ه‌ ب‍ه‌ پ‍ی‍ش‍ی‍ن‍ه‌ ت‍‍اری‍خ‍‍ی‌ م‍ن‍طق‍ه‌ ز‌اگ‍رس‌ ک‍ه‌ در گ‍ذش‍ت‍ه‌ ‌ه‍‍ا‌ی‌ دور م‍‍ه‍د ت‍م‍دن‌ و ف‍ر‌ه‍ن‍گ‌ ‌ع‍ی‍لام‍ی‍‍ان‌ ب‍وده‌ ، ‌ای‍ن‌ س‍رزم‍ی‍ن‌ پ‍ی‍وس‍ت‍ه‌ ب‍س‍ت‍ر م‍ن‍‍اس‍ب‍‍ی‌ ب‍ر‌ا‌ی‌ رش‍د و ش‍ک‍وف‍‍ای‍‍ی‌ ‌ه‍ن‍ر و ص‍ن‍‍ای‍‍ع‌ دس‍ت‍‍ی‌ در زم‍ی‍ن‍ه‌ ‌ه‍‍ا‌ی‌ م‍خ‍ت‍ل‍ف‌ ب‍ه‌ ش‍م‍‍ار ‌آم‍ده‌ ‌اس‍ت‌ . ‌ه‍م‍چ‍ن‍ی‍ن‌ ت‍‍ع‍دد و ت‍ک‍ث‍ر ق‍وم‍‍ی‌ و ف‍ر‌ه‍ن‍گ‍‍ی‌ م‍ردم‌ خ‍وزس‍ت‍‍ان‌ (ب‍خ‍ت‍ی‍‍اری‍‍ه‍‍ا‌ی‌ س‍‍اک‍ن‌ ش‍م‍‍ال‌ و ش‍رق‌ خ‍وزس‍ت‍‍ان‌ ، ‌ا‌ع‍ر‌اب‌ س‍‍اک‍ن‌ در ج‍ن‍وب‌ و ‌غ‍رب‌ ‌اس‍ت‍‍ان‌ و س‍‍اک‍ن‍‍ان‌ ب‍خ‍ش‍‍ه‍‍ا‌ی‌ م‍رک‍ز‌ی‌ ک‍ه‌ ‌ع‍م‍دت‍‍ا ش‍‍ه‍ر‌ه‍‍ا‌ی‌ ‌ا‌ه‍و‌از، دزف‍ول‌ ، ش‍وش‌ و ش‍وش‍ت‍ر ر‌ا ش‍‍ام‍ل‌ م‍‍ی‌ ش‍ود) م‍وج‍ب‌ ش‍ده‌ ت‍‍ا ص‍ن‍‍ای‍‍ع‌ دس‍ت‍‍ی‌ در خ‍وزس‍ت‍‍ان‌ ‌از ت‍ن‍و‌ع‌ چ‍ش‍م‍گ‍ی‍ر‌ی‌ ب‍رخ‍ورد‌ار ش‍ود. وج‍ود ‌ع‍ش‍‍ای‍ر ک‍وچ‌ رو ک‍ه‌ خ‍ود ح‍‍اف‍ظ ‌ه‍ن‍ر‌ه‍‍ا و ص‍ن‍‍ای‍‍ع‌ دس‍ت‍‍ی‌ خ‍‍اص‌ ‌ه‍س‍ت‍ن‍د م‍وج‍ب‌ ت‍ن‍و‌ع‌ رش‍ت‍ه‌ ‌ه‍‍ا و ن‍ی‍ز ت‍روی‍ج‌ ص‍ن‍‍ای‍‍ع‌ دس‍ت‍‍ی‌ ب‍ه‌ دی‍گ‍ر م‍ن‍‍اطق‌ ش‍ده‌ ‌اس‍ت‌ . ‌از ‌ع‍م‍ده‌ ت‍ری‍ن‌ ص‍ن‍‍ای‍‍ع‌ دس‍ت‍‍ی‌ ر‌ای‍ج‌ در ‌اس‍ت‍‍ان‌ م‍‍ی‌ ت‍و‌ان‌ ب‍ه‌ طور م‍خ‍ت‍ص‍ر ب‍ه‌ م‍و‌ارد زی‍ر ‌اش‍‍اره‌ ک‍رد:

 ک‍پ‍وب‍‍اف‍‍ی‌ : ی‍ک‍‍ی‌ ‌از ص‍ن‍‍ای‍‍ع‌ دس‍ت‍‍ی‌ ب‍وم‍‍ی‌ و خ‍‍اص‌ ‌اس‍ت‍‍ان‌ م‍ح‍ص‍ولات‍‍ی‌ ب‍ه‌ ن‍‍ام‌ ک‍پ‍و م‍‍ی‌ ب‍‍اش‍د ک‍ه‌ ب‍‍ا پ‍ی‍چ‍ش‌ س‍‍اق‍ه‌ ‌ه‍‍ا‌ی‌ م‍رک‍ز‌ی‌ و ج‍و‌ان‌ ن‍خ‍ل‌ ب‍ه‌ دور س‍‍اق‍ه‌ ‌ه‍‍ا‌ی‌ ک‍رت‍ک‌ ش‍ک‍ل‌ م‍‍ی‌ گ‍ی‍رد و ب‍‍ا ن‍ق‍ش‌ ‌ان‍د‌از‌ی‌ ک‍‍ام‍و‌ا‌ه‍‍ا‌ی‌ ‌ال‍و‌ان‌ ، زی‍ب‍‍ای‍‍ی‌ ‌آن‌ چ‍ن‍د ب‍ر‌اب‍ر م‍‍ی‌ ش‍ود. م‍رک‍ز ب‍‍اف‍ت‌ ک‍پ‍و، د‌ه‍س‍ت‍‍ان‌ "ش‍‍ه‍ی‍ون‌ " و‌اق‍‍ع‌ در ش‍‍ه‍رس‍ت‍‍ان‌ دزف‍ول‌ ب‍وده‌ و م‍‍ع‍م‍ولا ب‍ه‌ ش‍ک‍ل‌ س‍ب‍د‌ه‍‍ا‌ی‌ در د‌ار و ب‍دون‌ در ب‍ه‌ ص‍ورت‌ س‍ی‍ن‍‍ی‌ در ‌ان‍د‌ازه‌ ‌ه‍‍ا‌ی‌ م‍خ‍ت‍ل‍ف‌ رن‍گ‍‍ی‌ و س‍‍اده‌ ب‍‍اف‍ت‍ه‌ م‍‍ی‌ ش‍ود.

ح‍ص‍ی‍ر: ح‍ص‍ی‍رب‍‍اف‍‍ی‌ ‌از ق‍دی‍م‍‍ی‌ ت‍ری‍ن‌ ص‍ن‍‍ای‍‍ع‌ دس‍ت‍‍ی‌ و ش‍‍ای‍د ک‍‍ه‍ن‌ ت‍ری‍ن‌ ‌آن‍‍ه‍‍ا در ‌اس‍ت‍‍ان‌ م‍‍ی‌ ب‍‍اش‍د. ‌ای‍ن‌ ‌ه‍ن‍رـ ص‍ن‍‍ع‍ت‌ در خ‍وزس‍ت‍‍ان‌ ب‍س‍ی‍‍ار پ‍ررون‍ق‌ ب‍وده‌ ب‍ه‌ طور‌ی‌ ک‍ه‌ ف‍ر‌آورده‌ ‌ه‍‍ا‌ی‌ ‌آن‌ در ‌ه‍م‍ه‌ ن‍ق‍‍اط ‌ای‍ر‌ان‌ ‌ع‍رض‍ه‌ م‍‍ی‌ ش‍ود. ‌ام‍روز در ن‍ق‍‍اط م‍خ‍ت‍ل‍ف‌ خ‍وزس‍ت‍‍ان‌ ‌ه‍ر ج‍‍ا ک‍ه‌ دس‍ت‍رس‍‍ی‌ ب‍ه‌ ب‍رگ‌ ن‍خ‍ل‌ و ن‍‍ی‌ و ت‍رک‍ه‌ ‌ام‍ک‍‍ان‌ پ‍ذی‍ر ب‍‍اش‍د م‍‍ی‌ ت‍و‌ان‌ ح‍ص‍ی‍رب‍‍اف‍‍ی‌ ر‌ا دی‍د. ش‍‍ه‍ر‌ه‍‍ا‌ی‌ ‌آب‍‍اد‌ان‌ خ‍رم‍ش‍‍ه‍ر، ش‍‍ادگ‍‍ان‌ و دش‍ت‌ ‌آز‌ادگ‍‍ان‌ ‌از م‍ر‌اک‍ز ‌ع‍م‍ده‌ ت‍ول‍ی‍د ‌ای‍ن‌ م‍ح‍ص‍ول‌ ‌اس‍ت‌ .

ق‍‍ال‍‍ی‌ م‍ح‍ل‍‍ی‌ : ن‍و‌ع‍‍ی‌ ق‍‍ال‍‍ی‌ ب‍‍ا ک‍ی‍ف‍ی‍ت‌ ب‍‍الا و ن‍ق‍وش‌ ب‍س‍ی‍‍ار م‍ت‍ن‍و‌ع‌ در ش‍م‍‍ال‌ ‌اس‍ت‍‍ان‌ ت‍وس‍ط زن‍‍ان‌ و دخ‍ت‍ر‌ان‌ ب‍خ‍ت‍ی‍‍ار‌ی‌ ب‍دون‌ ب‍ک‍‍ارگ‍ی‍ر‌ی‌ ن‍ق‍ش‍ه‌ ‌از پ‍ی‍ش‌ طر‌اح‍‍ی‌ ش‍ده‌ و ف‍ق‍ط ب‍‍ا ت‍ک‍ی‍ه‌ ب‍ر ذ‌ه‍ن‌ خ‍لاق‌ ‌آن‍‍ان‌ ت‍ول‍ی‍د م‍‍ی‌ ش‍ود. ن‍ق‍وش‌ ‌ای‍ن‌ ق‍‍ال‍ی‍‍ه‍‍ا ب‍س‍ی‍‍ار م‍ت‍ن‍و‌ع‌ و چ‍ش‍م‌ ن‍و‌از ‌اس‍ت‌ و ‌اک‍ث‍ر ن‍ق‍وش‌ ‌از طب‍ی‍‍ع‍ت‌ و م‍ح‍ی‍ط ‌اطر‌اف‌ زن‍دگ‍‍ی‌ ‌آن‍‍ان‌ م‍‍ان‍ن‍د گ‍ل‌ ، ک‍‍اس‍ه‌ ، م‍‍ا‌ه‍‍ی‌ ، پ‍رو‌ان‍ه‌ ، ش‍‍ان‍ه‌ و... ت‍ش‍ک‍ی‍ل‌ م‍‍ی‌ گ‍ردد. ش‍‍ه‍ر‌ه‍‍ا‌ی‌ م‍س‍ج‍د س‍ل‍ی‍م‍‍ان‌ ، ‌ان‍دی‍م‍ش‍ک‌ و ‌ای‍ذه‌ ‌از م‍ر‌اک‍ز ت‍ول‍ی‍د ‌ای‍ن‌ م‍ح‍ص‍ول‌ م‍‍ی‌ ب‍‍اش‍د.

گ‍ل‍ی‍م‌ : ‌ه‍ف‍ت‍گ‍ل‌ ی‍ک‍‍ی‌ ‌از ب‍خ‍ش‍‍ه‍‍ا‌ی‌ ش‍‍ه‍رس‍ت‍‍ان‌ ر‌ام‍‍ه‍رم‍ز ‌از م‍ن‍‍اطق‌ ‌ع‍م‍ده‌ ت‍ول‍ی‍د گ‍ل‍ی‍م‌ در ‌اس‍ت‍‍ان‌ ‌اس‍ت‌ ک‍ه‌ ‌اک‍ث‍ر ب‍‍اف‍ن‍دگ‍‍ان‌ ‌آن‌ ت‍رک‌ زب‍‍ان‌ و ‌از ‌ع‍ش‍‍ای‍ر ق‍ش‍ق‍‍ای‍‍ی‌ ‌ه‍س‍ت‍ن‍د.

‌اح‍ر‌ام‍‍ی‌ : ‌اح‍ر‌ام‍‍ی‌ (س‍ج‍‍اده‌ ) ن‍و‌ع‍‍ی‌ زی‍ر‌ان‍د‌از م‍ح‍س‍وب‌ م‍‍ی‌ ش‍ود ک‍ه‌ درق‍دی‍م‌ ب‍ه‌ ‌ع‍ن‍و‌ان‌ س‍ج‍‍اده‌ ن‍م‍‍از و در ‌اب‍‍ع‍‍اد م‍ح‍دود 90 در70 س‍‍ان‍ت‍‍ی‌ م‍ت‍ر ت‍ول‍ی‍د م‍‍ی‌ ش‍ده‌ ‌ام‍‍ا ‌اک‍ن‍ون‌ در ‌اب‍‍ع‍‍اد م‍خ‍ت‍ل‍ف‌ ب‍‍اف‍ت‍ه‌ م‍‍ی‌ ش‍ود و گ‍‍اه‌ ب‍‍اف‍ت‌ ‌آن‌ ت‍‍ا طول‌ س‍ه‌ م‍ت‍ر ب‍ه‌ ‌ع‍ن‍و‌ان‌ ک‍ن‍‍اره‌ ی‍‍ا روژل‍ه‌ ‌ا‌ی‌ ‌ه‍م‌ س‍ف‍‍ارش‌ د‌اده‌ م‍‍ی‌ ش‍ود. ب‍ه‌ طور ک‍ل‍‍ی‌ ب‍‍اف‍ت‌ ‌اح‍ر‌ام‍‍ی‌ در خ‍وزس‍ت‍‍ان‌ ‌از س‍‍اب‍ق‍ه‌ دی‍ری‍ن‍ه‌ ‌ا‌ی‌ ب‍رخ‍ورد‌ار ب‍وده‌ و ب‍ررو‌ی‌ د‌ار‌ه‍‍ا‌ی‌ س‍ن‍ت‍‍ی‌ دوورد‌ی‌ ت‍ول‍ی‍د م‍‍ی‌ ش‍ود. م‍و‌اد ‌اول‍ی‍ه‌ ‌آن‌ ر‌ا ن‍خ‌ پ‍ن‍ب‍ه‌ و پ‍ش‍م‌ ت‍ش‍ک‍ی‍ل‌ م‍‍ی‌ د‌ه‍د و م‍ر‌اک‍ز ب‍‍اف‍ت‌ ‌اح‍ر‌ام‍‍ی‌ در ش‍‍ه‍رس‍ت‍‍ان‍‍ه‍‍ا‌ی‌ ش‍وش‍ت‍ر دزف‍ول‌ و ب‍‍ه‍ب‍‍ه‍‍ان‌ ‌اس‍ت‌ .

گ‍ی‍وه‌ : گ‍ی‍وه‌ ، پ‍‍اپ‍وش‍‍ی‌ ‌اس‍ت‌ ب‍س‍ی‍‍ار س‍ب‍ک‌ و ر‌اح‍ت‌ ک‍ه‌ ت‍ول‍ی‍د ‌آن‌ در ش‍‍ه‍رس‍ت‍‍ان‍‍ه‍‍ا‌ی‌ دزف‍ول‌ ، ب‍‌ه‍ب‍‍ه‍‍ان‌ و ش‍وش‍ت‍ر رو‌اج‌ د‌اش‍ت‍ه‌ و م‍و‌اد ‌اول‍ی‍ه‌ ‌آن‌ چ‍رم‌ ، پ‍ن‍ب‍ه‌ و ن‍خ‌ ت‍‍اب‍ی‍ده‌ و پ‍‍ارچ‍ه‌ ن‍‍ازک‌ ن‍خ‍‍ی‌ ، ک‍ت‍ی‍ر‌ا، پ‍وس‍ت‌ دب‍‍ا‌غ‍‍ی‌ ش‍ده‌ ، م‍و‌ی‌ ب‍ز و چ‍س‍ب‌ ‌اس‍ت‌ ک‍ه‌ ب‍‍ا ‌اب‍ز‌ار س‍ن‍د‌ان‌ چ‍وب‍‍ی‌ ، م‍ش‍ت‍ه‌ ، درف‍ش‌ ، چ‍س‍ن‍‍ی‌ ، دو‌اگ‍ی‍ر، چ‍‍اق‍و، پ‍ر‌از و... ت‍ول‍ی‍د م‍‍ی‌ ش‍ود.

ن‍س‍‍اج‍‍ی‌ س‍ن‍ت‍‍ی‌ : ن‍س‍‍اج‍‍ی‌ س‍ن‍ت‍‍ی‌ در ‌اس‍ت‍‍ان‌ خ‍وزس‍ت‍‍ان‌ ب‍وی‍ژه‌ در ش‍‍ه‍ر‌ه‍‍ا‌ی‌ ش‍وش‍ت‍ر ودزف‍ول‌ ‌از ق‍دم‍ت‌ ب‍س‍ی‍‍ار ب‍‍الای‍‍ی‌ ب‍رخ‍ورد‌ار ب‍وده‌ ت‍‍ا ب‍د‌ان‍ج‍‍ا ک‍ه‌ ق‍زب‍‍اف‍‍ی‌ (‌اب‍ری‍ش‍م‌ ب‍‍اف‍‍ی‌ ) در ش‍‍ه‍رس‍ت‍‍ان‌ ش‍وش‍ت‍ر ب‍ه‌ گ‍ذش‍ت‍ه‌ ‌ه‍‍ا‌ی‌ ب‍س‍ی‍‍ار دور ب‍‍از م‍‍ی‌ گ‍ردد. ب‍ه‌ طور‌ی‌ ک‍ه‌ پ‍‍ارچ‍ه‌ پ‍وش‍ش‌ خ‍‍ان‍ه‌ ک‍‍ع‍ب‍ه‌ ‌از دی‍ب‍‍ا‌ی‌ ش‍وش‍ت‍ر ت‍‍ه‍ی‍ه‌ م‍‍ی‌ ش‍ده‌ ک‍ه‌ ب‍ه‌ ص‍ورت‌ دوورد‌ی‌ و چ‍‍ه‍‍ارورد‌ی‌ ب‍‍اف‍ت‍ه‌ م‍‍ی‌ ش‍ود. ‌از ‌ع‍م‍ده‌ م‍ح‍ص‍ولات‌ ‌ای‍ن‌ رش‍ت‍ه‌ ج‍‍اج‍ی‍م‌ ، زی‍ل‍و، م‍وج‌ ، م‍ل‍ح‍ف‍ه‌ و ‌ان‍و‌ا‌ع‌ م‍ن‍س‍وج‍‍ات‌ ‌اس‍ت‌ . ‌

ع‍ب‍‍ا: م‍رک‍ز ب‍‍اف‍ت‌ ‌ع‍ب‍‍ا در ش‍‍ه‍رس‍ت‍‍ان‌ و ‌از ق‍دم‍ت‌ ب‍‍الای‍‍ی‌ در ‌ای‍ن‌ زم‍ی‍ن‍ه‌ ب‍رخ‍ورد‌ار ‌اس‍ت‌ . م‍‍ع‍روف‍ی‍ت‌ ‌ع‍ب‍‍ا‌ی‌ ب‍‍ه‍ب‍‍ه‍‍ان‌ م‍دی‍ون‌ ک‍ی‍ف‍ی‍ت‌ ب‍‍الا در ب‍‍اف‍ت‌ و م‍و‌اد ‌اول‍ی‍ه‌ ‌آن‌ م‍‍ی‌ ب‍‍اش‍د. ‌ع‍ب‍‍ا در ب‍‍ه‍ب‍‍ه‍‍ان‌ ‌از پ‍ش‍م‌ ش‍ت‍ر و ن‍ی‍ز ‌از پ‍ش‍م‌ ن‍ژ‌اد خ‍‍اص‍‍ی‌ ‌از گ‍وس‍ف‍ن‍د ‌ع‍رب‍‍ی‌ ب‍‍اف‍ت‍ه‌ م‍‍ی‌ ش‍ود و ب‍ج‍ز ب‍‍از‌ار‌ه‍‍ا‌ی‌ د‌اخ‍ل‍‍ی‌ ب‍ه‌ ک‍ش‍ور‌ه‍‍ا‌ی‌ ح‍وزه‌ خ‍ل‍ی‍ج‌ ف‍‍ارس‌ ن‍ی‍ز ص‍‍ادر م‍‍ی‌ ش‍ود.

ت‍ول‍ی‍د‌ات‌ ‌ع‍ش‍‍ای‍ر‌ی‌ : وری‍س‌ ب‍‍اف‍‍ی‌ (ک‍‍ارت‍‍ی‌ )، خ‍ورج‍ی‍ن‌ ، چ‍وق‍‍ا، ح‍ور، ت‍وب‍ره‌ ، ج‍ل‌ م‍‍ه‍ده‌ و... ‌از ‌ان‍و‌ا‌ع‌ ب‍‍اف‍ت‍ه‌ ‌ه‍‍ا‌ی‌ ‌ع‍ش‍‍ای‍ر ‌اس‍ت‌ . ‌ای‍ن‌ ب‍‍اف‍ت‍ه‌ ‌ه‍‍ا ک‍ه‌ ب‍ی‍ش‌ ‌از 10 ن‍و‌ع‌ م‍ح‍ص‍ول‌ ر‌ا ش‍‍ام‍ل‌ م‍‍ی‌ ش‍ود ‌ع‍م‍دت‍‍ا ت‍وس‍ط ‌ع‍ش‍‍ای‍ر ب‍خ‍ت‍ی‍‍ار‌ی‌ در ش‍م‍‍ال‌ خ‍وزس‍ت‍‍ان‌ در د‌ام‍ن‍ه‌ ‌ه‍‍ا‌ی‌ ج‍ب‍‍ال‌ ز‌اگ‍رس‌ ت‍ول‍ی‍د م‍‍ی‌ ش‍ود و ت‍م‍‍ام‍‍ی‌ م‍ر‌اح‍ل‌ پ‍ش‍م‌ چ‍ی‍ن‍‍ی‌ ، پ‍ش‍م‌ ری‍س‍‍ی‌ ، رن‍گ‍رز‌ی‌ ت‍‍ا م‍رح‍ل‍ه‌ ب‍‍اف‍ت‌ ‌آن‍‍ه‍‍ا ت‍وس‍ط خ‍ود ‌ع‍ش‍‍ای‍ر ص‍ورت‌ م‍‍ی‌ گ‍ی‍رد.

خ‍ر‌اط‍ی‌ : م‍رک‍ز ‌ه‍ن‍ر- ص‍ن‍‍ع‍ت‌ خ‍ر‌اط‍ی‌ خ‍وزس‍ت‍‍ان‌ ، ش‍‍ه‍رس‍ت‍‍ان‌ دزف‍ول‌ ‌اس‍ت‌ ک‍ه‌ ‌از ق‍دم‍ت‌ زی‍‍اد‌ی‌ ب‍رخ‍ورد‌ار م‍‍ی‌ ب‍‍اش‍د و ت‍ول‍ی‍د‌ات‌ ‌آن‌ در ب‍‍از‌ار ق‍دی‍م‌ دزف‍ول‌ ک‍‍ام‍لا ر‌ای‍ج‌ ‌اس‍ت‌ . م‍ح‍ص‍ولات‌ زی‍ب‍‍ای‍‍ی‌ ‌از ق‍ب‍ی‍ل‌ م‍ب‍ل‍م‍‍ان‌ ، ج‍‍ال‍ب‍‍اس‍‍ی‌ ، ق‍ل‍ی‍‍ان‌ ، گ‍‍ه‍و‌اره‌ ، س‍ب‍د‌ه‍‍ا‌ی‌ ن‍گ‍‍ه‍د‌ار‌ی‌ م‍ج‍لات‌ و روزن‍‍ام‍ه‌ ، م‍ی‍ل‌ زورخ‍‍ان‍ه‌ ، ج‍‍اک‍ف‍ش‍‍ی‌ ، ظروف‌ م‍خ‍ت‍ل‍ف‌ و ق‍ط‍ع‍‍ات‌ ظری‍ف‌ ‌ه‍ن‍ر‌ی‌ ‌از ‌ع‍م‍ده‌ ت‍ول‍ی‍د‌ات‌ ‌ای‍ن‌ ‌ه‍ن‍ر- ص‍ن‍‍ع‍ت‌ م‍ح‍س‍وب‌ م‍‍ی‌ ش‍ود. م‍و‌اد ‌اول‍ی‍ه‌ ‌ای‍ن‌ رش‍ت‍ه‌ ‌ان‍و‌ا‌ع‌ چ‍وب‌ ب‍وی‍ژه‌ چ‍وب‍‍ی‌ ب‍ه‌ ن‍‍ام‌ "ج‍‍غ‌ " ‌اس‍ت‌ .

