دالاهو

شهر کِرِندِ غرب (کردی:کرن) مرکز شهرستان دالاهو و از توابع استان کرمانشاه در غرب ایران است.دالاهو نام کوه مرتفع این منطقه‌است که از طبیعت زیبایی برخوردار است. کرند با قرار گرفتن در مسیر تمدن های کهن بین النهرین به عنوان گذرگاه حوادث توانسته است هویت خویش را در جریان حوادث بنیان برانداز و هجوم های متعدد حفظ نماید .کوه‌های سر به فلک کشیده با قله‌های پر برف، رودخانه‌های خروشان و رقصان، جنگلهای سرسبز و طبیعت بکر و با صفا با مردمانی ساده و صمیمی اولین جایی را که در ذهن گردشگران کرمانشاه زنده می‌کند منطقه دالاهو ، بهشت زمینی این دیار است.

طبیعت زیبای ” ناودار ” کرند غرب در شهرستان دالاهو این روزها شاهد حضور گردشگران و مسافران بسیاری است.

جاذبه‌های کرند غرب

سراب کرند و حریر

دریاچه مصنوعی رشمینه

قله نوا کوه

منطقه بیونیج

باغات انبوه

سلسله رشته کوه‌های دالاهو

محوطه دارو گردکان

تپه چیا، پارک تاریخی امیر

محله تاریخی فرهنگی زرده و دربند و شوا

رودخانه زمکان

کوه دالاهو

کوه قلعه قاضی

از دیدنی ها و جاذبه های کرند غرب

رودخانه زمکان

رودخانه زمکان یا زیمکان رودخانه‌ای است در غرب ایران در استان کرمانشاه که به عراق منتهی می‌شود. بر روی رود زمکان در بخش گهواره در شهرستان دالاهوسدی به نام سد آزادی ساخته شده‌است.

منطقه بیونیج

بیونیج، دهستانی است از توابع بخش مرکزی شهرستان دالاهو در استان کرمانشاه ایران.مردم این دهستان از شیعیان اهل حق بوده و به زبان‌های کردیبا گویش‌های کلهری و گورانی سخن می گویند.

قعله یزدگرد

یکی از مستحکم‌ترین دژهای ایران باستان است که در دالاهو و روی یکی از مرتفع‌ترین کوه‌های این منطقه‌ی کوهستانی زیبا و افسانه‌ای قرار دارد و هنگام حضور در این بنای ارزشمند، می‌توان به شکوه و عظمت آن را به وضوح حس کرد و زیبایی وصف‌ناشدنی دشت ریجاب را بر پای دژ، به تماشا نشست. مجموعه‌ی بناهای قلعه‌ی یزدگرد که دربر گیرنده‌ی چند بنای تاریخی است، در دره‌ای وسیع و با مساحتی نزدیک به ۴۰ کیلومتر مربع قرار دارد که از سمت شمال و شرق به صخره‌های زیبای دالاهو که به صورت پلکانی قرار گرفته است محدود می‌شود. همچنین از سمت شمال غرب نیز بواسطه‌ی پرتگاهی با شیبی بسیار تند به جلگه‌ی ذهاب متصل شده است.

قلعه یزدگرد کرمانشاه از آثار تاریخی و باستانی کشور است که از لحاظ معماری، موقعیت جغرافیایی، اقلیم، مناظر دیدنی و جاذبه‌های تاریخی، بسیار ارزنده و قابل توجه است.

در این مجموعه‌ی باستانی ۱۰ بنا قرار دارد که می‌توان به دیوار گچی، آشپزخانه، دروازه، جای دار، تپه رش، قلعه یزدگرد، گچ گمبد، قلعه داور، نقاره‌خانه و آشیه وا اشاره کرد.

غار نره کانی

این غار از غارهای زیبا و افقی کرمانشاه به‌شمار می‌رود که متاسفانه هنوز گمنام مانده و بازدید زیادی از آن نشده است. طول تقریبی غار ۶۰۰ متر برآورد می‌شود و وضعیت آن تا بخش‌های کشف ‌شده افقی است. این غار در منطقه‌‌ای جنگلی و مملو از درختان بلوط، در کوهستان دالاهو و بین شهرهای کرند و سرپل ذهاب قرار دارد. با توجه به بافت کوه‌های منطقه، ساختار غار کاملا آهکی است.

اماکن عمومی

کتابخانه عمومی امام صادق (ع)

نهادی است اجتماعی که زیر نظر نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور اداره می‌شود و برای استفاده عموم تأسیس شده و تمام افراد می‌توانند با عضویت در کتابخانه از کتاب‌ها و دیگر منابع آن استفاده نمایند. در سال ۱۳۸۸ در زمینی به مساحت ۷۰۰متر مربع با زیربنای ۶۰۰ مترمربع در شهر کرند غرب تأسیس شده‌است.

دستاوردها

شهرستان از لحاظ صنایع دستی مانند: چاقو سازی، فلز کاری و ساخت ادوات موسیقی و ابزار کشاورزی، گلیم، گیوه موج (چادر شب) و سبد پیشینه‌ای دیرینه دارد به‌طوری‌که این صنایع با اندک تغییراتی به خارج از کشور صادر می‌شوند. همچنین در این شهرستان صنعت تنبورسازی رونق دارد و تنبورهای دست‌ساز هنرمندان گهواره‌ای جز بهترین و مرغوبترین تنبورهاست که در بهترین موزه‌های جهان جای دارد.سیب گهواره در سال‌های گذشته یکی از معروفترین و مرغوبترین محصولات این شهرستان بوده‌است.

روستای گوراجوب مرادبيگ

گوراجوب در حقیقت دهستانی است متشکل از پنج روستا به نامهای (۱)گوراجوب مرادبیگ{ که محوریت و اصلیت آن است}.(۲)گوراجوب قشلاق.(۳)گوراجوب باباکرم.(۴)گوراجوب زیدعلی.(۵)گوراجوب صفرشاه که در منطقه گوران در غرب استان و شهر کرمانشاه و از توابع بخش گهواره-شهرستان دالاهو- میباشد.

روستای زرده

روستای زرده در ۴۰ كيلومتری شهر كرند غرب از شهرستانهای استان كرمانشاه قرار دارد كه از شمال با كوه بلندی كه به نام محلی به آن ( كمر ) می گويند و از غرب به پرتگاه بلندی كه به دشت ذهاب مسلط است و از شرق به كوه دالاهو و از جنوب به دهستان ريجاب ختم مي شود .

تا سال ۱۳۵۵ اهالی روستا در يك مكان كه اكنون به آن زرده می گويند و اطراف آن را باغات در بر گرفته بود ساكن بودند تا اينكه يگ گروه باستان شناسی به اين روستا آمدند و اولين خانه مسكونی را در بان گمبد ساختند و به با رشد روبه افزون جمعيت كم كم نسل جوان روستا به اين جا نقل مكان كرده و امروزه روستای زرده به دو قسمت زرده و بان گمبد تقسيم شده است و بيشتر جمعيت در بان گمبد زندگی می كنند .مردم روستا پيروان اهل حق (يارستان) هستند و زيارتگاههای از جمله بابايادگار،داوود،سيد درويش،هانی تا و چشمه غسلان (حوض كوثر) در جوار اين روستا قرار دارد .

روستای تختگاه

روستای تختگاه در هجده کیلومتری شمال شهر گهواره از توابع شهرستان دالاهو استان کرمانشاه قرار دارد.دارای باغات و چشمه های زیادی است.این روستا از نظر رفت و آمد به شهر کوزران نزدیک تر هستند.در پنج کیلومتری شهر کوزران قرار دارد. شغل مردم این روستا باغداری-کشاورزی-دامداری است.دین مردمان این روستا (اهل حق) و مذهبشان(یادگاری) است.تختگاه شامل چهار روستای(سرتختگاه-تختگا سید جمشید-تختگا عادل خان-تختگای پروین خانم)می باشد.

روستای بانياران سيد حسن

معنی بان یاران:دهی از بخش گوران شهرستان شاه آباد در ۱۷ هزارگزی شمال باختری گهواره و ۲ الی ۶ هزارگزی باختر رودخانه ٔ زمکان . سکنه ۴۵۵ تن . محصول آن غلات و لبنیات . شغل مردم ، زراعت و گله داری و راه آن مالرو است . ساکنین آن از تیره ٔ قلخانی بهرامی هستند. بان یاران ۴ آبادی کوچک نزدیک به هم است و نام و تعداد سکنه ٔ هریک بشرح زیر است : امیر حق مراد ۲۱ تن ، عزیزمراد ۷۰۰ تن ، میرزا حسین ۱۰۰ تن ، تیمور ۷۰ تن . (از فرهنگ جغرافیائی ایران ج ۵).
لاز به ذکر است که بانیاران به سه بر(بخش)تقسیم شده:
۱بانیاران سیدحسن

۲بانیاران میرزا حسین

۳بانیاران تیمور

از جاذبه‌های تاریخی کرند غرب

سرخه دیزه

منطقه سرخه دیزه دارای یکی از زیباترین دره‌های استان کرمانشاه است که پوشیده از درختان بلوط، ارجن و ون است که در فصول مختلف سال به ویژه بهار و تابستان از زیبایی فوق‌العاده‌ای برخوردار است.

مسجد عبدالله بن عمر

مسجد عبدالله ابن عمر یکی از مساجد صدر اسلام است که در روستای شالان قرار دارد، شالوده این بنا بر روی بنایی که به قبل از اسلام تعلق داشته ساخته شده است.

آرامگاه بابایادگار

آرامگاه بابا یادگار در منطقه ریجاب نزدیک روستای بان زرده شهرستان دالاهو قرار دارد. این مکان که یکی از مقبره‌های مقدس پیروان آیین اهل حق بشمار می‌رود در کوه‌های سرسبز دالاهو قرار دارد.معماری این مقبره بصورت مکعبی است که گنبدی مخروطی شکل بر روی آن قرار گرفته است

از جاذبه های گردشگری دالاهو میتوان به طاق گرا،قلعه یزدگرد و آبشار پیران اشاره نمود.

دالاهو از شهرهای استان کرمانشاه می باشد در ۹۰ کیلومتری غرب شهر کرمانشاه واقع شده است.آب و هوای دالاهو سرد و کوهستانی و مردم آن کردی صحبت می کنند.این منطقه دارای جاذبه های طبیعی و بکر زیبایی می باشد در ادامه همراه با Niksalehi شوید تا با جاذبه های گردشگری دالاهو آشنا شوید.

جاذبه های گردشگری دالاهو

مسجد عبداله بن عمر

مسجد عبداله بن عمر، یکی از تاریخی ترین مساجد صدر اسلام در ایران است و از آثار
تاریخی و ارزشمند در شهرستان دالاهو است.

در کتاب کرمانشاه باستان نویسنده ساخت این بنا را به عبدالله بن عمر پسر خلیفه دوم نسبت
داده و قدمت آن را همزمان با دوران ساخت مسجد تاریخانه دامغان و حتی قدیمی تر از آن دانسته است.

مسجد عبدالله بن عمر

طاق‌گرا یا طاق شیرین

در گردنه پاتاق، بنایی‌ست که با بلوک‌های سنگی ساخته شده است و قدمت آن به
زمان ساسانیان می‌رسد و از نظر سالم ماندن یکی از بناهای مثال‌زدنی دوره باستان است و از جاذبه های گردشگری دالاهو می باشد

طاق گرا

عمارت چهارقابی از جاذبه های گردشگری دالاهو

چهارقابی، آتشکده‌ای مربوط به دوره ساسانی‌ست که در شهر مرزی قصرشیرین
ساخته شده است. این آتشکده مربعی شکل، سقفی گنبدی دارد. جالب است بدانیم
چهارقابی، یکی از بناهای تقویمی ایران بوده و برای تشخیص فصل‌ها از آن استفاده می‌شده.

عمارت چهارقاپی

جنگلهای نواکوه

جنگلهای نواکوه شهرستان اسلام آباد غرب ظرفیت های طبیعی و زیست محیطی غنی دارد
که ضرورت دارد مورد توجه ویژه قرار بگیرد.یکی از این ظرفیتهاجنگلهای نواکوه می باشد .

این شهرستان منطقه حفاظت شده جنگلی قلاجه با وسعت ۴۲ هزار و ۶۰۵ هکتار، منطقه شکار و تیراندازی ممنوع نواکوه را در خود جای داده است.این منطقه از دو طرف به دو منطقه آب و هوایی گرمسیری و سردسیری متصل است و دارای غنای
طبیعی ویژه ای است.

با توجه به اینکه اسلام آباد غرب دومین شهرستان بزرگ استان است
زیستگاه های آن دارای ارزش خاص است و باید توجه ویژه ای به رعایت و حفظ مسایل زیست محیطی
در آن شود.جنگلهای نواکوه دالاهو به دلیل نوع پوشش، شیب زیاد و ارتفاع ۱۹۰۰ متری نوا کوه از سطح دریا باعث سرعت بالای وزش باددر این مکان می شود و با غلط خوردن زغال به پایین دست کوه شاهد آتش سوزی های زیادی می شود .

جنگل نواکوه

مجموعه قلعه یزدگرد

نام مجموعه تاریخی و فرهنگی قلعه یزدگرد ددر روستای زرده از توابع بخش مرکزی شهرستان
دالاهو برگرفته از قلعه ای به همین نام بر روی یکی از قلل مرتفع دالاهو و مشرف بر این مجموعه تاریخی گرفته شده است و از جاذبه های گردشگری دالاهو است.

این مجموعه از چندیم بنای محصور در پناه دیواری به قطر حدود چهار متر و مرتفع متشکل
از برجهای پشتیبان، اتاق های نگهبانی و فضاهای پیکانی شکل جهت استقرار تیراندازان مدافع تشکیل شده است.

بنای قلعه موسوم به یزدگرد ، برج آشیاب، برج نقاره خانه، آشپزگاه، دیوار دفاعی پیوسته
پیرامونی مجموعه ، دروازه، زندان، کاکا کشتیه، آتشکده قلعه داور، محوطه گچ گنبد، جای دار، هشتره
و تپه رش از جمله بناهای اصلی تشکیل دهنده مجموعه قلعه یزد هستند.

از نظر تاریخی این مجموعه در اواخر دوران اشکانی ساخته شده و در زمانهای بعد نیز به طور مستمر
مورد استفاده بوده است. دسترسی به این مجموعه با طی ۱۸ کیلومتر از مسیر به راهی ریجاب به سرپل ذهاب امکان پذیر است.

سرخه دیزه

دره توریستی سرخه دیزه همراه با ردپایی از آثار دوران ساسانیان، منطقه توریستی کمتر
معرفی شده ای از استان کرمانشاه است که هم جاذبه های طبیعی دارد و هم در دل خود آثاری از ساسانیا
ن را جای داده است. سرخه دیزه از توابع شهرستان دالاهو، در ۲۵ کیلومتری شهر سرپل ذهاب، ۳۰ کیلومتری کرند
غرب و ۱۲۵ کیلومتری کرمانشاه قرار دارد.

سرپرست اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان کرمانشاه می گوید: سرخه دیزه
نام منطقه ای است که یکی از ۱۴ روستای هدف گردشگری استان کرمانشاه با نام روستای سرخه دیزه را دل خود جای داده است.
آب و هوای سرخه دیزه در بهار و تابستان معتدل و در زمستان‏ ها سرد و خشک است .
مردم روستای سرخه دیزه به زبان کردی و با لهجه گورانی سخن می‏ گویند. درآمد اکثر مردم
این روستا از فعالیت‏ های زراعی، دامداری و باغداری تأمین می‏ شود و عمده محصولات زراعی روستای سرخه دیزه، گندم، جو و نخود است.

روستای سرخه دیزه

آبشار پیران

در منطقه ریجاب یا در زبان کردی ریژآو که به معنی ریزش آب است، به آبشار پیران یا ریجاب
می‌رسیم. در خود ریجاب، رودخانه الوند جریان دارد که از دامنه‌های دالاهو سرچشمه می‌گیرد و از جاذبه های گردشگری دالاهو می باشد. در این
منطقه چند چشم هم هست، ولی معروف‌ترین دیدنی ریجاب، همان آبشار است که از ارتفاع ۱۰۰ متری به پایین می‌ریزد
و سه طبقه دارد و در بلندی با آبشار لاتون گیلان در رقابت است.

مسیر اصلی آبشار از روستای پیران در ۱۰ کیلومتری سرپل ذهاب می‌گذرد. از سرپل ذهاب جاده‌ای
آسفالته بعد از گذر از روستاهای جلالوند، بلوان و کلاه‌مال، به روستای پیران می‌رسد. پارکینگ
آبشار پیران، نزدیک روستاست و آخرین جایی‌ست که می‌شود با ماشین رفت. برای رفتن تا بالای آبشار هم پله هست.

آبشار پیران

آبشار پیران

روستای شالان

این روستا در ۵۰ کیلومتری کرند غرب . ۱۴۰ کیلومتری کرمانشاه واقع شده است.
رودخانه پر آب الوند در جنوب روستا جریان دارد و روستای شالان به سبب درختان بلند و پوشش سبز،
چشمه ها، سرچشمه ها، رودهای کوچک، جنگل های انبوه و گسترده، باغات گردو، انجیر، انار
از تفرجگاه های زیبا و کم نظیر استان است که مورد توجه گردشگران می باشد.

بازارچه دائمی صنایع دستی این شهرستان در ورودی شهر کرند در بلوار راه کربلا واقع شده است.

موزه مردم شناسی این شهرستان نیز در بلوار راه کربلا، خیابان صد دستگاه، اداره میراث فرهنگی
شهرستان دالاهو قرار دارد و خدمات فنی و خودرویی نیز در ابتدای شهر کرند بالاتر از جایگاه سی ان جی قرار گرفته است.

روستای شالان

روستای شالان

منابع- ویکی پدیا- سایت نیک صالحی

ثلاث باباجانی

پنجشنبه، 15 مهر 1400 زمان مطالعه 10 دقیقه

ثلاث باباجانی در فصل بهار یکی از معدود مناطق سرسبز ایران است و در این فصل آب و هوایی به منحصربفرد دارد. جاذبه های طبیعی و کوههای سرسبز منظره ای دلنشین مهیا می کند تا لنز های دوربین به تمام معنا گوشه ای از این جاذبه دیدنی را به تصویر بکشند.

ثَلاثِ باباجانی (به کُردی: سه لاسی باوه جانی)، یکی از شهرستان های استان کرمانشاه ایران و یکی از چهار شهرستان منطقه هورامان در استان کرمانشاه است. این شهرستان، در سال ۱۳۸۱ به عنوان شهرستان شناخته شد؛ و قبل از آن یکی از بخش های شهرستان جوانرود بود که بعد از تجزیه جوانرود این شهرستان تشکیل و تعداد زیادی از روستاهای جوانرود به ثلاث باباجانی داده شد تا به حد نصاب شهرستان برسد.مرکز این شهرستان شهر تازه آباد با جمعیتی بالغ بر شانزده هزار نفر می باشد. ازگله دیگر شهر آن است. به سبب سکونت سه طایفه مهم باباجانی (باوه جانی)، قبادی و تایجوزی، نام ثلاث به این شهرستان اطلاق شده است این شهرستان دارای حدود ۲۳ هزار هکتار زمین کشاورزی است که حدود ۲۰۰۰۰هکتار۲۰۰۰ هکتار آن آبی است ودر حال حاضر از ۱۰۰ هکتار آن به شیوه آبیاری بارانی بهره برداری صورت میگیرد ،همچنین حدود۱۰۰۰ هکتار باغ میوه که عمدتا سیب ،گردو و انگور است ،در این شهرستان حدودا ۱۵۰ هزار راس دام سبک و ۱۴۰۰۰ راس دام سنگین وجود دارد و و جهاد کشاورزی شهرستان دارای سه مرکز دهستانی و بخش بنامهای خانه شور، ازگله و زمکان است بخش ازگله گرمسیری و دو بخش دیگر سرد معتدل هستند، و مدیر جهاد کشاورزی در حال حاضر مهندس بهمن دارابی می باشد.ثلاث باباجانی که به کردی (شارستانی سه لاسی باوه جانی) خوانده می شود به سبب سکونت سه طایفه مهم باباجانی (باباجانی / باوه جانی)، قبادی و ولدبیگی، نام ثلاث به این شهرستان اطلاق شده است و ظاهراً به علت اهمیت بیشتر طایفه باباجانی و نیز حکومت رئیس این طایفه بر منطقه به ثلاث باباجانی معروف شده است. این شهرستان از شمال به شهرستان پاوه، از مشرق به شهرستان جوانرود، از جنوب به شهرستانهای اسلام آبادغرب و سرپل ذهاب و از مغرب به خاک عراق محدود و شامل دو بخش مرکزی و ازگله است.باغات سیب و هلو مزارع گوجه و خیار و تخمه آفتابگردان ثمره زراعت این مردم زحمت کش است.در پاییز هم طبیعت چند رنگ میرآباد هنر نقاشی پرودگار طبیعت را آشکار می کند میرآباد با فاصله ۳۰ کیلومتری از شهرستان ثلاث واقع شده است و مناظر زیبا و سراب های پر آب نه تنها امروزه بلکه تاریخی چند هزار ساله دارد و سند آن هم تپه تاریخی میر آباد است. زمستان سرد هم با گرمای دلچسب ازگله کم رنگ می شود. ازگله در ۴۰ کیلومتری این شهرستان قرار دارد و آب و هوایی گرمسیری دارد . باز هم در زمستان منطقه های خانه و شور و شیخ صله گرما بخش طبیعت بی جان هستند این مناطق هم در ۳۰ و ۴۰ کیلومتری مرکز شهرستان قرار گرفته اند و جدای از مناظر طبیعت منطقه عملیاتی جنگ ایران و عراق بوده اند که آثار آن هم در روستای شیخ صله موجود است.

مردم شهر ثلاث باباجانی

مردم شهرستان ثلاث باباجانی به ۱-زبان کردی با گویش سورانی و لهجۀ جافی۲- کوردی گورانی تکلم می کنند.دین مردم این شهرستان۱- اسلام و مذهب آنان تسنن۲- یارستان است.

موقعیت شهر ثلاث باباجانی

شهرستان ثلاث بابا جانی از جنوب با شهرستان های سرپل ذهاب و دالاهو؛ از شرق با جوانرود همجوار و از غرب هم با کشور عراق مرز مشترک دارد.

پیشینه ی شهر ثلاث باباجانی

در تقسیمات کشوری ۱۳۱۱ ش، نام «باباجانی کردستان» به عنوان بلوک ذکر شده است. در ۱۳۳۱ خ. «بخش ثلاث» مشتمل بر دهستان های باباجانی، قبادی و ولدبیگی / سرقلعه ولدبیگی و ۱۰۸ آبادی، یکی از بخش های شهرستان کرمانشاهان در استان پنجم بود. در ۱۳۵۵ خ. بخش باباجانی به مرکزیت آبادیِ اَزْگَله در شهرستان پاوه تشکیل شد و مشتمل بر دهستان های خانه شور، ازگله، جیگران و سرقلعه بود. در خرداد ۱۳۸۱، به موجب تصویب نامه هیئت وزیران، این بخش از شهرستان جوانرود جدا و شهرستان شد.از مناطق تاریخی ثلاث باباجانی می توان به باقی مانده شهر درنه اشاره نمود که بنابر منابع تاریخی قدمت چند هزار ساله دارد، به طوری که هرودوت پدر تاریخ در ۲۵۰۰ سال پیش به صورت διà Δaρνɛων از آن نام برده است. بطلمیوس، فیلسوف اخترشناس و جغرافی دان مشهور یونانی (۹۰–۱۶۸ میلادی) هم این شهر را قرن ها پس از هردوت مورد توجه قرار می دهد. درنه که اکنون روستایی کوچک و دورافتاده در منطقه دۆڵی ده ره (دولی دره) می باشد به مدت چند قرن مرکز حکومت های نیرومند کُردی درتنگ، حلوان و باجلان بوده است.

جاذبه های گردشگری شهر ثلالث باباجانی

این شهرستان آب و هوایی مناسب، طبیعتی بسیار زیبا و کم یاب دارد و با داشتن جاذبه های گردشگری طبیعی گوناگون، همه ساله پذیرای گردشگرانی از سراسر استان و کشور می باشد.

روستای سفید برگ

روستای سفید برگ(روستای سفید برسپی ور ) از توابع جوانرود در ۱۸ کیلو متری این شهرستان قرار دارد . این روستا دارای قدمتی چندین هزار ساله است و همچنین در قدیم پایتخت تابستانه سومریان بوده روستای سفیدبرگ دارای ۲۰۰ خانوار و جمعیتی بالغ بر ۷۰۰ نفرمیباشد. روستابین سه کوه قرار گرفته و رودی پر اب از بین روستا می گذرد و به رود خانه ی سیروان می ریزد این روستا را بهشت گم شده زمین نامیده اند .در یک کیلومتری روستا پرورش ماهی بزرگی قرار دارد که مکانی تفریحی برای مهمانان این روستا به حساب می اید .مردم روستای سفید برگ بسیار خون گرم و مهمان نوازاند .بقعه ی شیخ محمد در ۱۰۰ متری روستا واقع است و این بقعه دارای کرامت های بزرگی است که مردم برای خواسته هایشان به انجا میروند .

روستای کانیرش

روستایی کوچک با مردمی خون گرم و مهربان وجود دارد که از طرف شمال غرب با کشور عراق،ازسمت شرق با شهرتازه آباد از جانب شمال به منطقه خانه شور و از طرف جنوب به روستای کیله سفید محدود است.کانی رش حد فاصل بین تازه آباد ثلاث و ازگله است. این روستا دارا ی برای روستاهای همجوارش مانند: برکر،پشتکر،کانی خنجر(یعقوب جان)،نیمه کار گاری،نقده، فیاد و سردسیر است. روستای کانیرش یک باب مدرسه ی سه کلاسه دارد که در اصل برای تحصیل دانش آموزان راهنمایی ساخته شده است چند سال قبل یک مدرسه ی ابتدایی داشت،که به علت فرسوده بودن تخریب شدودانش آموزان ابتدایی ضمیمهی مدرسه ی راهنمایی گردیدند.

روستای هلول

روستای هلول در استان کرمانشاه/شهرستان ثلاث باباجانی/بخش مرکزی/دهستان زمکان قرار داردطبق آخرین سرشماری سال ۱۳۸۵دارای ۱۰۵ خانوار می باشد. جمعیت آن هم ۴۹۸ نفر است. طبق گزارش فائو ۲۰۰۹و سازمان جنگل ها و مراتع کشورو خاک منطقه تیپ لومی می باشد. با توجه به برآورد اقلیمی نگارنده بارش این روستا در حدود ۶۰۰تا ۷۰۰ میلیمتر در سال است. این روستا در قسمت جنو.بی کوه بندی گز و در قسمت جنوب غربی کوه ژاله استقرار یافته است. بیشتر زمین های کشاورزی روستا به غیر از زمین های نزدیک به چشمه سراب هلول (هفت کانی)از تیپ دیم هستند.

چشمه ریزه

چشمه ریزه که در درمان بیماری های کلیوی بسیار مؤثر است در این شهرستان و از دل كوه های سر سبز آن می جوشد . این چشمه در ۲۰ کیلومتری شرق شهر تازه آباد قرار دارد . کوه های منطقه دارای گیاهان دارویی فراوانی می باشند و رود زمکان پرآب ترین رود این شهرستان است كه سرچشمه ی آن از دل كوه بوده و آبشاری بكر و تماشایی را بی ادعا به بینندگان و مشتاقان طبیعت عرضه می كند .روستای تازه آباد امین محصور در تپه های سر سبز و زیبا ، دارای چشم اندازی بسیار لطیف است .

آبشار زیبای شیخ صله

این آبشار در نزدیکی روستای مرزی شیخ صله و در نزدیکی رودخانه قالیچه قرار دارد.

طاق بستان

از جاهای دیدنی ثلاث به شمار می رود. بعد از گشت و گذار در اطراف شهرستان کرمانشاه، به خود شهر وارد شوید. برای اقامت در هتل های کرمانشاه یا می توانید هتل «پارسیان» و «کوروش» را انتخاب کنید که از کیفیت و قیمت بالایی برخودارند یا این که با هزینه ای نسبتاً مناسب تر به سراغ هتل های «رسالت»، «سینا» و «داریوش » بروید که در سراسر شهر پراکنده شده اند. مهم ترین و مشهورترین بنای تاریخی کرمانشاه، «طاق بستان» است که از جاهای دیدنی کرمانشاه به حساب می آید. مجموعه ای عظیم و زیبا از شکارگاه شاهان ایرانی که از سنگ نوشته ها و حکاکی ها در دل سنگ مربوط به دوران ساسانی تشکیل شده است. در محوطه طاق بستان دریاچه کوچکی احداث شده است و راه ورود و دسترسی به این طاق برای نگهداری بیشتر از این بنا بسته شده است.

سراب صحنه

از جاهای دیدنی ثلاث به شمار می رود. یکی از زیباترین جاهای دیدنی کرمانشاه منطقه سراب صحنه است. این منطقه در شهر زیبای صحنه در ۵۵ کیلومتری کرمانشاه قرار دارد. سراب صحنه، طبیعتی بکر و دیدنی را پیش رویتان نمایان می کند که از حجم زیبایی های آن در حیرت فرو می روید.کوه های سر به فلک کشیده، باغ های زیبای میوه، آبشار تماشایی و وجود غاری جذاب در این منطقه، باعث شده تا گردشگران و طبیعت گردان توجه ویژه ای به سراب صحنه داشته باشند.سراب صحنه در حقیقت دره ای با درختان بلند و قدیمی است که در محلی به نام دربند قرار گرفته است. آنطور که گفته اند، این منطقه زیبا و تماشایی، تفرجگاه بسیاری از شاهان ایران بوده است و قدمت آن به دوران پیش از اسلام باز می گردد. آبی که در این دره جاریست، از چهار چشمه نشات می گیرد که در سال های گذشته آبشاری کوچک نیز در آنجا وجود داشته است.

مسجد شافعی ها ؛ شاهکار معماری مذهبی کرمانشاه

از جاهای دیدنی ثلاث به شمار می رود. یکی دیگر از جذاب ترین جاهای دیدنی کرمانشاه، مسجد شافعی ها نام دارد. این مسجد زیبا که از مساجد اهل سنت به شمار می رود، جزو شاهکارهای بی نظیر معماری اسلامی در ایران است که چشم بینندگان را به خودش خیره می کند. معماری این مسجد بسیار خاص و هنرمندانه است و گنبد جذاب و گلدسته های بلند بالای آن به زیبایی خودنمایی می کنند.نمای داخلی مسجد با گچبری های دیدنی و مزین به آیات قرآن پوشیده شده است. نقاشی های هنرمندانه داخل بنا، کتیبه هایی با خط طغرا، مناره های فلزی طلایی رنگ، نمای بیرونی سفید رنگ مسجد شافعی ها و … از جمله تماشایی ترین تزیینات این مکان مذهبی به شمار می رود.

تکیه معاون الملک ؛ یادگار قاجاریه

از جاهای دیدنی ثلاث به شمار می رود. از دیگر جاهای دیدنی کرمانشاه می توان به تکیه معاون الملک اشاره کرد که از باشکوه ترین مکان های فرهنگی دوره قاجار به شمار می رود. این تکیه به دست شخصی به نام حسین خان معین الرعایا، معروف به معاون الملک، ساخته شده است. تکیه زیبای معاون الملک به جهت برگزاری مراسم های مذهبی، نوحه خوانی، سینه زنی و … ساخته شد. علاوه بر این ها، در تکیه معروف کرمانشاه به رفع اختلافات قومی و عشایری نیز پرداخته می شد. در دوره مشروطه، عده ای این تکیه را به توپ بسته و آتش زدند اما سال ها بعد تکیه معاون الملک توسط حسن خان معاون الملک بازسازی و مرمت شد و امروزه یکی از جاذبه های دیدنی کرمانشاه است.

قصرشیرین

قصر شیرین (به کردی: قه‌سر شیرین Qesir-Şîrîn) یکی از شهرهای استان کرمانشاه در غرب ایران است. این شهر مرکز بخش مرکزی شهرستان قصر شیرین در غرب استان کرمانشاه است و در نزدیکی مرز ایران و عراق قرار گرفته‌ است. قصرشیرین از شمال شرق به شهرستان سرپل ذهاب و از جنوب شرق به شهرستان گیلانغرب منتهی می‌شود. قصر شیرین به دلیل نخل‌های بلند و همچنین محصولات متنوع کشاورزی مورد توجه بوده‌است. این شهر از دیرباز مکانی برای هم زیستی اقوام مختلف کرد، و مذاهب مختلف از قبیل (شیعه، یارسان، سنی و اقلیتی از یهودی، مسیحی بهائی) بوده‌است.

وجه تسمیه

علت نامگذاری این ناحیه به قصر شیرین، ساختن کاخی برای شیرین، همسر مسیحی خسرو پرویز در این محل بوده‌است.

در مورد پیشینه تاریخی و خاستگاه قصرشیرین مطالب فراوانی گفته شده، از جمله آنکه قصرشیرین را که اسم آن دستجرد، دستگرد بوده که یونانیها آن را آرت میتا گفته‌اند " آرت" در زبان لاتینی به معنی معماری است. در این هر دو نام یگانگی الفاظ میتان و ماد مشهود است و دستگرد یکی از کاخ های سلطنتی خسرو پرویز بوده‌است. جغرافی دانان معتقدند که در دوره هخامنشی نیز این محل دارای بخش‌های آبادانی بوده که بنام‌های کاله یا اکرای پل "سرپل ذهاب " و کادینا " کرند" و باغشتانا و سرخک نوشیروان و قره غان خوانده می‌شدند. لسترنج آورده‌است که: شش فرسخ بعد از خانقین در نصف راه حلوان که اولین شهر استان جبلان است قصرشیرین واقع شده‌است. شیرین معشوقه خسرو پرویز است؛ و قصرشیرین روستایی است یزرگ که بارو و ویرانه قصر ساسانی در آنجا پدیدار است. ابن رشد در سده سوم دربارهٔ آن می‌گوید: ایوانی بزرگ و با شکوه از گچ و آجر دارد. به گرد ایوان حجره‌هایی ساخته‌اند و حجره‌ها به یکدیگر راه دارند و در حجره‌ها به آن ایوان باز می‌شود. جلو ایوان صفحه‌ای است از سنگ مرمر، داستان فرهاد دلداده شیرین و پهلباد نوازنده و شبدیز اسب معروف خسروپرویز در بسیاری نقاط آن حول و حوش به صورت افسانه‌ای درآمده است. بر قصرشیرین جبال بزرگی مشرف است که در سر حد ایران واقع است. این شهر در طول تاریخ فراز و نشیب‌های زیادی را پشت سر گذاشته‌است ولی بعلت موقعیت خاص خود دوباره از نو ساخته شده‌است بطوریکه پس از حمله اعراب به ایران کاخ‌های خسروپرویز به‌کلی ویران گشت و تا سال۱۲۷۰ قمری قصرشیرین روستای کوچکی بیش نبوده و جمعیتی در حدود۲۵۰۰ نفر داشت. قصرشیرین در جنگ بین‌المللی اول مرز سربازان دولتی آلمان و عثمانی از یک طرف و روسیه و انگلستان از طرف دیگر بود. ویرانه قصور وسیعی که بنام شیرین محبوبه خسروپرویز ساسانی موسوم و در جوار شهر چدید کنونی واقع گردیده‌است از عهد باستان تا حال مشرف بر شاهراه بزرگی است که اراضی مرتفع ایران را به دشت بین‌النهرین متصل می‌کند. قصرشیرین در دوران قاجاریه محل زمستانی حکام گوران و سنجابی بود که خالصه جات را از دولت اجاره می‌کردند.

پیشینه

قصر شیرین پیش از اسلام

قصر شیرین از شهرهای قدیمی و تاریخی استان کرمانشاه است و بنای آن را در آثار تاریخی و ادبی به خسرو پرویز نسبت می‌دهند وی در زمان پادشاهیش باغی وسیع با قصرهایی دلپذیر که متناسب با آب و هوای زمستان این ناحیه بود در این شهر بنا نهاد. پس از حمله عرب‌ها به امپراتوری ساسانیان، قصرهای خسرو پرویز به کلی ویران گشت. تا سال ۱۲۷۰. ق (برابر با ۱۸۵۳ میلادی)، قصرشیرین قصبه کوچکی بیش نبود.

قصرشیرین پس از اسلام

ابودلف مسعر بن المهلهل الخزرجی در آغاز سده چهارم هجری قصرشیرین را به صورت شهری «دارای ساختمان‌های بلند و عظیم» که «دید انسان از تعیین ارتفاع آن عاجز، و فکر از پی بردن به آن قاصر است» توصیف کرده‌است. اما یعقوبی در سال ۲۸۷ قمری از ویرانه‌های قصر یاد می‌کند و ابن اثیر از تخریب بیشتر آن در طی زلزله‌ای در سال ۳۴۵ قمری (۹۵۶ میلادی) خبر می‌دهد. حمدالله مستوفی در قرن هشتم هجری و در سال ۷۴۰ قمری (۱۳۴۰ میلادی) قصرشیرین را دارای هوایی بد و دارای بادهای سموم عنوان می‌کند و کاخ شیرین را «اندکی معمور» می‌نامد.

قصر شیرین در دوران معاصر

با آغاز جنگ ایران و عراق در سال ۱۳۵۹ قصر شیرین نخستین شهر از ایران بود که توسط ارتش بعث عراق تسخیر شد. ارتش عراق با ورود به شهر به تخریب شهر پرداخت، چنان‌که تمامی ساختمان‌های شهر در مدت کوتاهی ویران گشت و تنها یک ساختمان باقی‌ماند که به عنوان مقر نیروهای بعثی مورد استفاده قرار می‌گرفت. آثار تاریخی شهر نیز همه ویران شدند. اگرچه قصر شیرین در روز ۲۰ فروردین ۱۳۶۰ از نیروهای عراقی بازپس گرفته شد، اما بازسازی آن تا پایان جنگ انجام نشد. پس از پایان جنگ در سال ۱۳۶۷ اهالی شهر دوباره به بازسازی شهر پرداختند و شهر را از نو ساختند.

جغرافیا

موقعیت جغرافیایی

شهر قصرشیرین در ۱۶۶ کیلومتری غرب شهر کرمانشاه واقع شده‌است. این شهر بین طول جغرافیایی ۴۵ درجه و ۳۵ دقیقه شرقی و عرض ۳۴ درجه و ۳۱ دقیقه شمالی قرار دارد که ارتفاع آن از سطح دریا ۳۳۳ متر می‌باشد.

آب و هوا

منطقه جنوب قصرشیرین آب و هوای بیابانی گرم و خفیف، مرکز آن آب و هوای خشک و نیمه معتدل و شمال و شرق آن آب و هوای نیمه خشک سرد دارد. قسمت‌های مرتفع نیز دارای آب و هوای نیمه مرطوب سرد هستند. میانگین سردترین ماه سال بین ۲/۵ تا ۵ درجه سانتیگراد و میزان بارندگی بین ۳۵۰ تا ۴۵۰ میلی‌متر در نوسان است.

آب‌ها

رودخانه الوند از درون شهر قصرشیرین می‌گذرد. این رود از کوه‌های شمال شرقی سرپل ذهاب، کوه سیاوانه در ۵۰ کیلومتر شمال شهر قصرشیرین سرچشمه می‌گیرد و از به هم پیوستن آب چشمه سیاوانه و سراب اسکندر به وجود می‌آید. این رود پس از عبور از ریجاب و پیران با آن سراب گیلان یکی می‌شود و از آنجا به بعد نام الوند به خود می‌گیرد. آبدهی متوسط این رود در ایستگاه قصرشیرین در سال ۱۳۸۰، نزدیک به ۱۴ متر مکعب در ثانیه بوده‌است. با توجه به عبور این رود از سرپل ذهاب و ریختن فاضلاب این شهر و نزدیک به ۲۰ روستای میان این دو شهر در آن، آلودگی الوند بالاست و این مسئله سبب تغییر رنگ آب رودخانه شده‌است. الوند پس از گذر از قصرشیرین، از مرز ایران و عراق عبور کرده و به استان دیاله در عراق وارد می‌شود و در آنجا با گذر از شهر خانقین در محل دوآب خانقین به رود سیروان می‌ریزد. بر روی رود الوند، از سال ۱۳۳۷ سد انحرافی الوند ساخته شده که آب رودخانه را برای کاربرد کشاورزی به زمان‌های پیرامون شهر منتقل می‌کند. همچنین آب مورد نیاز مردم شهر قصرشیرین تا پیش از لوله‌کشی آب این شهر در سال ۱۳۳۹، به‌طور مستقیم و با ابزار ابتدایی از الوند تأمین می‌گردید.

مردم

زبان

زبان مردم قصرشیرین کردی جنوبی است که با لهجهٔ قصری ادا می‌شود. همچنین گویش‌های دیگر کردی مانند سنجاوی، جافی، باجلانی و گورانی هم در قصرشیرین تکلم می‌شود. از این میان دو گویش گورانی و باجلانی امروز متکلم بسیار کمتری دارند و از سوی سازمان یونسکو در فهرست زبان‌های شدیداً در معرض خطر نابودی قرار گرفته‌اند. یهودیان قصرشیرین در گذشته به زبان کردی آمیخته به واژگان عبری سخن می‌گفتند که خود آن را لیشانا نوشان به معنای «زبان خودمان» یا هولاهوله می‌نامیدند. این زبان نیز امروزه با کوچ دسته جمعی یهودیان به اسرائیل به فراموشی سپرده شده و از سوی سازمان یونسکو در فهرست زبان‌های شدیداً در معرض خطر نابودی نیز قرار گرفته‌است.