م‍ح‍رق‌ : ق‍دم‍ت‌ م‍ح‍رق‍ک‍‍ار‌ی‌ در‌اس‍ت‍‍ان‌ خ‍وزس‍ت‍‍ان‌ زی‍‍اد ن‍ی‍س‍ت‌ و رش‍ت‍ه‌ ‌ا‌ی‌ ج‍و‌ان‌ م‍ح‍س‍وب‌ م‍‍ی‌ ش‍ود ‌ام‍‍ا ب‍ه‌ دل‍ی‍ل‌ ف‍ر‌او‌ان‍‍ی‌ م‍و‌اد ‌اول‍ی‍ه‌ ‌آن‌ در ‌اس‍ت‍‍ان‌ ، گ‍س‍ت‍رش‌ وس‍ی‍‍ع‍‍ی‌ پ‍ی‍د‌ا ک‍رده‌ و ‌ه‍م‌ ‌اک‍ن‍ون‌ در ‌اک‍ث‍ر ش‍‍ه‍رس‍ت‍‍ان‍‍ه‍‍ا و درم‍ر‌اک‍ز ‌آم‍وزش‌ ص‍ن‍‍ای‍‍ع‌ دس‍ت‍‍ی‌ ‌اس‍ت‍‍ان‌ ب‍ه‌ ‌ع‍لاق‍ه‌ م‍ن‍د‌ان‌ ‌آم‍وزش‌ د‌اده‌ م‍‍ی‌ ش‍ود. م‍ح‍رق‌ ک‍‍ار‌ی‌ ش‍ب‍‍ا‌ه‍ت‌ زی‍‍اد‌ی‌ ب‍ه‌ م‍‍ع‍رق‌ چ‍وب‌ د‌ارد ب‍‍ا‌ای‍ن‌ ت‍ف‍‍اوت‌ ک‍ه‌ ت‍‍اب‍ل‍و‌ه‍‍ا‌ی‌ م‍ح‍رق‌ ، س‍‍اده‌ ت‍ر و س‍ری‍‍ع‌ ت‍ر ‌از ت‍‍اب‍ل‍و‌ه‍‍ا‌ی‌ م‍‍ع‍رق‌ س‍‍اخ‍ت‍ه‌ م‍‍ی‌ ش‍ود. م‍و‌اد ‌اول‍ی‍ه‌ ‌ای‍ن‌ ‌ه‍ن‍ر، س‍‍اق‍ه‌ ج‍و و گ‍ن‍دم‌ ‌اس‍ت‌ ک‍ه‌ ب‍‍ا ت‍ک‍ن‍ی‍ک‍‍ی‌ ب‍س‍ی‍‍ار س‍‍اده‌ ب‍ررو‌ی‌ زم‍ی‍ن‍ه‌ پ‍‍ارچ‍ه‌ ‌ا‌ی‌ ی‍‍ا س‍طوح‌ ص‍‍اف‌ چ‍س‍ب‍‍ان‍ده‌ م‍‍ی‌ ش‍ود.

ورش‍و: ورش‍وس‍‍از‌ی‌ دزف‍ول‌ ک‍ه‌ ‌از ن‍ظر ‌ا‌ه‍م‍ی‍ت‌ ، دوم‍ی‍ن‌ رت‍ب‍ه‌ ک‍ش‍ور ر‌ا د‌ار‌اس‍ت‌ ب‍‍ا ظروف‌ ب‍س‍ی‍‍ار م‍ت‍ن‍و‌ع‌ و ک‍‍ارب‍رد‌ی‌ ‌از‌ا‌ه‍م‍ی‍ت‌ وی‍ژه‌ ‌ا‌ی‌ ب‍رخ‍ورد‌ار ‌اس‍ت‌ . س‍م‍‍اور، ق‍ل‍ی‍‍ان‌ ، پ‍‍ارچ‌ و ل‍ی‍و‌ان‌ ، گ‍لاب‌ پ‍‍اش‌ ، ت‍ن‍گ‌ و ق‍دح‌ ، ‌آف‍ت‍‍اب‍ه‌ و ل‍گ‍ن‌ ‌از م‍ت‍د‌اول‌ ت‍ری‍ن‌ ت‍ول‍ی‍د‌ات‌ ‌ای‍ن‌ رش‍ت‍ه‌ ب‍ه‌ ش‍م‍‍ار م‍‍ی‌ ‌آی‍د.

م‍ی‍ن‍‍اک‍‍ار‌ی‌ : م‍ی‍ن‍‍اک‍‍ار‌ی‌ رو‌ی‌ طلا ‌از ‌ه‍ن‍ر‌ه‍‍ا‌ی‌ خ‍‍اص‌ ‌اس‍ت‍‍ان‌ ‌اس‍ت‌ ک‍ه‌ ت‍وس‍ط ص‍‍اب‍ئ‍ی‍ن‌ م‍ن‍د‌ای‍‍ی‌ - پ‍ی‍رو‌ان‌ ح‍ض‍رت‌ ی‍ح‍ی‍‍ی‌ (‌ع‌ )- در‌اس‍ت‍‍ان‌ ‌ان‍ج‍‍ام‌ م‍‍ی‌ ش‍ود. ت‍‍ع‍د‌اد‌ی‌ ‌از ‌ه‍ن‍رم‍ن‍د‌ان‌ ‌ای‍ن‌ رش‍ت‍ه‌ در ‌اس‍ت‍‍ان‌ ‌آو‌ازه‌ ج‍‍ه‍‍ان‍‍ی‌ د‌ارن‍د و ‌آث‍‍ارش‍‍ان‌ م‍ن‍ح‍ص‍رب‍ه‌ ف‍رد ‌اس‍ت‌ . ‌آن‍‍ان‌ ب‍‍اظر‌اف‍ت‌ خ‍‍اص‍‍ی‌ ن‍ق‍ش‍‍ه‍‍ا‌ی‌ ن‍خ‍ل‌ و ق‍‍ای‍ق‌ رو‌ان‌ ب‍ررو‌ی‌ ک‍‍ارون‌ و ک‍‍ارو‌ان‍‍ه‍‍ا‌ی‌ ش‍ت‍ر ر‌ا ب‍ر رو‌ی‌ م‍ی‍ن‍‍ا‌ی‌ ری‍خ‍ت‍ه‌ ش‍ده‌ ب‍ر ق‍ط‍ع‍‍ات‌ طلا در‌آورده‌ و دس‍ت‍ب‍ن‍د، ح‍م‍‍ای‍ل‌ ، گ‍ردن‌ ب‍ن‍د و س‍ی‍ن‍ه‌ ری‍ز، گ‍وش‍و‌اره‌ و ‌ان‍گ‍ش‍ت‍ر ب‍ه‌ ی‍‍ادگ‍‍ار م‍‍ی‌ ن‍گ‍‍ارن‍د. ‌ای‍ن‌ ‌آث‍‍ار ‌ع‍لاوه‌ ب‍ر ج‍ن‍ب‍ه‌ ‌اق‍ت‍ص‍‍اد‌ی‌ ، د‌ار‌ا‌ی‌ ‌ارزش‌ ‌ه‍ن‍ر‌ی‌ ب‍س‍ی‍‍ار ب‍‍الای‍‍ی‌ ‌ه‍س‍ت‍ن‍د.

موسیقی

*******

خ‍وزس‍ت‍‍ان‌ س‍رزم‍ی‍ن‌ چ‍‍ه‍‍ار ف‍ص‍ل‌ ، م‍ی‍ن‍ی‍‍ات‍ور ت‍ن‍و‌ع‌ ق‍وم‍‍ی‌ در ک‍ش‍ور ‌اس‍ت‌ ک‍ه‌ م‍ح‍ل‌ ت‍لاق‍‍ی‌ ف‍ر‌ه‍ن‍گ‍‍ه‍‍ا‌ی‌ م‍خ‍ت‍ل‍ف‍‍ی‌ ‌اس‍ت‌ ک‍ه‌ در ‌ع‍ی‍ن‌ ت‍‍اث‍ی‍ر پ‍ذی‍ر‌ی‌ م‍ت‍ق‍‍اب‍ل‌ ، ‌ه‍ری‍ک‌ ن‍م‍ود خ‍‍اص‌ خ‍ود ر‌ا ح‍ف‍ظ ک‍رده‌ ‌ان‍د. م‍وس‍ی‍ق‍‍ی‌ ن‍ی‍ز ی‍ک‍‍ی‌ ‌از ش‍‍اخ‍ص‍‍ه‍‍ا‌ی‌ م‍‍ع‍رف‌ ‌ای‍ن‌ ق‍وم‍ی‍ت‍‍ه‍‍اس‍ت‌ ک‍ه‌ در ‌ه‍ر م‍ن‍طق‍ه‌ و ق‍وم‍ی‍ت‌ ‌از ‌اس‍ت‍‍ان‌ ، ص‍ورت‌ وی‍ژه‌ ‌ا‌ی‌ د‌ارد. در م‍ن‍‍اطق‌ ‌ع‍رب‌ ن‍ش‍ی‍ن‌ و در م‍ی‍‍ان‌ ق‍وم‌ ‌ع‍رب‌ ، م‍وس‍ی‍ق‍‍ی‌ ب‍ی‍ش‍ت‍ر م‍ت‍‍اث‍ر ‌از م‍ق‍‍ام‍‍ه‍‍ا‌ی‌ ‌ع‍رب‍‍ی‌ و ش‍ب‍‍ا‌ه‍ت‌ خ‍‍اص‍‍ی‌ ب‍ه‌ م‍وس‍ی‍ق‍‍ی‌ م‍ق‍‍ام‍‍ی‌ ج‍ن‍وب‌ ‌ع‍ر‌اق‌ د‌ارد. درم‍ی‍‍ان‌ ق‍وم‌ ب‍خ‍ت‍ی‍‍ار‌ی‌ م‍وس‍ی‍ق‍‍ی‌ ج‍‍ای‍گ‍‍اه‌ خ‍‍اص‍‍ی‌ د‌ارد و در ‌آی‍ی‍ن‍‍ه‍‍ا‌ی‌ ش‍‍اد‌ی‌ و م‍‍ات‍م‌ ، ن‍و‌ازن‍دگ‍‍ان‌ س‍‍از‌ه‍‍ا‌ی‌ م‍ح‍ل‍‍ی‌ ح‍ض‍ور‌ی‌ م‍ش‍‍ه‍ود د‌ارن‍د. م‍وس‍ی‍ق‍‍ی‌ ب‍خ‍ت‍ی‍‍ار‌ی‌ م‍‍ان‍ن‍د دی‍گ‍ر م‍وس‍ی‍ق‍‍ی‌ ‌ه‍‍ا‌ی‌ م‍ح‍ل‍‍ی‌ ‌از س‍‍ادگ‍‍ی‌ خ‍‍اص‍‍ی‌ ب‍رخ‍ورد‌ار ‌اس‍ت‌ ‌ام‍‍ا وج‍ه‌ ت‍ش‍‍اب‍ه‌ و ت‍ف‍‍اوت‍‍ه‍‍ا‌ی‌ زی‍‍اد‌ی‌ ب‍‍ا دی‍گ‍ر م‍وس‍ی‍ق‍‍ی‌ ‌ه‍‍ا‌ی‌ م‍ح‍ل‍‍ی‌ د‌ارد. م‍‍ه‍م‍ت‍ر ‌ای‍ن‍ک‍ه‌ س‍‍اخ‍ت‍‍ار م‍وس‍ی‍ق‍‍ی‌ ب‍خ‍ت‍ی‍‍ار‌ی‌ ب‍‍ا م‍وس‍ی‍ق‍‍ی‌ س‍ن‍ت‍‍ی‌ ن‍ی‍ز ت‍ف‍‍اوت‌ چ‍ش‍م‍گ‍ی‍ر د‌ارد. وج‍ه‌ ت‍ش‍‍اب‍ه‌ ‌آن‌ ب‍‍ا دی‍گ‍ر م‍وس‍ی‍ق‍‍ی‌ ‌ه‍‍ا‌ی‌ م‍ح‍ل‍‍ی‌ در س‍‍ادگ‍‍ی‌ ن‍‍غ‍م‍‍ات‌ و ‌اس‍ت‍ف‍‍اده‌ ‌از دس‍ت‍گ‍‍ا‌ه‍‍ه‍‍ا و م‍‍ای‍ه‌ ‌ه‍‍ا‌ی‌ ‌ای‍ر‌ان‍‍ی‌ ‌اس‍ت‌ و ت‍ف‍‍اوت‌ ‌آن‌ ‌از ن‍ظر ن‍و‌ع‌ گ‍وی‍ش‌ و ش‍ی‍وه‌ ق‍ر‌ائ‍ت‌ ‌آو‌از‌ه‍‍اس‍ت‌ . خ‍و‌ان‍ن‍ده‌ ن‍ی‍ز در س‍‍اخ‍ت‍‍ار م‍وس‍ی‍ق‍‍ی‌ ب‍خ‍ت‍ی‍‍ار‌ی‌ ح‍‍ائ‍ز ‌ا‌ه‍م‍ی‍ت‌ ‌اس‍ت‌ ب‍ه‌ طور‌ی‌ ک‍ه‌ ب‍‍ع‍د ‌از م‍ق‍دم‍ه‌ م‍وس‍ی‍ق‍‍ی‌ ت‍وس‍ط ن‍و‌ازن‍ده‌ ، ‌ای‍ن‌ ص‍د‌ا‌ی‌ خ‍وش‌ ‌آو‌از ‌اس‍ت‌ ک‍ه‌ س‍‍اخ‍ت‍‍ار م‍وس‍ی‍ق‍‍ی‌ ر‌ا ن‍ش‍‍ان‌ د‌اده‌ و ت‍ک‍م‍ی‍ل‌ م‍‍ی‌ ک‍ن‍د. گ‍روه‌ خ‍و‌ان‍‍ی‌ ن‍ی‍ز در م‍وس‍ی‍ق‍‍ی‌ ب‍خ‍ت‍ی‍‍ار‌ی‌ ق‍‍اب‍ل‌ ت‍وج‍ه‌ ‌اس‍ت‌ زی‍ر‌ا ب‍س‍ی‍‍ار‌ی‌ ‌از ق‍ط‍ع‍‍ات‌ ش‍‍اد "دو‌ال‍ل‍‍ی‌ " ت‍وس‍ط خ‍و‌ان‍ن‍ده‌ گ‍روه‌ ک‍ر ‌اج‍ر‌ا م‍‍ی‌ ش‍ود و م‍‍ع‍م‍ولا خ‍و‌ان‍ن‍دگ‍‍ان‌ گ‍رو‌ه‍‍ی‌ ق‍ط‍ع‍ه‌ ش‍‍ع‍ر ک‍وچ‍ک‍‍ی‌ ر‌ا م‍‍اب‍ی‍ن‌ ‌ه‍ر ب‍ی‍ت‌ ی‍‍ا م‍ص‍ر‌ع‌ ت‍ک‍ر‌ار م‍‍ی‌ ک‍ن‍ن‍د. ب‍ه‌ ‌ه‍رح‍‍ال‌ ب‍‍ای‍د ‌اش‍‍اره‌ ک‍رد ک‍ه‌ گ‍وش‍ه‌ ‌ه‍‍ای‍‍ی‌ ن‍ی‍ز درم‍وس‍ی‍ق‍‍ی‌ ب‍خ‍ت‍ی‍‍ار‌ی‌ ‌ه‍م‍‍ان‍ن‍د گ‍وش‍ه‌ ‌اول‌ ودوم‌ خ‍س‍روش‍ی‍ری‍ن‌ وج‍ودد‌ارن‍د ک‍ه‌ ک‍‍ام‍لا ب‍‍ا م‍ق‍‍ام‍‍ه‍‍ا‌ی‌ م‍وس‍ی‍ق‍‍ی‌ س‍ن‍ت‍‍ی‌ م‍‍ان‌ م‍ت‍ف‍‍اوت‌ ‌اس‍ت‌ . ‌ان‍و‌ا‌ع‌ م‍وس‍ی‍ق‍‍ی‌ ب‍خ‍ت‍ی‍‍ار‌ی‌ ش‍‍ام‍ل‌ ‌آ‌ه‍ن‍گ‍‍ه‍‍ا و ‌آو‌از‌ه‍‍ا‌ی‌ ش‍‍اد دو‌ال‍ل‍‍ی‌ ،م‍وس‍ی‍ق‍‍ی‌ چ‍پ‌ ی‍‍ا ‌ع‍ز‌ا،م‍وس‍ی‍ق‍‍ی‌ ح‍م‍‍اس‍‍ی‌ ،م‍وس‍ی‍ق‍‍ی‌ ت‍‍غ‍زل‍‍ی‌ ی‍‍ا ‌ع‍‍اش‍ق‍‍ان‍ه‌ ، م‍وس‍ی‍ق‍‍ی‌ گ‍ون‍‍اگ‍ون‌ (ش‍‍ام‍ل‌ م‍وس‍ی‍ق‍‍ی‌ ب‍‍ارش‌ ب‍‍ار‌ان‌ ،ب‍رزگ‍ر‌ی‌ ،خ‍رم‍ن‌ ک‍وب‍‍ی‌ ،لالای‍‍ی‌ ، ک‍وچ‌ و...‌اس‍ت‌ . د‌ه‍ل‌ (ی‍ک‌ س‍‍از ک‍وب‍ش‍‍ی‌ ‌اس‍ت‍و‌ان‍ه‌ ‌ا‌ی‌ ش‍ک‍ل‌ ک‍ه‌ ب‍‍ا چ‍وب‌ خ‍ی‍زر‌ان‌ ن‍و‌اخ‍ت‍ه‌ م‍‍ی‌ ش‍ود)، ک‍رن‍‍ا(KARNA )،س‍رن‍‍ا(SORNA) ون‍‍ی‌ ش‍ی‍ت‌ (NEYSHIT )، ن‍‍ی‌ ‌ه‍ف‍ت‌ ب‍ن‍د وک‍م‍‍ان‍چ‍ه‌ ‌از س‍‍از‌ه‍‍ا‌ی‌ م‍ح‍ل‍‍ی‌ م‍ورد ‌اس‍ت‍ف‍‍اده‌ در م‍وس‍ی‍ق‍‍ی‌ ب‍خ‍ت‍ی‍‍ار‌ی‌ ‌اس‍ت‌ . در زم‍ی‍ن‍ه‌ م‍وس‍ی‍ق‍‍ی‌ ش‍وش‍ت‍ر‌ی‌ و دزف‍ول‍‍ی‌ (ش‍م‍‍ال‌ ‌اس‍ت‍‍ان‌ ) ن‍ی‍ز ب‍‍ای‍د گ‍ف‍ت‌ ک‍ه‌ م‍وس‍ی‍ق‍‍ی‌ ‌ای‍ن‌ م‍ن‍طق‍ه‌ ن‍ی‍ز م‍‍ان‍ن‍د م‍وس‍ی‍ق‍‍ی‌ ‌ه‍‍ا‌ی‌ م‍ح‍ل‍‍ی‌ ‌ای‍ر‌ان‌ ب‍رپ‍‍ای‍ه‌ م‍وس‍ی‍ق‍‍ی‌ ‌آو‌از‌ی‌ ش‍ک‍ل‌ گ‍رف‍ت‍ه‌ ‌اس‍ت‌ و ن‍م‍ود ‌ع‍ی‍ن‍‍ی‌ ‌آن‌ ر‌ا م‍‍ی‌ ت‍و‌ان‌ درم‍ر‌اس‍م‌ ت‍‍ع‍زی‍ه‌ ، ‌ع‍روس‍‍ی‌ و ک‍‍ار دی‍د. ش‍‍ه‍ر‌ه‍‍ا‌ی‌ دزف‍ول‌ و ش‍وش‍ت‍ر ب‍ه‌ خ‍‍اطر ب‍‍اف‍ت‌ ف‍ر‌ه‍ن‍گ‍‍ی‌ خ‍ود ک‍ه‌ ب‍ی‍ش‍ت‍ر رن‍گ‌ و ب‍و‌ی‌ م‍ذ‌ه‍ب‍‍ی‌ در‌آن‌ م‍ش‍‍ا‌ه‍ده‌ م‍‍ی‌ ش‍ود ن‍م‍‍ی‌ ت‍و‌ان‍س‍ت‍ه‌ م‍وس‍ی‍ق‍‍ی‌ س‍‍از‌ی‌ ر‌ا ب‍ه‌ س‍‍ادگ‍‍ی‌ پ‍ذی‍ر‌ا ب‍‍اش‍د ب‍ه‌ ‌ه‍م‍ی‍ن‌ دل‍ی‍ل‌ ‌اس‍‍اس‌ س‍‍اخ‍ت‍‍ار م‍وس‍ی‍ق‍ی‍‍ای‍‍ی‌ ‌ای‍ن‌ دو ش‍‍ه‍ر ر‌ا ب‍‍ای‍د درم‍وس‍ی‍ق‍‍ی‌ ‌آو‌از‌ی‌ ج‍س‍ت‍ج‍و ک‍رد. درم‍وس‍ی‍ق‍‍ی‌ ‌ای‍ن‌ دو م‍ن‍طق‍ه‌ ب‍ی‍ش‌ ‌از 50 گ‍وش‍ه‌ ‌آو‌از‌ی‌ ب‍وده‌ ‌اس‍ت‌ ک‍ه‌ ‌اک‍ن‍ون‌ ک‍م‍ت‍ر ک‍س‍‍ی‌ ت‍م‍‍ام‌ ‌ای‍ن‌ گ‍وش‍ه‌ ‌ه‍‍ا ر‌ا ب‍ه‌ خ‍‍اطر د‌ارد.س‍‍اخ‍ت‍‍ار م‍وس‍ی‍ق‍‍ای‍‍ی‌ ‌ای‍ن‌ گ‍وش‍ه‌ ‌ه‍‍ا م‍ب‍ت‍ن‍‍ی‌ ب‍ر م‍وس‍ی‍ق‍‍ی‌ ک‍ن‍ون‍‍ی‌ ‌ای‍ر‌ان‌ ‌اس‍ت‌ ب‍‍ا ‌ان‍دک‍‍ی‌ ت‍‍غ‍ی‍ی‍ر در ‌اد‌ا‌ی‌ ت‍زی‍ی‍ن‌ ‌ه‍‍ا و ت‍ح‍ری‍ر‌ه‍‍ا ب‍ه‌ گ‍ون‍ه‌ ‌ا‌ی‌ ک‍ه‌ خ‍و‌ان‍ن‍دگ‍‍ان‌ دزف‍ول‌ و ش‍وش‍ت‍ر ل‍‍ه‍ج‍ه‌ خ‍‍اص‍‍ی‌ درخ‍و‌ان‍دن‌ ‌آو‌از‌ه‍‍ا‌ی‌ ‌ای‍ن‌ م‍ن‍طق‍ه‌ د‌ارن‍د. ‌اش‍‍ع‍‍ار ‌آو‌از‌ه‍‍ا‌ی‌ ‌ای‍ن‌ م‍ن‍طق‍ه‌ ‌ا‌غ‍ل‍ب‌ م‍ض‍‍ام‍ی‍ن‍‍ی‌ زم‍ی‍ن‍‍ی‌ د‌ارن‍د ول‍‍ی‌ ‌ای‍ن‌ ‌اش‍‍ع‍‍ار س‍‍اده‌ د‌ار‌ا‌ی‌ چ‍ن‍‍ان‌ ح‍س‍‍ی‌ ‌اس‍ت‌ ک‍ه‌ ن‍‍اخ‍ود‌آگ‍‍اه‌ ‌ان‍س‍‍ان‌ ر‌ا ب‍ه‌ س‍و‌ی‌ ب‍زرگ‍‍ی‌ م‍‍ع‍ب‍ود و ‌ع‍ظم‍ت‌ ‌ع‍ش‍ق‌ ر‌ه‍ن‍م‍ون‌ م‍‍ی‌ س‍‍ازد. در دور‌ان‌ ق‍‍اج‍‍ار ب‍‍ا ب‍‍از ش‍دن‌ پ‍‍ا‌ی‌ ب‍رخ‍‍ی‌ ن‍و‌ازن‍دگ‍‍ان‌ دزف‍ول‍‍ی‌ و ش‍وش‍ت‍ر‌ی‌ ب‍ه‌ ت‍‍ه‍ر‌ان‌ و ف‍ر‌اگ‍ی‍ر‌ی‌ ردی‍ف‌ م‍وس‍ی‍ق‍‍ی‌ ‌ای‍ر‌ان‌ س‍‍از و م‍وس‍ی‍ق‍‍ی‌ س‍‍از‌ی‌ و‌ارد ‌ای‍ن‌ دو ش‍‍ه‍ر ش‍د. ب‍‍ا ورود م‍وس‍ی‍ق‍‍ی‌ س‍‍از‌ی‌ ب‍وی‍ژه‌ ت‍‍ار، ن‍ق‍ش‌ م‍وس‍ی‍ق‍‍ی‌ و ‌اس‍ت‍ف‍‍اده‌ ‌از س‍‍از ت‍‍ار رن‍گ‌ و رون‍ق‌ خ‍‍اص‍‍ی‌ ب‍ه‌ م‍وس‍ی‍ق‍‍ی‌ ‌آو‌از‌ی‌ ‌ای‍ن‌ م‍ن‍طق‍ه‌ د‌اد و رف‍ت‌ و ‌آم‍د ن‍و‌ازن‍دگ‍‍ان‌ ب‍زرگ‍‍ی‌ ‌از ‌ای‍ن‌ ش‍‍ه‍ر ب‍ه‌ م‍ح‍‍اف‍ل‌ م‍وس‍ی‍ق‍‍ی‌ ت‍‍ه‍ر‌ان‌ ب‍‍ا‌ع‍ث‌ ب‍ه‌ وج‍ود‌آم‍دن‌ ی‍ک‌ رپ‍رت‍و‌ار م‍وس‍ی‍ق‍‍ی‌ س‍‍از‌ی‌ ب‍ر‌ا‌ی‌ ‌ای‍ن‌ م‍ن‍طق‍ه‌ ش‍د ک‍ه‌ ش‍‍ام‍ل‌ ق‍ط‍ع‍‍ات‌ چ‍‍ه‍‍ارم‍ض‍ر‌اب‌ ، رن‍گ‌ ، پ‍ی‍ش‌ در‌آم‍د و ت‍ص‍ن‍ی‍ف‌ م‍‍ی‌ ب‍‍اش‍ن‍د. س‍‍از‌ه‍‍ا‌ی‌ ر‌ای‍ج‌ م‍وس‍ی‍ق‍‍ی‌ ‌ای‍ن‌ م‍ن‍طق‍ه‌ در و‌ه‍ل‍ه‌ ‌اول‌ ت‍‍ار وس‍پ‍س‌ س‍رن‍‍ا، د‌ه‍ل‌ ، ن‍‍ی‌ ج‍ف‍ت‍ه‌ و د‌ای‍ره‌ ‌اس‍ت‌ و ب‍‍ا ت‍وج‍ه‌ ب‍ه‌ ‌ه‍م‍س‍‍ای‍گ‍‍ی‌ ‌ای‍ن‌ م‍ن‍طق‍ه‌ ب‍‍ا ف‍ر‌ه‍ن‍گ‍‍ه‍‍ا‌ی‌ م‍ج‍‍اور، ب‍‍ع‍ض‍‍ی‌ ‌از گ‍وش‍ه‌ ‌ه‍‍ا وق‍ط‍ع‍‍ات‌ درب‍ی‍ن‌ دو ف‍ر‌ه‍ن‍گ‌ م‍ج‍‍اور م‍‍ان‍ن‍د ش‍وش‍ت‍ر‌ی‌ دزف‍ول‍‍ی‌ وب‍خ‍ت‍ی‍‍ار‌ی‌ ‌اش‍ت‍ر‌اک‌ د‌ارن‍د.