دین

قصر شیرین از دیرباز مکانی برای هم زیستی مذاهب مختلف ازقبیل (شیعه، یارسان، سنی و اقلیتی از یهودی، مسیحی و بهائی) بوده‌است. در حال حاضر مسیحیان ارمنی و آشوری همگی قصر شیرین را ترک کرده‌اند. یهودیان نیز که تا پیش از جنگ ایران و عراق محلهٔ مستقلی در شهر داشتند همگی از قصر شیرین کوچ کرده‌اند و کنیسهٔ آن‌ها نیز در جنگ ویران شده‌است. همچنین گورستان یهودیان قصر شیرین به صورت تپه‌ای خاکی در ضلع غربی پارک شاهد (پارک سیب) درآمده که نشانی از سنگ قبر در آن دیده نمی‌شود. یهودیان کردستان اعتقاد دارند قبر بنیامین فرزند یعقوب از پیغمبران یهودی در نزدیکی قصر شیرین قرار دارد.

هنری بایندر سیاح فرانسوی که در اواخر قرن نوزدهم از قصر شیرین دیدن کرده‌است، در سفرنامۀ خود با عنوان «در کردستان، در بین‌النهرین و پرشیا» که در سال ۱۸۸۷ به چاپ رسیده‌است می‌نویسد:

....بیشتر کُردان ایران از فرقۀ علی‌اللهی هستند. اگر آن‌ها را در انجام کارهایشان آزاد گذارند، آن‌ها هم در کار دیگران مداخله نمی‌کنند. حس احترام به عقیدۀ‌ مذهبی دیگران در نزد ایشان بسیار زیاد است.

جمعیت

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت آن ۱۸٬۴۷۳ نفر (۵٬۴۷۳ خانوار) بوده‌است.

فرهنگ

مطبوعات

نخستین نشریه در قصرشیرین، شب‌نامه «حرف‌های حسابی» بود که در ۱۹۱۵ میلادی (۱۲۹۴ خورشیدی)، همزمان با تشکیل دولت مهاجرین در کرمانشاه، از سوی «کمیته دفاع ملی» منتشر می‌شد. نشریه دیگر در قصرشیرین «صدای سرحد» بود که به صاحب امتیازی علی اکبر غروی منتشر می‌شد. همچنین هفته‌نامه «شاه ایل» دیگر نشریه‌ای بود که از خردادماه سال ۱۳۳۱ به مدیریت رحیم حاتم آغاز به انتشار کرد. انتشار این نشریه تا سال ۱۳۵۶ به مدت ۲۵ سال به‌طور نامرتب ادامه یافت. در حال حاضر دوهفته‌نامۀ آساره تنها نشریه‌ای است که در قصرشیرین منتشر می‌شود.

رادیو

با توجه به مرزی بودن قصر شیرین و امکان دریافت برنامه‌های رادیویی عراق در این شهر، در سال ۱۳۵۵ رادیو قصر شیرین راه‌اندازی شده و پخش برنامه‌های خود را از این شهر به سه زبان کردی، فارسی و عربی آغاز کرد. برنامه‌های رادیو قصر شیرین تا شمال آفریقا قابل دریافت بود. پخش برنامه‌های این رادیو تا شهریور ۱۳۵۹ و تسخیر این شهر توسط ارتش عراق ادامه داشت. در حال حاضر هیچ رادیو و تلویزیونی از قصر شیرین پخش نمی‌شود، اما برنامه‌های رادیوها و شبکه‌های تلویزیونی گوناگون جمهوری اسلامی ایران در ایستگاه رادیو و تلویزیون قصر شیرین دریافت و پخش می‌گردد.

سالن‌های سینما

سینما غدیر تنها سالن سینمایی است که در شهر قصر شیرین فعالیت می‌کند. این سالن سینما در ۱۶ دی ۱۳۹۵ افتتاح شد و نخستین سینمایی است که پس از جنگ ایران و عراق در این شهر ساخته شده‌است.

اقتصاد

اقتصاد قصر شیرین بیشتر به کشاورزی وابسته است. با این حال در اطراف شهر منابع نفتی نیز وجود دارد که به میزان کمی استخراج می‌شوند،حدود دو دهه است که راه اندازی بازارچه پرویزخان باعث رونق اقتصادی این شهرستان شده‌است

صنعت نفت

وجود نفت در اطراف شهر قصر شیرین در سال ۱۸۴۸ میلادی توسط و. ک. لفتوس، متخصص علمی‌ای که همراه با کمیسیون مرزی ایران و عثمانی که برای تعیین خط مرزی به قصر شیرین آمده‌بود اعلام شد. ژاک دو مورگان باستانشناس فرانسوی در سفری که در سال‌های ۱۸۹۱–۱۸۸۹ به ایران داشت، در این منطقه پژوهش کرد و نتایج آن را در کتابی در سال ۱۸۹۵ منتشر کرد. وی در این کتاب از وجود نفت در منطقهٔ قصر شیرین و ذهاب خبر داد. کار حفاری برای اکتشاف نفت در قصر شیرین از سال ۱۹۰۱ توسط تیم شرکت بریتیش پترولیوم (شرکت نفت انگلستان) آغاز شد. در تاریخ ۱۴ ژانویهٔ ۱۹۰۴ نفت از دومین چاه که به عمق ۷۵۶ پا حفرشده‌بود جوشید و به میزان روزی ۶۰۰ بشکه در هر ۲۴ ساعت، به همراه مقادیری نمک استخراج شد. با این حال در ژوئن ۱۹۰۴ هر دو چاه قصر شیرین بسته شده و عملیات اکتشاف و حفاری به مسجد سلیمان منتقل می‌شود. هم‌اکنون دو میدان نفتی نفت‌شهر و سومار در جنوب قصر شیرین قرار دارند و میدان نفتی چیاسرخ که نخستین بار نفت از آن استخراج شد، در خاک عراق قرار گرفته‌است.

آموزش

آموزش و پرورش

نخستین مدرسهٔ امروزی در قصرشیرین مدرسهٔ صمصامیه بود. مدرسهٔ صمصامیه در سال ۱۲۹۸ خورشیدی همزمان با تأسیس ادارهٔ معارف به همت شیرخان صمصام‌الممالک ساخته‌شد. مدیریت آن را در ابتدا جلال‌الدین میرزا جهانبانی برعهده داشت که همزمان رئیس ادارهٔ معارف قصر شیرین نیز بود. اما از سال ۱۳۰۰ خورشیدی، شاعر قصر شیرینی، باقر فانی به مدیریت این مدرسه منصوب شد. مکان مدرسهٔ صمصامیه در ضلع شرقی میدان مرکز شهر به سمت رودخانهٔ الوند بود. صمصامیه حیاط بزرگی داشت و ساختمان مدرسه در دو طبقه دور تا دور این حیاط ساخته‌شده‌بود. هم‌اکنون بلوار ساحلی محل سابق مدرسه را محو نموده‌است.

نخستین مدرسهٔ دخترانه در قصر شیرین در سال ۱۳۱۳ خورشیدی با نام مکتب پرورش دوشیزگان قصر شیرین به مدیریت آغابیگم باطنی دایر شد. این مدرسه از سال ۱۳۱۵ توسط ادارهٔ معارف رسمیت داده‌شد.

همچنین نخستین دبیرستان در قصر شیرین در سال ۱۳۱۵ با نام دبیرستان پهلوی تأسیس شد. تا پیش از تأسیس این دبیرستان، کلاس‌های دانش‌آموزان دبیرستانی در ساختمان مدرسهٔ صمصامیه برگزار می‌شد.

مراکز آموزش عالی

• دانشگاه آزاد اسلامی واحد قصرشیرین

دانشگاه آزاد اسلامی مرکز قصرشیرین با ۱۳ عضو هیئت علمی، ۱۲۰۰ نفر دانشجو دارد که ۳۰ درصد آن را دختران تشکیل می‌دهند. در این دانشگاه ۲۰ رشتهٔ تحصیلی فعال است که از این تعداد ۱۴ رشته در مقطع کاردانی و ۶ رشته در مقطع کارشناسی است.

• دانشگاه پیام نور واحد قصرشیرین

دانشگاه پیام نور شهرستان قصرشیرین دارای ۷ عضو هیئت علمی، و بیش از ۱۴۰۰ دانشجوی فعال در ۱۷ رشته تحصیلی است.

• دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی کرمانشاه، واحد قصرشیرین

کتابخانه‌ها

• کتابخانۀ عمومی آزادی (تأسیس ۱۳۸۰)، شامل بخش‌های امانت، مرجع، نشریات و کودکان.

آثار تاریخی

• بان قلعه
• چهارقاپی
• کاخ خسرو
• حوش کری
• کاروانسرای عباسی قصر شیرین
• نهر شاه گدار
• قلعه جوانمیر
• حاجی قلعه سی

گردشگاه‌ها

موزه‌ها

تنها موزه در شهر قصرشیرین، موزه مردم‌شناسی است که از سال ۱۳۸۷ راه اندازی شده‌است. در این موزه ابزار زندگی کشاورزی و عشایری، پوشاک کردی کردان جنوب کردستان و وسایل زندگی عشایری به نمایش گذاشته شده‌است. مکان این موزه کاروانسرای عباسی قصر شیرین است.

ورزش

مسابقات آسیایی

در تاریخ ۵ بهمن سال ۱۳۹۴ شهرستان قصرشیرین به دلیل آب وهوای گرم در فصل زمستان نسبت به دیگر شهرهای ایران برای برگزاری مسابقات آسیایی کونگ فو با حضور ۱۸۰ ورزشکار از ۲۴ کشور آسیایی انتخاب شد. این مسابقات در دو بخش بانوان و آقایان در سبک‌های مختلف برگزار شد.

جاذبه های دیدنی قصرشیرین در کرمانشاه

از جاذبه های دیدنی قصرشیرین میتوان به کاروانسرای عباسی،بان قلعه و روستای برفی اشاره نمود.

قصرشیرین یکی از شهرهای استان کرمانشاه می باشد که از شمال و غرب با کشور عراق هم مرز است.قصر شیرین از قدیمی ترین شهرهای ایران است که بنای آن را به دوره خسروپرویز نسبت داده اند.اگر قصد سفر به کرمانشاه دارید از دیدن قصرشیرین غافل نشوید در ادامه همراه با نیک صالحی شوید تا با جاذبه های دیدنی قصرشیرین آشنا شوید.

جاذبه های دیدنی قصر شیرین

چهارقاپی قصر شیرین

از میان بناهای قصر شیرین، چهارتاقی مد نظر است.
این بنا جزو آخرین و بزرگ ترین بناهای دوره ی ساسانیان است.
بنایی چهارگوش از جنس سنگ و گچ در ابعاد ۲۵ در ۲۵ متر و ارتفاع ۴.۵ متری
از سطح زمین که در گذر
زمان جنگ و بلا کم ندیده اما همچنان استوار ایستاده است.

اواخر دوره ی ساسانی بود؛ دقیق تر بگوییم در زمان حکومت خسروپرویز بود
که بناهایی شامل عمارت خسرو و چهارتاقی در غرب فلات ایران ساخته شد.
این عمارت ها که برای شیرین، همسر شاهنشاه، ساخته شده بود به قصر شیرین معروف شد.
نویسندگان دوره ی اسلامی بیشتر به عمارت خسرو اشاره کرده اند و اینکه هراکلیوس رومی کاخ مذکور را در سال ۶۲۸ میلادی تخریب کرد.

آتشکده چهارقاپی

کاروانسرای عباسی قصر شیرین

یکی از آثار تاریخی قصر شیرین واقع در استان کرمانشاه، کاروانسرای
عباسی است که از مهم ترین عوامل جذب گردشگر به قصر شیرین محسوب
می شود. در این مقاله می خواهیم شما را با این اثر تاریخی آشنا کنیم که
متاسفانه در زلزله ی اخیر کرمانشاه آسیب جدی دیده است.

کاروانسرای عباسی یکی از جاذبه های دیدنی قصر

شیرین
واقع در استان کرمانشاه است که قدمتی به درازای حکومت صفویه دارد.
این بنا در فهرست آثار ملی ایران نیز به ثبت رسیده است. البته لازم به ذکر است
که بخشی از این بنا در دوران پهلوی ساخته شده است و جدیدتر از بخش های دیگر است.

این بنا در خیابان شهدای قصر شیرین قرار دارد و در تاریخ ۸ مردادماه ۱۳۸۱، با شماره ی ۵۸۹۴ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.

کاروانسرای عباسی

موزه مردم شناسی از جاذبه های دیدنی قصرشیرین

شاید برایتان جالب باشد که قصر شیرین موزه ای دارد که میتواند
گردشگران را بیشتر با آداب و رسوم و نوع پوشش و حرفه مردم این شهرآشنا سازد. موزه مردم‌شناسی از سال ۱۳۸۷ راه اندازی شده‌است. در این موزه
ابزار زندگی کشاورزی و عشایری، پوشاک کردی کردان جنوب کردستان
و وسایل زندگی عشایری به نمایش گذاشته شده‌است. مکان این موزه کاروانسرای عباسی قصر شیرین است.

موزه مردم شناسی

موزه مردم شناسی

کاخ ساسانی خسرو

کاخ ساسانی خسرو در حاشیه شمالی شهر کنونی قصرشیرین
و در نزدیکی آتشکده چهار قابی ، ویرانه‌های قصر خسرو پرویز دیده می شود
که امروزه به صورت تلی از خاک در آمده است و از جاذبه های دیدنی قصرشیرین است .
این بنا بر روی مصطبه ای به ارتفاع ۸ متر ایجاد شده است . این بنا در جهت شرقی ـ غربی به ابعاد ۹۸*۲۸۵ متر ساخته شده
که راه ورود به داخل بنا از طریق پلکان دو طرفه ای بوده است .

کاخ ساسانی خسرو

کاخ خسرو

بان قلعه از جاذبه های دیدنی قصرشیرین

این مکان تاریخی مربوط به دوره اسکانیان می باشد که چندین
سال است به عنوان آثار ملی محسوب می شود و سالانه گردشگران
زیادی از آن بازدید می کنند این اثر تاریخی به جا مانده از خسرو دوم است
که در آن زمان پادشاه ساسانیان بان قلعه را به صورت تپه ای بزرگ ساخته است.

بان قلعه

نهر شاهگدار

این کانال از طریق بندی که در شمال شرقی روستای سید ایاز می‌باشد، آب رودخانه حلوان را به حاشیه شمالی شهر قصرشیرین انتقال می‌داده است.

نهر شاهگدار با استفاده از بلوک‌هایی از جنس سنگ‌های ماسه‌ای خاکستری
مایل به سبز رنگ و ملات گچ ساخته می‌شده است. در مورد اهمیت این کانال در دوره ساسانی همین بس که اکثر جغرافیا نویسان ایرانی و عرب سده سوم ه.ق به بعد در مورد آن بحث کرده‌اند. در دوره پهلوی اول به منظور احیاء باغات و زمین‌های کشاورزی قصرشیرین بند
و کانال مذکور با لاشه سنگ و ملات گچ بازسازی و احیاء شده است.

این کانال به عرض متوسط ۴۰/۳ متر است و از عمق آن در برخی از قسمت‌ها
در حدود یک متر باقی مانده است، دیوارهای این کانال به عرض ۷۰سانتی‌متر است که در فواصل معین به منظور استحکام بیشتر دیوارها پشتبندهای دو قلویی احداث شده است.

از آنجا که ارتفاع دیوارهای این کانال در برخی قسمت‌ها در حدود هفت متر است،
لذا در حد فاصل پشتبندها، دریچه‌هایی برای انتقال آب به منظور مشروب کردن
زمین‌های کشاورزی در دو طرف کانال ایجاد کرده‌اند.این نهر از جاذبه های دیدنی قصرشیرین است.

نهر شاهگدار

حوش کوری

ویرانه کاخی از دوره ساسانی در شمال قصر شیرین بر جای مانده است
که در نزد اهالی به نام حوش کوری نامیده می‌شود. این کاخ در روزگار آبادی
یکی از قصرهای سلطنتی و بزرگ ساسانی به شمار می‌آمده است.حوش کوری از جاذبه های دیدنی قصرشیرین می باشد.

حوش کوری

روستای برفی

از قصرشیرین سه جاده خارج می شود که یکی به سمت خسروی و نفت شهر ،ی
کی به سمت گیلان غرب و یکی به سمت سرپل ذهاب می رود.بیشتر روستاهای قصرشیرین در جاده ای که به سمت سرپل ذهاب است قرار دارد.

روستای برفی در شهرستان قصرشیرین استان کرمانشاه می باشد و دارای یک آسیاب قدیمی می باشد که قدمتی حدود ۱۰۵ سال دارد آسیابی که روزگاری سنگ هایش
می چرخید تا محصول گندم کشاورزان تبدیل به آرد شود و به نان سفره های
گرم تبدیل شود. از فعالیت های موجود در روستای برفی می توان به باغداری اشاره کرد.

روستای برفی

گیلانغرب

گیلانغرب (به کردی: گیه‌ڵان) مرکز شهرستان گیلانغرب واقع در جنوب غرب استان کرمانشاه و شمال غرب استان ایلام است. مردم این شهر کرد و از طایفه‌های مختلف ایل کلهر هستند. زبان مردم این شهر کردی و از شاخهٔ کردی جنوبی است با گویش کلهری و با لهجهٔ مردم منطقهٔ گیلانغرب ادا می‌شود.

جمعیت این شهر طبق سرشماری سال ۱۳۹۵ حدود ۲۴۰۰۰ نفر بود که در مقایسه با سال‌های قبل کاهش داشته‌است و دلیل آن مهاجرت بی‌رویه مردم شهرستان به سمت شهرهای بزرگتر استان و ایران است.

این شهر بر سر مسیر اصلی قصرشیرین-ایلام قرار دارد همچنین جمعیت آن ۲۲٬۳۳۱ نفر است که در این بین ۱۱٬۱۱۵ مرد و ۱۱٬۲۱۶ زن است و ۶٬۶۶۲ خانوار زندگی می‌کنند مردم این شهر بیشتر مسلمان و پیرو مذهب شیعه هستند.

بیشترین معادن قیر طبیعی ایران در گیلان غرب است. گیلان غرب از قطب‌های مهم ادبی و جایگاه ادبیان نامدار در عرصه فعالیت‌های ادبی کُردی جنوبی در استان‌های کرمانشاه و ایلام است.

تاریخ

جنگ

گیلانغرب به خاطر مقاومت مردم‌اش در برابر حملهٔ ارتش عراق در سال ۱۳۵۹، از سوی سید علی خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی ایران دومین شهر مقاوم کشور نامیده شده‌است. در تقویم رسمی ایران نیز چهارم مهر ماه روز ملی گیلانغرب (مقاومت مردم گیلانغرب) نام گرفته‌است.

نام

در گذشته نوعی درختچهٔ خودرو " گیه ل " (gyal) مورت امروزی به وسعت چندین هکتار در سراب گیلانغرب وجود داشته که به "سراب گیه ل" یا "باغ گیه ل" معروف بوده‌است، و با توجه به این که در گذشته نام بعضی از مناطق را از روی اسم مواد، درختان و گیاهان آن منطقه نامگذاری کرده‌اند، مانند: چناران، اناران، نی ان (نیان)، زلان، قیلان، گولان=گلین، گیه لان، ناودار و …. این دشت نیز با وجود سراب و باغ زیبای "گیه ل" (گیه ل: نام قدیم مورت) که گیاهی کمیاب، دارویی، شفابخش، مقدس و مورد توجه آیین زرتشت و گذشتگان بوده‌است و این منطقه نیز به نام " دشت گیه لان" = " gyalan " به معنی جایی که درخت " گیه ل " دارد نامگذاری شده‌است. بنابراین اسم " گیه لان " = "gyalan " یک اسم کاملاً کردی می‌باشد که از ریشهٔ (گه یل = gyal = مورت) گرفته شده و هیچ وجه تسمیهی با گیلان شمال که برگرفته از (قوم گیل = gil = گیلک) می‌باشد را ندارد، گیه لان = gyalan آن در فارسی حذف شده و به اشتباه گیلان = gilan نوشته شده‌است.

موقعیت جغرافیایی

گیلان غرب در طول جغرافیایی ۴۵ درجه و ۵۵ دقیقه و عرض جغرافیایی ۳۴ درجه و ۷ دقیقه یکی از شهرهای واقع در غرب و جنوب استان کرمانشاه است؛ که از طرف شمال به سرپل ذهاب و کرند، از شمال شرق و شرق و جنوب شرق به اسلام‌آباد غرب و گردنه قلاجه و سرابله و ایوان غرب و ایلام و از طرف جنوب و جنوب غرب به سومار، مندلی و در مغرب آن نفت شهر و قصر شیرین واقع شده‌است. گیلانغرب در ارتفاع ۸۰۴ متری از سطح دریا واقع شده‌است و مرکز شهرستان جز مناطق گرمسیر استان محسوب می‌شود. گیلانغرب بر سر مسیر اصلی قصرشیرین-ایلام است و کل استان ایلام را به مرز خسروی و گذرگاه مرزی پرویزخان وصل می‌کند هر چه به طرف شرق و شمال شهرستان پیش بروید ارتفاع بیشتر و هوا رو به سردی می‌رود و هرچه به طرف جنوب و غرب و مرز عراق بروی هوا رو به گرمی و به ارتفاع‌های کم می‌رسید. به‌طور مثال از مرکز شهرستان که به سمت اسلام‌آباد غرب یا کرمانشاه پیش بروید پس از ۱۵ کیلومتر از ارتفاع ۸۰۰ متری شهر به ارتفاع ۱۱۰۰ متری در روستاهای اطراف در دهستان چله می‌رسید و پس از ۶۸ کیلومتر که به بخش گوواور که جز شهرستان محسوب می‌شود برسید می‌بینید که ارتفاع به ۱۵۰۰ متر نیز می‌رسد و برعکس هر چه به سمت عراق یا قصرشیرین پیش بروید کم‌کم به ارتفاع ۵۰۰ و کمتر در مرز سومار به ۲۹۰ متر و در خود قصرشیرین به ۳۵۰ متر می‌رسد و رو به گرمی و پستی می‌رود. فاصله گیلان‌غرب تا تهران ۶۵۰ کیلومتر، تا مرکز استان یعنی کرمانشاه ۱۵۵ کیلومتر تا مرکز استان ایلام یعنی شهر ایلام ۹۵ کیلومتر، تا مشهد ۱۵۵۵ کیلومتر، تا اهواز ۵۰۴ کیلومتر، تا شیراز ۱۰۰۰ کیلومتر، تا بندر عباس ۱۵۸۰ کیلومتر، تا چابهار ۲۲۶۰ کیلومتر، تا تبریز ۷۳۲ کیلومتر، تا اصفهان ۶۸۰ کیلومتر، تا سرابله در استان ایلام ۸۰ کیلومتر تا مرز عراق از پایانه مرزی سومار و از پایانه مرز خسروی ۸۰ کیلومتر، تا اسلام‌آباد غرب ۹۰ کیلومتر، تا قصرشیرین ۵۵ کیلومتر، تا سرپل ذهاب ۵۰ کیلومتر، تا مرکز شهرستان ایوان واقع در استان ایلام ۵۵ کیلومتر تا مرز استان ایلام و استان کرمانشاه از جاده میاندار ۲۱ کیلومتر تا خانقین عراق ۹۰، تا سلیمانیه ۲۶۰، تا اربیل ۳۸۵، تا بغداد و کاظمین ۲۵۵، تا کربلا ۳۵۵، تا سامرا ۲۸۸، و تا نجف ۴۴۴ کیلومتر است.

اماکن باستانی

• قصر سراب وجود تپه‌ای تاریخی در سراب گیلان غرب که آثار به جای مانده از آن شبیه به یک قصر است که عده‌ای آن را مربوط به دورهٔ ساسانی و عده‌ای دیگر فراتر از دوره ساسانی می‌دانند همچنین بوته‌های کمیاب مورت مقدس در پایین دست قصر سراب یافت می‌شود که نشانی از قدمت فراوان آن می‌باشد.
• قڵا (قلعه) تپه‌ای در وسط شهر گیلان غرب بوده که معروف به قڵا (قلعه) می‌باشد که آنگونه پیداست این ساختمان خرابه سه طبقه بوده‌است که بسیاری بر این عقیده هستند این تپه می‌تواند یک زیگورات مربوط به دوره ایلامیان باشد.
• حهسهن زوور دار خرابه‌ای در پایین دست شهر گیلان غرب واقع شده‌است که در میان مردم منطقه به حسن زوردار معروف می‌باشد. مساحتی حدود سیصد متر دارد. این قلعه که متأسفانه بعلت حفاریهای بیش از حد و عبور یک کانل آب از کنار آن چیز زیادی از آن باقی نمانده‌است. به احتمال زیاد این قلعه مقر حکومت خاندان کُرد حسنویه بوده‌است که زمانی نسبتاً طولانی بر منطقه غرب کشور سیطره داشته‌اند.
• عهمله قیوت بلندای آمله قوت (Amalah ghut)که یک برج طبیعی بر فرازانارک در جانب جنوبی شهر گیلان غرب است. در محل آثاری از ساروج و گچ وجود دارد. آثاری از زندگی انسانهای گذشته در اطراف آن وجود دارد که سبب عدم وجود سند یا کاوشی در آن ناشناخته مانده‌است. البته عده زیادی اعتقاد دارند که مربوط به زمان ساسانیان است و درزمان حمله اعراب به ایران خراب شده‌است چون اعراب از طرف گیلانغرب و شهر حلوان (سرپل ذهاب) به ایران حمله‌ور شده‌اند آن موقع گیلانغرب دشتی حاصلخیز و وسیع بوده‌است. منطقه آمله قوت طوری است که بر تمام دشت ویژنان، دشت گیلان، قصرشیرین و بر ناودار تا ارتفاعات مشرف بر ایوان غرب مسلط است و جای مناسبی برای دیدبانی گذشته گان بوده‌است.
• چیاێ ئاسنگهرانه (تپه آهنگران)

تفرجگاه‌های طبیعی

• سراب مورت گیلان غرب:
• دربند گلین :
• پارک طبیعی ناودار (میاندار) :
• مِلیَنَه :
• پاچه :
• تنگه گلم:
• منطقه سر سبز چله:
• گردنه قلاجه (منطقه حفاظت شده قلاجه)

بلایای طبیعی

• وزش باد استثنایی: شب ۲۶ آذر ۱۳۸۵ ه‍.ش باد بسیار شدیدی شروع به وزیدن کرد که خسارتهای زیادی را به منطقه وارد ساخت و بسیاری از درخت‌ها را از جا کند ادراه هواشناسی سرعت این باد را صدو سی کیلومتر بر ساعت اندازه‌گیری کرده بود. از معمرین و افراد مسن منطقه هیچ‌کدام چنین باد مخربی را به یاد نداشته‌اند و با غضب خدا از آن یاد می‌کردند.
• گرد و غبار: در سالهای اخیر تعداد روزهایی که فضای جنوب و غرب کشور و بالطبع هوای منطقه گیلان غرب تحت تأثیر توده‌های هوای آلوده و گرد و غبار و مضرات ناشی از آن قرار گرفته، افزایش یافته‌است.
• زلزله: بیش از دویست لرزه در سال ۱۳۹۲ که موجب شد بیش از ده روز مردم در سرما بدور از خانهایشان و در چادر زندگی کنند (بزرگترین این لرزه‌ها ۵٫۷ ثبت شد). مرکز این زلزله‌ها حوالی گیلانغرب و سومار و قصرشیرین و سرپل ذهاب بود.

زلزله ۲۱ آبان ۹۶ به قدرت ۷٫۳ ریشتر که ساعت ۲۱:۴۸ ازگله در ثلاث باباجانی را در عمق ۱۱ کیلومتری زمین لرزاند که مقدار ۶٫۴ ریشتر آن چیزی نزدیک به زلزله بم به گیلانغرب رسید و طبق آمار غیررسمی بالای ۳۰۰ زخمی در روستاها و شهر بر جای گذاشت… بیشترین ویرانی این زلزله در سرپل ذهاب بود که ۷ ریشتر زلزله به آن رسیده بود و کشته و زخمی زیادی را بر جای گذاشت… این زلزله در کل استان کرمانشاه و ایلام و کردستان بطور جدی حس شد و حتی استان‌های خوزستان و آذربایجان‌های شرقی و غربی و اصفهان و همدان و اراک و… هم آن را احساس کردند. این زلزله آنقدر قوی بود که حتی تا دریای مدیترانه احساس شد و خسارات زیادی را در ایران و عراق بر جای گذاشت.

زلزله‌های ۲۱ دی ماه ۱۳۹۶ که چندین زلزله با بزرگی بیشتر از ۵ ریشتر بود در سومار و گیلانغرب خسارت‌های زیادی بر جا گذاشت و خانه‌ها و مکان‌هایی که در اثر زلزله شدید ۷٫۳ ریشتری ازگله و پس لرزه‌های آن سست شده بود را به‌طور کلی تخریب کرد. این زلزله‌ها حدود ساعت ۱۰ و نیم صبح در عمق بسیار کم شروع شد و در عرض یک ساعت ۶_۷ زلزله بالای ۵ ریشتر در سومار و گیلانغرب و ایوان و زرنه رخ داد که باعث وحشت مردم شد. همچنین در طول این روز عجیب از بعد وقوع زلزله‌ها حدود ۶۰ بار دیگر تا شب سومار لرزید تا نشان از بالا بودن قدرت این زلزله‌ها و پس لرزه‌های بعد آن باشد. به گفتهٔ برخی خبرگزاریها این زلزله‌ها به‌طور جدی به جز گیلانغرب در بغداد، سلیمانیه، ایلام، قصرشیرین، سرپل ذهاب، اسلام‌آباد غرب و ایوان و کرمانشاه و به‌طور خفیف حتی در مهاباد و بوکان و شهر وان ترکیه احساس شده‌است. این زلزله همچنین در شهرهای مرزی چه در خاک عراق چه در خاک ایران خسارات زیادی برجای گذاشت شهر مندلی در عراق در استان دیاله نزدیک‌ترین شهر ب

مناطق دیدنی گیلانغرب

ا

از مناطق دیدنی گیلانغرب می توان به منطقه حفاظت شده قلاجه،انجیرکوه و روستای انجاورودگلین را نام برد.

گیلانغرب یکی از شهرهای استان کرمانشاه می باشد که به دلیل آب و هوای مطبوع به خصوص در فصل بهار طرفداران زیادی دارد.ساکنین این شهر اغلب کردتبار و کلهر که یکی از ایل های بزرگ کردستان است می باشند.اگر قصد سفر به کرمانشاه را دارید بد نیست به گیلانغرب زیبا هم سر بزنید در ادامه همراه با نیک صالحی شوید تا با مناطق دیدنی گیلانغرب آشنا شوید.

مناطق دیدنی گیلانغرب

تنگ گولم

آبشار زیبای تنگ گولَم در ۲۰ کیلومتری غرب شهر گیلانغرب دردهستان ویژنان
واقع گردیده است این آبشار زیبا و دیدنی برای گردشگران و دوستداران طبیعت می تواند
دیدنی باشد و هربیننده ای را مجذوب خود کند

گردشگران بویژه مسافران نوروزی می تواند به گیلانغرب نگین
غرب کشور سفر کرده واز این آبشار که دارای قابلیت های بسیار زیادی برای تبدیل شدن
به یک منطقه گردشگری است دیدن کنند. دسترسی به این منطقه از طریق کیلومتر ۴ جاده ارتباطی این شهرستان
به سومار، جاده فرعی خاکی سمت راست جاده به سمت سومار امکانپذیر است.تنگ گولم در اثر فرسایش رودخانه کنگاوش ایجاد شده است.

تنگ گولم

سراب مورت

سراب مورت و محوطه‌ی تاریخی آن ، اصلی‌ترین جاذبه‌ی گردشگری و از مناطق دیدنی گیلانغرب
است. محوطه‌ی تاریخی سراب مورت در پنج کیلومتری شرق شهرستان گیلانغرب در استان
کرمانشاه و در حاشیه‌ی روستای سراب واقع شده است.

سراب مورت

سراب مورت

گوردخمه گلین از مناطق دیدنی گیلانغرب

در منطقه ای به نام گلین در شهرستان گیلانغرب گوردخمه ای وجود دارد
که اثری به جای مانده از گذشتگان است . گوردخمه گلین یا همان گوردخمه دیره
در فاصله بیست و چهار کیلومتری جاده سرپل ذهاب به طرف دیره ، در نزدیکی روستای گلین در استان کرمانشاه قرار دارد .

اهالی روستا این گوردخمه را به نام «فرای کن» یا «طاق فرهاد» یا «اتاق فرهاد»
می شناسند. این گوردخمه به طول ۵۰/۶ متر، عمق ۲۰/۳ متر و ارتفاع ۱۵/۲ متر است.
در انتهای دخمه دو پله به طول ۳۵/۲ متر ایجاد شده است.

همچنین در دیوار جنوبی این دخمه،
صفه ای به ابعاد ۶۰/۱×۳۴/۱ متر جهت ایجاد نقوش تراشیده شده است .

این گوردخمه , گوردخمه ای است
از دوران باستان که مورد توجه بازدیدکنندگان و گردشگرانی است که برای دیدن منطقه دیدنی و سرسبز گلین می آیند .

گوردخمه گلین

منطقه شکار ممنوع زله زرد

منطقه شکار ممنوع زله زرد در موقعیت جغرافیایی ۳۳° ۴۳′ ۳۶″ N و ۴۶° ۰۸′ ۳۲″ E در استان
کرمانشاه واقع است. منطقه شکار ممنوع زله زرد با ۳۹ هزار هکتار وسعت یکی از
مناطق مهم زیستگاهی گونه های نادر گیاهی وجانوری درسطح استان و کشوربشمار می رود.
منطقه شکار ممنوع زله زرد ۸۰۰۰۰ هکتار وسعت دارد و از مناطق دیدنی گیلانغرب می باشد.

منطقه شکار ممنوع زله زرد

کاخ اربابی سراب مورت

کاخ اربابی بنایی تاریخی با قدمت ۲۵۰۰ سال است که در یک کیلومتری
شرق شهر گیلانغرب قرار دارد. این بنا در مکانی بیش از نیم هکتار وسعت قرار دارد
و شامل دو قسمت رسمی و خصوصی است. نقشه کاخ اربابی از جمله نقشه های
برتر معماری باستانی دنیا است.

این کاخ از سنگ، ملات، گچ و آجر ساخته شده و از راهروها، تالار تشریفات، اتاق تخت
نشین حاکم، محل زندگی خصوصی حاکم و واحدهای اداری، دفتر منشی، پاگردها تشکیل
شده است. با توجه به گچبری های داخل تالار می توان نتیجه گرفت که تالار با پلاک و گچبری
در دوره اشکانی
تزیین شده است.

راهروهایی در اطراف این قسمت از تالار وجود دارد که به وسیله این راهروها می توان به قسمت های اداری این مجموعه دست یافت. طول این راهروها ۵۰ متر و عرض آن ها ۳ متر است.

کاخ اربابی سراب مورت

رودخانه کنگاکوش

سرچشمه آن آب ها و سرچشمه هایی است که از قسمت میانی و غربی دشت
ویژنان به سوی تنگ گولم ( ته نگ گوله م ) سرازیر می شود و از مناطق دیدنی گیلانغرب است.
رودخانه را می توان رودخانه ای فصلی نامید . زیرا در سال های پر باران آب آن بسیار زیاد در سال هایی که مقدار بارش کاهش می یابد
آب آن بسیار کم می شود .

آبشار زیبای تنگ گولم یا ( سه ر تاف) تقریباً در ابتدای شروع این رودخانه است .
جهت جریان آب رودخانه به طرف کشور عراق است .در تابستان آب کاهش چشمگیر
یافته و گاه خشکیده می شود. مسیر نسبتاً طولانی رودخانه ارتفاعات گرمسیری
شهرستان گیلانغرب با قلل متعدد که مراتع طوایف ایل کلهر است.

این مسیر با بارش اولین باران پاییزی جلوه و منظره ای
بسیار زیبا می یابد و تا آخر فروردین و اوایل اردیبهشت که فصل گرما آغاز می شود .
طراوت و شادابی خاص خود را حفظ می کنند.

رودخانه کنگاکوش

رودخانه کنگاکوش

قلعه مهرنگار

قلعه مهرنگار اثر تاریخی دیگری است که در جاده دهستان ویژنان قرار دارد
که مربوط به دوران خسرو انوشیروان ساسانی می باشد و از مناطق دیدنی گیلانغرب می باشد.

قلعه مهرنگار

قلعه مهرنگارمنابع- سایت ویکی پدیا- نیک صالحی

روانسر

رَوانسَر یکی از شهرهای استان کرمانشاه در غرب ایران است. این شهر همراه با جوانرود و ثلاث باباجانی تا سال ۱۳۶۹ همگی جز شهرستان پاوه بودند. این شهر مرکز شهرستان روانسر است. بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ جمعیت شهر روانسر کمی بیش از چهل هزار نفر است

وجه تسمیه

در مورد نام روانسر نظرات مختلفی مطرح شده‌است که بر اساس یکی از آن‌ها به سبب وجود سرآب گنه خانی که سرچشمه رود قره‌سو است، این محل روان-سر یعنی سرچشمه رودخانه ها خوانده شده‌است.

مردم روانسر به زبان کردی و لهجه سورانی اردلانی «روانسری» صحبت می‌کنند.

تاریخ و آثار باستانی

روانسر دارای آثار پیش از تاریخی و تاریخی مهمی است و از این لحاظ در باستان‌شناسی غرب کشور جایگاه ویژه‌ای دارد. قدیمیترین آثار سکونت انسان در اطراف روانسر به دوره پارینه سنگی میانی تا فرا پارینه سنگی بازمی‌گردد که حداقل از حدود ۵۰ هزار سال تا ۱۲ هزار سال پیش را شامل می‌شود که بقایای آن‌ها در غارهای کولیان و جاوری و همچنین رودخانه گراب (آوی خر) یافت شده‌است. از دیگر کشفیات قدیمی روانسر یک دندان آسیای فیل است که مربوط به دوره پلیستوسن است و در نزدیکی شهرک روانسر کشف شده‌است. از آثار دیگر روانسر تپه موسایی و دو تپه مجاور آن است که از اوایل دوره مس و سنگ (حدود ۷ هزار سال پیش) تا زمان‌های اخیر مورد سکونت انسان بوده‌است.

در دوره آشور نیز روانسر یکی از پایگاه‌های این دولت بین‌النهرینی بوده که نیکور خوانده می‌شد و سربازان آشوری مستقر در آن خراج جمع‌آوری شده از منطقه را به آشور می‌فرستادند. دخمه روانسر که مردم روانسر به آن «کۆ شک» می‌گویند در دیواره کوه قله در شمال شرقی روانسر واقع است که به دوره هخامنشی بازمی‌گردد. این دخمه شامل یک اتاقک کوچک است که ورودی آن به سمت شرق و مشرف به رودخانه وشکه رو است. نقش اهورامزدا، یک شخص روحانی و توده‌ای هیزم در سمت راست ورودی این دخمه دیده می‌شود. یک پایه ستون نیز در کنار سراب گنه خانی وجود داردبه اسم «تختی زنگی» که احتمالاً هم‌زمان با دخمه ساخته شده‌است و نشان دهنده وجود یک کاخ یا سازه‌ای کوچکتر در نزدیکی چشمه در دوران هخامنشی است؛ بنابراین روانسر در دوره هخامنشی نیز احتمالاً یکی از مراکز مهم این حکومت در غرب کشور بوده‌است. در دوره اشکانی روانسر شهر کوچکی در غرب روانسر کنونی بوده که امروزه بقایای آن نزدیک چشمه کانی و این (نزدیک پلیس راه) قرار دارد. از دوره ساسانی نیز مجموعه‌ای از ظروف نقره در غار قوری قلعه کشف شده‌است. همچنین گورستانی از دوره صفوی با سنگ قبرهای کتیبه دار به خط کوفی در دامنه شمالی کوه قله وجود داشت که متأسفانه طی سالیان اخیر تابود شده یا به تاراج رفته‌است. این گورستان بزرگ صفوی گویای اهمیت روانسر در دوره صفوی است. روانسر در دوران حکومت اردلان نیز جزو قلمرو حاکمان اردلان بوده‌است.

آثار باستانی روانسر

• تپه‌های سه‌گانه موسایی (از اواخر دوره نو سنگی -حدود ۷ هزار سال پیش- تا دوره اسلامی)
• غار کولیان و غار سراب جاوری (از دوره پارینه سنگی میانی -حدود ۵۰ هزار سال پیش- تا اواخر دوره فرا پارینه سنگی- حدود ۱۲ هزار سال پیش-)
• گوردخمه «کۆشک» (متعلق به دوره ماد)
• تپه کانی و این (متعلق به دوره اشکانی)
• گورستان اسلامی (دورهٔ صفویان و قاجاریه)

معماری سنتی

معماری سنتی روانسر شامل واحدهایی دو طبقه و ایوان دار بود که دیوار طبقه همکف آن از سنگ لاشه و دیوار طبقه بالا اکثراً از خشت ساخته می‌شد. طبقه بالا دارای ایوان مسقف با ستونهای چوبی بود و کلیه اتاق‌ها دارای پنجره‌های کوچک چوبی بودند که معمولاً آبی رنگ بودند. سقف با تیر و چوب یا با شاخه‌های بید و لایه‌ای از کاهگل پوشانده می‌شد. از اتاقهای طبقه همگف برای نگهداری دام و انبار هیزم و غله استفاده می‌شد. خانواده نیز در طبقه بالا مستقر می‌شدند. متأسفانه معماری سنتی روانسر طی دهه‌های شصت و هفتاد بتدریچ تخریب شد و امروز تنها چند نمونه با قدمت بیش از شصت سال در روانسر باقی‌مانده که اغلب در شرق سراب گنی خانی واقع شده‌اند.