جاذبه هاي اكوتوريستي استان خوزستان

جاذبه هاي اكوتوريستي استان خوزستان

 

 

هورالعظيم، باتلاق‌ها، نيزارها و سواحل زيباي خليج فارس در جنوب و كوه‌هاي بلند و برف‌گير در تمامي شمال و شرق جلگه‌ي بسيار پست و گرم خوزستان، دورنما و چشم‌اندازها و اقليم‌هاي متفاوتي در چهار سوي استان فراهم آورده است. به گزارش خبرنگار ايسنا دسترسي به آب‌هاي آزاد در طول سواحل جنوبي و داشتن رودخانه‌هاي متعدد و پر آب كه از هزاره‌هاي پيش از ميلاد زيستگاه اقوام كهن ايراني و مهد تمدن وكشت و كار و آبياري بوده، از مشخصه‌هاي اصلي اكوتوريسم خوزستان است. به عبارتي ديگر عرصه اكوتوريسم خوزستان شامل 296000 هكتار تالاب بين‌المللي شادگان و هورالهويزه مي‌باشد. همچنين مرز آبي استان شامل 230 كيلومتر كه با وجود درياچه‌هاي پشت سد از جمله سد شهيد عباسپور روي هم رفته حدود يك سوم آب‌هاي شيرين در خوزستان جاري مي‌باشد.

جاذبه‌هاي طبيعي و اكوتوريستي اين استان عبارتند از:

«درياچه‌ي سد دز»

اين سد به ارتفاع 203 متر بلندترين سد خاورميانه و ششمين سد مرتفع جهان در 15 كيلومتري شمال شهر دزفول بر روي رودخانه دز بنا گرديده است كه پس از اتمام قادر خواهد بود حدود ¾ ميليارد متر مكعب آب در درياچه‌اي به وسعت 63 كيلومتر مربع ذخيره سازد. احداث اين سد و تنظيم جريان رودخانه اين امكان را بوجود مي‌آورد كه دو رودخانه دز و كرخه از طريق كانالي به طول 8 هزار و 500 متر و عرض 9متر و ظرفيت 20 متر مكعب در ثانيه به هم متصل گردد و آب كافي براي آبياري متجاوز از 30 هزار هكتار از اراضي واقع در منطقه كرخه تامين گردد. درياچه‌ پشت سد نيز امكانات فراواني براي بهره‌برداري‌هاي جهانگردي و تفريحي دارد.

«درياچه‌ي سد كرخه»

سد كرخه در سال 1334 شمسي بر روي رودخانه كرخه بنا شد، اين سد از نوع سدهاي انحرافي است كه آب رودخانه كرخه را به داخل دو شهر منحرف مي‌كند. طول سد 192 متر و ارتفاع آن 9 متر است. سد در وسط يك قسمت آبريز دارد كه طول آن 123 متر و ارتفاع آن از بستر رودخانه 5 متر است. درياچه‌ي اين سد نيز امكانات فراواني براي بهره‌برداري‌هاي جهانگردي فراهم آورده است.

همچنين سدهاي عباس‌پور (سد كارون) و خليل‌خان (چهاربري) نيز قابليت بهره‌برداري براي جهانگردي دارند.

«تالاب شادگان»

تالاب بين‌المللي شادگان 296 هزار هكتار مساحت دارد و از شمال به شادگان و خور «دورق» و از جنوب به رودخانه‌ي بهمنشير، از غرب به جاده دارخوئين و آبادان و از شرق به آب‌هاي خورموسي محدود مي‌شود. سطح تالاب با گياهان آبدوست چون لويي، چولان و گياهان غوطه‌ور پوشيده شده و محل بسيار مناسبي براي پذيرش پرندگان آبزي مهاجري است كه در پاييز از شمال اروپا، كانادا و سيبري به اين منطقه روي مي‌آورند. در اين تالاب انواع ماهيان آب شيرين و شور مانند بني، شيربد، حمري، شانك، ماهيهاي پرورشي و پرندگاني چون فلامينگو، حواصيل، لك‌لك، غاز وحشي، اردك، گراز و … زيست مي‌كنند. تنها زيستگاه و محل زاد و ولد اردك كركري در جهان اين تالاب است و پرندگاني چون «گيلانشاه خالدار» و «اكراس آفريقايي» نيز از نمونه‌هاي بسيار كميابي هستند كه در اين منطقه يافت مي‌شوند. تالاب شادگان زيستگاه يك سوم از گونه‌هاي جانواري و گياهي در معرض خطر نابودي است. اين تالاب طبق مصوبه‌ي شوراي عالي حفاظت از محيط زيست تحت عنوان «پناهگاه بين‌المللي حيات وحش شادگان» به سازمان محيط زيست واگذار شده است.

«هورها، باتلاق‌ها»

در استان خوزستان به علت ارتفاع پايين، در قسمتي از كرانه‌ها به وسيله دريا و در ساير نقاط به واسطه جريان رودخانه‌ها، باتلاق‌هاي وسيعي به وجود آمده است كه به واسطه‌ي آب دائمي و زياد به اسم «هور» معروف‌اند. هورالعظيم، هور مزرعه و الدورق از اين جمله هستند.

«هورالعظيم»

هورالعظيم بزرگترين هور خوزستان از آبهاي كرخ، دويرچ و قسمتي از آبهاي اروند رود تشكيل شده است. اين هور بزرگ كه به طول يكصد كيلومتر و با عرص 15 الي 75 كيلومتر، از طرف غرب به وسيله رودخانه دجله، از طرف شرق به وسيله جلگه صاف ايران محدود شده است و در خاك عراق از طرف جنوب تا كنار دجله و از شمال تا چند كيلومتري شهر عماره ادامه دارد و در خاك ايران شهرهاي بستان، سوسنگرد و هويزه كاملا در كنار اين هور واقع شده‌اند.

هورالعظيم محصول آب اضافي رودخانه كرخه، دجله، دويرچ اس، سراسر هور از ني پوشيده است. عمق آب در كناره‌هاي هور كم است ولي تدريجا در وسط آن به چند متر مي‌رسد، اكثر طوايف در داخل اين هور مامن بسيار امني براي خود تهيه مي‌كنند كه از بهم پيوستن ني‌ها ساخته مي‌شود. اين طوايف اكثرا به پرورش گاوميش در هور و اطراف آن اشتغال دارند. حركت در هور با راهنمايي اشخاص مطلع سهل و با قايق‌هاي مخصوص انجام مي‌گيرد.

«رودها و چشمه‌ها»

خوزستان با وجوديكه آب و هواي گرمي دارد ولي بستر رودهاي مهمي چون رودخانه‌ي كارون و اروند، با قابليت كشتيراني در آنها و رودهاي ديگري مانند زهره، جراحي - مارون، خور، نهرگاهي، بهره، شاهور، مرغاب، آب سوسن، آب شلا، ابوالعباس، اعلا، دره حراز (دمه‌لي)، بولاواس، صيدون، ليراب، رامهرمز و … است.

همچنين چشمه‌هاي آبگرم و معدني عين خوش، دهلران، گراب، سي‌زنگر، گلگير، هر كدام استفاده‌هاي درماني متفاوتي دارند كه تا كنون بهره‌برداري گسترده‌اي از اين چشمه‌ها صورت نگرفته است.

«ارتفاعات و قله‌ها»

مهمترين ارتفاعات بالاي دو هزار و 500 متر استان خوزستان؛ تاراز، تلگه، تورك، دوتو، كله، مونگشت است كه دامنه‌ي برخي از اين كوه‌ها از جنگل پوشيده شده و در نوع خود جذابيتي خاص ايجاد كرده است.

«جلگه‌ها و دشت‌ها»

جنوب و غرب استان خوزستان اراضي جلگه‌اي است كه به سطح فرسايشي رسوبات جوان دوره‌ي ترشياري گسترش يافته است و هنوز تپه‌هايي از ساختمان گذشته آن در اطراف اهواز به چشم مي‌خورد. قسمت اعظم اين جلگه از آبرفتهاي رودهاي كارون، كرخه و جراحي تشكيل شده است. اين جلگه با شيب ملايمي به سوي جنوب تا سواحل خليج امتداد دارد و شمالي‌ترين نقطه‌ي آن حوالي دزفول است. قسمت جنوبي آن از اراضي بسيار پست و سطحي تشكيل شده كه از تاثير جزر و مد دريا به وجود آمده است. خاك اين قسمت فوق‌العاده شور است.

«فضاهاي جنگلي»

براثر تنوع آب و هوا نوع خاك، برخي از مناطق خوزستان را جنگل‌هاي تنگ و بوته‌زار، درختچه‌ و درختان پوشانيده است. خوزستان در ادوار گذشته پوشش جنگلي انبوه‌تري داشته است. برخي سياحان نوشته‌اند كه كرانه‌هاي كارون ما بين خرمشهر و اهواز با درختان تبريزي، گز و انواع ديگر كاملا مشجر بوده است. در دامنه‌ي كوه سولك و كوه دزگه جنگل بزرگي از درختان بلوط، بادام جنگلي، بن و غيره وجود دارد. در كرانه رودخانه‌ي كرخه جنگل وجود دارد و در دو طرف رودخانه دز درختان بزرگ و درهمي به چشم مي‌خورد.

مسير اكثر رودخانه‌ها سراسر از درختان جنگلي گز پوشيده شده است. درخت سدر يا كنار از گياهان خاص اين منطقه است كه از ميوه، برگ و چوب آ ن استفاده فراوان مي‌شود. درختان كهور،‌بده، خرزهره، استبرق و انواع اكاليپتوس نيز در خوزستان يافت مي‌شود.

جنس درختان جنگلي بيشتر بلوط است. مراتع خوزستان از نوع مراتع قشلاقي نامرغوب است كه در مناطق كوهستاني پوشش گياهي غني تري دارد.

در فصل بارندگي كه از نيمه آبان شروع مي شود و تا اواخر فروردين ماه ادامه مي‌يابد، كم كم بر روي تپه‌ها و زمين‌هايي كه از خاك مناسب برخوردارند، گياهان خودرو مي‌رويند. در نواحي مرطوب جنس گياهان از نوع گلسنگ، قارچ و خزه است. در نواحي غير مرطوب انواع گياهان بومي مي‌رويد. پوشش گياهي در ارتفاعات شمال شرقي موجب گرديده كه عشاير اين منطقه به پرورش دام بپردازند. اين منطقه به عنوان مراتع گرمسيري ايل بختياري مورد استفاده قرار مي‌گيرد. پوشش گياهي شمال و شمال شرقي به صورت استپ كوهي و كوهپايه‌اي است و درختاني از قبيل بلوط، بن،‌انجير، بادام كوهي، كنار،‌سدر و بوته‌هايي از گون دارد.

«مناطق حفاظت شده و حيات وحش»

سواحل زيباي كشور، كوه‌هاي بلند و برف گير، باتلاق‌ها و نيزارها، جلگه‌هاي پست و گرم، اقليم متفاوت و تضاد آشكاري را در محدوده‌اي چنين تنگ به همراه داشته كه موجب غنا و تنوع چشمگير حيات وحش شده است.

در خليج فارس بيش از 200 نوع ماهي وجود دارد كه از نظر تنوع و ذخيره پروتئين از بهترين و كم نظيرترين ذخاير حيات وحش كشوربه حساب مي‌آيد.

از سوي ديگر پرندگاني چون غاز، مرغابي، مرغ نوك دراز، پليكان، حواصيل اردك، لك لك، هوبره، مرغ ميش فلامينگو و درنا كه در سواحل جنوب و در ميان هورها و نيزارها زندگي مي‌كنند به غناي حيات وحش اين نواحي افزوده‌اند. در صورت برنامه ريزي و ساماندهي اين نواحي و جاذبه‌هاي دل انگيز و زيباي اين باتلاق و هورها به قطب‌هاي توريستي تبديل مي‌شوند.

پرندگان دريايي كه هميشه نام و مكان زيست آنها اسرار آميز، الهام بخش و رويايي بوده است،‌در سراسر استان پراكنده‌اند. پرندگان ديگري نيز مانند كبك، تيهو، باقرقره، قمري، سار، كلاغ سياهو ابلق در لابه لاي دره‌ها و بيشه‌ها و كشتزارهاي اين استان به وفور يافت مي‌شوند. اگرچه از يكصد سال پيش به اين طرف ديگر اهالي اطراف رودخانه‌ها، هورها و كوهپايه‌ها چندان وحشتي از شيرها و پلنگ‌ها ندارند و جانوران گوشتخواري از اين دست كمياب شده‌اند ولي هنوز گوشتخواراني چون گرگ، گربه وحشي،‌دله يا عروسك، گوركن، عسل خوار و كفتار در اطراف بيشه‌ها، رودخانه‌ها و دره‌هاي اطراف كوه‌ها وجود دارندو ممكن است كساني در لابه لاي درخت‌هاي بادام كوهي، بلوط، توت اين نواحي بتوانند سنجاب‌هاي ايراني دم بلند، پرمو، دم فرفر و بدن قرمز حنايي را ببينند كه در حال بيرون آمدن از حفره يكي از درخت‌ها هستند. گربه تيغي يا تشي جونده ايراني و نيز انواع موش‌هاي سياه و موش‌هاي دوپاي 5 انگشتي و سه انگشتي، خرگوش وحشي در گوشه و كنار اين استان به چشم مي‌خورد.

همچنين مناطق حفاظت شده «كرخه» و «دز» به دليل اينكه زيستگاه گوزن زرد ايراني و داراي بيشه‌هاي انبوه و بكر هستند ارزش‌هاي جهانگردي دارند

استان خوزستان با مساحتی بالغ بر 67 هزار و 282 کیلومتر مربع در جنوب غربی ایران قرار دارد که از شمال به استان لرستان، از شمال شرق به استان اصفهان، از شمال غرب به استان ایلام، از شرق و جنوب شرقی به استانهای چهارمحال و بختیاری و کهگیلویه وبویراحمد، از جنوب به خلیج فارس و از غرب به کشور عراق محدود می شود. ج‍م‍‍ع‍ی‍ت‌ ک‍ن‍ون‍‍ی‌ ‌اس‍ت‍‍ان‌ چ‍‍ه‍‍ار م‍ی‍ل‍ی‍ون‌ و 234 ‌ه‍ز‌ار ن‍ف‍ر ب‍ر‌آورد ش‍ده‌ ک‍ه‌ 33 درص‍د ‌آن‌ ر‌ا روس‍ت‍‍ائ‍ی‍‍ان‌ ت‍ش‍ک‍ی‍ل‌ م‍‍ی‌ د‌ه‍ن‍د. ‌ه‍م‍چ‍ن‍ی‍ن‌ ‌از م‍ج‍م‍و‌ع‌ ج‍م‍‍ع‍ی‍ت‌ ‌اس‍ت‍‍ان‌ ، 92/50 درص‍د ر‌ا م‍رد‌ان‌ و 8/49 درص‍د ‌آن‍ر‌ا زن‍‍ان‌ ت‍ش‍ک‍ی‍ل‌ د‌اده‌ ‌ان‍د. ‌آب‌ و‌ه‍و‌ا‌ی‌ ‌اس‍ت‍‍ان‌ خ‍وزس‍ت‍‍ان‌ در م‍ن‍‍اطق‌ ک‍و‌ه‍س‍ت‍‍ان‍‍ی‌ و م‍رت‍ف‍‍ع‌ ب‍‍ا ت‍‍اب‍س‍ت‍‍ان‍‍ه‍‍ا‌ی‌ م‍‍ع‍ت‍دل‌ و زم‍س‍ت‍‍ان‍‍ه‍‍ا‌ی‌ س‍رد، در ن‍و‌اح‍‍ی‌ ک‍و‌ه‍پ‍‍ای‍ه‌ ‌ا‌ی‌ د‌ار‌ا‌ی‌ ‌آب‌ و ‌ه‍و‌ا‌ی‌ ن‍ی‍م‍ه‌ ب‍ی‍‍اب‍‍ان‍‍ی‌ و در ن‍و‌اح‍‍ی‌ پ‍س‍ت‌ و ج‍ل‍گ‍ه‌ ‌ا‌ی‌ ‌ه‍رچ‍ه‌ ب‍ه‌ س‍م‍ت‌ ج‍ن‍وب‌ و ج‍ن‍وب‌ ش‍رق‍‍ی‌ ب‍ی‍‍اب‍‍ان‍‍ی‌ وج‍ود د‌ارد. زم‍س‍ت‍‍ان‍‍ه‍‍ا‌ی‌ ‌ای‍ن‌ ‌اس‍ت‍‍ان‌ ب‍وی‍ژه‌ در ن‍و‌اح‍‍ی‌ ج‍ن‍وب‌ و ج‍ن‍وب‌ ش‍رق‍‍ی‌ ‌اس‍ت‍‍ان‌ ‌ع‍م‍دت‍‍ا ک‍وت‍‍اه‌ و م‍‍ع‍ت‍دل‌ و ت‍‍اب‍س‍ت‍‍ان‍‍ه‍‍ا‌ی‌ ‌آن‌ طولان‍‍ی‌ و گ‍رم‌ ‌اس‍ت‌ ب‍ه‌ طور‌ی‌ ک‍ه‌ ح‍د‌اک‍ث‍ر م‍طل‍ق‌ درج‍ه‌ ح‍ر‌ارت‌ در ش‍‍ه‍ر‌ه‍‍ا‌ی‌ ‌ا‌ه‍و‌از، ‌آب‍‍اد‌ان‌ و دزف‍ول‌ در ت‍‍اب‍س‍ت‍‍ان‌ ب‍ه‌ ت‍رت‍ی‍ب‌ 50 و 41 و 50 درج‍ه‌ م‍‍ی‌ رس‍د م‍‍ع‍م‍ولا در ت‍ی‍رم‍‍اه‌ ب‍ه‌ ب‍‍الات‍ری‍ن‌ ح‍د خ‍ود و در ب‍‍ه‍م‍ن‌ م‍‍اه‌ ب‍ه‌ پ‍‍ائ‍ی‍ن‌ ت‍ری‍ن‌ م‍ی‍ز‌ان‌ خ‍ود در طول‌ س‍‍ال‌ م‍‍ی‌ رس‍د و در ‌ای‍ن‌ ن‍‍اح‍ی‍ه‌ ت‍‍ع‍د‌اد روز‌ه‍‍ا‌ی‌ ی‍خ‍ب‍ن‍د‌ان‌ ب‍س‍ی‍‍ار ‌ان‍دک‌ ‌اس‍ت‌. وجود تالاب هورالعظیم، باتلاقها، نیزارها وسواحل زیبای خلیج فارس در جنوب و کوههای بلند و برفگیر در تمامی نقاط شمالی استان و جلگه بسیار پست و گرم شرق خوزستان، دورنما و چشم اندازها و اقلیمهای متفاوتی بویژه در فصل بهار در چهارسوی استان فراهم آورده است. دسترسی به آبهای آزاد در طول سواحل جنوبی و داشتن رودخانه های متعدد و پر آب که از هزاره های پیش از میلاد زیستگاه اقوام کهن ایرانی و مهد تمدن و کشت و کار و آبیاری بوده، از زیرساختهای اصلی اکوتوریسم خوزستان محسوب می شود. همچنین وجود دریاچه پشت سدهای استان ازجمله دز که به عنوان ششمین سد مرتفع جهان شناخته شده، کارون 3، کرخه و سدهای شهید عباس پور و خلیل خان (چهل بری) امکانات فراوانی برای بهره برداری های گردشگری در این استان فراهم آورده است.

در خوزستان به علت ارتفاع پایین بخشهایی از این استان، در قسمتی از کرانه ها توسط دریا و در سایر نقاط به واسطه جریان رودخانه ها، باتلاقهای وسیعی به وجود آمده که به واسطه آب دائمی و زیاد به اسم "هور" معروفند و هورالعظیم، هور مزرعه و هور دورق از این جمله هستند.

خوزستان با وجود آب و هوای گرم آن، اما بستر رودخانه های مهمی چون کارون و اروند با قابلیت کشتیرانی در آنها و رودهای دیگری مانند زهره، جراحی، مارون، خور، نهرگاهی، بهره، شاوور، مرغاب، آب سوسن، آب شلا، ابوالعباس، اعلا، دره حراز(دمهلی)، بولاواس، صیدون، لیراب و رامهرمز است. همچنین وجود چشمه های آب گرم و معدنی عین خوش، دهلران، گراب، سیزنگر، گلگیر، در استان زمینه دیگری برای اکوتوریسم فراهم آورده که هریک از آنها استفاده های درمانی متفاوتی دارند، هرچند تاکنون بهره برداری گسترده ای از این چشمه ها صورت نگرفته است. هم اکنون قومیتهای مختلفی از جمله عرب، بختیاری و لر در این استان به سر می برند، در قسمت شمال و شمال شرق استان بیشتر مردمان لر ساکنند، همچنین طوایف بزرگ بختیاری نیز دراین نواحی سکونت دارند.