اقتصاد

تنها کارخانه توپ دست‌دوز ایران در شهر روانسر مستقر است که به ۳۰ استان و هزار شهر در ایران توپ دست‌دوز صادر می‌کند. سالانه حدود ۳۵۰ هزار توپ دست‌دوز در این شهر تولید می‌شود که تمام آن‌ها توسط زنان تولید می‌شود. یکی از بزرگترین گاوداری‌های ایران در حسن‌آباد روانسر قرار دارد. در سالهای اخیر نیز صنعت پرورش دام و طیور در روانسر رشد بالایی داشته و روانسر در حال حاضر یکی از مراکز اصلی تأمین گوشت مرغ استان است. چندین واحد صنعتی نیز در شهرک صنعتی حسن‌آباد مشغول به کار هستند. شهرستان روانسر به دلیل وجود آبهای فراوان قطب کشاورزی استان کرمانشاه محسوب می‌شود و بیشترین نیروی کاری این شهرستان به کشاورزی اشتغال دارند از عمده محصولات روانسر می‌توان به گندم، جو، نخود، صیفی جات، سبزیجات و خصوصاً ذرت (که دارای بیشترین برداشت در هکتار، در کشور می‌باشد) اشاره کرد. همچنین از سال ۱۳۸۵ تولید گوجه فرنگی گسترش یافته که محصولات آن کارخانه رب گوجه فرنگی روژین را تغذیه می‌کند. شهرستان روانسر به یکی از تولیدکنندگان مهم رب گوجه فرنگی در کشور تبدیل شده‌است.

روانسر در ۶۷ کیلومتری مرکز استان کرمانشاه واقع شده است و به علت مناظر زیبا و طبیعت چشم نواز، آب و هوای دل انگیز و اماکن تاریخی و تفریحی دیدنی، هرساله توریست‌های زیادی را جذب می‌کند.

وجود رودها و چشمه‌ها و سراب همیشه پرآب، کوه‌ها و چشمه‌ها و آثار باستانی همچون بزرگ‌ترین تپه تاریخی منطقه و بزرگ‌ترین غار آبی آسیا و قله بلند شاهو، این شهرستان را به نگین منطقه اورامانات مشهور کرده و یکی از جاذبه‌های شگفت‌انگیز گردشگری کرمانشاه به شمار می‌رود.

شهرستان روانسر دارای ۵۶ اثر تاریخی است که شامل تپه‌های سه‌گانه موسایی (از اواخر دوره نوسنگی حدود هفت هزار سال پیش تا دوره اسلامی)،غار کولیان و غار سراب جاوری (از دوره پارینه سنگی میانی حدود ۵۰ هزار سال پیش تا اواخر دوره فرا پارینه سنگی حدود ۱۲ هزار سال پیش)، گوردخمه «کۆشک» (متعلق به دوره هخامنشی)، تپه کانی و این (متعلق به دوره اشکانی)،گورستان اسلامی (دورهٔ صفویان و قاجاریه)، غار قوری قلعه (اواخر دوره ساسانی و اوایل اسلامی)، گوردخمه طاق فرهاد (متعلق به دوره هخامنشی) است و این شهرستان به «دروازه اورامانات» شهرت دارد و از نظر جغرافیایی از اهمیت خاصی برخوردار است.

سراب زیبای روانسر به عنوان مهم‌ترین جاذبه گردشگری استان کرمانشاه چشم‌اندازی طبیعی و فوق‌العاده دارد. این سراب پرآب و زیبا در روانسر از توابع استان کرمانشاه است و در تمام ایام سال پذیرای میهمانان بسیاری از نقاط کشور است. دریاچه با محیط سرسبز پیرامونش جایی عالی برای گشت و گذار است، هوای خوب و چشم اندازهای بی بدیل معمولاً دریاچه‌ها را به جاذبه‌ای محبوب تبدیل کرده است. این سراب که در لیست آثار ملی ایران قرار دارد از کوهستان شاهو سرچشمه می‌گیرد.برای تمام شهر تنها یک مسیر اصلی به چشم می‌خورد که محل عبور آن دقیقاً از وسط آب و رودخانه است. از طریق این مسیر تمام نقاط شهر با هم مرتبط می‌شوند و در امتداد آن نواحی مسکونی شکل گرفته‌اند. نکته‌ی مثبت این منطقه در این است که رسیدن به همه ی بخش‌های شهر از طریق همین مسیر اصلی ممکن می‌شود.‌

سراب روانسر مهمترین جاذبه شهر است و تعداد زیادی از اهالی شهر اوقات فراغت و روزهای تعطیل خود را در کنار این دریاچه می‌گذرانند. گردشگرانی هم که از دیگر شهرها به حوالی این دریاچه سفر می‌کنند بازدید از این منطقه را در لیست برنامه‌های خود قرار می‌دهند. شهرستان روانسر جاذبه‌های زیادی را در خود جای داده که از میان آنها می‌توان به غار طولانی قوری قلعه، تپه موسایی و مناطق جذاب شبانکاره اشاره کرد اما بدون شک در میان جاذبه‌های این شهر، سراب روانسر چیز دیگری ست جاذبه‌ای بهشتی که با آب و هوای خوب و مناظر دل فریب پذیرای گردشگران زیادی است.

غار قوری قلعه

غار قوری قلا یا قوری قلعه، بزرگ‌ترین غار آبی خاورمیانه با پیشینه‌ی ۶۵ میلیون سال از مهمترین جاذبه‌های گردشگری کشور به حساب خواهد آمد. غارقوری قلعه در ۲۵ کیلومتری شهر روانسر در دامنه کوه شاهو و مشرف بر جاده روانسر به پاوه و در همسایگی روستایی به همین نام جای گرفته است. این غار بعد از غار علیصدر بزرگترین غار آبی ایران به حساب می‌آید. اسم عجیب غار به این دلیل است که قدیم‌ها قلعه‌ای شبیه به قوری در حدود یک کیلومتری این محل قرار داشته. طول غار از ۱۲ کیلومتر بیشتر است و عمقش حدود سه هزار متر. دمای توی غار حدود ۷ تا ۱۱ درجه است و رطوبتش بین ۴۰ تا ۶۰ درصد. پس خنک است.‌

اولین محوطه وسیعی که در غار می‌بینید، اسمش تالار مریم است. دور تالار پر است از قندیل‌های خیلی زیبا که شکل‌های مختلفی دارند. یکی از قندیل‌ها ظاهری شبیه به حضرت مریم (ع) دارد و به همین دلیل اسمش مریم را بر تالار گذاشته‌اند. در عمق هزار متری غار، یکی از زیباترین و باشکوه‌ترین حوضچه‌های آبی دنیا را می‌بینید. قندیل‌هایی شبیه به پرده در این قسمت وجود دارد که به هر کدام دست بزنید، صدای سازی را می‌دهد. اسم این تالار را بتهوون گذاشته‌اند. به عمق هزار و ۵۰۰ متری که برسید تالار عروس را می‌بینید. تالار عروس سنگ‌های کریستالی سفید و براق داد و جای پاها روی آن می‌ماند

پاوه

معرفی شهر پاوه

پاوه یکی از شهرهای شمالی استان کرمانشاه و مرکز شهرستان پاوه است که در مجاورت مرز ایران و خارج (اقلیم کردستان) قرار دارد. به دلیل ساختار پلکانی، پاوه ملقب به شهر هزارماسوله است. منطقه‌ای که پاوه در آن واقع است بسیار خوش آب و هوا است و در کنار کوهستان شاهو قرار گرفته‌است. ساکنین این شهر کرد بوده و به گویش هورامی تکلم می‌کنند. (تعدادی از روستاهای پاوه به گویش جافی تکلم می‌کنند)

وجه تسمیه

پاوه از مناطق زیبای استان کرمانشاه و مرکز اورامانات (اورامان)(هورامان) که شامل شهرستان‌های پاوه روانسر جوانرود و ثلاث است. نام پاوه را به �پاو� سردار یزدگرد سوم - آخرین پادشاه ساسانی - منسوب می‌دانند که جهت جلب حمایت مردمان کرد، روانه این منطقه‌شد و مورد احترام اهالی قرار گرفت. بعدها به خاطر تجلیل از آن سردار، این ناحیه را پاوه نامیدند، که در کتاب‌های عربی فاوج آمده‌است. پس از اسلام فاوج نام گرفت سپس به پاوه تغییر نام یافت.

عده‌ای دیگر معتقدند که واژه پاوه به معنی پایدار و ثابت (ایستاده در گویش هورامی) است. هم چنین معنای کلمه هورامان از اورتن (اورامان) نام یکی از سرودهای دینی زرتشتیان گرفته شده‌است. قلعه دژ و پاسگه که هنوز در پاوه وجود دارند بازمانده و باروی عهد آن سردار است. ظاهراً در محلی نزدیک پاوه که اکنون جنگاه گفته می‌شود مردم پاوه با سعدوقاص جنگیده‌اند.

پیشینه

در سال ۱۱۵۱ (هجری قمری) نادر شاه افشار پس از غلبه بر سردار مشهور عثمانی توپال عثمان پاشا و فتح بغداد به هنگام عبور از اورامانات تمامی مردم منطقه پرجمعیت فاوج (همان پاوه) که مردان دلیر و جنگجویی بودند و در عین حال هم تیر اندازان ماهر و هم باروت سازان قابلی بودند به سمت استرآباد کوچ داد که هم عاملین تجهیز سپاه او باشند و هم سدی عظیم در برابر ترکمن‌ها، که هرازگاه به استرآباد و اطرافش شبیخون می‌زدند و غارت می‌کردند؛ نادرشاه مسئولیت مردم فاوج را برعهده شخصی به نام میرزا شفیع بیک پاوه‌ای گذاشت که با انسجام واتحاد این طایفه، ترکمن‌ها میخکوب شدند. پس از سرکوب ترکمن‌ها توسط مردم فاوج (پاوه) نادر شاه اجازه برگشت به آن‌ها را نداد (البته به احتمال بسیار زیاد خود بزرگان مردم پاوه نیز خود تمایلی به برگشت نداشتند؛ چون زمینهایی که در کردکوی به پاس خدماتشان در اختیار آن‌ها گذاشته شده بود بسیار حاصلخیز تر و مرغوب تر بودند) و آن‌ها را را در منطقه ای از گلستان که بعدها به مناسبت کرد بودن آن‌ها کردکوی نام گرفت اسکان داد. این اسارت و تبعید مردم فاوج (همان پاوه) که حدود سیصد سال قبل رخ داد به تبعید تمامی مردم فاوج (همان پاوه) منجر گردید؛ به حدی که این منطقه خالی از سکنه شد (در واقع مردم کردکوی نوادگان فاوجی‌های تبعید شده هستند و اجداد آن‌ها از زمانهای باستانی در پاوه ساکن بوده‌اند) و بعدها عشایر و ایلهای هورام و جاف (مثلا ایل جاف ولدبیگی) که در حال ییلاق و قشلاق در اورامانات بودند با مشاهده خالی از سکنه شدن این منطقه خوش آب و هوا و حاصلخیز در این منطقه سکونت یافتند و پاوه امروزی را تشکیل دادند که قدمت این شهر جدید به بیشتر از سیصد سال نمی‌رسد.

البته امروزه شجره نامه‌ها و اسنادی توسط برخی طایفه‌های ساکن در پاوه در دست است که بر اساس آن‌ها قدمت سکونت گاه اجداد خود را به ۸۰۰ سال و حتی صدر اسلام نیز می‌رسانند که تحقیقات در خصوص این شجرنامه‌ها ثابت کرده‌است که این شجره نامه‌ها تخیلی بوده و تناقضات غیرقابل اغماضی در آن وجود دارد و هیچ‌کدام از این شجره نامه صحیح نمی‌باشند.

شهر پاوه

شهر زیبا و تاریخی پاوه با قدمت تاریخی بیش از ۳ هزار سال، به فاصله ۱۱۲ کیلومتری از مرکز استان و ۴۵ کیلومتری تا نقطه صفر مرزی قرار دارد. سازه‌ها و منازل مسکونی در این شهر به گونه‌ای طراحی شده‌است که در بیش‌تر موارد پشت‌بام خانه‌ای که در ارتفاع کم‌تری از دامنه کوه ساخته شده‌است حیاط منزلی است که چند متر بالاتر ساخته شده‌است. به همین دلیل پاوه را شهر هزار ماسوله می‌نامند. پاوه در گذشته ۹ محله داشته که ساکنان اصلی شهر در این قسمت‌ها ساکن بوده‌اند و عبارتند از: �میرائاوا�، �شه خه لیان�، �سه ردی�، �قدیم شار�، �ئاسنگران�، �پشته�، �قلاخوان�، �فیض ئاوا�، �سواره یا زواره�.

مردم پاوه در گذشته باغدار و دامدار بوده‌اند. این دو حرفه امروزه از رونق خود افتاده‌اند و بخصوص قانون ارث تأثیر بسیاری در قطعه قطعه شدن باغ‌های شهر دارد. امروزه پاوه بیشتر یک شهر توریستی خدماتی می‌باشد.

خیابانها

1. خیابان ۲۶مرداد: این خیابان از ترمینال کرمانشاه شروع تا میدان مولوی امتداد دارد.
2. خیابان مولوی: از میدان مولوی شروع و به میدان شهداء (فلکه فرمانداری) منهی می‌شود.
3. خیابان مرکزی –سراب هولی کمربندی گردشگری –آرامگاه امام غزالی امام خمینی رسالت تکیه
4. پاوه یک شهر طولیست. طول شهر پاوه که از دوریسان تا نوریاب امتداد دارد حدود ۱۰ کیلومتر است. پاوه کلاً سه خیابان اصلی و چندین خیابان فرعی دارد. خیابانی که از ترمینال کرمانشاه به سمت شهر امتداد می‌یابد در جنب بیمارستان به دو شاخه تقسیم می‌شود شاخه‌ای به نام خیابان ۲۶ مرداد تا میدان مولوی و سپس با نام خیابان مولوی به فلکه فرمانداری (میدان شهداء) منتهی می‌شود؛ که البته در آنجا نیز انشعاباتی یافته و به خیابانهای صلاح الدین ایوبی، امام غزالی، مرکزی وآرامگاه منتهی می‌گردد.

مساجد

تکایا

در پاوه دو تکیه موجود می‌باشد: تکیه مرحوم حاج شیخ نصرالدین خالصی رهبر طریقت قادری و تکیه و خانقاه نقشبندی که مرکز تجمع دراویش حضرت شیخ حسام الدین نقشبندی است.

مراکز علمی

• دانشگاه پیام نور
• دارالعلوم اسلامی نجار
• دانشگاه علمی کاربردی

اقتصاد

• صنایع دستی: �چه خورانک مه ره ز�، �کلاش�، �شال�، �فره نجی�، “هه لاوه”۴ و ….
• کشاورزی: که در پاوه بیشتر باغداری است؛ که شامل درخت گِردو و پرورش انار است.
• دامداری: که سابقه طولانی دارد و البته امروزه در پاوه رونق چندانی ندارد.
• صنایع دستی بی‌نظیر مانند: چوخه و رانک (لباس مردانه)، کلاش (گیوه)، نمدمالی، گلیم و جاجیم‌بافی، فرنجی‌سازی و فرش‌بافی.

هم‌چنین از محصولات صادراتی شهرستان پاوه می‌توان به گردو، بادام، انگور، انجیر، فراورده‌های دامی و… اشاره کرد.

کشاورزی و دام داری

بیش‌تر مردم پاوه به علت داشتن آب و هوای مناسب، به کشاورزی و دام‌داری اشتغال دارند. محصولات کشاورزی شهرستان پاوه؛ گردو، آلوچه، روغن، پشم، میوه، توتون، بادام، انگور، انجیر، و سقز است. آب کشاورزی از چشمه (سراب هولی) و رود و آب آشامیدنی شهر از سراب هولی فراهم شده‌است.

جاذبه‌های گردشگری

اگر از بعد صنعت جهانگردی که می‌رود تا رتبه نخست را در انواع تجارت جهانی به خود اختصاص دهد، به پاوه نگاه کنیم و آن را به دو جاذبه صنعت جهانگردی تقسیم کنیم، پاوه این موقعیت‌ها را دارد:

• کوهستان‌ها: مانند �شاهو�، �آتشگاه�، �کریسان�، ” سیمله”، ” ریاوکو و …
• چشمه‌ها و آبشارها: مانند �ئورینج”های “ویمیر�، �هانه برالو�، �هانه ساو� و برای آبشار می‌توان از �شلماو� نام برد.
• یخچال‌های طبیعی: مانند �پیازدول�، �میشیاو�
• جنگل‌ها: سراسر پاوه و هه ورامان پوشیده از جنگل‌های طبیعی با درخت‌هایی است که ارتباط نزدیکی با نوع تغذیه شهر و منطقه دارند. مانند ” مرخیل”

مکان‌های دیدنی و تاریخی

• معماری و سکونت گاه‌های انسانی: خود شهر که بافت پلکانی دارد
• آرامگاه‌ها و مقبره‌ها: مانند آرامگاه کوسه هجیج، آرامگاه “سید محمد اصفهانی ”، زیارتگاه �پیرپرچن�
• اماکن متبرکه: مانند مسجد �حضرت عبدالله�، مسجد �خضر زنده�
• موزه‌ها: موزه مردم‌شناسی فرهنگی
• مکان‌های تاریخی: مانند مجسمه پیر میردوک که البته بر اثر فعالیت سودجویان این مجسمه تخریب شده و تنها مکان این مجسمه تاریخی، با نام پیر میردوک باقی‌مانده‌است.

مواد غذایی

از لحاظ تغذیه باید از غذاهایی نام برد که مخصوص پاوه و هورامان اند؛ �دوینه�، �کلانه�، �شه له مین�، �خورشت هلو�، �خورشت خلال بادام� و …. شیرینی‌های محلی مثل �نیمه فیس�، �نوخورجانه� (کلوچه)، �گیته مژگه�، �شیلکینه�، �شکر له‌می�، �پشیه� و …. محصولات باغی هم غالباً عبارتند از: گردو، گلابی، توت، انجیر، سیب، انار، بادام، انگور و ….

گیاهان

از جمله گل‌های وحشی منطقه می‌توان به: �سوره هراله�، �چنور�، �بوژانه�، �ورکه‌مر�، �شب بو�، �گل سوسن�، �برزه‌لنگ� اشاره کرد. گیاهان وحشی که برای طب یا به صورت خوراک از آنان استفاده می‌شود عبارتند از: �ریواس�، �سوره بنه�، �کنی‌وال�، �گزنه�، �گل گاو زبان�، �به‌ره‌زا�، �پیچک�، و …. درخت‌ها و درخت چه‌های خودرو جنگل‌های پاوه: گلابی، بلوط، ون، تمشک و ….

صنایع دستی

صنایع دستی این منطقه هم عبارتند از: گیوه دوزی، کلاه‌دوزی، چوخا بافی، موج بافی، سجاده بافی و ….

مراسم سنتی اجتماعی- مراسم مذهبی

مراسم مذهبی مانند مراسم عرفانی و ذکر که در تکیه و خانقاه برگزار می‌شوند. مراسم سنت‌های اجتماعی مانند تولد نوزاد، عروسی و … بخصوص در روستاهای اطراف پاوه این مراسم به خوبی حفظ شده‌اند.

جغرافیا

روستا نشینی، شهرنشینی که شکل خاص خود را منطقه دارد و بسیار دیدنی می‌باشد.

آب و هوا

منطقه‌ای که پاوه در آن واقع شده، بسیار خوش آب و هوا بوده و در کنار کوهستان اورامانات (در میان دو کوه شاهو و آتشگاه) بنا گردیده‌است. آب و هوای منطقه نسبتاً سرد، مایل به اعتدال و نیمه مرطوب می‌باشد. هم‌چنین وجود چشمه‌های فراوان، آب‌های روان، همراه با جنگل‌ها، مراتع و باغات سرسبز جلوه خاص و زیبایی به این منطقه بخشیده‌است.

مردم

مردم شهرستان پاوه مسلمان و پیرو مذهب اهل سنت (شافعی مذهب) می‌باشند. هورامیهای منطقه کندوله وشمال ایران شیعه مذهب وهورامیهای منطقه دالاهو وگهواره بر آیین یارسان هستند.

جمعیت

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۲۵٬۷۷۱ نفر (۷٬۹۳۲ خانوار) بوده‌است.

شهرستان پاوه

مرکز این شهرستان شهر پاوه است که درَ ۲۱�۴۶ طول جغرافیایی وَ ۰۳�۳۵ عرض جغرافیایی و ارتفاع ۱۵۴۰ متری از سطح دریا واقع شده‌است. براساس سرشماری سراسری سال ۱۳۹۰ جمعیت این شهرستان ۵۷۸۱۳نفر برآورد شده‌است. پاوه مرکز شهرستان پاوه در ۱۱۲ کیلومتری راه کرمانشاه – پاوه قرار دارد. پاوه در ۵۶۶ کیلومتری تهران قرار گرفته‌است. شهر پاوه در کنار دره‌های سرسبز قد برافراشته و رود پاوه رود از جنوب شهر می‌گذرد. آب و هوای منطقه نسبتاً سرد و مایل به معتدل مرطوب است.

قابلیت‌های گردشگری شهرستان پاوه

شهرستان پاوه و منطقه هورامان به دلیل داشتن جاذبه‌های فراوان طبیعی و تاریخی، قابلیت جذب گردشگران داخلی و خارجی بسیاری را داشته و از پتانسیل‌های خوبی در این زمینه برخوردار می‌باشد. از دیدنی‌های این منطقه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• کوه‌های سر به فلک کشیده شاهو با ارتفاع ۳۳۹۰ متر و آتشگاه با ارتفاع۲۳۸۹ متر
• غارهای دیدنی و وسیع، مانند غار قوری قلعه (بزرگ‌ترین غار آبی آسیا و جز شکیل‌ترین غارهای جهان)
• رودخانه بزرگ سیروان و دره‌های عمیق امتداد آب این رودخانه.
• چشمه بزرگ آب معدنی بل �منسوب به یکی از خدایان آب بابلی‌ها� که محل خروج این آب جایی زیبا و دیدنی در روستای هجیج است.
• آثار باستانی نظیر باقی‌مانده دومین آتشکدهٔ بزرگ ایران (کوه آتشگاه) در دوره پیامبر زردشت که ۷۵۰ سال قبل از اسلام فعال بوده‌است.
• جاده کمربندی (درنیشه) که نمای پاوه را همچون بوم نقاشی به نمایش می‌کشد.
• پارک زیبا و تفریحی کویمکال.
• تفرجگاه بسیار زیبای (ویمیر) واقع در دامنه کوه شاهو.
• منطقه گردشگری دالانی با طبیعتی زیبا و بکر واقع در بخش نودشه.
• سد زیبای داریان که بر روی رودخانه خروشان سروان بسته شده و مناظر بدیعی را ایجاد نموده‌است.
• آرمگاه سید عبیدالله برادر تنی علی بن موسی الرضا (ع) واقع در روستای هجیج.
• آرامگاه سلطان اسحاق واقع در روستای شیخان.
• قلعه‌های پاسگه واقع در بین راه پاوه به دشه. بقایای این قلعه باستانی بر روی تپه‌ای در کنار جاده پاوه به دشه دیده می‌شود.
• قلعه دژ یا (قه لا دزی) متعلق به دورة ساسانی است که بر بلندای شهر پاوه ساخته شده وبقایای آن موجود است.
• مسجد جامع پاوه که بر بقایای آتشکده‌ای از دوران ساسانی ساخته شده‌است و بنای آن را به عبدالله بن عمر فرزند عمربن خطاب نسبت می‌دهند.
• آتشگاه که ویرانه‌های آتشکده‌ای زرتشتی بر بالای کوه آتشگاه در جنوب شهر پاوه است. مقبره امامزاده سیدمحمود اصفهانی متعلق به دورة صفویه واقع در جاده سراب هولی.
• پاوه و هورامان چنان دارای طبیعت بکر و زیباییست که جای جای آن را می‌توان منطقه تفریحی قلمداد کرد مناطقی همچون تفرجگاه‌های سریاس و دالانی و نویجر و سیروان و کوسه هجیج و سلطان اسحاق که هر ساله هزاران نفر را از مناطق دیگر به این شهرستان می‌کشاند.

واما از مناطق دیدنی و تفریحی شهر پاوه می‌توان به مکانهای ذیل اشاره کرد:

1. ییلاق بسیار زیبای ویمیر
2. سراب هولی
3. جاده گردشگری در نیشه
4. ییلاق سردره
5. پارک طبیعی کویمکال
6. دره خانقاه وگلال

   مناطق گردشگری پاوه در کرمانشاه

   

   از مناطق گردشگری پاوه می توان به منطقه گردشگری دالانی،روستا و سد داریان و غار سنگی حسین کوهکن اشاره نمود.

   شهر پاوه یکی از شهرهای استان کرمانشاه و در شمال غربی آن واقع شده است.یافته های باستان شناسان قدمت این شهر را به سه هزار سال قبل نسبت داده اند علاوه بر این پاوه به دلیل طبیعت بی نظیر ،کوههای سرسبز و ساختار پلکانی خانه هایش به شهری منحصربه فرد با جاذبه های تاریخی و طبیعی بی نظیر تبدیل شده است.در ادامه همراه با Niksalehi شوید تا با مناطق گردشگری پاوه بیشتر آشنا شوید.

   مناطق گردشگری پاوه

   آبشار شولخه یکی از جاذبه های گردشگری کرمانشاه

   آبشار شولخه یکی از چند آبشاری است که در شهر پاوه قرار دارند و این شهر
   را به بهشتی برای گردشگران و طبیعت‌گردان تبدیل کرده‌اند. آبشار دوقلوی شولخه در
   دره‌ گنجگاه قرار گرفته است و با شهر پاوه ۷ کیلومتر فاصله دارد.
   این آبشار بعد از این‌ که از چشمه‌ای به نام چشمه سیلی، در کوه شاهو، سرچشمه می‌گیرد از ارتفاعی ۳۰ متری سرازیر می‌شود و بعد از طی کردن مسیری ۸۰۰ متری
   برای بار دوم از ارتفاعی ۵۰ متری به سمت زمین سرازیر می‌شود. برای دسترسی به این آبشار

   باید از جاده نوسود مسافتی را پیاده‌روی کرد.

   آبشار شولخه

   منطقه حفاظت شده بوزین و مرخیل

   منطقه حفاظت‌شده بوزین و مرخیل منطقه‌ای جنگلی و کوهستانی است که
   در استان کرمانشاه و نزدیک به مرز کشور عراق قرار دارد. این منطقه به‌منظور محافظت از گونه‌های در حال انقراض شوکای ایرانی و گوزن مینیاتوری از سال ۱۳۷۴ جزو منطقه‌های شکار ممنوع شد
   و از سال ۱۳۷۸ به‌عنوان
   منطقه حفاظت‌شده اعلام شد. علاوه‌بر حیوانات پوشش گیاهی این منطقه هم از گونه‌های ارزشمندی
   است که نگهداری آ‌ن‌ها اهمیت زیادی دارد.

   در این منطقه گیاهانی مانند بلوط ایرانی، زیتون، ارغوان، گلابی وحشی، بنه، زالزالک و
   زبان گنجشک قابل مشاهده است و حیواناتی نظیر شوکای ایرانی، گوزن مینیاتوری، پلنگ، سیاه‌گوش و گربه وحشی در آن زندگی می‌کنند.

   منطقه حفاظت شده بوزین و مرخیل

   آبشار دریبر از مناطق گردشگری پاوه

   آبشار دریبر یکی از دیدنی‌های پاوه دوست‌داشتنی است که در میان پیچ‌های تند جاده
   نوسود به پاوه، زیبایی استثنایی و منحصر به فردی به این منطقه بخشیده است. این آبشار
   چشم‌نواز پس از ریزش از چندین ارتفاع کوتاه و بلند به رودخانه پاوه‌رود و سپس به رودخانه سیروان می‌پیوندد.

   آبشار دریبر

   آبشار دشه

   آبشار دشه از جمله آبشارهای افسانه‌ای پاوه در استان کرمانشاه و از مناطق گردشگری پاوه است که
   در فصول مختلف به دلیل زیبایی‌های فراوانش مردم زیادی را مجذوب خود می‌کند. این آبشار پس
   از عبور از رودخانه پاوه‌رود، وارد رودخانه بزرگ سیروان می‌شود.

   آبشار دشه

   مسجد جامع پاوه

   این مسجد تک مناره ای در خیابان امام محمد شافعی در شمال شهر پاوه قرار دارد.
   مسجد جامع پاوه بدون صحن و از یک شبستان مستطیل شکل تشکیل شده است.
   مردم محل بنای
   این مسجد را به صدر اسلام نسبت میدهند و بر این باورند که این بنا در روزگار خلیفه دوم و به دستور فرزندش “عبداله بن عمر”
   بنا شده است. از دیگر جاذبه های تاریخی می توان به قران های دستنویس روستای زردویی و مسجد دخان در پاوه اشاره کرد.

   مسجد جامع پاوه

   آبشار شیلماو

   آبشار شیلماو در استان کرمانشاه واقع شده است. این آبشار در غرب روستای
   خانقاه واقع در ۳ کیلومتری غرب شهرستان پاوه از ارتفاعات موسوم به کوه آتشگاه سرچشمه می‌گیرد. کوه آتشگاه یا همان آتشکده علاوه بر جاذبه‌های تاریخی و باستانی دارای جاذبه‌های طبیعی فراوانی
   است که یکی از آن‌ها آبشارهای چندگانه شیلماو می‌باشند.

   با شروع فصل بهار و جوشش
   چشمه‌های شیلماو آبشار زیبای شیلماو مسیر خود را طی کرده و از دامنه کوه آتشگاه ب
   ه سمت روستای زیبای خانقاه ریزش نموده و منظره‌ای بی‌بدیل را خلق می‌نماید و از مناطق گردشگری پاوه محسوب می شود.

   آبشار شیلماو

   روستای ساتیاری

   از جاذبه های زیبا و مکان های گردشگری پاوه می توان به طبیعت زیبا و چشم نواز
   روستای ساتیاری اشاره کرد که در فاصله ۲۵ کیلومتری از شهر پاوه واقع شده است.
   این منطقه دارای طبیعتی کوهستانی با آب و هوای مطبوع و معتدلی است که در فصل بهار چشم انداز آن ویژه تر است.

   روستای ساتیاری

   غار قوری قلعه

   غار «قوری قلعه»، در استان کرمانشاه از جمله آثار طبیعی و جاذبه‌های گردشگری
   در ایران است که علاوه بر قدمتی حدود ۶۵ میلیون سال، عنوان بزرگ‌ترین غار آبی در آسیا و
   طولانی‌ترین غار در ایران را به خود اختصاص داده است.

   غارهای متعددی در ایران وجود دارد که برخی از آن‌ها در کنار زیبایی‌ها و ویژگی‌های منحصربه‌فرد، از قدمت و پیشینه‌ای برابر با میلیون‌ها سال برخوردار است. در این میان غار قوری قلعه که به «قوری قالا» نیز شهرت دارد،

   از مشهورترین آثار طبیعی کشور است که در استان کرمانشاه قرار گرفته و کارشناسان قدمتی
   بالغ بر ۶۵ میلیون سال را برای این غار کهن، تخمین زده‌اند. اما از مهم‌ترین ویژگی‌های
   منحصربه‌فرد غار قوری قلعه، وسعت آن است که در میان دیگر غارهای آبی قاره‌ی کهن، مقام نخست را کسب کرده است.

   غارقوری قلعه

   بازارچه مرزی پاوه

   بازارچه مرزی پاوه در شهر زیبا و پلکانی پاوه قرار دارد.این بازارچه همانند دیگر بازارچه های
   مرزی کشورمان است با این تفاوت که انواع و اقسام پارچه های پولکی در رنگهای شاد هم
   در آن به فروش میرسد.این بازارچه در کنار پارکی واقع شده است.در این بازارچه انواع مغازه های
   پارچه فروشی،لباس فروشی ، لوازم بهداشتی و آرایشی و … دیده می شود.

   بازارچه مرزی

   دره هجیج

   دره هجیج یکی از روستاهای ایران زمین است و از مناطق گردشگری پاوه می باشد .
   دره هجیج روستایی است نه بهتر
   است بگویم بوده که در پنج کیلو متری شهر نودشه در شهرستان پاوه قرار دارد.

   دره هجیج یاحجیجیان با حدود شصت خانه یکی از بزرگترین ده های زمان خود بوده حجیجیان در میان کوه های سخت به وجود آمده
   مردم آن از زمان های
   بسیار قدیم از روستای هجیج به آنجا آمده به قول روایات چند هزار سال پیش یک مرد هجیجی با یک خانم شرکانی
   از توابع پاوه با هم ازدواج کرده وبا گله ی فراوانی به آنجا آمده و
   شروع به زندگی کردن کردند
   پس از آن که مردم
   فهمیدند که خاک حاصل خیز برای باغ داری و چراگاه های خوبی برای دامپروری دارد
   به آنجا آمده و از فراوانی آب و حاصل خیزی
   خاک ده کوچکی ساختند و نام ان را حجیجیان که ترکیبی از هیجیج وشرکان است و یا دره هجیج که به معنی دره ی هجیجیان است نامیدند

   روستای هجیج

   منابع اتاقک -برنانیوز-رهی نو-تاپ توریست- نیک صالحی

سرپل ذهاب

سرپل ذهاب (زهاب) (کردی:سه‌رپێڵ زه‌هاو) یکی از شهرهای مهم استان کرمانشاه ایران و مرکز شهرستان سرپل ذهاب است. مردم این شهر کرد هستند و به زبان کردی حرف می‌زنند. در شهرستان سرپل ذهاب پیروان شیعه، سنی و یارسان در کنار هم زندگی می‌کنند. این شهر مرزی ایران در زمان جنگ ایران و عراق به شدت آسیب دید اما بعد از جنگ بازسازی شد. این شهر در ۴۵ درجه و ۵۲ دقیقه طول شرقی و ۳۴ درجه و ۲۴ درجه عرض جغرافیایی و در غرب کشور و منتهی‌الیه شیب ارتفاعات زاگرس بر سر راه بین‌المللی تهران – بغداد موسوم به جاده کربلا واقع گردیده‌است. سرپل ذهاب یکی از پایتخت‌های زمان مادها بوده.

تاریخچه

شهر سرپل ذهاب بر اساس مطالعه آثار باستانی و کتیبه‌های آن از قبیل کتیبه و سنگ نوشته آنوبانینی پادشاه لولوبی‌ها (که قدمت آن ۴۸۰۰ سال است) که در ضلع شمال شرقی که بر سینه رشته کوه همیشه استوار زاگرس حک شده‌است، یکی از باستانی‌ترین شهرهای دنیا (و بر اساس مستشرق مشهور راولینسون، هشتمین شهر باستانی دنیا) محسوب می‌شود. کتیبهٔ آنوبانی‌نی یکی از قدیمی‌ترین و به عبارتی اولین هنر معماری روی سنگ آسیا به‌شمار می‌رود. کتیبهٔ بیستون ۲۰۰۰ سال بعد از حک این کتیبه حکاکی شد و از خیلی جهات به نقش برجستهٔ آنوبانینی شباهت دارد و این‌گونه حدس زده می‌شود که کتیبهٔ بیستون را با تقلید از این کتیبه خلق کرده‌اند.

از دیگر آثار باستانی شهرستان سرپل‌ذهاب می‌توان به نقش آنوبانینی دکان داوود، طاق گرا، قلعه گبری و ده‌ها اثر باستانی و تاریخی دیگر اشاره نمود. گستردگی بازهٔ تاریخی این آثار باستانی، به روشنی گویای تداوم تمدن در این شهر در طول تاریخ می‌باشد.

سرپل ذهاب در طول تاریخ کهن خود، با اسامی مختلفی شناخته شده‌است از جمله پاتیر که مربوط به دوران لولوبی‌ها و مادها می‌باشد (پاتیر در زمان لولوبی‌ها نام کوه داخل شهر سرپل ذهاب بوده و بعدها به نام شهر معروف شده‌است، یا شاید آنچنان که دیاکونوف در" تاریخ ماد "معتقد است که «باتیر» که قدیمی‌ترین نام سرپل زهاب است نام یکی از نیاکان زرتشت بوده‌است) و نیز حلوان که بیش از بقیه نامها معروف است. برخی این اسم را برگرفته از اسم رود گذرنده از این شهر (الوند) می‌دانند.

آشوری‌ها از این شهر به نام کالمانو یاد کرده‌اند. در زمان ساسانیان این ناحیه استانی به نام خسرو شاد فیروز بوده‌است. در کتاب‌های تاریخی و جغرافیا، ذهاب را به صورت زهاو (زهاو در کردی به معنی آب خیز است که از دو واژه زه + آو به معنی آب ساخته شده‌است) نگاشته‌اند و آن را مرکز ناحیه حلوان معرفی کرده‌اند. در دوران خلفای عباسی، این ناحیه تابع حکومت بغداد بود ولی بعدها به استثنای دوران زندیه و قاجاریه (تا سال ۱۳۳۸ ه‍.ق) که توسط پادشاهان عثمانی اداره می‌شد همیشه جزء قلمرو ایران بود. حلوان شهر مهم ساسانی‌ها و پایتخت ۱۵۶ساله بنوعنازیان است. «ابن خلدون» قدیمی‌ترین آثار تمدن آسیا را در این شهر مشاهده کرد و «راویلینسون» آن را یکی از هشت شهر باستانی دنیا می‌داند.

وجه تسمیه

نام سرپل زهاو به این دلیل است که در این محل پلی بر روی رودخانه حلوان الوند قرار داشته که در سال ۱۳۴۵ ش تخریب شده.

جمعیت

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت آن ۴۵٬۴۸۱ نفر (۱۲٬۸۵۰ خانوار) بوده‌است.

اقتصاد

شغل اصلی مردم سرپل ذهاب کشاورزی و دامداری است و فراورده‌ها و محصولات کشاورزی شهرستان نیز شامل گندم، جو، برنج و بنشن، کنجد، گیاهان علوفه‌ای، ذرت، انواع تره بار، سیب، گلابی، انار، انگور و انجیر می‌باشد.

آثار دیدنی

• نقش‌برجسته آنوبانی‌نی (کهن‌ترین کتیبهٔ سنگی آسیا)
• دکان داوود
• آرامگاه احمد بن اسحاق
• سرابگرم
• آبشار پیران
• باغ‌های گلین
• ارتفاعات دالاهو
• منطقه پاتاق
• مال یاسین

زمین لرزه سال ۹۶

زمین لرزه شدیدی ساعت ۲۱:۴۸ شامگاه ۲۱ آبان ۹۶ با قدرت ۷٫۳ درجه در مقیاس ریشتر استان‌های کرمانشاه، ایلام و کردستان و بخش‌های گسترده‌ای از غرب و شمال غرب کشور را لرزاند.

کانون این زلزله به علت نزدیکی به شهر سرپل ذهاب بیشترین خسارت را به این شهر وارد کرد. در این زلزله شهر خسارت زیادی دید و بیش از ۷۳۸ کشته بر جای گذاشت. این زلزله به جز عراق در کویت، ترکیه و بحرین نیز حس شد.

پس از زلزله کرمانشاه برخی از منابع خبری از ویرانی‌های زیادی خبر دادند حجم خرابی‌ها به حدی زیاد بود که آوار برداری تا ماه‌های بعد هم ادامه داشت.[۱] اما معاون عمرانی استاندار کرمانشاه اعلام کردند تعداد کشته‌های ساکن مسکن مهر به صد نفر رسیده‌است.که خود وی در تاریخ ۲۷ آبان ماه ۹۶ آن را تکذیب کرد.

زمین لرزه سال۹۷

پس از زلزله سال۹۶ و پس لرزه‌های آن در روز یک شنبه چهارم آذر ماه سال ۹۷ هجری شمسی در ساعت۲۰:۰۷:۳۱ بار دیگر زلزله ای به قدرت ۶/۴ درجه در مقیاس ریشتر این شهر را لرزاند که مدت زمان این زلزله سی ثانیه بود.

سرپل ذهاب یکی از شهر های کوچک استان کرمانشاه هست که پس از زلزله بسیار آسیب دید. شهرستان سرپل ذهاب باوجود آثار زیبای تاریخی و جاذبه های طبیعی فراوان، به عنوان مثال طاق گرا و آبشار پیران از جمله مناطقی هست که همواره پذیرای گردشگران به مخصوصاً در ایام نوروز بوده هست . شهرستان سرپل‌ذهاب که در مسیر راه اصلی عتبات عالیات و راه زمینی تهران - بغداد قرار گرفته یکی از شهرستان‌های دیدنی استان کرمانشاه هست.

موقعیت جغرافیایی سرپل ذهاب

این شهرستان در غرب استان کرمانشاه واقع شده و از شمال به شهرستان جوانرود، از غرب به شهرستان قصرشیرین و کشور عراق، از شرق به شهرستان اسلام‌آباد و از جنوب به شهرستان گیلان‌غرب محدود شده هست.

این شهرستان در ناحیه‌ای جلگه‌ای و کوهستانی قرار گرفته که ارتفاع پست ‌ترین نقطه آن کمتر از ۶۰۰ متر از سطح دریا هست و کوه‌های برز، قراویز، بزنیان و دالاهو از جمله مهم ترین کوه‌های این شهرستان هست.

تاریخچه سرپل ذهاب

همان‌طور که گفتیم سرپل ذهاب شهری تاریخی با قدمتی کهن است. یکی از آثار مهم این شهر که در مطالعات تاریخی هم ارزش زیادی دارد، کتیبه و سنگ نوشته آنوبانیبی، پادشاه لولوبی‌ها است که قدمت آن به ۴۸۰۰ سال می‌رسد. این سنگ نوشته در شمال شرق رشته کوه زاگرس قرار داد. تمام این آثار تاریخی دلیلی بر آن شده است که این شهر از شهرهای باستانی دنیا و بر اساس کتاب مشهور راولینسون، هشتمین شهر باستانی در جهان محسوب شود.

سرپل ذهاب در طول تاریخ نام‌های متعددی داشته است. فلسفه نام فعلی این شهر به نام پلی برمی‌گردد که بر روی رودخانه حلوان یا همان الوند ساخته شده بوده، اما در سال ۱۳۴۵ تخریب شده است. از جمله نام‌های دیگر سرپل ذهاب می‌توان به پاتیر اشاره کرد که به دوران لولوبی‌ها و مادها برمی‌گردد.