در قسمت جنوبی استان مردمان عرب نژاد سکونت دارند که با توجه به شواهد تاریخی، احتمالا اولین طوایف عرب در قرنهای اول، دوم و سوم میلادی و در عهد اشکانیان به خوزستان مهاجرت کرده اند.

تاریخ این مرز و بوم همواره شاهد ائتلاف مکرر میان عشایر بختیاری و عرب خوزستان در برابر فتنه های گوناگون دشمنان بوده است. مردم عرب خوزستان، حتی آنها که زمان زیادی از ورودشان به خاک خوزستان نمی گذرد، امتحان خود را در "ایرانی بودن" خود بخوبی پس داده اند، آنها جزئی از هویت ملی این سرزمین پاکند. استان خوزستان با داشتن آثار و بناهای تاریخی به جای مانده از تمدنهای پیشین که در طول تاریخ حیات خود به طور مستمر ومداوم بر این سرزمین حکومت کرده اند، از جاذبه های توریستی قابل ملاحظه ای برخوردار است. در کمتر سرزمینی میتوان تمدنهایی تا این حد متعالی و پیوسته را مشابه استان خوزستان پیدا کرد، تمدن و آثار به جای مانده از حکومت عیلامیان در شوش، هفت تپه، چغازنبیل، ایذه و بهبهان، هخامنشیان درشوش، اشکانیان در مسجد سلیمان، ساسانیان در شوشتر، دزفول، بهبهان و رامهرمز و بالاخره تمدن دوره اسلامی در اکثر نقاط این استان، همگی گویای تاریخ ارزنده و پربار این سرزمین و جزو میراثهای گرانقدر فرهنگی کشور محسوب می گردد. علاوه بر آثار تاریخی مشهور و اماکن مذهبی مانند زیارتگاهها و بقعه های متبرکه، چشم اندازهای طبیعی استان بویژه در مناطق کوهستانی از جاذبه خاصی برخوردار است. شاید برای کسانی که با جغرافیای استان آشنایی کامل ندارند ونام خوزستان برای آنان تنها تداعی کننده منظره ای از سرزمینی گرم و تفتیده با مردمانی با چهره های آفتاب سوخته است، دعوت به دیدن کوههای با قله های پوشیده از برف ایذه، دامنه های سرسبز اطراف این شهر، نرگس زارهای وسیع بهبهان ودشتهای لاله های واژگون رنگارنگ لالی و مسجدسلیمان، غریب بنماید اما واقعیت این است که اینها تنها گوشه کوچکی از زیبایی های استان خوزستان است. کارون پرپیچ و تاب که چون رقصنده ای خوش ادا بر پهنه دشت وسیع خوزستان می خرامد، جلوه ای منحصر به فرد در طبیعت این استان دارد و در جای جای آن می توان از طنازی این یار دیرین دشت خوزستان و شاخه هایش با نامهای مختلف حظ برد. اما ساحل کارون در اهواز و شاخه های انتهایی آن اروند و بمهنشیر در آبادان و خرمشهر چیز دیگری است، قایقرانان با قایقهای کوچک و ناخدایان با لنجهای چوبی نه چندان بزرگشان در اروند آماده اند تا مهمانان را در سفرشان به استان تا آخرین کرانه های اروند به مهمانی پیوندگاه این رود بزرگ با خلیج همیشگی فارس ببرند، جایی که یادآور دلاوریها و پایمردیهای رزمندگان در دفاع از عروس شهرهای ایران یعنی خرمشهر و آبادان است.

سدهای استان

 **********

 غیر از کارون، دیگر رودخانه های جاری در استان ازجمله رود کرخه به عنوان طولانی ترین رود خوزستان، دز، مارون، هندیجان (زهره) و شاوور جاذبه های خاص خود را دارند که سدهای احداث شده در مسیر آنها چشم انداز زیبایی به وجود آورده و مامن مسافران و میهمانان بویژه در ایام نوروز است تا ساعاتی از اوقات خود را در کنار آنها با آرامش سپری کنند.

سد کارون 3 با مخزنی معادل سه میلیارد مترمکعب و نیروگاه 2000 مگاواتی آن علاوه بر تنظیم یک میلیارد مترمکعب آب برای مصارف کشاورزی، با تنظیم 5/7 میلیارد مترمکعب آب، سالانه توان تولید چهار میلیارد کیلووات ساعت برق را دارد و دیدار از این سد عظیم خاطره ای فراموش نشدنی برای مهمانان نوروزی را بر جای خواهد گذاشت.

بزرگترین پل قوسی کشور بر روی دریاچه سد کارون 3 در خوزستان چشم اندازی بسیار زیبا دارد و بنا به گفته مسوولان این سد، برای رفاه حال گردشگران و مسافران، توقفگاهی به ظرفیت 100 خودرو در این محل در نظر گرفته شده تا آنها از چشم اندازهای زیبا وطبیعی آن براحتی بهره ببرند. طول این پل 336 و دهانه آن 264متر است.

سد دز با ارتفاع 203 متری در شمال خوزستان روی رودخانه دز احداث شده و اکنون حدود 3/4 میلیارد مترمکعب آب در دریاچه ای به وسعت 63 کیلومتر مربع در پشت این سد ذخیره شده و به کمک توربینهای این سد سالانه 2/2 میلیارد کیلووات برق تولید میشود.

سد شهید عباسپور(کارون) در شمال شرقی مسجدسلیمان نیز که سال 1355 ساخته شده، مخزنی به گنجایش 2/9 میلیارد مترمکعب را داراست و برای آبیاری نزدیک به 41 هزار هکتار زمین کشاورزی در نظر گرفته شده است. این سد نیز محل مناسبی برای گذراندن یک روز مفرح است. سد کرخه که به عنوان بزرگترین سد خاکی خاورمیانه، روی رود کرخه احداث شده به همراه سد گتوند علیا، گدارلندر بر روی رودخانه کارون از دیگر سدهای دیدنی استان هستند. سدهای بزرگی چون دز، عباسپور، کرخه، مارون و مسجد سلیمان همه ساله در ایام نوروزی پذیرای میهمانان نوروزی و هموطنان هستند.

عشایر در خوزستان

**************

 دیدار از زندگی عشایر کوچ نشینی که در شش ماهه دوم سال در استان خوزستان اقامت دارند، تصویری هفت رنگ از چادرهای سفید که مردانی در آن اتراق کرده اند و زنانی زیبا که دامنهای پرچین و رنگارنگشان دل بیننده را به مهمانی رنگها می برد نیز مطمئنا علاقه مندان خاص خود را دارد.

در این تصویر الوان، طبیعت سرسبز، گوسفندان ایل و بزغاله های زیبای نورسیده آنها را در دامن خود می پرورد و نوای زنگوله های این موجودات به همراهی صدای خلخال پاهای زنان عشایر سمفونی کوچ ایل را با هم می نوازند.

تالابهای خوزستان

*************

 تالابهای زیبا و وسیع مانند تالاب هورالعظیم در دشت آزادگان و تالاب بین المللی شادگان، پارکهای جنگلی دزفول، شوشتر، مسجدسلیمان، نرگس زارهای طبیعی بهبهان و منطقه جنگلی دب حردان از دیگر جاذبه های طبیعی خوزستان به شمار می روند. ت‍‍الاب‌ ب‍ی‍ن‌ ‌ال‍م‍ل‍ل‍‍ی‌ ش‍‍ادگ‍‍ان‌ در ج‍ن‍وب‌ خ‍وزس‍ت‍‍ان‌ ب‍‍ا وس‍‍ع‍ت‍‍ی‌ ب‍ر‌اب‍ر ب‍‍ا 400 ‌ه‍ز‌ار ‌ه‍ک‍ت‍‍ار م‍ت‍ش‍ک‍ل‌ ‌از ‌ع‍رص‍ه‌ ‌ه‍‍ا‌ی‌ ‌آب‌ ش‍ی‍ری‍ن‌ ، ش‍ور و ل‍ب‌ ش‍ور ‌اس‍ت‌ ک‍ه‌ ش‍‍ه‍رس‍ت‍‍ان‌ ش‍‍ادگ‍‍ان‌ و روس‍ت‍‍ا‌ه‍‍ا و ن‍خ‍ی‍لات‌ ‌آن‌ ر‌ا چ‍ون‌ ن‍گ‍ی‍ن‍‍ی‌ در ب‍ر گ‍رف‍ت‍ه‌ ‌اس‍ت‌ .

‌از ‌ای‍ن‌ م‍ق‍د‌ار م‍س‍‍اح‍ت‌ ت‍‍الاب‌ ، پ‍‍ه‍ن‍ه‌ ‌ا‌ی‌ ح‍دود 327 ‌ه‍ز‌ار ‌ه‍ک‍ت‍‍ار ‌آن‌ ب‍ه‌ ل‍ح‍‍اظ د‌اش‍ت‍ن‌ طب‍ی‍‍ع‍ت‌ ب‍‍ه‍ت‍ر و ت‍ن‍و‌ع‌ زی‍س‍ت‍‍ی‌ ق‍‍اب‍ل‌ ت‍وج‍ه‌ طب‍ق‌ م‍ص‍وب‍ه‌ ش‍ور‌ا‌ی‌ ‌ع‍‍ال‍‍ی‌ ح‍ف‍‍اظت‌ م‍ح‍ی‍ط زی‍س‍ت‌ در س‍‍ال‌ 1351 ب‍ه‌ ن‍‍ام‌ پ‍ن‍‍ا‌ه‍گ‍‍اه‌ ح‍ی‍‍ات‌ وح‍ش‌ ش‍‍ادگ‍‍ان‌ ج‍زو م‍ن‍‍اطق‌ چ‍‍ه‍‍ارگ‍‍ان‍ه‌ س‍‍ازم‍‍ان‌ ح‍ف‍‍اظت‌ م‍ح‍ی‍ط زی‍س‍ت‌ ب‍ه‌ ث‍ب‍ت‌ رس‍ی‍د. ت‍‍الاب‌ ش‍‍ادگ‍‍ان‌ ‌از ت‍‍الاب‍‍ه‍‍ا‌ی‌ ن‍‍ادر و م‍‍ه‍م‌ ک‍ش‍ور ‌اس‍ت‌ ک‍ه‌ ب‍ه‌ ر‌غ‍م‌ ف‍ص‍ل‍‍ی‌ ب‍ودن‌ ب‍خ‍ش‌ ‌آب‌ ش‍ی‍ری‍ن‌ ‌آن‌ ، ‌آب‌ ش‍ور ت‍‍الاب‌ ب‍ه‌ دل‍ی‍ل‌ م‍ت‍ص‍ل‌ ب‍ودن‌ ب‍ه‌ خ‍ور‌ه‍‍ا و خ‍ل‍ی‍ج‌ ف‍‍ارس‌ ، د‌ای‍م‍‍ی‌ و پ‍ر‌آب‌ ‌اس‍ت‌ . ب‍ن‍‍اب‍ر ‌ای‍ن‌ ‌اک‍وس‍ی‍س‍ت‍م‌ و گ‍ی‍‍ا‌ه‍‍ان‌ و ج‍‍ان‍ور‌ان‌ و ب‍طور ک‍ل‍‍ی‌ ت‍ن‍و‌ع‌ زی‍س‍ت‍‍ی‌ در دو م‍ح‍ی‍ط ر‌ا م‍‍ی‌ ت‍و‌ان‌ در ‌آن‌ م‍لاح‍ظه‌ ک‍رد. در ‌ای‍ن‌ ت‍‍الاب‌ پ‍وش‍ش‌ گ‍ی‍‍ا‌ه‍‍ی‌ زی‍ب‍‍ای‍‍ی‌ ‌از "چ‍ولان‌ " (گ‍ب‍ن‌ )، "ب‍رد‌ی‌ "، "ن‍‍ی‌ " و ‌ع‍ل‍ف‌ ش‍ور د‌ارد و ب‍ی‍ش‌ ‌از 150 گ‍ون‍ه‌ پ‍رن‍دگ‍‍ان‌ ش‍‍اخ‍ص‌ و ح‍م‍‍ای‍ت‌ ش‍ده‌ ن‍ظی‍ر "‌اردک‌ م‍رم‍ر‌ی‌ "، "ت‍ن‍ج‍ه‌ "، "گ‍ی‍لان‍ش‍‍اه‌ خ‍‍ال‍د‌ار"، "ف‍لام‍ی‍ن‍گ‍و"، "‌اردک‌ س‍رس‍ف‍ی‍د"، "ل‍ی‍ک‍وت‍‍الاب‍‍ی‌ " و ن‍ی‍ز م‍‍ا‌ه‍ی‍‍ان‍‍ی‌ ن‍ظی‍ر "ش‍ی‍رب‍ت‌ "، "ب‍ن‍‍ی‌ "، "ک‍پ‍ور"، "ب‍ی‍‍اح‌ "، "ش‍‍ان‍ک‌ " در ‌آن‌ ب‍ه‌ وف‍ور ی‍‍اف‍ت‌ م‍‍ی‌ ش‍ون‍د و ‌ه‍م‍چ‍ن‍ی‍ن‌ لاک‌ پ‍ش‍ت‌ ف‍ر‌ات‍‍ی‌ (لاک‌ ن‍رم‌ ) ن‍ی‍ز ‌از ج‍م‍ل‍ه‌ گ‍ون‍ه‌ ‌ه‍‍ا‌ی‌ ج‍‍ان‍ور‌ی‌ زی‍ب‍‍ا‌ی‌ م‍وج‍ود در‌ای‍ن‌ ت‍‍الاب‌ ‌اس‍ت‌ .

طب‍ق‌ ‌آم‍‍ار رس‍م‍‍ی‌ 260 گ‍ون‍ه‌ پ‍رن‍ده‌ ‌از ج‍م‍ل‍ه‌ 175 گ‍ون‍ه‌ پ‍رن‍ده‌ م‍‍ه‍‍اج‍ر در ف‍ص‍ول‌ م‍خ‍ت‍ل‍ف‌ در‌ای‍ن‌ ت‍‍الاب‌ زن‍دگ‍‍ی‌ م‍‍ی‌ ک‍ن‍ن‍د و ‌ه‍م‍ه‌ س‍‍ال‍ه‌ درف‍ص‍ل‌ م‍‍ه‍‍اج‍رت‌ ، پ‍رن‍دگ‍‍ان‌ گ‍ون‍‍اگ‍ون‍‍ی‌ ‌از س‍ی‍ب‍ر‌ی‌ و دی‍گ‍ر ن‍ق‍‍اط س‍ردس‍ی‍ر ب‍ر‌ا‌ی‌ زم‍س‍ت‍‍ان‌ گ‍ذر‌ان‍‍ی‌ و ز‌اد و ول‍د در ‌ای‍ن‌ ت‍‍الاب‌ ف‍رود م‍‍ی‌ ‌آی‍ن‍د ک‍ه‌ ت‍ج‍م‍‍ع‌ ‌آن‍‍ه‍‍ا در ن‍ق‍‍اط م‍خ‍ت‍ل‍ف‌ ت‍‍الاب‌ و ح‍ت‍‍ی‌ ‌آب‍گ‍ی‍ر‌ه‍‍ا‌ی‌ ک‍ن‍‍ار ج‍‍اده‌ ‌اص‍ل‍‍ی‌ م‍ن‍‍اظر ب‍دی‍‍ع‍‍ی‌ در ک‍ن‍‍ار ‌آب‌ پ‍دی‍د م‍‍ی‌ ‌آورد.

‌ای‍ن‌ پ‍رن‍دگ‍‍ان‌ م‍‍ان‍ن‍د م‍ر‌غ‍‍اب‍‍ی‌ ، ‌غ‍‍از و درن‍‍ا ب‍ه‌ دل‍ی‍ل‌ س‍رم‍‍ا‌ی‌ ش‍دی‍د م‍ن‍‍اطق‌ ش‍م‍‍ال‍‍ی‌ ، ت‍‍الاب‍‍ه‍‍ا و زی‍س‍ت‍گ‍‍ا‌ه‍‍ه‍‍ا‌ی‌ خ‍وزس‍ت‍‍ان‌ ر‌ا ب‍ر‌ا‌ی‌ گ‍ذر‌ان‍دن‌ ف‍ص‍ل‌ زم‍س‍ت‍‍ان‌ ‌ان‍ت‍خ‍‍اب‌ م‍‍ی‌ ک‍ن‍ن‍د. ‌اردک‌ ‌ه‍‍ا، ش‍ک‍‍اری‍‍ه‍‍ا، ح‍و‌اص‍ی‍ل‌ ‌ه‍‍ا، ک‍‍اک‍‍ای‍‍ی‌ ‌ه‍‍ا، ب‍‍اک‍لان‌ ، ف‍لام‍ی‍ن‍گ‍و، ک‍ش‍ی‍م‌ و ک‍ن‍‍ار ‌آب‍چ‍ر ‌از ‌ان‍و‌ا‌ع‌ پ‍رن‍دگ‍‍ان‌ ‌ای‍ن‌ ت‍‍الاب‌ ‌اس‍ت‌ .

پ‍رن‍دگ‍‍ان‌ م‍‍ه‍‍اج‍ر ب‍ه‌ ت‍‍الاب‌ دو گ‍ون‍ه‌ ‌ان‍د: پ‍رن‍دگ‍‍ان‌ م‍‍ه‍‍اج‍ر ت‍‍اب‍س‍ت‍‍ان‍ه‌ ک‍ه‌ م‍‍ع‍م‍ولا م‍‍ه‍‍اج‍رت‍‍ی‌ ش‍رق‍‍ی‌ ‌غ‍رب‍‍ی‌ د‌ارن‍د و ب‍ه‌ م‍ن‍ظور ز‌اد و ول‍د و‌ارد خ‍وزس‍ت‍‍ان‌ م‍‍ی‌ ش‍ون‍د م‍‍ان‍ن‍د ‌ان‍و‌ا‌ع‌ ک‍وک‍ر (ب‍‍اق‍رق‍ره‌ ) و ک‍ب‍وت‍ر و در دی‍گ‍ر م‍‍ه‍‍اج‍ر‌ان‌ زم‍س‍ت‍‍ان‍ه‌ ک‍ه‌ م‍‍ه‍‍اج‍رت‌ ش‍م‍‍ال‍‍ی‌ ـ ج‍ن‍وب‍‍ی‌ د‌ارن‍د.

روس‍ت‍‍ای‍ی‍‍ان‌ ب‍وم‍‍ی‌ ح‍‍اش‍ی‍ه‌ ‌ای‍ن‌ ت‍‍الاب‌ م‍ردم‍‍ی‌ خ‍ون‍گ‍رم‌ و ص‍م‍ی‍م‍‍ی‌ ‌ه‍س‍ت‍ن‍د ک‍ه‌ ‌اک‍ث‍ر‌ا ب‍ه‌ زب‍‍ان‌ ‌ع‍رب‍‍ی‌ س‍خ‍ن‌ م‍‍ی‌ گ‍وی‍ن‍د، ب‍‍ا ‌ه‍م‍‍ا‌ه‍ن‍گ‍‍ی‌ س‍‍ازم‍‍ان‌ م‍ی‍ر‌اث‌ ف‍ر‌ه‍ن‍گ‍‍ی‌ و گ‍ردش‍گ‍ر‌ی‌ ‌اس‍ت‍‍ان‌ روس‍ت‍‍ا‌ی‌ "رگ‍ب‍ه‌ " ب‍ه‌ ‌ع‍ن‍و‌ان‌ روس‍ت‍‍ا‌ی‌ ن‍م‍ون‍ه‌ و پ‍‍ای‍گ‍‍اه‌ گ‍ردش‍گ‍ر‌ی‌ ت‍‍الاب‌ ت‍‍ع‍ی‍ی‍ن‌ ش‍ده‌ و ‌اف‍ر‌اد‌ی‌ در زم‍ی‍ن‍ه‌ ر‌ا‌ه‍ن‍م‍‍ای‍‍ی‌ و ‌ار‌ائ‍ه‌ خ‍دم‍‍ات‌ م‍ورد ن‍ی‍‍از ب‍ه‌ گ‍ردش‍گ‍ر‌ان‌ ت‍‍ع‍ی‍ی‍ن‌ ش‍ده‌ ‌ان‍د. ‌ه‍م‍و‌اره‌ م‍‍ی‌ ت‍و‌ان‌ ق‍‍ای‍ق‍‍ه‍‍ای‍‍ی‌ ب‍‍ا ق‍‍ای‍ق‍ر‌ان‍‍ان‌ ن‍وج‍و‌ان‌ ر‌ا درک‍ن‍‍ار ‌آب‌ م‍ن‍ت‍ظر ی‍‍اف‍ت‌ ک‍ه‌ ب‍‍ا ک‍م‍ت‍ری‍ن‌ ت‍وق‍‍ع‍‍ی‌ و م‍خ‍ت‍ص‍ر ‌اش‍‍اره‌ ‌ا‌ی‌ "م‍رد‌ی‌ ‌ه‍‍ا‌ی‌ " (پ‍‍ارو‌ه‍‍ا‌ی‌ م‍خ‍ص‍وص‌ ) ق‍‍ای‍ق‍‍ه‍‍ا ر‌ا ب‍ه‌ آب‌ ‌ان‍د‌اخ‍ت‍ه‌ و روح‌ ‌ان‍س‍‍ان‌ ر‌ا ب‍رف‍ر‌از پ‍‍ه‍ن‍ه‌ وس‍ی‍‍ع‌ ت‍‍الاب‌ ب‍‍ا رق‍ص‍‍ی‌ ب‍‍ان‍ش‍‍اط پ‍رو‌از م‍‍ی‌ د‌ه‍ن‍د.

م‍ن‍‍اظر ب‍س‍ی‍‍ار زی‍ب‍‍ا ب‍وی‍ژه‌ در ف‍ص‍ل‌ ب‍‍ه‍‍ار و ‌او‌اخ‍ر زم‍س‍ت‍‍ان‌ ب‍س‍ی‍‍ار دی‍دن‍‍ی‌ ‌اس‍ت‌ ، ‌ه‍م‍و‌اره‌ م‍‍ی‌ ت‍و‌ان‌ گ‍‍اوم‍ی‍ش‍‍ه‍‍ا‌ی‌ ش‍ن‍‍اور در‌آب‌ ر‌ا دی‍د ک‍ه‌ ب‍ه‌ ف‍رم‍‍ان‌ ک‍ودک‍‍ی‌ دس‍ت‌ ‌از ‌آب‌ ت‍ن‍‍ی‌ ش‍س‍ت‍ه‌ و در خ‍ش‍ک‍‍ی‌ ب‍ه‌ دن‍ب‍‍ال‍ش‌ رو‌ان‍ه‌ م‍‍ی‌ ش‍ون‍د، ن‍ی‍ز‌ار‌ه‍‍ا، ن‍خ‍ل‍‍ه‍‍ا و زن‍‍ان‌ روس‍ت‍‍ای‍‍ی‌ زح‍م‍ت‍ک‍ش‍‍ی‌ ک‍ه‌ پ‍‍ا ب‍ه‌ پ‍‍ا‌ی‌ م‍رد‌ان‌ خ‍ود ت‍ور‌ه‍‍ا‌ی‌ م‍‍ا‌ه‍ی‍گ‍ی‍ر‌ی‌ ر‌ا ت‍‍ع‍م‍ی‍ر م‍‍ی‌ ک‍ن‍ن‍د و ‌ع‍لاوه‌ ب‍ر ‌آن‌ ‌ه‍م‍ی‍ش‍ه‌ ب‍‍اف‍ت‍ه‌ ‌ه‍‍ا‌ی‌ ح‍ص‍ی‍ر‌ی‌ رن‍گ‍‍ارن‍گ‌ زی‍ب‍‍ای‍‍ی‌ د‌ارن‍د ک‍ه‌ م‍‍ی‌ ت‍و‌ان‌ ب‍ه‌ ی‍‍ادگ‍‍ار ‌از ‌ای‍ن‌ س‍رزم‍ی‍ن‌ ب‍ه‌ ‌ه‍م‍ر‌اه‌ ب‍رد.

 مال آقا، روستای نمونه گردشگری

***********************

"مال آقا "روستایی در 32 کیلومتری شهرستان باغملک در این استان با بافت سنتی که کاملا بافت قدیمی خود را حفظ کرده است.