پاتیر در ابتدا نام کوهی در داخل این شهر بوده که بعدها به نام این شهر معروف شده است. طبق گفته دیاکونوف در «تاریخ ماد» پاتیر قدیمی‌ترین نام سرپل ذهاب است که نام یکی از نیاکان زرتشت هم بوده است. «حلوان» نیز از دیگر نام‌های معروف این شهر است که گفته می‌شود از نام رود الوند که از این شهر می‌گذرد، گرفته شده است. آشوری‌ها سرپل ذهاب را با نام کالمانو می‌شناختند. این شهر در زمان ساسانیان نیز به نام خسروشاد فیروز معروف بوده است.

طاق گرا سرپل ذهاب

بنای طاق گرا یا طاق شیرین در گردنه پاتاق بر سر راه کرمانشاه به سرپل ذهاب و در ۱۵ کیلومتری شهرستان سرپل ذهاب در کنار راه باستانی سنگفرشی بنا شده که فلات ایران را به بین النهرین ارتباط می داده است . به علت تغییر مسیر ، این راه و بنای تاق گرا اکنون در شیب های پائین جاده آسفالته قرار گرفته است . از نظر معماری ، بنای تاقگرا ، فضای ایوان مانندی است که تماماً از سنگ ساخته شده است.

این بنای مستطیل شکل به ابعاد ۸۶/۴*۷۰/۷ متر است که ورودی آن به طرف جنوب و مشرف بر جاده سنگفرش باستانی است . از لحاظ ساختاری ، این بنا به وسیله بلوک های سنگی ساخته شده است که به صورت مکعب مستطیل تراشیده شده اند . مصالح داخلی دیوار ها نیز از لاشه سنگ و ملاط گچ است.

دیوار های جناحین این بنا تا حدودی بلندتر ساخته شده اند تا بتوانند سقف تاق را کاملاً مسطح نمایند . ارتفاع کف بنا از سطح زمین ۲۰/۱ متر و ارتفاع از کف تا لبه قوس ۹۲/۵ متر و از لبه قوس تا زیر گیلویی اول ۲۰/۱ متر است . همچنین بلندی افریز اول ۶۰ سانتی متر است که بر روی آن یک ردیف بلوک سنگی ساده به بلندی ۴۵ سانتی متر قرار گرفته است . بر روی این بخش ، سنگ های تزئینی افریز دوم قرار دارد . همچنین در بالا ترین بخش بر روی لبه بام بنا ، یک ردیف کنگره به ارتفاع ۹۲ سانتی متر قرار گرفته است. بنابراین ارتفاع بنا از سطح زمین تا بالاترین نقطه ۷/۱۱ متر است . همچنین عرض دهانه طاق ۱۰/۴ متر و عمق آن ۱۰/۳ متر می باشد . دیوار های داخلی این بنا به وسیله نقوش هندسی حجاری شده است .

روستای جوباغان سرپل ذهاب

دیار سرزمین مقاومت و دلیری سرزمین مردمان گیلانغرب ، سرزمین دومین شهر مقاوم ایران اسلامی می باشد. اسم محلی و کردی روستای شهرک جوباغان دیره شیه ریْگ (شیرگ) می باشد .می گویند علت نام گذاری ریشه در کلمه شر دارد و شاید زمانی در این دیار شر و فتنه ای اتفاق افتاده باشد .فاصله تا شهر سرپل ذهاب ۱۷ کیلومتر و تا گیلانغرب ۳۰ کیلومتر است .ابتدای ورودی روستای شهرک جوباغان دیره تصویری از یکی خوشنویسان بزرگ ایرانی بنام میرزارضاکلهر که چوباغان دیره زادگاهش بود .

مردم این روستا بیشتر به دامداری کشاورزی زنبورداری و صنایع دستی مثل فرش بافی مشغولند .محل های تفریحی فراوانی در این روستا و منطقه دیره وجود دارد در این روستا دو محل زیارتی نامعتبر به اسامی قاضی وند در شمال روستا و جنوب روستا وجود دارد. رودخانه های این روستا که از رودخانه اصلی دیره سرچشمه می گیرند شامل: گلوزی . باخان . کله حیات . زرداوه . امامقلی می باشند .شغل اصلی مردم روستا دامداری و کشاورزی است .در این روستا تقزیباٌ تمام امکانات یک شهر کوچک دیده می شود شامل:مدارس ابتدایی و راهنمایی و دبیرستان. درمانگاه . خانه بهداشت . بانک . مرکز خدمات کشاورزی جهاد سازندگی . دهداری . شورای حل اختلاف . پاسگاه نیروی انتظامی . پایگاه سپاه . مسجد . جاده آسفالته تلفن . آب . برق این روستا دارای خانوار ۱۱۵ عدد است .

روستای پیران سرپل ذهاب

روستای پیران، روستای آب و رود، آبشار و چشمه سار، است روستایی که صدای آب در کوچه های آن می پیچد و آرامش دلپذیری به فضا می دهد.روستای پیران در استان کرمانشاه یکی از روستاهای زیبای توریستی، تفریحی ،که در ده کیلومتری شهرستان تاریخی سرپل ذهاب ، واقع شده است که شرایط ویژه‌ای برای توسعه اکوتوریسم دارد. پیران از جمله روستاهای جلگه‌ای، کوهستانی است که با توجه به منابع آبی مناسب از شرایط بسیار خوبی در جذب گردشگر برخوردار است. باغات متعدد، آبشار پیران و بافت طبیعی و فوق العاده منطقه و نزدیکی آن به شهرستان سرپل ذهاب علاقمندان زیادی را برای تفریح به آنجا می‌کشاند. قرار گرفتن روستا در قطب گردشگری قصرشیرین امکان بازدید گردشگران روستا به سایر جاذبه‌های منطقه، نظیر مقبره احمد بن اسحاق، نقش آنوبانی نی، قلعه زیج منیژه و همچنین مجموعه ۱۴ سرابی که از معروفترین آنها سراب‌های پل ماهیت، پیران، ماران و قلعه شاهی است را میسر می‌سازد.

روستای پیران یکی از چهارده روستای هدف گردشگری در استان کرمانشاه است که در سال ۱۳۸۵ به عنوان روستای هدف گردشگری انتخاب شد. روستای پیران با این که به عنوان یکی از جاذبه‌های گردشگری استان معرفی شده است . روستای زیبای توریستی، پیران دارای ۱۳۵ خانوار، و حدود پانصد نفر جمعیت دارد .شغل مردم روستا، باغداری است و بیشترین محصولات گوجه سبز،انجیر و گردو است. مردم روستای پیران، مردمانی خونگرم، مهمان نواز، ساده، متعد، خوب و زحمت کش هستند .

روستای پاطاق سرپل ذهاب

روستای پاطاق از توابع دهستان بشیوه که در ۱۵ کیلومتری شهرستان سرپل ذهاب واقع شده است.این روستا در بررسی کارشناسان و سنجش معیارها و ملاک های مشخص بعنوان روستای پاک در سرپل ذهاب معرفی شد.دفع صحیح فضولات حیوانی، نظافت کوچه ها و معابر روستایی، جمع آوری و ساماندهی مناسب زباله ها، همکاری صمیمانه مردم، دهیار و اعضای شورای اسلامی با متولیان امور بهداشتی زیبا سازی فضای سبز و نبود نخاله های ساختمانی، رعایت نکات بهداشتی در فروشگاههای مواد غذایی و مسجد و همچنین آبرسانی بهداشتی آب برکه به خانواده های روستایی را از جمله دلایل معرفی روستای پاطاق به عنوان روستای پاک می باشد. .

روستای پاطاق یکی از این روستاهاست که در سال‌های اخیر به روستای گردشگری تبدیل شده است.تفرجگاه و وجود زیارتگاه امامزاده عباس (ع)، آثار تاریخی مانند زیج منیژه، طاق گرا و طبیعت بکر سراب ماراو این روستا در فصول مختلف سال پذیرای گردشگران زیادی است و حفظ پاکیزگی این روستا از اولویت های کارگروه بهداشت و درمان شهرستان سرپل ذهاب بوده است.یکی از فعالیت های مهم مردم روستای پاطاق،فعالیت زنبور داری می باشد.با توجه به موقعیت مناسب روستا و زمین های کشاورزی و باغداری روستا، اهالی روستا دست به اقدامی می زدند که می تواند زمینه ی خوبی برای اشتغال زایی و فعالیت های مثبت اقتصادی باشد، فعالیتی که هر چند مشکل هست ولی شهد و شیرینی خاصی دارد که با تلاش و کوشش به دست می آید و این فعالیت زنبورداری است که فعالیتی مناسب برای شرایط آب و هوایی شهرستان سرپل ذهاب و خصوصا روستای پاطاق . وجور سراب مارال و آب جاری در رودخانه ی روستا باعث شده که اهالی در کنار فعالیت های کشاورزی و باغداری و زنبور داری به فعالیت پرورش ماهی بپردازند.ذیج منیژه، بنای شگفت انگیزی می باشد که با بیش از یک هزار سال قدمت در جوار روستای پاطاق قراردارد.

تنگ حمام سرپل ذهاب

منطقه نمونه گردشگری «تنگ‌حمام» در شهرستان سرپل ذهاب یکی از ۵۰ منطقه نمونه گردشگری استان است که از ویژگی‌های قابل توجه‌ای برای سرمایه‌گذاری برخوردار است.

محورهای گردشگری، جاذبه‌های کوهستانی، ارتفاعات زیبا و مسیر کوهنوردی از جمله ویژگی‌های بارز منطقه نمونه گردشگری «تنگ‌حمام» در شهرستان سرپل ذهاب است. همچنین آب و هوای مطبوع، پوشش گیاهی و طبیعی و مصنوع (باغات)، طبیعت زیبا و بکر و چشمه‌های خروشان از دیگر ویژگی‌های منطقه نمونه گردشگری تنگ‌حمام است.

گوردخمه دکان داوود سرپل ذهاب

گوردخمه دکان داوود و نقش برجسته آنوبانی‌نی نیز از دیگر آثار باستانی این منطقه به‌شمار می رود و چیغ بافی، حصیر بافی، دواربافی، گلدوزی، نمدمالی، موج بافی، گلیم بافی و قالی بافی از جمله صنایع دستی مشهور این شهرستان هست.

گور دخمه دیره سرپل ذهاب

گور دخمه ای در بین راه سر پل ذهاب به دیره قرار دارد و به نام گور دخمه دیره معروف است. این گور به دوره مادها تعلق دارد.

صحنه

شهر صحنه ، شهر زيبا و كوچكي در شرق استان كرمانشاه قرار دارد. اين شهرستان بر اساس آخرين سرشماري سال 85 بجمعیتی بربابر با 75827 داشته و از دو بخش مركزي و دينور تشكيل شده است. شهرستان صحنه داراي آب و هواي معتدل كوهستاني و ييلاقي مي باشد، بطوريكه با تقسيم استان بـه دومنطقـه سـردسيـر و گرمسير ، شهرستان صحنه جزء نيمه سردسير استان محسوب مي گردد. از رودخانه هاي مهم شهرستان مي توان گاماسياب ، دينور آب و جاميشان را نام برد و جاهاي ديدني وسرابهاي پر آب آن كه هر بيننده اي را جذب خود مي نمايدعبارتند از در بند صحنه ، سراب ارمني جان ، سراب سيرجان و سراب گروس ميباشد.

موقعيت جغرافيايي

شهرستان صحنه با وسعت 1612كيلومتر مربع 2/6 درصد مساحت استان را بخود اختصاص داده است .

اين شهرستان در شرق استان قرار گرفته ، از شمال به شهرستان سنقر و كليايي ، از جنوب به شهرستان هرسين و استان لرستان ، از شرق به شهرستان كنگاور و از غرب به شهرستانهاي كامياران وكرمانشاه محدود شده است .

مردم شهرستان صحنه به زبان كردي تكلم مي نمايند و لهجه هاي كرمانشاهي و لكي در آن رايج است ، در اين شهرستان حدود 73 درصد جمعيت را شيعيان و 27 درصد را فرقه اهل حق تشكيل ميدهند .

اماکن تاریخی جاذبه های گردشگری

صحنه داراي طبيعتي زيبا و دلپذير و مراتع غني و سرسبز ، آبشارهاي بي نظير (دربند و گروس) ، پلهاي تاريخي و بزرگ و بقاع متبركه فراوان و داراي پيشينه تاريخي ، فرهنگي چند هزار ساله مي باشد، وجود ابينه باستاني وآثار تاريخي گواه و مويد اين مطلب است كه تمدنهاي درخشاني در روزگار باستان در اين خطه وجود داشته است.

اماكن تاريخي :

دخمه در بند صحنه ، پل ميانراهان ، امامزاده محمود دينور، امامزاده خلیل ا... ، امامزاده کاظم

جاذبه هاي گردشگري و اماكن سياحتي

آبشار صحنه ، سراب دربند ، سراب گروس ، دخمه در بند صحنه ، پل ميانراهان ، امامزاده محمود دينور

پیشینه فرهنگی

پيشينه فرهنگي شهرستان به قدمت تاريخ است ، شهرستان صحنه مخصوصاً منطقه دينور از دير باز سرزمين شكوفا شدن تمدنهاي درخشاني بوده كه در عصر خود بسيار پيشرفته بوده اند . پلهاي تاريخي ، دخمه هاي دربند ، بقاع متبركه فراوان از اماكن و آثار تاريخي مهم منطقه است و واقع شدن شهرستان در مابين دو اثر تاريخي ارزشمند معبد آناهيتا و كتيبه بيستون شهرستان را به قطب گردشگري مبدل ساخته است .

صحنه مخصوصاً بخش دینور ديار علماء ، ادبا و شعراي نامي و بزرگي همچون ابن قتيبه دينوري ، ابوحنيفه دينوري ، ملاپريشان دينوري و ... بوده و در دوران دفاع مقدس هم همچون ساير نقاط ميهن عزيز اسلامي شهداي گران سنگي تقديم انقلاب اسلامي نموده است.

• مناطق دیدنی شهرستان صحنه در استان کرمانشاه

عکس از سایت amroolah.ir

شهر صحنه در استان کرمانشاه قرار دارد و به دلیل جاذبه‌های طبیعی کم‌نظیرش به یکی از شهرهای گردشگری این استان تبدیل شده است. این شهر آب‌و‌هوایی معتدل و کوهستانی دارد و چشمه‌های جوشانی که در آن جریان دارند سرسبزی و نشاط را به طبیعت آن بخشیده‌اند. چنانچه برای سفر به شهر صحنه نیاز به اطلاعاتی درباره جاذبه‌های گردشگری آن دارید با خواندن ادامه این مطلب همراه ما باشید. در این مطلب برایتان از مناطق دیدنی شهرستان صحنه و جاذبه های گردشگری شهرستان صحنه گفته‌ایم.

سر‌آب دربند یکی از جاذبه های گردشگری شهرستان صحنه

عکس از سایت pnuss.ir

سر‌آب دربند منطقه‌ای خوش‌ آب‌و‌هواست که در دره‌ای زیبا، در بخش شمالی شهر صحنه، قرار دارد و به دلیل وجود چشمه‌ها و آبشارهای فراوان به مکانی سرسبز و دلپذیر تبدیل شده است. در این سر‌آب چهار چشمه قرار دارد که پس از پیمودن مسیر دره آبشاری را در قسمت جنوبی این منطقه به وجود می‌آورند و آب آشامیدنی شهر صحنه را تأمین می‌کنند. اطراف سرآب دربند پوشیده از درختان وحشی، میوه و گیاهان خودروست و در عید نوروز به یکی از پربازدیدترین مکان‌های گردشگری شهر صحنه تبدیل می‌شود.

شما می‌توانید برای رزرو ویلا و سوئیت در صحنه و نزدیک به سرآب دربند در صفحه اصلی سایت ما نام این شهر را جستجو کنید و اقامتگاه‌های منطقه را ببینید.

[button color=”primary” size=”big” link=”https://www.otaghak.com/city/sahne” icon=”” target=”true” nofollow=”true”]برای رزرو اقامتگاه در شهرستان صحنه کلیک کنید.[/button]

گور دخمه یکی از جاهای دیدنی شهرستان صحنه

عکس از گوگل

گوردخمه‌های شهر صحنه، که آرامگاه‌هایی صخره‌ای‌اند، در شمال شهر و روی کوه شوق علی ساخته شده‌اند. برخی از کارشناسان عقیده دارند این گوردخمه‌ها متعلق به دوران ماد‌هاست و برخی دیگر قدمت آن‌ها را متعلق به دوران هخامنشیان می‌دانند. داخل این گوردخمه‌ها قبر‌هایی وجود دارد و ساکنان منطقه بر این باورند که این قبرها متعلق به کیکاووس، فرهاد و شیرین است. این اثر تاریخی در ارتفاع ۵۰ متری بالاتر از سطح رودخانه ساخته شده و ارتفاعی بیشتر از ۵۰ متر دارد. جلوی این بنا یک ایوان کوچک قرار دارد که در اطراف آن دو ستون سنگی بنا شده است.

منطقه امروله و دالاخانی

عکس از سایت azhkahan.com

امروله و دالاخانی دو کوه مرتفع در منطقه حفاظت‌شده‌ شهر صحنه‌اند و نام این منطقه از این دو کوه گرفته شده است. امروله از دو بخش امرو و له تشکیل شده است؛ امرود به معنی گلابی وحشی و له به معنی کوچک است، چون این منطقه پوشیده از درخت‌های امرود است این نام را برایش انتخاب کرده‌اند. کوه دالاخانی یکی از کوه‌های رشته‌کوه زاگرس است که پوشش گیاهی سرسبز و چشمه‌های آب فراوانی دارد. در منطقه حفاظت‌شده و شکار ممنوع امروله و دالاخانی حیواناتی مانند پلنگ، گربه‌ وحشی، سیاه‌گوش، روباه و کفتار زندگی می‌کنند.

منابع سایت اتاقک- سایت میراث فرهنگی وگردشگری

سنقرکلیایی

معرفی شهر سنقر

سُنقُر یکی از شهرهای استان کرمانشاه در غرب ایران است. این شهر در ۸۵ کیلومتری شمال شرقی شهر کرمانشاه و در طول جغرافیایی ۴۷ درجه و ۳۶ دقیقه شرقی و عرض ۳۴ درجه و ۴۷ دقیقه شمالی واقع شده‌است که ارتفاع آن از سطح دریا ۱٬۶۸۱ متر است. سرمای این شهر در روزهایی از زمستان تا ۳۰ درجه زیر صفر می‌رسد.

وجه تسمیه

سنقر کلمه ای ترکی است که به نام نوعی پرنده شکاری است و به‌تنهایی یا در ترکیبات مختلف در نام شهرها و روستاهای متعدد وجود دارد.

همچنین سنقر به عقیدهٔ برخی واژه‌ای ترکی و به معنای «مرد» است؛ گویا در زمان سلجوقیان، طایفه‌ای از ترکان به سرپرستی امیر «بای‌سنقر» در این منطقه ساکن شدند و این شهر به نام این امیر سلجوقی خوانده شد. اما به باور برخی دیگر، سنقر واژه‌ای ترکی و به معنای گونه‌ای «پرندهٔ شکاری» است.

زبان

مردم شهر سنقر به زبان ترکی و کردی با گویش محلی صحبت می‌کنند. همچنین از کردها و ترک‌ها در این شهر زندگی می‌کنند و به گویش سنقری صحبت می‌کنند.

جمعیت

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت آن ۴۴٬۲۵۶ نفر (۱۳٬۹۹۶ خانوار) بوده‌است.

جغرافیا

سُنقر در جلگه همواری واقع شده و اطراف آن را رودخانه، سبزه زار، باغات و بیشه‌زار و کوه‌های دالاخانی (به معنی آشیانه عقاب‌ها) مادیان کوه؛ کمر زرد، بوسوار، زن مرد و… فراگرفته‌است که تا اواخر تابستان از برف زمستانی پوشیده‌است.

این شهرستان از مناطق، سراب، فعله گری، کلیایی، کیونانات و فارسینج تشکیل شده‌است.

از روستاهای آن سطر، باوله، فارسینج، گردکانه، حسین‌آباد، شمسک، قوریچای، تپه‌رش، یاسرآباد (کلبی آباد)، قره تپه، قروه، قیاس آباد، گزنهله را می‌توان نام برد.

شهر سنقر در گذشته دارای شش محله سنتی بوده‌است که نام‌های آن‌ها عبارتند از: پیره سوند، سرچقا، چهاربلاغی، پیره،امامزاده، ایشاقه محله،. این محله‌ها در گذشته استقلال خاص خود را داشته‌اند.

باغ‌های زیادی در اطراف سنقر وجود دارند که می‌توان به مجموعه باغ‌های انگور اوش‌دیرمان (کلمه ترکی به معنی سه آسیاب)، سراب سنقر و باغ‌های بسیار زیاد دیگری اشاره کرد که زیبایی خاصی به سنقر بخشیده‌اند.

رشته کوه دالاخانی پنجه علی، بوسوار، مادیان کوه از زیباترین قله‌های شهرستان هستند.