مال آقا درمنطقه ای کوهستانی از سلسله جبال زاگرس واقع شده که رودخانه ای مواج و سرد از کنار آن می گذرد و مسیر فرح بخش و زیبایی را ایجاد کرده است، همه ساله خصوصا در دو فصل بهار و تابستان دهها هزار نفراز اقصی نقاط خوزستان برای گذراندن اوقات فراغت و سیاحت به این مکان خوش آب و هوا سفر می کنند. علاقمه مندان دیدار این روستای زیبا از شهر باغملک که به سمت مال آقا حرکت می کنند با پشت سرگذاشتن شهر قلعه تل و طی حدود چهار کیلومتر راه با دیدن تپه ها و کوهها و نسیم خنک کوهستان و جنگلهای انبوه بلوط، گویی وارد دنیایی متفاوت تر از خوزستان شده اند. کمی جلوتر، روستای تمبی با قدمتی چند هزار ساله و بافتی زیبا در دل کوهستان در مقابل دیدگان گردشگران قد علم می کند و آنان را به یاد صفا و صمیمیت روستا می اندازد مکانی که روستایی باستانی را با همین نام مدفون شده در زیر پا دارد.

گفته می شود چندی پیش تعدادی از اهالی روستا که در پی حفاری خانگی بطور اتفاقی با بخش هایی ازمنطقه مدفون شده با آثار باستانی گرانقیمت و ارزشمندی مواجه شدند.

یادمانهای دفاع مقدس در خوزستان

************************

مناطق عملیاتی دوران هشت ساله دفاع مقدس و یادمانهای ایجاد شده در مناطق اروندکنار، شلمچه، فکه، طلاییه و شهرهای آبادان و خرمشهر از جاذبه های گردشگری دوران دفاع مقدس استان خوزستان به شمار می روند.

همه ساله شهروندان بسیاری از سراسر کشور دراین مناطق حضور پیدا می کنند تا یاد و خاطره هشت سال جانفشانی پاکترین جوانان این مرز و بوم را در دفاع از میهن اسلامی خود زنده نگاه دارند و با آرمانهای شهیدان تجدید بیعت کنند.

‌آث‍‍ار ب‍‍اس‍ت‍‍ان‍‍ی خوزستان

****************

خ‍وزس‍ت‍‍ان‌ در ب‍ح‍ث‌ ج‍‍اذب‍ه‌ ‌ه‍‍ا‌ی‌ ت‍‍اری‍خ‍‍ی‌ ب‍‍ا ب‍رخ‍ورد‌ار‌ی‌ ‌از پ‍ی‍ش‍ن‍ی‍ه‌ ‌ا‌ی‌ ‌غ‍ن‍‍ی‌ ‌از ت‍م‍دن‍‍ه‍‍ا‌ی‌ ب‍‍اس‍ت‍‍ان‍‍ی‌ ‌ای‍ر‌ان‌ زم‍ی‍ن‌ ج‍‍ای‍گ‍‍اه‌ خ‍‍اص‍‍ی‌ د‌ارد و ج‍‍ا‌ی‌ ج‍‍ا‌ی‌ ‌اس‍ت‍‍ان‌ ‌از ش‍وش‌ و ش‍وش‍ت‍ر و ‌ای‍ذه‌ گ‍رف‍ت‍ه‌ ت‍‍ا ب‍‍ه‍ب‍‍ه‍‍ان‌ و م‍س‍ج‍دس‍ل‍ی‍م‍‍ان‌ و ‌ا‌ه‍و‌از ک‍ه‌ ‌ه‍ر ی‍ک‌ ن‍ش‍‍ان‍‍ی‌ ‌از ‌ه‍وی‍ت‌ ت‍‍اری‍خ‍‍ی‌ ‌ای‍ن‌ م‍رز و ب‍وم‌ ر‌ا ب‍ر ت‍‍ارک‌ خ‍ود د‌ارن‍د، ب‍‍ازدی‍د ک‍ن‍ن‍دگ‍‍ان‌ ‌ع‍لاق‍ه‌ م‍ن‍د ب‍ه‌ ‌ای‍ن‌ ج‍‍اذب‍ه‌ ‌ه‍‍ا ر‌ا ب‍ه‌ گ‍رم‍‍ی‌ پ‍ذی‍ر‌ا ‌ه‍س‍ت‍ن‍د. ش‍‍ه‍رس‍ت‍‍ان‌ ‌ای‍ذه‌ و‌اق‍‍ع‌ در م‍ن‍طق‍ه‌ ک‍و‌ه‍س‍ت‍‍ان‍‍ی‌ ش‍م‍‍ال‌ خ‍وزس‍ت‍‍ان‌ در 205 ک‍ی‍ل‍وم‍ت‍ر‌ی‌ ش‍م‍‍ال‌ ش‍رق‌ ‌ا‌ه‍و‌از، م‍رک‍ز ‌ای‍‍ال‍ت‌ ‌آی‍‍اپ‍ی‍ر در دوره‌ ‌ای‍لام‍ی‍‍ان‌ ب‍وده‌ و ی‍ک‍‍ی‌ ‌از م‍وزه‌ ‌ه‍‍ا‌ی‌ ب‍‍ی‌ ن‍ظی‍ر س‍ن‍گ‌ ن‍گ‍‍اره‌ ‌ای‍ر‌ان‌ و ج‍‍ه‍‍ان‌ م‍ح‍س‍وب‌ م‍‍ی‌ ش‍ود. ب‍ی‍ش‍ت‍ر ‌آث‍‍ار دی‍دن‍‍ی‌ و ب‍‍ا ‌ارزش‌ ‌ای‍ذه‌ ک‍ه‌ در دوره‌ پ‍‍ارت‍‍ه‍‍ا ن‍ی‍ز ‌از ش‍‍ه‍ر‌ه‍‍ا‌ی‌ م‍‍ه‍م‌ ‌ای‍ر‌ان‌ زم‍ی‍ن‌ ب‍وده‌ ‌اس‍ت‌ ، ب‍ه‌ ص‍ورت‌ ن‍گ‍‍ارک‍ن‍ده‌ وگ‍ن‍ج‍ی‍ن‍ه‌ ‌ه‍‍ا‌ی‌ ج‍‍اوی‍د‌ان‌ ن‍ق‍ش‌ ب‍رج‍س‍ت‍ه‌ ‌ه‍‍ا ب‍ر دل‌ ک‍وه‌ ‌ه‍س‍ت‍ن‍د ک‍ه‌ ‌از ور‌ا‌ی‌ ق‍رن‍‍ه‍‍ا، ‌اس‍ت‍و‌ار و پ‍رش‍ک‍وه‌ ‌ه‍م‍چ‍ن‍‍ان‌ ‌ای‍س‍ت‍‍اده‌ ‌ان‍د و ‌ع‍ظم‍ت‌ ‌آن‍‌ه‍‍ا گ‍وی‍‍ی‌ گ‍ذر زم‍‍ان‌ ر‌ا ب‍ه‌ س‍خ‍ره‌ گ‍رف‍ت‍ه‌ ‌اس‍ت‌ .

"ک‍ول‌ ف‍ره‌ " و‌اق‍‍ع‌ در ‌ه‍ش‍ت‌ ک‍ی‍ل‍وم‍ت‍ر‌ی‌ ش‍م‍‍ال‌ ش‍رق‌ دش‍ت‌ ‌ای‍ذه‌ ، "‌اش‍ک‍ف‍ت‌ س‍ل‍م‍‍ان‌ " در ج‍ن‍وب‌ ش‍‍ه‍ر ‌ای‍ذه‌ ، ش‍ی‍ر‌ه‍‍ا‌ی‌ س‍ن‍گ‍‍ی‌ ک‍ه‌ ی‍‍ادم‍‍ان‍‍ی‌ ‌از ش‍ج‍‍ا‌ع‍‍ان‌ ب‍خ‍ت‍ی‍‍ار‌ی‌ و "خ‍ون‍گ‌ ‌اژدر" ی‍‍ادم‍‍ان‍‍ی‌ ‌از دوره‌ ‌ای‍ل‍ی‍م‍‍ای‍ی‍د‌ه‍‍ا ب‍ه‌ ش‍م‍‍ار م‍‍ی‌ رون‍د، ‌ازج‍م‍ل‍ه‌ ‌آث‍‍ار دی‍دن‍‍ی‌ ‌ای‍ن‌ ش‍‍ه‍رس‍ت‍‍ان‌ ‌ه‍س‍ت‍ن‍د.

در ‌ای‍ن‌ ن‍گ‍‍ارک‍ن‍ده‌ ‌ه‍‍ا، ‌ع‍ب‍‍ادت‍گ‍‍اه‌ ن‍‍ارس‍ی‍ن‍‍ا (‌از خ‍د‌ای‍‍ان‌ ‌ع‍ی‍لام‍‍ی‌ ) ص‍ح‍ن‍ه‌ ‌ه‍‍ای‍‍ی‌ ‌از ن‍ی‍‍ای‍ش‌ ش‍‍ا‌ه‍‍ان‌ ، ق‍رب‍‍ان‍‍ی‌ ک‍ردن‌ ب‍ر‌ا‌ی‌ خ‍د‌ای‍‍ان‌ و ‌آی‍ی‍ن‍‍ه‍‍ا‌ی‌ م‍ذ‌ه‍ب‍‍ی‌ و ‌غ‍ی‍رم‍ذ‌ه‍ب‍‍ی‌ ر‌ا ب‍ر س‍ی‍ن‍ه‌ خ‍ود ب‍ه‌ ی‍‍ادگ‍‍ار د‌ارد.

‌اش‍ک‍ف‍ت‌ س‍ل‍م‍‍ان‌ (ن‍ی‍‍ای‍ش‍گ‍‍اه‌ ت‍‍اری‍ش‍‍ا) درب‍رگ‍ی‍رن‍ده‌ چ‍‍ه‍‍ارن‍ق‍ش‌ ب‍رج‍س‍ت‍ه‌ ‌ای‍لام‍‍ی‌ ‌اس‍ت‌ ک‍ه‌ ن‍ی‍‍ای‍ش‌ "‌ه‍‍ان‍‍ی‌ " پ‍‍ادش‍‍اه‌ م‍ح‍ل‍‍ی‌ ‌آی‍‍اپ‍ی‍ر ب‍ه‌ ‌ه‍م‍ر‌اه‌ وزی‍ر و خ‍‍ان‍و‌اده‌ ‌اش‌ ر‌ا ب‍ه‌ ن‍م‍‍ای‍ش‌ گ‍ذ‌اش‍ت‍ه‌ ‌اس‍ت‌ . خ‍ون‍گ‌ ‌اژدر ی‍‍ا ت‍ن‍گ‌ ن‍وروز‌ی‌ ن‍ی‍ز ن‍ق‍ش‌ ب‍رج‍س‍ت‍ه‌ ‌ا‌ی‌ ‌از زم‍‍ان‌ ‌ای‍لام‍ی‍‍ان‌ م‍رب‍وط ب‍ه‌ ح‍دود چ‍‍ه‍‍ار ‌ه‍ز‌ار س‍‍ال‌ پ‍ی‍ش‌ ‌از دور‌ان‌ ‌ای‍لام‍ی‍‍ان‌ و "خ‍ون‍گ‌ ک‍م‍‍ال‌ ون‍د" و "خ‍ون‍گ‌ ی‍‍ار‌ع‍ل‍‍ی‌ ون‍د" ن‍ی‍ز ن‍ش‍‍ان‌ ‌از دور‌ان‌ ‌اش‍ک‍‍ان‍ی‍‍ان‌ ب‍ر پ‍ی‍ش‍‍ان‍‍ی‌ د‌ارن‍د.

ش‍‍ه‍رس‍ت‍‍ان‌ ب‍‍ه‍ب‍‍ه‍‍ان‌ در ج‍ن‍وب‌ ش‍رق‍‍ی‌ ‌اس‍ت‍‍ان‌ خ‍وزس‍ت‍‍ان‌ ن‍ی‍ز ب‍‍ا ب‍‍اف‍ت‍‍ی‌ زی‍ب‍‍ا و ک‍‍ه‍ن‌ ‌آث‍‍ار‌ی‌ ‌ه‍م‍چ‍ون‌ ش‍‌ه‍ر "‌ارج‍‍ان‌ " ی‍‍ادم‍‍ان‌ دوره‌ ‌ای‍لام‍‍ی‌ ، پ‍ل‌ "س‍‍اس‍‍ان‍‍ی‌ خ‍ی‍ر‌آب‍‍اد" ی‍‍ادم‍‍ان‌ دوره‌ پ‍ی‍ش‌ ‌از ‌اس‍لام‌ ، ‌آت‍ش‍ک‍ده‌ "خ‍ی‍ر‌آب‍‍اد"، ک‍‍ارو‌ان‍س‍ر‌ا‌ی‌ "دژ م‍‍ه‍ت‍‍اب‍‍ی‌ " ی‍‍ادم‍‍ان‍‍ه‍‍ا‌ی‌ دوره‌ س‍‍اس‍‍ان‍‍ی‌ ، ح‍م‍‍ام‌ "ب‍خ‍ت‌ خ‍‍ان‌ " و خ‍‍ان‍ه‌ "ن‍ج‍ف‌ خ‍‍ان‌ " ی‍‍ادم‍‍ان‍‍ه‍‍ا‌ی‌ دوره‌ پ‍‍ه‍ل‍و‌ی‌ و م‍ق‍ب‍ره‌ ‌ه‍‍ا‌ی‌ ‌ام‍‍ام‍ز‌اده‌ ‌اب‍‍اذر و ب‍ش‍ی‍ر و ن‍ذی‍ر ر‌ا در خ‍ود ج‍‍ا‌ی‌ د‌اده‌ ‌اس‍ت‌ .

ق‍دی‍م‍‍ی‌ ت‍ری‍ن‌ پ‍ل‌ ج‍‍ه‍‍ان‌ ب‍ه‌ ن‍‍ام‌ پ‍ل‌ "س‍‍اس‍‍ان‍‍ی‌ " ن‍ی‍ز در دزف‍ول‌ ق‍ر‌ار د‌ارد ک‍ه‌ ‌ه‍ن‍وز ‌ع‍ب‍ور و م‍رور ب‍ر رو‌ی‌ ‌آن‌ در ج‍ری‍‍ان‌ ‌اس‍ت‌ .

‌آر‌ام‍گ‍‍اه‌ "ی‍‍ع‍ق‍وب‌ ل‍ی‍ث‌ "، م‍ق‍ب‍ره‌ "ح‍زق‍ی‍ل‌ ن‍ب‍‍ی‌ (ص‌ )"، "س‍ب‍زق‍ب‍‍ا" ب‍ر‌ادر ‌ام‍‍ام‌ رض‍‍ا(‌ع‌ )، ب‍ق‍‍ع‍ه‌ "ش‍‍اه‌ رک‍ن‌ ‌ال‍دی‍ن‌ "، ب‍ق‍‍ع‍ه‌ "رودب‍ن‍د" و ب‍ق‍‍ع‍ه‌ "م‍ح‍م‍دب‍ن‌ ج‍‍ع‍ف‍ر طی‍‍ار" در دزف‍ول‌ ‌از ج‍م‍ل‍ه‌ ‌آث‍‍ار دی‍ن‍‍ی‌ ‌ای‍ن‌ ش‍‍ه‍رس‍ت‍‍ان‌ ‌ه‍س‍ت‍ن‍د.

جاذبه های گردشگری استان خراسان شمالی

جاذبه هاي طبيعي استان

ييلاق زوارم كه در فاصله 28 كيلومتري جنوب باختري شيروان قرار گرفته، از ابتداي ورود به دره زوارم تا كوه‌هاي تخت مبرزا و شوخري ادامه مي‌‌يابد. ييلاق گليان و استخري نيز يکي ديگر از مناطق توريستي – طبيعي خاص است که از آبشار ديدني و غار طبيعي برخوردار است. ييلاق گليل نامانلو نيز در فاصله 70 كيلومتري شمال خاوري شيروان قرار گرفته است.

جاذبه هاي تاريخي و فرهنگي استان
آيينه خانه مفخم در بجنورد، نارين قلعه بجنورد، ارگ تاريخ بلقيس در اسفراين، بناي سنگي اسپاخو در مانه و سملقان، قلعه جلال الدين جاجرم، چهارتاقي تيموري شيروان و امام زاده سيد حمزه فاروج، از شاخص‌ترين آثار تاريخي و معماري استان خراسان شمالي هستند.

 

جاذبه های گردشگری استان گلستان

جاذبه هاي اكوتوريستي استان گلستان

 

 

استان گلستان يكي از مناطق ديدني و به ياد ماندني سرزمين پهناور ايران است كه آكنده از جاذبه‌هاي طبيعي اعم از پارك‌ها، تالاب‌ها، آبشارها، جنگل‌ها، سدها و روستاهاي جذاب و ديدني است. اين استان طبق شواهد موجود از بيشترين جاذبه‌هاي توريستي در بخش‌هاي طبيعي، جنگلي و اكوتوريستي برخوردار بوده و از اين لحاظ مي‌تواند قطب اكوتوريسم شمال باشد.

به گزارش خبرنگار ايسنا استان گلستان با وجود جنگل، دريا و مناطق خشكي، در فصل پاييز زيباترين و بهترين شرايط را براي سفر گردشگران دارد. بيشتر مردم ايران در اين فصل مشغله‌ي كاري و تحصيلي دارند و امكان سفر براي آن‌ها وجود ندارد كه در اين شرايط، پاييز آرام‌ترين فصل براي سفر گردشگران خارجي به اين نقطه از كشور است.

يكي از زيباترين جلوه‌هاي اكوتوريستي استان گلستان، همچون ساير نواحي شمالي ايران، وجود روستاهاي زيبا به ويژه در دل جنگل‌هاي بكر و شگرف آن است.

دهكده‌هاي ييلاقي استان گلستان را بايد در زمره يكي از زيباترين جلوه‌هاي اكوتوريستي اين خطه از سرزمين شمال به شمار آورد. اين دهكده‌ها شامل دهكده ييلاقي درازنو، دهكده ييلاقي جهان نما، دهكده ييلاقي افرا تخته، دهكده ييلاقي زرين گل و دهكده ييلاقي شير نوا و ... مي‌باشند.

اين دهكده‌ها به دليل داشتن چشم‌اندازهاي زيبا و مشرف به تمامي نواحي جلگه‌اي استان، از طبيعت زيبا و آب و هواي خنكي برخوردار بوده و پوشش‌هاي جنگلي و كوهستاني و صخره اي موجود در آن‌ها قابليت استفاده گردشگري طبيعي و تفريحي را بيش از پيش نمايان مي‌سازند.

روستا‌هاي گلستان به دليل تنوع پوشش گياهي – صخره‌اي و كوهستاني، شرايط آب و هوايي بسيار مناسب در ايام تابستان، وجود چشم‌اندازهاي زيبا و مشرف به نواحي پايين دست از گذشته مورد استفاده و بازديد گردشگران قرار مي‌گيرند. .

گرگان نيز از اين وضعيت مستثني نبوده و روستاهاي شگرفي چون روستاي شاه كوه و جهان‌نما در زمره اين روستاهايند. اما روستاي زيارت در اين ميان خود تجلي زيبايي طبيعت از نوع ديگري است. اين روستا در 12 كيلومتري جنوب گرگان واقع شده است و آب و هواي معتدل و مرطوب دارد.

رودخانه‌ي مشهور زيارت نيز از شرق آبادي مي‌گذرد. كوه پشته كمر و كوه سفيد آب در شمار غربي و خالودره در شرق آبادي واقع شده‌اند. سواحل رودخانه، كوه‌ها، دره، پوشش گياهي و حيات وحش از جمله جاذبه‌هاي طبيعي پيرامون روستا و مسجد قديمي و بناي امامزاده عبدالله از جمله جاذبه‌هاي مذهبي و زيارتي آن به شمار مي‌روند.

معماري خانه‌هاي روستايي، بسيار جالب توجه و زيبا است. پوشش سفالين بام خانه‌ها، معماري داخلي و نماي بيروني آن‌ها ديدني و قابل توجه است.

يكي از نكات قابل‌توجه در بافت روستاي زيارت مشترك بودن حياط منازل با معابر است. به اين معنا كه فضاي باز خصوصي منازل با معابر روستا يكي بوده و در داخل اين معابر، تنور، شيرآب، حوضچه شست و شو و انبار ديده مي‌شود.

آبشار زيارت

اين آبشار در 5 كيلومتري جنوب روستاي زيارت و 19 كيلومتري جنوب گرگان قرار دارد . اين شاخه رودخانه از طريق دو آبشار مجاور از ارتفاع 15متر به داخل محوطه حوضچه كه در محل ريزش ايجاد شده مي‌ريزد. در كل محوطه آبشار زرات و پودر مانند آب در هوا معلق است و به دليل بالا بودن رطوبت نسبي محيط روي تخته سنگ‌ها نيز پوشيده از خزه و گلسنگ است.

محيط پيرامون آبشار به دليل ريزش آب از ارتفاع زياد در محل آبشار به صورت غباري از قطرات آب در فضا مشاهده مي‌شود. وجود چنين فضايي اطراف آبشار و صخره هاي پوشيده شده از خزه مي تواند فضاي بسيار مناسبي براي گردشگران تفريحي وكوهنوردي فراهم آورد .

ايجاد زمينه‌هاي زير‌ساختاري و تاسيسات و امكانات پذيرايي و اقامتي متناسب با الگوي معماري محيط پيرامون مي‌تواند باعث رونق بازار گردشگري شود . به هر حال به تازگي مديران گردشگري استان گلستان در نظر دارند تا طرح گرگان‌گردي را نيز در اين استان اجرا كنند.

چشمه آب گرم زيارت

اين چشمه در 15 کيلومتري جنوب گرگان و در روستاي زيارت و ضلع شرقي رودخانه خاصه رود قرار دارد . اين چشمه در حال حاضر داراي 4 مظهر و محل خروج به فاصله تقريبي 10 تا 20 متر است . اولين مظهر آن زير تخته سنگي است که روي آن کتيبه کوچکي با ابعاد 15*20 سانتيمتر به خط عربي تاريخ 1035 را نشان مي‌دهد . مظهر دوم اين چشمه به فاصله 20 متر در جنوب مظهر اولي قرار دارد. دو مظهر ديگر هر يک با فواصل 15 و 10 متر از هم قرار دارند. در صورت بررسي آب چشمه از لحاظ معدني مي‌تواند يکي از جاذبه‌هاي توريستي بسيار جالب استان باشد. ا

خليج گرگان*

خليج گرگان بزرگترين خليج درياي خزر است كه بر اثر پيشروي و گسترش شرقي رشته ساحلي شبه جزيره‌ي ميانكلاله در جنوب شرقي درياي خزر تشكيل شده است. وسعت خليج گرگان حدود 400 كيلومتر مربع است. خليج گرگان كم عمق است به طوري كه با در نظر گرفتن بالاآمادگي آب، حداكثر عمق آن به 4 متر مي‌رسد و از غرب به شرق تا حوالي ضلع جنوبي آشوراده به عمق آب افزوده مي‌شود.

اكولوژي خليج گرگان تحت تأثير درياي خزر، رودهاي مجاور و شبه جزيره ميانكاله قرار گرفته است كه رشد و تكثير آبزيان، ماهيان استخواندار و ماهيان غضروفي و جذب پرندگان مهاجر زمستاني نقش مهمي دارد. بدين جهت مي‌توان گفت كه شبه‌جزيره‌ي ميانكاله و خليج گرگان دو محيط زيستي و جغرافيايي جدايي‌ناپذيرند.

اگرچه خليج گرگان و شبه جزيره ميانكاله به صورت محدوده‌ي زيستي حفاظت شده درآمده ولي وجود صيد بي‌رويه و بي‌موقع، افزايش واردات فضولات صنعتي، دامداري و كشاورزي از يك سو و اهميت زيست محيطي خليج و لزوم بهره‌برداري بيشتر از منابع غذايي براي جمعيت فراينده‌ي كشور از سوي ديگر از جمله مسائلي است كه مي‌تواند لزوم توجه بيش‌تر و انجام پژوهش‌هاي فراوان‌تري در خصوصيات خليج گرگان و شبه‌جزيره ميانكاله را توجيه كند.

منابع آبي جذب جهانگردان

مهم‌ترين منابع آبي جذب جهانگردان در استان گلستان، درياي خزر و سواحل زيباي آن با چشم‌اندازها و مناظر بسيار بديع، دلنشين و ديدني است و همواره مسافران بسياري را از دور و نزديك به سوي خود جلب مي‌كند. درياي مازندران از ظرفيت‌ها و قابليت‌هاي بس بالايي در زمينه بهره‌برداري‌هاي جهانگردي برخوردار است كه در نوع خود شايد كم‌نظير باشد. سواحل و كرانه‌هاي درياي خزر در پيوند با جلگه سرسبز و كوه‌هاي بلند سر به فلك كشيده البرز، از ديدني‌ترين و جالب‌ترين نقاط استان است. مي‌توان گفت كه زيبايي‌هاي كم‌نظير گرگان به موجوديت و حفظ شرايط زيستي اين دريا بستگي دارد. در محدوده استان گلستان دو اسكله بندر گز و بندر تركمن با كاركرد تفريحي و تفرجي، از تفرجگاه‌هاي مهم استان و از اماكن مطلوب جهت گذران اوقات فراغت شهروندان و مسافران محسوب مي‌شود.

انگيزه‌هاي جذب گردشگران در اين منطقه را نيز مي‌توان در اين نكته دانست كه خليج گرگان داراي جاذبه‌هاي شگفت انگيز طبيعي و زيست محيطي بوده و پوشش گياهي ويژه حيات وحش منحصر بفرد و چشم اندازهاي ساحلي آن را به يکي از جالبترين نقاط توريستي تبديل کرده است.

منابع جنگلي

جنگل‌هاي گرگان با مناظر و چشم‌اندازهاي بسيار زيباي دره‌ها و كوه‌هاي جنگلي، رودخانه‌ها، چشمه‌سارها،‌ فضاهاي روستايي ويژه منحصر به فرد، قابليت‌هاي مهم توريستي ـ جنگلي را به نمايش گذاشته و در حال حاضر از طريق مجتمع نهارخوران و جاده‌ي خوش ييلاق مورد بهره‌برداري قرار مي‌گيرند.

همجواري اين مجموعه جنگلي با دشت‌ها و كوهستان‌هاي شرقي مازندران، ويژگي‌هاي جهانگردي كم‌نظيري به آن بخشيده كه در صورت دسترسي و ايجاد امكانات صحرايي، بخش عظيمي از نيازهاي تفريحي و گذران اوقات فراغت استان سمنان و خراسان و مسافران گذري را پاسخ خواهد گفت. پارک جنگلي النگدره از زيباترين جنگل‌هاي اين منطقه به شمار مي‌آيد .

به گفته مديركل ميراث فرهنگي و گردشگري گلستان جنگل‌هاي النگ‌دره كه به عنوان يكي از كانون‌هاي گردشگري استان شناسايي شده و جهت توسعه و اجراي پروژه‌هاي گردشگري حداقل به 50 ميليارد تومان سرمايه‌گذاري نيازمند است.

پارک جنگلي قرق واقع در کيلومتري شرق گرگان و در مسير راه اصلي شمال به مشهد مقدس و پارک جنگلي و آبشار کبود وال از ديگر منابع جنگلي گرگان واقع در 5 کيلومتري جنوب شهرستان علي آباد کتول براي جذب اكوتوريست‌ها به شمار مي‌آيند.

پارک جنگلي و آبشار کبود وال به دليل چشم اندازهاي طبيعي و دسترسي به شهر و جاده اصلي شمال به مشهد مقدس موقعيت بسيار مناسبي براي جذب گردشگران داخلي و خارجي دارد . اين پارک با تنوع و تراکم پوشش گياهي از لحاظ زيستگاههاي گياهي داراي ارزش است .

پارک طبيعي ناهارخوران

ناهارخوران از قديمي ترين تفرجگاه استان گلستان و شهرستان گرگان است . بسياري از ايرانيان با آن آشنايي دارند . ناهارخوران در 4 کيلومتري جنوب شهر گرگان واقع شده و اين پارک مجموعه اي از پوشش گياهي و تاسيساتي است که آنچنان براي جذب گردشگر مناسب نيست و نياز مند توسعه و تجهيز و احداث واحد اي اقامتي و پذيرايي مناسب مي باشد .

اين پارک از پارکهاي قديمي است و تنوع گياهي و ملايم بودن درجه حرارت آن باعث جذب گردشگران از گذشته تا کنون بوده است ولي به منظور ايجاد انگيزه بيشتر بايستي امکانات موجود توسعه يابد .

از ديگرجاذبه هاي طبيعي شهرستان گرگان مي‌توان ارتفاعاتي چون كوه جنگلي پيرگرده ،كوه جنگلي تاور آب، كوه جنگلي تل‌انبار، كوه نيمه جنگلي چلبه ، كوه نيمه جنگلي زرشك‌كوه و ... را نام برد كه هر ساله مورد بازديد گردشگران داخلي و خارجي قرار مي‌گيرند.

گرگان رود نيز از ديگر جاذبه‌هاي اكوتوريستي گرگان است. اين رودخانه از كوه‌هاي آلاداغ در بجنورد سرچشمه مي‌گيرد و در مسيري به طول بيش از دويست كيلومتر، پس از عبور از دره‌هاي پرپيچ و خم كوهستاني، صحراي كلان، پيرامون شهر گرگان، گنبد‌كاووس، دشت گرگان و شهر آق‌قلعه در نقطه‌اي به نام «خواجه نفس» وارد درياي مازندران مي‌شود. رودخانه گرگان رود حركتي آرام دارد، اما در مواقع بارندگي و سيلاب به علت عبور از زمين‌هاي رسي، گل‌آلود مي‌شود. در حال حاضر سدي بر روي آن احداث شده و از آب آن استفاده‌هاي زراعي به عمل مي‌آيد. وجود درياچه، سد و مسير آرام و پرآب آن، امكانات قابل توجهي براي بهره‌برداري جهانگردي، به ويژه در زمينه ورزش‌هاي آبي فراهم كرده است

برگرفته از سرويس گردشگري خبرگزاري دانشجويان ايران

 

 

---

جاذبه های گردشگری استان گلستان

 

نوع جاذبه	رديف	نام جاذبه	مشخصات جاذبه
قلعه و دژ	1	قلعه باران	قلعه باران در ناحيه حاجي لر مينودشت قرار دارد و يکي از نقاط ديدني و با شکوه استان گلستان مي باشد که در 12 کيلومتري جنوب راميان واقع شده و داراي چشم اندازهاي زيبا است . در بالاي آن چشمه آبي وجود دارد . اين قلعه پيش از اسلام پايتخت اشکانيان بوده . طبيعت اطراف قلعه باران از نماي طبيعي و جالبي برخوردار است
	2	چپاشک
	3	قلعه خندان	گرگان – بلوار مازندران
	4	اسپي دژ
	5	ديوار دفاعي سد اسکندر	اين ديوار دفاعي به نامهاي قزن آلان – سد اسنگرر – سد فيروزه و سد انوشيروان نيز معروف است از معروف ترين آثار تاريخي استان گلستان است . طول اين ديوار حدود 155 کيلومتر است . اين ديوار در زمان ساسانيان احداث گرديد ارتفاع ديوار 3 تا 5 متر و عرض آن 10 متر مي باشد . اشيايي در حين کاوش از ديوار بدست آمده است که از آن مي توان  سفال – شيشه و فلز نام برد .
	6	ديوار شهر قديمي تميشه	بناي شهر قديمي تميشه و ديوار آن در غرب روستاي سرکلانه خرابشهر (شهرستان کردکوي) بصورت تپه هاي پست و مرتفع جلب توجه مي کند . قدت آن مربوط به اوايل اسلام تا دوره سلجوقي مي باشد . اين ديوار از دامنه کوه واقع در جنوب روستاي سرکلاته شروع شده و تا درياي خزر ادامه دارد . عرض ديوار آن در برخي از قسمت ها 2 تا 5/2 متر بوده است .
	7	کبري قلعه	در 15 کيلومتري شرق گنبد کاووس واقع شده و تقريباَ شکل مربع دارد سفال هاي جمع آوري شده از سطح تپه و ديوارهاي خارجي نشان مي دهد که شهرک در روزهاي قبل از اسلام مورد سکونت بوده و پس از نياز به احداث شهر عظيم دشت حلقه را ساختند .
	8	دشت قلعه	اين شهر در 15 کيلومتري جنوب شرقي گنبد کاووس قراردارد و به صورت 8 ضلعي نامنظم بنا گرديده است . در تپه آن که آثار دوران قبل از تاريخ مشخص مي باشد آثاري چون سفال قرن هشتم و هفتم هجري بدست آمده است .
	9	جر کلباد	به فاصله 5 کيلومتريغرب شهرستان بندرگز و در روستاهاي کهنه کلباد واقع شده و از دامنه کوه تا ساحل دريا کشيده شده است . جر کلباد به طول 20 کيلومتر که قسمت اعظم آن قابل ديدن است اينجا به منظور حفاظت از پايتخت هاي شاه عباس حفر گرديده .
	10	قلعه تاق	اين قلعه در جنوب شرقي بالاجاده و (سورم سرا) و در جنوب قلعه شاه نشين واقع شده اين قلعه به منظور مقاومت و ايستادگي مردم منطقه در طول دو قرن اول هجري است .
	11	قلعه شاه و نشين	اين قلعه بر قراز بلنداي چماز کوه در شرق بالاجاده (سورم سرا) واقع شده است . قلعه شاه نشين مشرف بر مناطق جلگه اي بوده و قلعه نشينان آب مورد نياز خود را از ارتفاعات کوهي در جنوب با استفاده از پالانه هاي سفالي تامين مر کردند .
	12	قلعه مسنجيق	اين قلعه در 43 کيلومتري جاده گنبد کاووس به داشلي برون واقع شده است .
	13	رخمه آق بند	رخمه آق بند در روستاي آق بند بخش داشلي برون در 30 کيلومتري شمال گنبد کاووس قراردارد . رخمه آق بند از دو قسمت تشکيل شده است . سنگ تبر رو بيشتر شبيه زين شتر يا بدنه شتر دوکوهانه مي باشد . سفالهاي بدست آمده از آن مربوط به اواخر هزاره دوم قبل از ميلاد است .
	14	قلعه بوقوتو	مينودشت – گاليکش در بين روستاي نرسه
	15	دشت حلقه
کاخ ها و عمارت ها	1	کاخ اختصاصي (موزه سلطنتي)	اين عمارت که به کاخ اختصاصي معروف است در محل پارک شهر گرگان قرار دارد . بناي اين کاخ با ويژگي هاي دوران پهلوي است (در دوطبقه) در حال حاضر از اين کاخ به عنوان کتابخانه عمومي استفاده مي شود .
	2	کاخ شاسمن	اين کاخ در شهرستان گرگان واقع شده و بنا به روايتي در سال 795 هجري قمري بوسيله امير تيمور در ساحل رودخانه ساخته شد . برخي از مورخين و جغرافي دانان از اين کاخ نام برده اند . بناي اين کاخ توسط ابوبکر شاه سماني (حاکم شاسبان) ساخته شده است .
	3	کاخ آقا محمد خان	اين بنا توسط محمد خان قاجار ساخته شده و در شهرستان گرگان قرار دارد ويژگي معماري را سلوب ساخته و نشانگر آن است که اين بنا در تاريخ 12 هجري قمري ساخته شده است . اين کاخ در نزديکي دروازه بسطام سابق حدود فلکه کاخ و پارک شهر فعلي ساختمان شهرداري گرگان قرار دارد و فعالا در اختيار سپاه پاسداران است .اين کاخ داراي عمارت هاي دارولعماره و دارالحکوه – کلاه فرهنگي عباس خاني و سلسيان خاني مي باشد .
	4	کاخ دادگستري
	5	اله يارخان	اين قصر قديمي در علي آباد کتول واقع است
برج ها  (ميل ها)	1	برج قابوس	اين برج را از بهترين بناهاي تاريخي صده 4 هجري و بلند ترين بناي آجري جهان مي باشد در سال 397 هجري قمري به دستور شمس المعالي قابوس ابن وشمگير ساخته شده و اين برج استوانه اي شکل بوده که بر روي صفحه اي دايره اي شکل قرار دارد . بلندي اين برج 51 متر است . گنبد اين برج مخروطي است . همه ساله مردم زيادي را براي سياحت و بازديد از ديگر استان ها و خارج از کشور رهسپار اين ديار مي کند .
	2	برج رادکان	اين برج در نزديکي روستاي رادکان در 42 کيلومتري جنوب شهر کردکوي قرار دارد و بر فراز تپه اي به موقعيت خاص طبيعي و سوق الجيشي شاخته شده است . اين بنا 35 متر ارتفاع دارد . عده اي معاري آن را تقليدي از معماري برج قابوس مي دانند که گنبد برج رادکان داراي 4 پوشش است . اين برج محل دفن يکي از اسپهبدان آل باوند در استان بنام ابوجعفر محمد بن نوريان باوندي است . ساخت بناي برج در سال 407 هجري قمري شروع و در سال 411  به پايان رسيده است .
پل ها و بنا هاي فرهنگي و تاريخي ايران	1	پل آق قلا	پل معروف آق قلا در 18 کيلومتري شمال گرگان و در ابتداي بافت قديم شهر آق قلا و بر روي رودخانه گرگان رود احداث شده است . پايه هاي اين پل از دوره سلجوقي باقي مانده است و در زمان صفويان روي پايه هاي پل مانده پل جديدي احداث گرديده . اين پل 60 متر طول و عرض آن 30/4 متر است . اين پل آجري است .  اطراف پل و حاشيه رودخانه فضاي سبز مناسب پر جاذبه اي براي علاقمندان فراهم مي آورد .
مساجد	1	مسجد جامع گرگان	اين مسجد در جنب بازار اصلي شهر نعلبندان واقع شده است . اين مسجد در عصر سلجوقيان احداث شده و داراي منارهاي کروي که روي آن کتيبه اي به خط کوفي مي باشد . مساحت زمين مسجد 1600 متر مربع مي باشد برديواره هاي ايوان غربي سنگ نوشته هاي زيارتي نصب گرديده است .
	2	مسجد گلشن	اين بنا نزديک ميدان شهر گرگان واقع شده است . بناي اوليه مسجد را به دوره صفويه منصوب مي دانند که در دوره قاجاريه تغيير و بازسازي شده است . اين مسجد در سال هاي اخير علي رغم ثبت تاريخي تخريب و سعه جديدي با سلوب مشابه مسجد قديمي جايگزين آن شده است .
	3	مسجد امام حسن عسکري (ص)	اين مسجد در شهر گرگان واقع شده است . بناي فعلي آن بعد از پيروزي انقلاب اسلامي احداث شده و فاقد جنبه هاي تاريخي و هنري است . آنچه که به اهميت اين بنا مربوط مي شود يک قدمگاه باستاني قديمي در کنار مسجد مي باشد .
	4	مسجد و مدرسه کريم ايشان	اين بنا در شرق کلاله و در روستاي کريم ايشان و در مسير جاده کلاله به مراوه تپه واقع شده است و از آثار دوره قاجار است . ساختمان اين مسجد آجري مي باشد . مدرسه داراي يک حياط چهار گوش و 23 هجره است . تاريخ ساختمان آن در سال 1328 هجري قمري است .
مدرسه	1	مدرسه سردار	در گرگان واقع است
	2	مدرسه دارالشفاء	در گرگان واقع است

 

---

جاذبه های گردشگری استان گلستان

 

                

 

سرزمین ایران همواره به علت غنای فرهنگی، تاریخی،ادبی، هنرهای سنتی و آثار باستانی موردتوجه خاص جهانگردان بوده است.این سرزمین ازنظر معماری، ادبیات، صنایع دستی وروحیه مهمان نوازی دارای موقعیت خاصی بوده است. ایرانیان همیشه مقدم جهانگردان را گرامی داشته و در راهنمایی آنها از هیچ كمكی دریغ نمی نمایند.

موقعیت و ویژگی های استان گلستان

استان گلستان با مساحتی بالغ بر 22 هزاركیلومتر مربع در جنوب شرقی دریای خزر واقع شده است كه از شمال به جمهوری تركمنستان، از جنوب به استان سمنان، از شرق به استان خراسان و از غرب به استان مازندران محدود است.

جمعیت استان براساس سرشماری سال1381 حدود 000/600/1 نفر بوده كه 7/58 درصد آن درمناطق روستایی و 3/41 درصد در مناطق شهری ساكن هستند. جمعیت مذكور در 11 شهرستان، 18 شهر، 16 بخش و 45 دهستان قرار دارند.

جغرافیای طبیعی استان به نحوی است كه به سه بخش كوهستانی، دامنه ای و جلگه ای تقسیم شده و از نظر آب و هوایی دارای اقلیم مدیترانه ای و بیابانی است. قره سو، اترك و گرگانرود از رودهای پرآب استان محسوب می شوند و پیرگردكوه بلندترین كوه استان بوده و كوههای گلدین، اشهكوه، زریوان و خواجه قنبر از دیگر كوههای مهم استان بشمار می روند.

دركنار كشاورزی كه محور اصلی فعالیتهای اقتصادی مردم این استان است، دامداری، شیلات و صنایع تبدیلی نیز از رونق خاصی برخوردار است. از محصولات عمده كشاورزی منطقه متوان از گندم، پنبه، دانه های روغنی، غلات، توتون، برنج و ... را نام برد.استان گلستان به علت دارابودن شرایط مساعد اقلیمی و زیست محیطی، از دوران پیش از تاریخ، دوران تاریخی و دوران اسلامی به عنوان یكی از استقرارگاههای بشری موردتوجه بوده و نتایج حاصل از كاوشهای علمی باستانشناسی در مكانهای باستانی حاكی از این مطلب است.

تركیب قومی، زبانی و مذهبی

استان گلستان دارای قومیتهای مختلف اعم از فارس، ترك، كرد، تركمن، بلوچ، قزاق، سیستانی و غیره است و افزون بر 20 قوم در این استان زندگی می كنند. اما در یك تقسیمن بندی كلی مردم ساكن در این استان به سه گروه عمده فارس، تركن و مهاجر تقسیم می شوند. فارسها در نواحی مركزی و جنوبی منطقه سكنی دارند و اكثریت جمعیت استان راتشكیل میدهند و به دو گروه فارسهای بومی و مهاجر تقسیم می شوند. فارسهای بومی استان بیشتر به گویشهای گرگانی، كتولی و مازندرانی تكلم دارند. این گروه از مردم استان شیعه مذهب می باشند.گروه دوم تركمن ها هستند كه به دو تیره یموت و گوگلان تعلق دارند. آنها سنی مذهب هستند و در نواحی شمالی منطقه در جلگه گرگان سكونت دارند و به زبان تركمنی تكلم می كنند.سومین گروه مهاجرین به این استان اغلب سیستانی، بلوچ، سمنانی و خراسانی می باشند.باوجود تنوع قومیتی، زبانی و مذهبی دراین استان، مردم این خطه با وحدت و صلح و صفا به زندگی خود ادامه می دهند و نقطه اشتراك آنها دین اسلام و فرهنگ ایرانی بوده و حلقه اتصال بین آنها زبان فارسی و منافع جمعی و مشتركشان در بهروری این سرزمین حاصلخیز می باشد.

سوغاتی های استان گلستان

مهمترین سوغاتی های استان گلستان شامل: قالی و قالیچه، پشتی های تركمن، سوزن دوزی های تركمن، جاجیم های كوهستانی گرگان، صنایع دستی روستایی، ماهی و خاویار می باشد.

 

معرفی های شهرستان های استان گلستان

شهرستان گرگان

شهرستان گرگان مركز استان گلستان شهری زیبا و آراسته در متن طبیعت با دیدنی های فراوان است. مساحت این شهرستان درحدود 2/1615 كیلومترمربع و جمعیت آن بالغ بر 358877 نفر است.

باتوجه به موقعیت جغرافیایی و ارتفاع زمین، آب و هوای این شهرستان متنوع است. در قلل مرتفع آب و هوای معتدل و سرد كوهستانی و در قسمت كوهپایه ها و قسمت های مركزی آب و هوای معتدل و مرطوب وجود دراد. آثا رمنقول و غیرمنقول  متعلق به دوران پیش از تاریخ كه از نقاط مختلف این شهرستان ازجمله تورنگ تپه و شاه تپه و ... بدست آمده نشانگر حضور دیرینه انسانها و تمدن در این منطقه است كه تا هزاره ششم پیش از میلاد قدمت دارد.

از مهمترین اماكن تفریحی و آثار باستانی این شهرستان میتوان به پارك جنگلی ناهارخوران، النگ دره، قرق، آبشار و چشمه آب گرم زیارت، بافت قدیم گرگان، كاخ آغامحمدخان قاجار، بنای قدیمی شهر گرگان ازجمله خانه كبیر و تقوی، مدرسه عمادیه، مسجدجامع گرگان، بقعه امامزاده ها (نور، نه تن، عبدالله و ...) دهكده توریستی زیارت، تورنگ تپه و كاروانسراهای قزلق، دیمه و رباط سفید اشاره نمود.

شهرستان گنبدكاووس

نام این شهرستان كه بعداز گرگان مهمترین شهر استان محسوب می شود از نام گنبدقابوس بن وشمگیر گرفته شده است كه مقبره وی نیز در شمال شهر قرار دارد. مساحت این شهرستان حدود 5071 كیلومترمربع و جمعیت آن بالغ بر 275649 نفر است. مهمترین مراكز گردشگری و باستانی این شهرستان عبارتند از: تالابهای بین المللی آلماگل، آلاگل و آجی گل. بازارچه مرزی اینچه برون، یاریم تپه، گبری قلعه، برج قابوس، شهر باستانی جرجان، امامزاده یحیی بن زید و بقعه دانشمند شهرستان گنبدكاووس را می توان كرسی مطالعات باستان شناسی استان دانست و پروژه های شهر قدیم جرجان و دیوار گرگان همه ساله دراین شهرستان صورت می پذیرد.

شهرستان مینودشت

این شهرستان در ناحیه شرقی استان گلستان در دنباله دامنه كوههای البرز شرقی واقع شده است. مساحت این شهرستان در حدود 1576 كیلومتر مربع و جمعیت آن بالغ بر 145201 نفر است .نام قدیم مینودشت حاجیلر بوده ، این شهرستان با توجه به مناظر طبیعی ، تفرجگاههای زیبا ، وجود آثار باستانی صنایع دستی و تولید ابریشم و عسل یكی از جاذبه های گردشگری استان محسوب می شود.از جمله اماكن گردشگری و باستانی شهرستان مینودشت شامل پارك ملی گلستان، آبشارهای لوه، سو، گلستان ، جنگل باقر آباد و فارسیان، موزه های حیاط وحش و تاریخ طبیعی پارك ملی گلستان ، تنگه چلچای، آق چشمه، ماهی پران، دشت حلقه، غار باستانی كیارام است.قدیمی ترین بقایای حضور انسان كه در استان گلستان شناخته شده غار كیارام است كه به 100 هزار سال پیش و دوره پارینه سنگی میانه ( موسترین) تعلق دارد. همچنین دشت حلقه به عنوان وسیعترین سایت باستانی استان نیز كه 338 هكتار وسعت دارد در این شهرستان قرار گرفته است.

شهرستان كلاله

این شهرستان كه در منتهی الیه شرقی استان گلستان واقع شده با وسعتی حدود 4962 كیلومتر مربع و جمعیتی بالغ بر 143938 نفر یكی از مراكز گردشگری استان است.از جمله مراكز گردشگری و آثار باستانی این شهرستان چشمه زاو، آق سو، زیارتگاه خالدبن سنان (خالد نبی )،مسجد و مدرسه كریم ایشان ، مقبره مختومقلی فراغی، زیارتگاه امام عبدالله و سه كارگاه كاوش باستان شناسی در دیوار تاریخی گرگان به نامهای كارگاه قره دیب، كارگاه یسا قلیق و كارگاه قره یسر ( گرگر) است.

شهرستان آزادشهر

این شهرستان با قرار گرفتن در محل تلاقی مسیرهای گرگان ، گنبد كاووس و شاهرود دارای چشم اندازهای طبیعی و تاریخی بسیاری است. این شهرستان مساحتی در حدود 872 كیلومتر مربع و جمعیتی بالغ بر 99088 نفر دارد.از مراكز گردشگری و باستانی این شهرستان می توان بقعه متبركه امامزاده محمد بن زید (آق امام)، پارك جنگلی و تپه شهرك بسیجیان را نام برد.

شهرستان رامیان

این شهرستان كه از نظر طبیعی به دو قسمت جلگه ای و كوهستانی تقسیم می شود جمعیتی بالغ بر 83209 نفر و وسعتی در حدود 870 كیلومتر مربع دارد، این شهرستان دارای جنگلهای غنی و چشم اندازهای زیبا است.مهمترین اماكن گردشگری و تاریخی این شهرستان چشمه گل رامیان، آبشار شیرآباد، غار شیرآباد، قلعه ماران، پارك جنگلی آهنگران، امام زاده پیر، مسجد سادات، تپه های انجیلو، نقاره خانه، مدرسه و كاخ رضاشاهی و بقعه الهادی می باشد.

شهرستان علی آباد كتول

این شهرستان با جمعیتی بالغ بر 139129 نفر وسعتی در حدود 1160 كیلومتر مربع و با وجود جاذبه های طبیعی و تاریخ و صنایع دستی متنوع از جمله مراكز عمده  گردشگری در استان گلستان می باشد.شغال تپه كهن ترین یادگار استقرار بشر در شهر علی آباد می باشد كه در مركز این شهر قرار گرفته است و به دوران تاریخی تعلق دارد. از صنایع دستی این شهرستان می توان به قالی بافی، بافت پارچه های ابریشمی و پشمی، خورجین دوزی و چادر شب بافی اشاره كرد.از مراكز مهم باستانی و گردشگری این شهرستان می توان به آبشار و پارك جنگلی كبودوال، دهكده های ییلاقی، (افراتخته، زرین گل و سیاه مرزكوه و ....)رودخانه زرین گل، دهنه محمدآباد، امام زاده الازمن، معصوم آباد، نرگس تپه و نوران گلین تپه اشاره نمود.

شهرستان آق قلا

شهرستان آق قلا كه در 15 كیلومتری شمال شرقی گرگان و در كنار رودخانه گرگانرود قرار گرفته است دارای جمعیتی بالغ بر 106118نفر و وسعتی در حدود 1763 كیلومتر مربع است. این شهر توسط شاه عباس در سال 1020 هجری قمری بنا شده كه به نام اسپیدژ یا دژ سپید و در زمان حكومت پهلوی به پهلوی دژ تغییر نام داد و امروز آق قلا نام گرفته است.از صنایع دستی مردم این منطقه می توان قالی، قالیچه و پشتی تركمن را نام برد. اماكن دیدنی و گردشگری این شهرستان شامل گل فشانهای قارینیارق، نفتیجه،اینچه، پل آق قلا و پنج شنبه بازار آق قلا است.

شهرستان تركمن

این شهرستان كه یكی از شهرهای غربی استان گلستان است دارای 121533 نفر جمعیت و مساحتی در حدود 1576 كیلومتر مربع است. در سال 1306 خورشیدی در محلی كه قرار گاه نظامیان بود شهر بندر تركمن تاسیس شد. این شهرستان با وجود جاذبه های طبیعی مانند دریا و صنایع دستی غنی تركمن، یكی از مهم ترین مراكز گردشگری استان محسوب می گردد.صنایع دستی این شهرستان قالی و قالیچه و پشتی تركمن است. از مهم ترین مناطق گردشگری و باستانی شهرستان تركمن می توان از تالاب گمیشان، جزیره آشوراده، اسكله توریستی تركمن، میدان سواركاری، پادگان روسها، زیارتگاه آق امام، آرامگاه بهاالدین نقشبندی، دیوار تاریخی گرگان و قیزلر قلعه نام برد

شهرستان كردكوی

این شهرستان كه در غرب استان واقع شده است، دارای 67051 نفر جمعیت و در مساحتی در حدود 8158 كیلومتر مربع می باشد. وجود چشم اندازهای طبیعی و تاریخی و صنایع دستی زیبا موقعیت گردشگری مناسبی را برای این شهرستان به وجود آورده است.از صنایع دستی آن می توان به حصیر بافی، نمدمالی، بافتن چادر شب و جوراب و دستكش پشمی اشاره كرد.از مناطق گردشگری و باستانی این شهرستان می توان منطقه حفاظت شده جهان نما، روستای ییلاقی درازنو، پارك جنگلی امام رضا، برج رادكان، شهر قدیمی تمیشه، دیوار تمیشه، امامزاده روشن آباد، امامزاده النگ و جاده شاه عباسی را نام برد.

 

معرفی گردشگاههای طبیعی استان گلستان

پارك جنگلی ناهارخوران

این پارك از قدیمی ترین تفرجگاههای استان گلستان بوده كه در 4 كیلومتری جنوب شهر گرگان واقع شده است.دارای فضاهای جنگلی در طرفین جاده برای تفرج است. با داشتن آب و هوای مناسب و دامنه پر شیب جنگلی مورد استفاده تفرج كنندگان داخلی و خارجی قرار می گیرد. این پارك دارای مهمانسراهای عمومی به ویژه مهمانسراها و كمپهای اقامتی زیبا است.

پارك ملی گلستان

این پارك در 150 كیلومتری شرق گرگان قرار دارد و مساحت آن 91895 هكتار است. پارك ملی گلستان نخستین پاركی است كه در ایران عنوان پارك ملی را به خود گرفت. این پارك با داشتن اقلیم های متفاوت و مناطق زیستی متنوع جنگلی، استپی و چشم اندازها و مناظر مطبوع طبیعی از جمله جاذبه های گردشگری استان گلستان محسوب می شود. اهمیت آن از نظر محققین و دانش پژوهان به لحاظ دست نخوردگی جوامع زیستی، گیاهی و جانوری و اكوسیستمهای طبیعی به عنوان میراث طبیعی و تنوع ژنتیكی بسیار زیاد است.

پارك جنگلی النگدره

این پارك در جنوب غربی شهر گرگان به فاصله 3 كیلومتری شهر واقع شده است.پارك جنگلی النگدره در دامنه جنگلهای انبوه شمالی از پوشش درختان منحصرا جنگلی برخوردار بوده و رودخانه ای از وسط آن می گذرد.

پارك جنگلی دلند

پارك جنگلی دلند در 11 كیلومتری غرب آزادشهر و در كنار جاده اصلی گرگان – مشهد واقع شده است. این پارك پوشیده از درختان باارزش جنگلهای شمال مانند بلوط، آزاد، افرا و انجیلی است و از امكانات تفرجگاهی مانند آب آشامیدنی، سرویس بهداشتی و كمپ چوبی برخوردار است.

پارك جنگلی كردكوی

این پارك در 4 كیلومتری جنوب شهر كردكوی واقع شده است و مساحت آن 54 هكتار است. از ویژگیهای آن داشتن آب و هوای مناسب و نسبتا خنك در تابستان و همچنین وجود رودخانه پلنگ پا می باشد.

پارك جنگلی قرق

این پارك در 23 كیلومتری شرق گرگان در كنار جاده اصلی ترانزیت واقع شده و مساحت آن 650 هكتار است.بخش اعظم پارك جنگلی قرق در محیط جلگه ای قرار گرفته و دارای امكانات تفرجی است. این پارك محل نگهداری گوزنهای بومی جنگلهای شمال ایران است.

تالابهای آلاگل، آجی گل وآلما گل

این تالابها در 60 كیلومتری شمال گرگان و در نواحی مرزی استان گلستان با كشور تركمنستان واقع شده است. مساحت آن به ترتیب 2500، 350 و 207 هكتار است كه به صورت نگینی در صحرا نمایان است. وجود پوشش درختچه های گزونی و چگن در حاشیه این تالاب ها در یك منطقه صحرایی جلوه خاصی را به آنها بخشیده است.در تمامی فصول به ویژه در فصل زمستان با حضور پرندگان مهاجر از انواع فلامینگوها، قوها، اردكها، پرستوهای دریایی، غازها، باكلان و انواع دیگر پرندگان آبزی و كنار آبزی هیاهوی خاصی به این تالابها داده است.

سواحل جنوب شرقی دریای خزر

وجود خلیج گرگان با وسعت 68800 هكتار كه به طول 5/6  كیلومتر از دریا منفك گردیده از مهمترین محورهای دارای قابلیتهای توریستی است. سواحل جنوبی و شرقی دریای خزر بر خلاف سواحل شمالی آن هیچگاه دوره یخبندان ندارد لذا پیوسته شرایط جلب توریست داشته و آماده انجام همه گونه ورزش آبی است. خلیج گرگان به همراه شبه جزیره میانكاله به عنوان پناهگاه حیات وحش به علت داشتن اهمیت زیستی زیاد یكی از ذخیره گاههای زیست كره در جهان به ثبت رسیده است. جزیره آشوراده نیز یكی از مكانهای مهم جلب توریست در ساحل شرقی دریای خزر است. ضمنا این جزیره یكی از مهمترین مراكز خاویار در شمال كشور می باشد.

آبشار گلستان

یكی از آبشارهای مهم پارك ملی گلستان است. این آبشار در تفرجگاه آبشار پارك واقع شده است. دارای 5/19 متر ارتفاع است و از آبشارهای صخره ای پر جاذبه ای كه محیط اطراف آن را پوشش درختان جنگلی پهن برگ خزری پوشیده است.    

آبشار كبودوال

این آبشار در 5 كیلومتری جنوب شهر علی آباد در محل تفرجگاه عمومی شهر واقع شده است. این تفرجگاه با داشتن امكاناتی برای جلب توریست از نقاط مهم تفرجی استان گلستان محسوب می شود.

آبشارهای شیرآباد

آبشارهای شیرآباد در 6 كیلومتری جنوب شهر خان به بین در میان جنگلهای انبوه واقع شده اند. این آبشارها 7 عدد و دارای ارتفاع متفاوت می باشند. بلندترین آنها با ارتفاع قریب به 20 متر در میان پوشش سبز جنگلهای پهن برگ قرار دارد و آب با درخشندگی خاصی به صورت پودر وارد استخر پای آبشار می گردد.در بالای آخرین آبشار غار معروفی با جاذبه خاص وجود دارد.

آبشار لوه

این آبشار در گالیكش در فاصله 14 كیلومتری غرب پارك ملی گلستان واقع شده كه محل آن در 5 كیلومتری جنوب روستایی به همین نام است. چند آبشار پی در پی در میان جنگلهای انبوه پهن برگ منظره بدیعی ایجاد نموده است.

باران كوه

یكی از نقاط بسیار دیدنی و جذاب واقع در جنگل شصت كلاته است كه در جنوب غربی شهر گرگان واقع شده است.

گل رامیان

یك استخر طبیعی بیضی شكل است كه طول آن 90 متر و عرض آن 80 متر و عمق آن  بین  44 تا 80 متر است. گل رامیان در 5 كیلومتری جنوب شهر رامیان واقع شده است. آب آن كه از عمق می جوشد به علت داشتن عمق زیاد منظره زیبایی را ایجاد نموده است. گل رامیان كه در میان جنگلهای انبوه پهن برگ به ویژه گونه های باارزش زربین واقع شده دارای چشم انداز زیبایی است.

چشمه آبگرم زیارت

 

 

جاذبه های گردشگری استان فارس قسمت اول

آشنایی با مجموعه ساسانی فیروزآباد

 

قلعه دختر

اردشیربابكان ، سر سلسله ساسانی، پس از كشتن والی فارس و تسخیر تمام فارس، منطقه فیروزآباد را كه از نظر سوق الجیشی دارای ویژگی های مثبتی بود، انتخاب كرد.

دشتی كه شهر فیروزآباد كنونی در آن قرار دارد، تقریباً دایره وار است و اطراف آن را كوه ها فرا گرفته اند و تنها راه ورود به این دشت، راه تنگاب به طول 30 كیلومتر است كه رودخانه تنگاب در آن وجود دارد. به همین دلیل نخستین اثری كه توسط اردشیر در این منطقه ساخته شد، ساختمانی است بر فراز كوه تنگاب كه امروزه به نام «قلعه دختر» مشهور است. این قلعه با 2300 متر زیربنا، دارای تالاری به وسعت 14 متر مربع و 18 متر ارتفاع دارد. این تالار گنبددار است و اتاق های جنبی آن را به صورت قلعه ای در آورده است. قلعه دختر از سه سطح تشكیل شده است. سطح زیرین محل زندگی نگاهبانان و انبار بود. حیاط ساختمان ها با اتاق ها  و تالارها، در سطح دوم وجود دارد كه درباریان و بزرگان در آن مستقر می شدند. طبقه سوم بنای شاهی بود و اردشیر بابكان در بدو ورود به فیروزآباد در این طبقه زندگی می كرد. دو حلقه چاه در كف حیاط قلعه دختر وجود داشت كه تا كف رودخانه كه حدود 200 متر ژرفا دارد، می رسید.

امروزه روی این دو حلقه چاه پوشیده شده و جای آن مشخص نیست. كاخ از سنگ لاشه و ملات گچ ساخته شده و آثار برج و سوراخ های دیده بانی در دیوارها دیده می شود. سه دیوار دفاعی با سنگ و گچ در دامنه كوه از این كاخ محافظت می كرد و در هر قسمت از دیوارها، اتاق های نگهبانی وجود داشت. هنوز آثاری از این اتاق ها باقی است. در قسمت هایی، این دیوارها بر لب پرتگاه قرار دارد كه موقعیت استراتژیك این كاخ را دو صد چندان می كند. راه ورودی توسط پلكانی به كاخ منتهی می شد. این پلكان اخیراً تجدید بنا شده است. از آنجا كه این كاخ گنجایش یك لشكر سرباز داشت، بعد از اسلام نیز مورد استفاده بود. برفراز كوه و در مجاور قلعه دختر، آثاری وجود دارد كه به نام نقاره خانه شهرت دارد و از دوره ساسانیان به جای مانده است.

نقش تنگاب

رو به روی قلعه دختر، در پایین كوه، در سمت راست رودخانه تنگاب به سوی فیروزآباد، در كوه نقش برجسته ای به ابعاد 5×3 متر و به بلندای چهار متر از كف رودخانه كنده شده كه در بین مردم منطقه به نقش رستم مشهور است.

در این نقش، مراسم تاج گذاری اردشیر بابكان دیده می شود و مظهر میترا (مهر) حلقه قدرت را به اردشیر ارزانی می دارد. پشت سر اردشیر كودكی وجود دارد كه احتمالاً ولیعهد یعنی شاپور اول است و سه نفر از بزرگان در كنار این كودك به حالت احترام ایستاده اند. در این اثر، كتیبه ای بین اردشیر بابكان و مظهر میترا وجود دارد كه حروف آن محو شده است.

نقش برجسته جنگ تن به تن (نقش پیروزی)

در فاصله دو كیلومتری نقش برجسته تنگاب و در همان سمت كوه، نقش برجسته ای وجود دارد كه به نقش برجسته جنگ تن به تن و یا دف و چنگ مشهور است و از سده سوم میلادی به جای مانده است.

این نقش برجسته در سه قسمت از شش نفر شكل گرفته است؛ یكی از آنها به قولی اردشیر بابكان است، در زیر آن شاپور حریف خود را از پا در آورده و سومی دو نفر سپاهی هستند كه یكی، دیگری را از روی اسب به زیر می كشد. این نقش از لحاظ هنری بسیار ظریف و ارزنده است.

جاده ساسانی

در قسمتی از دره رود تنگاب و نزدیك قلعه دختر، قسمتی از كوه را در دوره ساسانیان تراشیده اند و جاده ای به صورت سنگفرش درست كرده اند. تردیدی نیست كه این جاده یكی از بزرگ ترین خطوط مواصلاتی شهر استخر به خلیج فارس از راه بندر سیراف (بندر طاهری امروزی) ، لار و بندرعباس بوده است.

شهر اردشیر كوره

اردشیر بابكان پس از تسلط بر اردوان، آخرین پادشاه اشكانی، دشت فیروزآباد را كه حالت باتلاقی داشت، با كشیدن دیواری به درازای چهار كیلومتر و بلندای 8/1 متر و كندن تونل، زه كشی كرد و شهر «اردشیر كوره» را كه به معنی «شكوه اردشیر» است، به صورت دایره ساخت. هنوز قسمتی از این دیوار وجود دارد.

این شهر به صورت دایره ساخته شد تا نمادی از جهان آن روز و نشانگر آن باشد كه اردشیر مالك جهان است. قطر اولیه شهر 450 متر بود و بعدها كه شهر گسترش یافت، قطر آن به دو كیلومتر رسید. آثار خندق این دوره و دیوارهای آن وجود دارد. احتمال دارد كه این شهر در سده نهم یا دهم ه.ق ویران شده باشد.

اردشیر كوره دارای چهار دروازه بود: دروازه هرمز در شمال، دروازه اردشیر در جنوب، دروازه مهر یا میترا در شرق ، و دروازه بهرام در غرب.  نام شهر اردشیر كوره بعدها به ایالت آن هم اطلاق شد، اما در دوره بهرام گور، این شهر «گور» نامیده شد. با فتح شهر در صدر اسلام، واژه عربی « جور» برای آن در آثار نوشتاری به كار می رفت، اما مردم همان «گور» را به كار می بردند. مقدسی در « احسن التقاسیم فی معرفة الاقالیم » آورده است: در زمان عضدالدوله دیلمی (دوره سلطنت 373 - 388 ه . ق) هر بار كه او به گور می رفت، مردم می گفتند: « مـَلِك به گور رفت» كه به كنایه یعنی « پادشاه مُرد ». به همین دلیل عضدالدوله اسم شهر را به فیروزآباد تغییر داد. « فیروز» نام عضدالدوله پیش از پادشاهی بود.

منار میلو

در مركز دایره، ساختمانی باقی مانده كه هم اكنون مردم فیروزآباد آن را منارمیلو می نامند.

این منار از سنگ خارا و گچ درست شده و ارتفاع كنونی آن 33 متر است. قسمت پایین هر ضلع منار 11 متر است. در دوره آبادانی و شكوه، بلندای منار 78 متر و هر ضلع آن 18 متر بود. بنابر نظر باستان شناسان، بر فراز این منار، در هر سمت ، دو اتاق و یك ایوان وجود داشت و آب را از شش كیلومتری به بالای منار هدایت كرده بودند كه به صورت فواره بود. برای این منار كاركردهای متفاوتی مطرح شده است؛ برخی آن را به عنوان سمبل قدرت پادشاه می شمارند و گروهی بر آنند كه برای ارتباط با قلعه دختر ، این منار بر پا شده بود. برخی نیز آن را محل نیایش آتش می دانند. این منار در آن زمان، گنبد گیرمان نام داشت.

تخت نشین

در جنوب شرقی منار و به فاصله حدود 100 متری آن ، آثار بنایی وجود دارد كه قطعات بزرگ سنگ، غیر از شالوده آن، در اطراف پراكنده و علامت حجاران ساسانی بر روی بعضی از آنها مشخص است. آثار دو استخر در جنوب این كاخ هنوز وجود دارد. امروزه بقایای این بنا را «تخت نشین» می نامند و از آنجا كه فرم اصلی آن به صورت چهار طاقی بود، كاربری آن را احتمالاً آتشكده می دانند.

كاخ اردشیر بابكان

اردشیر بابكان نزدیك مدخل تنگاب، در كنار چشمه ای كه دریاچه ای به قطر 50 متر را به وجود آورده، كاخی ساخت كه در سده های میانه «آتشكده» محسوب می شد. این كاخ كه از كاخ های ییلاقی اردشیر بابكان بود، یكی از بناهای بزرگ، با ابهت و كم نظیر دوره ساسانی است و نخستین بنای طاق دار ساسانی محسوب  می شود. زیر بنای این كاخ 115×55 متر است و اطراف آن را ساختمان ها و دیوارهایی پوشانده كه آثار آن هنوز باقی است. مصالح این كاخ از سنگ لاشه و ملات گچ است. كاخ دارای سه ورودی است و ورودی اصلی در سمت جنوب قرار دارد. در شرق و غرب حیاط ، در هر دو طرف دو اتاق با طاق گهواره ای وجود دارد. دو ایوان در شمال و جنوب این بخش ساخته شده كه پشت ایوان شمالی سه تالار گنبددار مربع شكل جای دارد.  یكی از تالارها دارای گنبدی با دهانه باز است.

تزئینات  به كار رفته در این تالارها قابل مقایسه با تزئینات  كاخ " تچر" تخت جمشید است و ابعاد بزرگ سه تالار این كاخ آدمی را به تعجب وا می دارد.كاخ دو طبقه بود و بعد از تالارها، ایوانی رفیع یادآور ایوان های بزرگ دوره اشكانیان است. در هر طرف ایوان دو تالار با سقف های گهواره ای دیده می شود. اندازه اتاق های این كاخ با اندازه اتاق های قلعه دختر برابر ، و طرح هر دو بنا مشابه است. آثار گچ بری های دوره ساسانی ، در این ساختمان  به قوت خود باقی است و ستون هایی مشابه ستون های نمای خارجی، در داخل نیز به كار رفته است. زیر بنای كاخ با بركه ی آن 8496 متر مربع است. برخی از قسمت های سالم مانده كاخ در سال های اخیر از سوی سازمان میراث فرهنگی كشور بازسازی و تعمیر شده است.

سایر آثار اطراف كاخ

آثار بنای آشپزخانه در پشت كاخ، تل نقاره خانه در مجاورت كاخ و قلعه حسن آباد و برخی روستاهای باستانی دیگر در اطراف كاخ وجود دارد. بنای امامزاده جعفر در محدوده ی شهر قدیم كه از دوره ایلخانی باقی مانده و با سنگ قبرهای بسیار جالب كه یكی از آنها تاریخ 741 ه. ق را دارد ، از آثار دیگری است كه در اطراف این كاخ وجود دارد.

كاخ ساسانی سروستان

حدود نـُه كیلومتری جنوب شهر سروستان در میان دشتی وسیع و در مسیر روستای نظرآباد، ساختمان بزرگی از سنگ و گچ وجود دارد كه دارای ایوان، اتاق و راهروهای چندی است. "واندنبرگ" این ساختمان را از آثار بهرام گور یا بهرام پنجم ساسانی (438-420م.) می خواند كه توسط مهرنرسی وزیر او ساخته شده است. این بنا كه از با شكوه ترین كاخ های ساسانی است، جنبه تقدس هم داشته و شامل یك ایوان ورودی و گنبدی در مركز و حیاط است. در این كاخ نسبت به بناهای دیگر این دوره از فن معماری پیچیده و كامل تری استفاده شده است.

نمای اصلی بنا در ضلع شرقی قرار دارد كه شامل یك ایوان مركزی و دو ایوان كوچك تر در دو طرف است. ایوان مركزی به تالار اصلی و پس از آن به چهار حیاط متصل می شود كه فضای میانی بنا را تشكیل می دهند. در دو طرف ، دو اتاق گنبددار مشاهده می شود و دیوار جنوبی تالار مركزی به یك ایوان جانبی خارجی راه می یابد. در دو طرف این بنا دو اتاق  باریك با طاق گهواره ای قرار دارد كه مقابل هم قرار نگرفته اند.استفاده از فیلپوش (سقف هایی كه دارای ستون هستند) برای قرار گرفتن گنبدها روی بنا به وضوح دیده می شود. در سال های گذشته این بنا مرمت شد و این امر در كند شدن روند تخریب آن مؤثر بوده است.

محوطه تاریخی بیشابور

در 23 كیلومتری غرب شهر كازرون و در كنار رودخانه شاپور، ویرانه شهر بیشاپور قرار دارد. این شهر در ایران باستان بر سر جاده شاهی شوش تخت جمشید و استخر و اردشیر كوره به تیسفون واقع بود.

این شهر به دستور شاپور اول توسط یك معمار سوری به نام «اپسای» دبیر طراحی و ساخته شد. دو ستون در مركز این شهر وجود دارد كه روی یكی به خط اشكانی و خط ساسانی، تاریخ ساخت شهر را 266 م. ثبت كرده است. اما ذكری از نام شهر نشده است. از این رو نویسندگان گوناگون، اسامی متفاوتی برای شهر ذكر كرده اند؛ از جمله «وه شاپور» یعنی وجه نیكوی شاپور، « بی شاپور» به معنی اعلیحضرت شاپور، «به شاپور»، «یه شاپور» و «به از اندیو شاپور» به معنای شهر بهتری از انطاكیه، كه به عنوان نام اصلی این شهر پذیرفته شده است.

كاوش های باستان شناسان از سال 1314 شمسی در این شهر آغاز شد و تاكنون ادامه دارد. این شهر حدود 800 متر پهنا و 5/1 كیلومتر درازا داشت و مركز شاهنشاهی شاپور اول و اوج شكوه امپراتوری ساسانیان بود. تردیدی نیست كه شهر اردشیر كوره، یعنی پایتخت اردشیر بابكان، رضایت خاطر پسر وی شاپور اول (727- 242 م) را تأمین نمی كرد. از این رو او اقدام به ساخت این شهر كرد.

      

با توجه به طبیعت زیبای دشت شاپور و نیز رودخانه شاپور و همچنین مجموعه مكتب های هنری و فنی و معماری جدیدی كه در شهر بیشاپور آن زمان، به وجود آمد، مردم گروه گروه، برا ی دیدن و تماشای شهر می آمدند. به همین دلیل بیشابور سرآمد همه شهرهای ساسانیان بود.نقشه شهر چنان رسم شده بود كه تمامی خیابان های شمالی، شرقی، جنوبی و غربی در مركز شهر یكدیگر را قطع كنند و در زوایای قائم، خیابان ها، كوچه ها و محله ها به نحوی محدود بودند كه خانه بزرگان و اشراف شهر در وسط باغ  و باغچه قرار می گرفت. شكل شهر، بر خلاف شهر اردشیر كوره، به صورت مستطیل است و این از ویژگی های اقلیمی است كه در ساخت شهر در نظر گرفته شده است. این شهر از سه بخش تشكیل شده است: بخش اصلی كه توسط یك حصار مستحكم محصور بود شامل بناهای مذهبی و حكومتی است كه مهم ترین آن ها معبد آناهیتا، تالار تشریفات، ایوان و حیاط موازئیك و كاخ والرین است. بخش دوم شامل بخش نگهبانی یعنی قلعه دختر است كه بر فراز یك بلندی مشرف بر شهر قرار دارد. بخش سوم خارج از حصار را در بر می گیرد. از مهم ترین آثار باقی مانده از این بخش می توان از ستون های یادبود، مدرسه ای از دوره ی آل بویه، دارالاماره، مسجد و حمام های بیشابور نام برد. بیشترین آثار موجود در این بخش به دوره ی اسلامی تعلق دارد . شهر بیشابور تا قرن پنجم ه. ق رونق داشت.

برج و باروی شهر

در جبهه شمالی شهر، حصار شهر به قطر 9 متر با قلوه سنگ و ملات گچ دارای برج هایی به قطر 730 سانتی متر و به فاصله 40 سانتی متر است. كه جای شكاف های تیراندازی (مزقل) در آنها دیده می شود.

در دوره دیگری كه به نام دوره دوم بیشاپورمعروف است، تغییراتی در این دیوار و حصار به وجود آمد و برخی از برج ها حذف و فاصله بین آنها به  8 متر تبدیل شد. دور شهر نیز خندق وجود داشت.

ساختمان تابستانی

در جایی كه یكی از برج ها بریده شد، درست در مقابل تنگ چوگان كه وزش باد زیاد است، ساختمانی در دوره دوم ساخته شد كه مورد استفاده دقیق آن هنوز مشخص نیست. از آنجا كه این ساختمان در محل وزش باد قرار  دارد و خنكای باد در تابستان آن را دلپذیر می سازد، به نام ساختمان تابستانی شناخته می شود.

تالار تشریفات

در جنوب شرقی معبد آناهیتا و در فضایی به مساحت 781 متر مربع ، تالار تشریفات قرار دارد. این تالار از چهار ایوان متقابل و متقارن تشكیل شده كه بر فراز آن گنبدی شلجمی شكل به بلندای 25 متر قرار دارد. صحن مركزی تالار به اندازه 23×23 متر و بنای آن كلاً به صورت چلیپا ( صلیب ) با 64 طاقچه است.

ایوان های موزائیك

دو ایوان موزائیك در شرق و غرب تالار وجود دارد كه طرح های موزائیك كف آن بی نهایت زیباست. افزون بر آن تمامی تالار با گچ بری های بسیار زیبا و هنرمندانه از نقوش گل و گیاه، نقش های هندی و انسانی با یك نوع گل تزیین شده است. رنگ موزائیك ها سفید ، سیاه ، سبز ، قرمز ، زرد و لاجوردی و دارای طرح ها و تزئینات  جالبی است. تصاویر موزائیك افرادی را نشان می دهد كه منسوب به خانواده شاهی و طبقات ممتاز شهر بیشاپور بودند. در این تصاویر زنان تاج باف، چنگ زن و مردان و زنان اشرافی نشان داده شده است. تصاویر سرِ زنان و مردان و نیز شكل فرشته، مرغ و درخت با حاشیه بسیار زیبا، با موزائیك نقش شده است. به نظر باستان شناسان سقف تالار احتمالاً در دوره نرسی ترك برداشته و سپس فرو ریخته و در نتیجه تغییراتی در بنا به وجود آمد؛ از جمله ساختمان دو پشت بند به آن افزوده و به عنوان خانه های مسكونی استفاده شد. صحن تالار نیز به عنوان حیاط كاربرد پیدا كرد. وجود چاه فاضلاب به ژرفای 7 متر در وسط صحن، دلیل این مدعاست.

معبد آناهیتا

مهم ترین و سالم ترین ساختمان بیشاپور، معبد بزرگ آناهیتاست كه برای نیایش آب و مراسم مذهبی مربوط به آن ساخته شد. این بنا به صورت مكعب به ضلع 14 متر است و از سنگ های قالبی حجاری شده، بدون ملات و دو جداره كه با بست آهنی به هم وصل شده اند، ساخته شده است. این بنا بدون سقف بود. معبد آناهیتا حدود هفت متر پایین تر از سطح زمین های اطراف ساخته شده و با توجه به بلندای 14 متری ساختمان، فقط 7 متر آن از سطح زمین پیدا است. تردیدی نیست كه این شیوه معماری ادامه معماری هخامنشی است. این بنا چهار مدخل در چهار طرف دارد كه بلندی آنها 57/3 و پهنای آنها 60/1 متر است. روی بدنه شمالی، چهار مجسمه گاو، مانند سر ستون های هخامنشی، به صورت دو پشته و معكوس نصب شده و نماد ویژه معبد است؛. در حال حاضر تنها دو مجسمه وجود دارد. حالت نگاه كردن این مجسمه ها رو به پایین است و گاوها تصویر خود را در آب و آینه می بینند. دور تا دور بنا را دالان هایی مسقف فرا گرفته و به راحتی می توان دور آن چرخید. از دالان جنوبی فقط برای ورود به صحن معبد و اجرای مراسم استفاده می شد. طول دالان ها 22 متر و پهنای آنها 83/1 متر است. پهنای دالان جنوبی 90 سانتی متر است. شیب مجرا و نحوه تقسیم آب از مهندسی دقیقی برخوردار است و ابتدا آب قنات و سپس آب رودخانه وارد دالان ها و پس از آن به صحن مركزی هدایت می شد. بدون سقف بودن معبد موجب می شد تا بر اثر تابش نور آفتاب به چهار ضلع معبد، انعكاس منشوری پدید آید و نور در آب داخل معبد منعكس شود. در این حالت آب موجود مانند آینه صاف و صیقلی می شد و تصویر گاوهای نگهبان معبد در آن مشهود بود.

سایر تأسیسات

در شهر بیشاپور، غیر از خانه های مسكونی، و غیر از معبد آناهیتا، جایگاه نذورات و كاخ اختصاصی دیده می شود. حفاری های باستان شناسی برای به دست آوردن اطلاعات كامل تر هنوز در این شهر ادامه  دارد.

مجسمه و غار شاپور

در فاصله چهار كیلومتری شهر بیشاپور، در سینه كوه داخل تنگه، غار بزرگی وجود دارد كه در مدخل ورودی آن مجسمه عظیم شاپور اول ساسانی از ستون سنگی موجود در مدخل غار تراشیده شده است. این مجسمه از شاهكارهای هنری ساسانی است و با مهارت خاصی ساخته شده . ارتفاع مجسمه كه از سنگ یكپارچه ساخته شده ، به هفت متر می رسد. سر و بدن مجسمه به حالت اصلی باقی مانده و دست ها و پاهای آن شكسته است. این مجسمه كه به دلیل وزن زیاد واژگون شده بود، در سال 1336 در جایگاه اصلی نصب شد.

نقوش برجسته تنگ چوگان

در كنار ویرانه های شهر باستانی بیشابور، تنگه ای به نام « تنگ چوگان» وجود دارد كه در دو طرف آن گنجینه ای از نقش برجسته های متعدد در دل كوه باقی مانده است. این نقش ها همگی بیانگر نبردها و پیروزی های پادشاهان ساسانی است. از مجموعه ی شش نقش موجود در تنگه، دو نقش سمت راست و نقش اول سمت چپ، پیروزی شاپور اول را به تصویر كشیده است. سه نقش دیگر به ترتیب پیروزی بهرام دوم بر یاغیان عرب، تاجگذاری بهرام اول و پیروزی شاپور دوم بر مخالفان را نشان می دهد.

 

برگرفته از آدرس :  http://www.tebyan.net

 

 

 

آشنايي با باغ چشمه بلقيس چرام

آشنايي با باغ چشمه بلقيس چرام

ايرانگردی- باغ چشمه بلقيس در استان کهگيلويه و بويراحمد، در دشتي هموار معروف به شهرک قلعه کره شهبازي از توابع بخش چرام و در 9 کيلومتري شرق چرام و يک کيلومتري روستاي شهرک در ميان تپه ماهورها و کوهها واقع شده است.

اين باغ از شمال به جاده چرام ـ گچساران، از جنوب به اراضي کشاورزي، از غرب به باغ جهاد کشاورزي(باغ عمران) و از شرق به اراضي کشاورزي و کوههاي همجوار محدود مي‎شود. چندين نهر فصلي و دايمي در اين دشت جريان دارد و محصولات غلات چون گندم، جو و برنج در اين منطقه کشت مي‎شود. [استان کهگیلویه و بویر احمد]

اين بنا به گفته اهل منطقه توسط زني به نام بلقيس حدود اواخر دوره ساساني و اوايل دوره اسلامي احداث گرديد. در سال 1327 مردم محل در اطراف آن به احداث چند باغ کوچک اقدام نمودند و در سال 1338 شخصي به نام اسکندر خان چرامي آن را خريداري شد و به گسترش آن اقدام نمود. چشمه بلقيس نام جديد روزگار ما براي باغي است كه مرحوم اسكندر خان چرامي در اطراف اين چشمه بر جاي باغي كه از ازمنه پيش از او، در اين محل وجود داشت توسيع و تجديد رونق نموده است.

مدتي هم اين باغ و يك آبادي كوچك نزديك آن در مكاتبات و اسناد و بعضي از سفرنامه ها به نام اسكندريه شهرت گرفته است... به نظر مي‎رسد اين باغ مربوط به اواخر دوره قاجار و اوايل دوره پهلوي مي‎باشد. اين باغ با مساحتي در حدود 38960 متر مربع و شامل فضاهايي چون 4 برج به ابعاد 70 *150 متر در ضلع غربي باغ، چشمه، استخر و در قسمت شرقي آن صخره‎اي بزرگ به ارتفاع 20 متر تشکيل شده است. اين باغ در حال حاضر در تملک شهرداري مي‎باشد.

پوشش گياهي اين باغ بدليل گرمسيري بودن اين منطقه شامل اکاليپتوس، سدر، بلوط، سرو و داراي درختان متنوع ميوه‎اي چون گردو، گلابي، سيب، ليمو ترش، خرمالو، پرتقال، نارنگي، انجير، انگور، توت، نارنج، نخل و ... مي‎باشد. همچنين بوته‎هاي گياهي گوناگون و گلهاي مختلف در آن به چشم مي‎خورد.

نظام آبياري اين باغ بر اساس فوران آب چشمه‌هاي اصلي و چندين چشمة فرعي مي‎باشد که بوسيله نهرهاي کوچک و بزرگ متعددي در باغ جريان مي‎يابد و آب مازاد آنها بوسيله جويي بزرگ به طرف استخر باغ که در ضلع جنوب غربي باغ واقع شده هدايت مي‎شود. اين استخر زيبا به شعاع 10 متر و عمق 1/5 متر بصورت دايره و داراي سه ورودي و يک خروجي مي‎باشد که آب چشمه از مسير خروجي به رودخانه فشيان مي‎ريزد. اين استخر، باغچه‎اي به قطر 4 متر كه پوشيده از درختان نخل، نارنج، پرتقال و گلهاي زيبا و متنوع است را در آغوش گرفته است.

فاطمه حيدري - هما ايراني بهبهاني

منبع- همشهری انلاین

آشنايي با باغ‌هاي اشرف‎البلاد

آشنايي با باغ‌هاي اشرف‎البلاد

 شهر اشرف‎البلاد را شاه عباس اول در سال 1021 هـ . ق (1612 م)، در كنار سواحل درياي خزر در دامنه رشته كوه‎هاي البرز احداث كرد.

مجموعه باغهاي اشرف از 6 باغ متصل به يكديگر كه با ديواره‎هاي سنگي از هم جدا مي‌شدند، احداث شده است.

اين باغها شامل باغ و عمارت چهل‌ستون، باغ چشمه و باغ تپه در جنوب شرقي چهل ستون، باغهاي خلوت، باغ شمال و باغ صاحب‎الزمان در غرب چهلستون (كه در حال حاضر از آن باغها اثري ديده نمي‎شود) است.

آشنایی با باغ عباس‎آباد (بهشهر)

آشنایی با باغ عباس‎آباد (بهشهر)

 اين باغ در 9 كيلومتري جنوب شرقي شهر بهشهر واقع در استان مازندران در ميان جنگلهاي كوه جهان مورا، در پيرامون درياچه‌‌ طبيعي به دستور شاه عباس اول به صورت پلكاني و مطبق در 3 سطح احداث شد

مجموعه مذكور در قسمت جنوب به روستاي فرادست ييلاقي هزار جريب، در قسمت شرقي به جاده روستاهاي پاسند - هزار جريب، در غرب به اراضي كشاورزي و در قسمت شمال به روستاي علي تپه محدود مي‌گردد.

راه دسترسي به مجموعه مذكور از طريق جاده آسفالته‌اي است كه از جاده اصلي بهشهر - گرگان منشعب شده و بعد از عبور از روستاي التپه به محوطه مذكور منتهي مي‌گردد.

آشنايي با باغ نارنجستان قوام

آشنايي با باغ نارنجستان قوام

ايرانگردی- باغ نارنجستان قوام در شهر شيراز در محله بالا کفت و تقريبا در قسمت شرقي انتهاي خيابان لطفعلي‌خان زند قرار دارد.

اين باغ و عمارت از مجموعه ارزشمند دوران قاجار در شيراز است و به علت وفور درختان نارنج به باغ نارنجستان ناميده مي‎شود. احداث اين باغ و مجموعه‎هاي آن بوسيله علي‎محمد خان قوام‎الملک آغاز و در سال 1300هـ . ق بوسيله فرزندش محمد رضا قوام‎الملک تکميل گرديد.

آشنايي با باغ قدمگاه نيشابور

آشنايي با باغ قدمگاه نيشابور

ايرانگردی- اين باغ در بستري كوهستاني و در دامنه جنوب كوه بينالود و رو به دشت نيشابور واقع شده است. اين باغ از سمت جنوب به جاده نيشابور - مشهد اتصال مي‎يابد.

از نيشابور حدود 24 كيلومتر و از مشهد حدود 100 كيلومتر فاصله دارد. اين مكان به عنوان مكاني مقدس از سابقه طولاني برخوردار است.  اين باغ را زماني به شاپور كسري و زماني به حضرت علي(ع) و سپس به حضرت رضا (ع) نسبت داده‎اند. وجه تسميه باغ با توجه به وجود سنگي سياه است كه جاي دو پا بر آن نقش بسته است.

مي‎گويند سال 200 هـ . ق حضرت رضا (ع) كه از مدينه عازم مرو بودند، در اين مكان توقف كرده و چون خواستند با خاك تيمم كنند، آبي جاري پديد آمد. اين وقايع مهم، اين مكان را به مكاني مقدس و ايمن براي زايران در كنار مسير مشهد تبديل كرد كه در دوره‎هاي مختلف مجموعه‎اي ميان راهي شامل: كاروانسرا، آب‌انبار، حمام و مكان‎هايي جهت اطراق زائران و مسافران در حاشيه خيابان شكل گرفت.

آشنايي با باغ چشمه علي (دامغان

آشنايي با باغ چشمه علي (دامغان)

ايرانگردی- چشمه علي در بين کوه‎ها و تپه خاکي‎هاي شمالي آبده و در دره با صفايي در حوزه دهستان رودبار چهارده کلاته، واقع در 35 کيلومتري شهر دامغان در دوره قاجار (فتحعليشاه) با ساخت عمارتهايي زيبا در باغ به عنوان تفرجگاه تابستاني مورد استفاده قرار مي‎گرفت.

اين باغ شامل مجموعه‎هايي چون: مسجد و حمام (جبهه غربي درياچه و نزديک به عمارت فتحعليشاهي)، باغ، استخر، کوشک فتحعليشاهي و ... مي‎باشد.

آشنايي با باغ چشمه‌عمارت (حوض‎خانه

آشنايي با باغ چشمه‌عمارت (حوض‎خانه)

ايرانگردی- اين باغ عظيم و باشكوه در استان مازندران در قسمت جنوب شرقي باغ‌تپه و باغ‌شاه در محوطه‌اي به طول حدود 410 متر و به عرض حدود 135 متر و فرم مستطيلي آن در جهت شيب زمين و به سمت شمال غربي، در زمان شاه عباس در بهشهر ساخته شده‌است.

در منتهي‎اليه جنوب شرقي باغ، كوشكي مربع به ابعاد 22*26 متر، در دو طبقه با تزيينات گچ‌بري و كاشي‌كاري واقع شده‌است. وسط اين عمارت، چشمه‌اي از دل زمين مي‌جوشيد كه در چهار سمت توسط جوي‌هايي باغ را آبياري مي کرد.

باغ سعدآباد

باغ سعدآباد با مساحتي در حدود يكصد هكتار، واقع در استان تهران در دامنه‌هاي جنوبي البرز قرار گرفته، كه از سمت شرق با گلابدره، از سمت غرب با ولنجك و از جنوب با تجريش همسايگي دارد.

در سال 1299 خورشيدي، پهلوي اول ابتدا 8 هزار متر از اراضي سعدآباد در محدوده كنار رودخانه دربند (كه در آن در حال حاضر عمارت بجاي مانده از مادرشاه سابق واقع گرديده) را تملك كرد.

پس از آن تپه علي‌خان والي كه امروز كاخ احمد شاهي بر روي آن واقع است را نيز به محدوده پيش افزود و سپس كاخ سبز (شهوند) را در سال 1301 خورشيدي در آنجا بنا نمود.

باغ هشت بهشت

باغ هشت بهشت درون بافت شهري اصفهان و در غرب خيابان چهار باغ پايين و شرق به خيابان متاخري، از جنوب به بازارچه بلند (بازار هنر) واقع شده است.

باغ در بستر شهري و از نوع باغ‌هاي مسطح ودر ميان ساير باغ‌هايي چون باغ خرگاه در شمال، در شمال شرق باغهاي ميوه همچون انگورستان، باغ بهشت آيين، باغ دمور واقع شده است.

باغ هشت بهشت در محدوده دولت خانه صفوي، که در زمان شاه عباس صفوي بنيان شده است، اين باغ در زمان شاه صفي ( 1052-1038 ق) وجود داشته و دو شاه بعدي (شاه عباس دوم و سليمان) بر درختان آن افزوده اند. کوشک اين باغ به زمان شاه سليمان صفوي (1105-1077 هـ . ق/ 1694-1667 م) تعلق دارد و در آن دوره باغ تکميل و اصلاح شده و در سال 1080 هـ . ق و مقارن با سومين سال سلطنت شاه سليمان صفوي به اتمام رسيده است و نمونه عالي ترين كاخهاي نشيمن دوران صفويه است.

آشنايي با باغ ارم

آشنايي با باغ ارم

ايرانگردی- اين باغ در جبهه شمال غربي، خارج از شهر شيراز در استان فارس و در دامنه كوه آسياب سه‌تايي قرار داشته و در حدود 3-2 كيلومتر تا كوه معروف بابا كوهي، در شهر شيراز فاصله دارد.

اطراف آن بيابان و رودخانه و سنگلاخ بوده، با گسترش شهرنشيني در جبهه غربي، به تدريج اين باغ در داخل بافت شهري قرار گرفته. در حال حاضر در انتهاي خيابان ارم و در تقاطع بلوار شرقي ـ غربي و بلوار شمالي ـ جنوبي جام جم و آسياب سه تايي، باغ ارم قرار گرفته است. اين باغ به مناسبت عمارت و باغ بزرگي كه در گذشته توسط شداد بن عاد پادشاه عربستان جنوبي به رقابت با بهشت ساخته شده، به باغ ارم مشهور گرديده است.

تاريخ ساخت اين باغ را به دوره سلجوقيان نسبت داده‎اند چرا كه در آن زمان، باغ تخت و چند باغ ديگر توسط اتابك قراجه حكمران فارس ـ كه از سوي سنجر شاه سلجوقي به حكومت فارس منصوب شده بود، احداث شد و احتمال مي‎رود ايجاد اين باغ به درخواست وي و در آن زمان بوده است. [استان فارس]

 

آشنايي با باغ چشمه‌عمارت (حوض‎خانه

آشنايي با باغ چشمه‌عمارت (حوض‎خانه)

ايرانگردی- اين باغ عظيم و باشكوه در استان مازندران در قسمت جنوب شرقي باغ‌تپه و باغ‌شاه در محوطه‌اي به طول حدود 410 متر و به عرض حدود 135 متر و فرم مستطيلي آن در جهت شيب زمين و به سمت شمال غربي، در زمان شاه عباس در بهشهر ساخته شده‌است.

در منتهي‎اليه جنوب شرقي باغ، كوشكي مربع به ابعاد 22*26 متر، در دو طبقه با تزيينات گچ‌بري و كاشي‌كاري واقع شده‌است. وسط اين عمارت، چشمه‌اي از دل زمين مي‌جوشيد كه در چهار سمت توسط جوي‌هايي باغ را آبياري مي کرد.

در طبقه همكف چشمه طبيعي(مظهر آب) قرار گرفته،‌ آب از اين مظهر از 4 طرف بنا خارج شده و به كانالي كه دور تا دور بنا وجود داشته، سرريز مي‎شده است.

در گذشته به دليل شيب زمين، سطح باغ تراس‎بندي شده و در امتداد محور اصلي آن، تعداد زيادي آبشارهاي كوچك به وجود آمده بود، كه آب با عبور از هر يك از آنها به حوضچه بعدي وارد مي‎شده و بجز حركت آب در محور اصلي جهت نمايش و زيبايي به مسيرهاي فرعي جهت آبياري باغ‎ها،‌ مزارع و كشتزارهاي خارج از باغ هدايت مي‎شده است.

در امتداد محور اصلي باغ، رديفي از درختان سرو كاشته شده بود، كه در حال حاضر اثري از درختان مذكور به چشم نمي‎خورد.

همچنين بخشهايي از محوطه باغ كه به صورت تراس‎بندي بود، به فضاهاي مسكوني و قسمتي از آن به سازمان آب اختصاص دارد و تنها بخشي از بناي تخريب شده و قسمتي از ديوار باغ و ورودي در ضلع جنوب شرقي باقي مانده است. اين باغ در سال 1352 به شماره 948 در فهرست آثار ملي ايران به ثبت رسيد

منبع- همشهری انلاین

 

باغ فرمانيه در استان تهران،

باغ فرمانيه در استان تهران، در شمال دهکده رستم‎آباد و در جنوب باغ پر اهميت کامرانيه قرار داشته است

و قديميترين مالک آن محمد ولي خان آصف‎السلطنه است که در سال 1326 هـ . ق تمامي باغ همراه با سهم خود از قنات‎ها و ساير متعلقات را به عبدالحسين ميرزا فرمانفرما واگذار کرد.

بعد از او اين مجموعه به پسر ارشدش نصرت‎الدوله رسيد، او مدتي وزير خارجه و مدتي وزير ماليه بود و تا سال 1316 که دستگير و سپس در سال 1317 هـ . ش که کشته شد اين باغ در اختيار خانواده او بود و در همان سال به سفارت ايتاليا فروخته شد.

اين باغ بر اساس نظم هندسي، بر اساس محور اصلي از شمال به جنوب به دو بخش تقسيم مي‎شد. در امتداد اين محور آب از حوض اصلي به حوضهاي کوچکتر متصل مي‎شد. در انتهاي اين محور استخر بزرگي وجود دارد که در قديم به صورت مخزن آب براي آبياري باغ از آن بهره‎برداري مي‎شده است.

بناي اصلي يا بناي بيروني داراي حوضخانه هشت ضلعي، با طاق گنبدي و تويزه‎هاي تزييني و گچ‎بري شده در شمالي‎ترين قسمت باغ، واقع شده است. در بخش غربي باغ بناهاي اندروني و دو حياط وجود دارد که دورتادور اين محدوده با ديوار محصور و از بخش بيروني کاملا مجزا مي‎گردد.