اماکن دیدنی

آبشار پریشان یکی از زیباترین و دیدنی‌ترین آبشارهای استان کرمانشاه است که از ارتفاعات کوه پریشان سرچشمه می‌گیرد، این آبشار در فاصله ۲۳ کیلومتری شمال شرقی شهر سنقر و در نزدیکی روستای چرمله علیا از توابع بخش مرکزی شهرستان سنقر و واقع شده‌است. از دیگر ویژگی‌های سنقر منطقه نمونه گردشگری سراب گزنهله در این شهرستان است، «گزنهله» به عنوان یکی از هفت اثر طبیعی استان کرمانشاه می‌باشد که در لیست میراث طبیعی کشور قرار گرفته‌است.

بقعه تاریخی مالک که مهم‌ترین اثر تاریخی شهرستان سنقر است که بر فراز تپه‌ای در شهر قرار گرفته‌است. کوه دالا خانی که در تمام فصول پذیرای کوهنوردان حرفه‌ای و عموم مردم می‌باشد از دیگر مناطق تفریحی سنقر می‌باشد، منطقهٔ خان امیران در جنوب سنقر (روبروی روستای زنگنه) که مشتمل بر بقایای روستای قدیمی خان امیران و نیز چشمهٔ خروشان آن در دامنهٔ کوه می‌باشد و همچنین غارآهکی در دامنهٔ کوه دالاخانی که اخیراً کشف شده‌است و با عمق دسترسی به اندازهٔ ۱۵۰متر که به می‌توان آن را جزو ۵ غارعمودی ایران به‌شمار آورد، از مهم‌ترین گردشگاه‌ها و جاذبه‌های سنقر به‌شمار می‌آیند

معرفی جاذبه های گردشگری و جاهای دیدنی سنقر

شهرستان سنقر و كليايي از نواحي جالب توجه و زيباي استان كرمانشاه است كه در جلگه هموار و زيبايي واقع شده و اطراف آن را رودخانه، سبزه زار، باغات و بيشه زار فرا گرفته است و قله‌هاي كوه‌هاي آن تا اواخر تابستان از برف زمستاني مي‌درخشد.

سراب گزنهله

این سراب در شهرستان سنقر، یکی از ۵۰ منطقه نمونه گردشگری استان است ، که از ویژگی های قابل توجه ای برای سرمایه گذاری برخوردارمی باشد . محورهای گردشگری، جاذبه های کوهستانی، پوشش گیاهی و طبیعی مصنوع ( باغات)، ارتفاعات زیبا و مسیر کوهنوردی از جمله ویژگی های بارز منطقه نمونه گردشگری سراب «گزنهله» است. قابلیت کوهنوردی، کایت سواری، برگزاری تورهای علمی، انجام تورهای موتور سواری و دوچرخه سواری کوهستان، وجود باغات میوه، فعالیت شکار و طبیعت، وجود چشمه های آب و جویبارهای روان در منطقه، تنوع پوشش گیاهی و نزدیکی به شهرستان سنقر تنها بخشی از مزیت ها، فرصت ها و قابلیت های منطقه نمونه گردشگری سراب گزنهله است.

آدرس : کرمانشاه – سنقر روستای گزنهله در جنوب غربی سنقر

روستای چرمله

روستای چرمله علیا از توابع بخش مرکزی شهرستان سنقر در استان کرمانشاه در فاصله ۲۳ کیلومتری شمال شرقی شهر سنقر قرار دارد . این روستا از شمال به ارتفاعات بیر و بدر و از شمال غرب به ارتفاعات پریشان محدود می شود .
ارتفاع روستای چرمله علیا از سطح دریا ۲۱۸۰ متر است و اقلیمی کوهستانی سرد و خشک دارد .
آب و هوای آن در بهار و تابستان معتدل و مطبوع و در زمستان سرد است . چرمله علیا از روستاهای قدیمی استان کرمانشاه است و سابقه سکونت نسبتا طولانی دارد .
ساختمان یک حمام قدیمی که تاریخی ساخت آن به دوره قاجاریه مربوط است بیانگر قدمت و سابقه تاریخی این روستاست . مردم روستای چرمله علیا به زبان کردی سخن می گویند . مسلمان و پیرو مذهب شیعه جعفری هستند .

تپه سراب گلویج

تپه سراب گلویج مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان سنقر، بخش مرکزی، روستای گلویج واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۳۸۴/۰۵/۱۱ با شمارهٔ ثبت ۱۲۵۰۷ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

آبشار گینشاپسند

روستای ورمقان از توابع بخش مرکزی شهرستان سنقردر ۳۵ کیلومتری شمال شهر سنقر در قلمرو کوه‏های بلند بدر قرار دارد
ارتفاع این روستا از سطح دریا ۲۱۰۰ متر است و دارای آب و هوای معتدل و مطبوع در بهار و تابستان و سرد در زمستان است.
آبشار گینشاپسند،در حوالى روستاى «ورمقان» قرار دارد.
این آبشار که از دیواره هاى صخره اى کوهستان «بدر» سرازیر مى شود، یکى از زیباترین آبشارهاى استان است.
کوهستان بدر با قله ۲۸۵۰ متری در فصل زمستان از برف پوشیده می‏شود و شکوه خاصی می‏یابد و در بهار و تابستان با سبز شدن مراتع و رویش گیاهان خودرو در دامنه ‏ها، تابلوهای طبیعی شگفت ‏انگیزی ایجاد می‏کند.
کوهستان بدر قابلیت‏های ارزشمندی برای طبیعت دوستان و علاقمندان به ورزش‏های کوهستانی دارد.
اطراف آبشار در فصول مساعد سال طراوت و زیبایى فراوانى براى گردشگران به ارمغان مى آورد. آبشار شالان، در حوالى روستاى «شالان» از توابع بخش کرند از دیگر آبشارهاى معروف استان است.

منابع- ویکی پدیا وساعدنیوز

هرسین

معرفی شهر هرسین

هَرسین یکی از شهرهای استان کرمانشاه و مرکز شهرستان هرسین است. شهر هرسین با جمعیت ۵۱٬۵۶۲ نفر در سال ۱۳۸۵ در بخش مرکزی شهرستان هرسین واقع شده‌است.

ریشهٔ نامگذاری

کیومرث رحیمی در کتاب «هرسین در گستره تاریخ» نام هرسین را برگرفته از نام سین، ایزدبانوی ماه در اساطیر بابلی می‌داند. سین همچنین نام معبدی برای همین ایزدبانو بوده که توسط نبونعید در اطراف حران ساخته شده‌است. واژه سین همچنین به عنوان پسوند در نام پادشاهان سلسله نی سن سومر و پادشاهان خاندان اور به کار رفته‌است. در کتاب نزهت القلوب سنه ۷۴۰ ه‍.ق از هرسین و الشتر که از منطق اصلی لک‌ها هستند بعنوان دو شهر از ۱۶ ولایت کردستان و با احتساب ۸ ولایت دیگر می‌توان تخمین زد بیش از ۶۰درصد نواحی کردنشین در کرمانشاه و خاستگاه قوم کرد در کرمانشاه و نواحی بیستون و هرسین است.

جغرافیا

موقعیت جغرافیایی

این شهر در ۴۴ کیلومتری خاور کرمانشاه قرار دارد و ارتفاع آن از سطح دریا ۱۵۴۹ متر است. فاصلهٔ هرسین از تهران ۵۶۶ کیلومتر است. طول جغرافیایی هرسین ۴۷ درجه و ۳۵ دقیقه و عرض جغرافیایی آن ۳۴ درجه و ۱۶ دقیقه نسبت به نصف النهار گرینویچ است.

آب و هوا

هرسین زمستان‌هایی نسبتاً سرد و تابستان‌هایی گرم (در دو ماه اوّل) دارد. فصل بهار معمولاً کوتاه و زودگذر است و سرما معمولاً از آذر آغاز شده و تا اسفند ادامه دارد. حداکثر دما در تابستان گاه به ۴۰ درجه سانتیگراد یا بیشتر و حداقل آن در زمستان به ۱۵ درجه زیر صفر می‌رسد.

زبان

اهالی هرسین به زبان کردی جنوبی با گویش لکی صحبت می‌کنند .

مذهب

مذهب اکثریت مردم هرسین اسلام شیعه جعفری است..

مراکز آموزش عالی

• دانشگاه آزاد اسلامی واحد هرسین
• دانشگاه پیام نور واحد هرسین

آثار تاریخی

• گوردخمه اسحاق‌وند
• حوض ساعت
• تاق سنگی
• فراتاش
• قلعه هرسین
• قلا دُزبٙر

• معرفی جاذبه های گردشگری و جاهای دیدنی هرسین

  

  هرسین، شهری تاریخی، میزبان میراث گرانبهایی از ایران کهن است که معرفی تمامی این آثار را نمی‌توان در یک مقاله گنجاند

  گوردخمه برناج

  در حدود ۵۰ کیلومتری شهرستان هرسین، در ۱۴ کیلومتری شمال غربی شهر تاریخی «بیستون» و در اوایل روستای «برناج» از توابع هرسین، یکی از آثار باستانی ایران قرار گرفته است که از آن به «گوردخمه ی برناج» یاد می شود. در مورد قدمت این میراث ارزشمند دو روایت وجود دارد، برخی آن را متعلق به دوران حکومت ساسانیان و گروه دیگر آن را از آثار دوران سلطنت اشکانیان می پندارند. سازندگان این اثر ایران کهن، آن را بدون هیچ نوع تزئیناتی ساخته و در پیرامون آن نیز قابی تراشیده اند. این گوردخمه متشکل از سقفی طاق مانند با پلانی مربع شکل و اضلاعی به طول ۹۵ سانتی متر، ارتفاعی بالغ بر ۹۵ سانتی متر تا سقف و یک آب پری تراشیده شده در بالای آن است.

  

  پل چهر هرسین

  «پل چهر» بنایی است تاریخی و متعلق به دوران پهلوی اول که در دهستان شیرز، منطقه ی بیستون و در شمال غربی «روستای چهر» از توابع شهرستان هرسین قرار دارد. این پل تاریخی متشکل از ۵ دهنه به عرضی بالغ بر ۴ متر و ۷۰ سانتی متر و طولی برابر با ۶۰ سانتی متر، جان پناه های به ارتفاع نیم متر و ۶ چشمه طاق است که سازندگان آن را با استفاده از گچ و بلورهای سنگی که تراشیده شده است، ساخته اند. «گامسیاب» نام رودخانه ای است که «پل چهر» را بر آن احداث شده است. جالب است بدانید که بر بدنه ی این پل، می توان بلوک هایی از سنگ های بسیار قدیمی و نیز سنگ قبرهایی را مشاهده کرد که متعلق به دوران اسلامی است.

  

  گوردخمه های اسحاق وند (سکاوند)

  در ۲۵ کیلومتری از جنوب غربی شهرستان هرسین، در صخره های شمال شرقی روستای زیبای «ده نو»، می توان یکی دیگر از میراث ایران باستان را مشاهده کرد که به «گوردخمه های اسحاق وند» یا «سکاوند» شهرت یافته است. آثاری که متشکل از سه گوردخمه است که در دل کوه تراشیده شده است. وجه تسمیه این اثر ملی به «گوردخمه ی اسحاق وند»، به دلیل قرارگیری آن در نزدیکی روستای «اسحاق وند» است. باستان شناسان، گوردخمه های اسحاق وند را کهن ترین مقابر صخره ای در سرزمین پارس می پندارند

  جالب است بدانید که گروهی از باستان شناسان، این گوردخمه ها را از کهن ترین مقبره های صخره ای در سرزمین پارس می دانند. برخی از کارشناسان براین باورند که آن ها متعلق به دوران مادها است که در این میان نظریات دیگر کارشناسان نیز جالب و قابل توجه است. «ارنست امیل هرتسفلد» از ایران شناس آلمانی، گوردخمه ی میانی را به «کتوماتای مغ» (بردیای دروغین) نسبت داده و براین باور است که «سکاوند» را از این بابت بر این گوردخمه ها گذاشته اند که این نام قلعه ای است که «گئوماتای مغ» توسط داریوش اول در آن به قتل رسیده است.

  

  غار مرخر

  یکی از پدیده های شگفت انگیز طبیعی در شمال غربی مّرخِر و در دامنه ی کوه زیبای بیستون قرار دارد که امروزه به یکی از جاذبه های گردشگری هرسین استان کرمانشاه تبدیل شده است. عمق این اثر طبیعی که به «غار مّرتاریک» شهرت یافته است، ۲۵ متر و مساحت آن نزدیک به ۸۰ متر مربع برآورد شده است. جالب است بدانید که این غار نخستین بار در سال ۱۳۶۵ مورد کاوش و بررسی قرار گرفت و پس از تحقیقات متعددی که بر آن انجام شد، آثار تاریخی مختلفی به دست آمد که باستان شناسان قدمت آن ها را متعلق به دوران پارینه سنگی میانی تخمین زده اند. استخوان های انسان، استخوان جانوران، ابزارآلات سنگی ساخته شده از سنگ های با جنس کوارتزیت، ژاسب، چِرت و نمونه ای از سنگ آهکی، بخشی از آثاری است که در این غار کشف شده است.

  

  تپه باستانی گنج دره

  تپه ای مخروطی شکل، باستانی و کهن در جاده ی کرمانشاه به شهرستان هرسین مشاهده می شود که از نظر باستان شناسان اهمیتی بسیار دارد. این اثر تاریخی که به «تپه باستانی گنج دره» یا «چیا خزینه» شهرت یافته است، در فاصله کمی از روستای «قیسوند» از روستاهای هرسین و با ارتفاعی نزدیک به ۶ متر از سطح زمین های مجاور، قرار گرفته است. نخستین کاوش ها در این تپه، در اواسط قرن ۲۰ میلادی و به همت «فیلیپ اسمیت» صورت گرفت. در این بخش تاریخی باستان شناسان توانستند ۵ طبقه ی استقراری را شناسایی کنند که از سطح تپه تا خاک بکر را شامل شده و با حروف a تا e لاتین نشانه گذاری شده است.

  آثار زیادی در این طبقه ها کشف شده است که هر کدام متعلق به دوران خاصی از تاریخ حیات بشریت است. تعدادی گور متعلق به دوران اسلامی متاخر و زیر آن ها تعدادی اجاق های ساده و دیوارهای دوره ی نوسنگی متعلق به کشفیات طبقه ی a، فضاهای مسکونی ساخته شده با چینه در طبقه ی b، فضاهای مسکونی با معماری چینه ای در طبقه ی c، فضاهایی با معماری ترکیبی خشت و چینه در طبقه ی d و سرانجام کشف ۳۰ حفره که تا عمق ۵۰ سانتی متری داخل خاک بکر کنده شده بود، در طبقه ی e از جمله مکشوفاتی است که در این تپه ی باستانی به دست آمده است. برخی از آثار کشف شده در تپه ی باستانی گنج دره، متعلق به دوران نوسنگی است

  در کنار این طبقات، آثاری ارزشمند همچون ظروف سنگی، پیکرهای کوچک انسان و حیوان از جنس گل، هاون و دسته هاون، مهره های تزئینی ساخته شده از صدف، بقایای ۴۱ اسکلت نیز کشف شده است.

  

  محوطه تاریخی و سراب بیستون هرسین

  یکی دیگر از مکان های باستانی و ارزشمند ایران کهن در استان کرمانشاه و در فاصله ی حدود ۳۰ کیلومتری از شهرستان هرسین و در دامنه ی کوه زیبا و تاریخی بیستون قرار گرفته است. منطقه ای باستانی به نام «محوطه ی تاریخی بیستون» که می توان آن را یکی از ارزشمندترین و اصلی ترین توقف گاه ها در دوران گذشته معرفی کرد. شاید از اصلی ترین دلایل اهمیت این منطقه، وجود سرابی است زیبا که به «سراب بیستون» شهرت دارد و نیز اقلیم مناسب این منطقه است که باعث شده تا از دوران پارینه سنگی میانی تا دوران معاصر، مورد توجه واقع شود. آب سراب نیز از نظر شیمایی فاقد هرگونه مزه، بو و رنگ است. حضور در این منطقه از هرسین و تماشای این آثار تاریخی و جاذبه های زیبای طبیعی برای علاقه مندان به تاریخ و طبیعت، بسیار جذاب خواهد بود.

  

  مجسمه هرکول در محوطه تاریخی بیستون

  در بخش بالایی این سراب آثار باستانی ارزشمندی از جمله نقش برجسته ی داریوش، مجسمه ی هرکول، غار شکارچیان، پرستشگاه مادی، نقش برجسته های اشکانی و بقایایی از شهر پارتی را مشاهده کرد.

  

  کاروانسرای شاه عباسی در محوطه تاریخی بیستون

  همچنین در فاصله ی اندکی از سراب و در بخش جنوبی آن کاروانسرای شاه عباسی، ساختمان های نیمه تمام دوران ساسانی و کاروانسرای ایلخانی قرار گرفته است. به نظر می رسد که علت قرارگیری تمامی این آثار در یک منطقه، ارزش معنوی و تقدس آن در بین ایرانیان باستان است که به دلیل تراوش آب، یکی از مظاهر پاکی و روشنایی از دل این کوه، این گونه ارزشمند و مقدس در نظر گرفته شده است. به همین دلیل داریوش بزرگ، در کنار موقعیت مهم شهر کرمانشاه و نیز وجود کوه های صخره ای و نیز میراث باقی مانده از اجدادش، در این مکان کتیبه ی بیستون را احداث کرده است.

  

  قلعه سرماج

  «قلعه سرماج» یکی دیگر از جاذبه های تاریخی در شهرستان هرسین است که در روستایی به همین نام قرار گرفته است. امروزه روی این قلعه که روزگاری مقر موسس سلسله ی «حسنویه» بوده است، خانه های روستاییان ساخه شده است. به نظر می رسد که در پیرامون قلعه، برج هایی را احداث کرده بودند که متاسفانه امروزه تنها بخش بزرگی از یکی از برج ها برجای مانده است. همچنین دیواری به طول ۳۷ متر قسمت دیگری از قلعه است که باقی مانده و سازندگان آن را در نمای خارجی با بلوک های سنگی بزرگ و نمای داخلی را با لاشه های سنگ و ملاط گچ ساخته اند. از دیگر نکات قابل توجه در مورد قلعه، حضور خندقی است که دور تا دور این اثر تاریخی، برای ذخیره سازی آب هنگام یورش دشمنان و نیز کاربری دفاعی حفر شده است.

  

  سنگ های تراش خورده ساسانی

  در دامنه کوه بیستون در محدوده ای به طول هفت کیلومتر، قطعه سنگ های تراش خورده بزرگی بطور پراکنده دیده می شود که از جنس سنگ آهکند و اغلب به فرم مکعب مستطیل و مکعب مربع ساخته شده اند. نمونه های مشابه این بلوک ها در بناهای ساسانی بیستون همچون بنای ناتمام ساسانی، پل بیستون، پل خسرو و فرهادتراش به کار رفته است. علاوه بر آن تکنیک تراش این سنگ ها با سایر محوطه های ساسانی قابل مقایسه است. دلیل دیگری که باعث شده سنگ های تراش خورده را ساسانی بدانیم وجود علائم حجاران بر روی آنهاست. تاکنون ۴۲۷ علامت بر روی این سنگ ها شناسایی شده است. علائم حجاران عمومأ به عنوان اسناد تسویه حساب سنگ تراشان محسوب می شد. این اثر در تاریخ ۱۳۸۰/۱۲/۱۹ به شماره۴۸۸۶ به ثبت ملی رسیده است.

  

  پل خسرو

  پل خسرو در دو کیلومتری جنوب غربی شهر بیستون بر روی رودخانه گاماسیاب قرار دارد. پل خسرو با ۸۰ /۱۵۲ متر طول در جهت شرقی – غربی ساخته شده و دارای ۱۰ پایه و ۹ دهانه است که امروزه سه پایه از آن مدفون می باشد. پایه ها ۷/۲ متر عرض و ۱۴/۳ متر طول دارند و از سنگ های تراشدار، بر روی سنگ فرشی که کف رودخانه را به پهنای تقریبی ۵۰ متر پوشانده، بنا شده اند. این بستر سنگی همانند سکویی سراسری مانع شستن کف رودخانه می گردد و ارتفاع سطح آب را تنظیم می کند. پایه های پل دارای پلان شش ضلعی است که آنها را از سنگ های تراشیده و ملاط گچ ساخته اند. میان پایه ها را با قلوه سنگ و ملاط آهک پر کرده اند. در واقع پل خسرو قسمتی از سد ساسانی بیستون را شامل می شود که از این جهت همانند پل والرین شوشتر که آن هم در دوره ساسانی ساخته شده است، عمل می کند. متاسفانه ازدهانه ها و گذرگاه پل آثاری بر جای نمانده است . در سال های اخیر بر روی پایه های سنگی ، پلی فلزی برای تردد افراد محلی ساخته اند .

  

  غار مَرتاریک

  مَر تاریک در دامنه کوه بیستون و در شمال غربی مَرخِر قرار دارد. این غار در حد فاصل دامنه و دیواره ای مرتفع واقع شده و مشرف بر یک سکوی طبیعی است. غار مَر تاریک ۲۵ متر عمق و حدود ۸۰ متر مربع مساحت دارد و به صورت دالانی عمیق و کم عرض است که در انتها به محوطه نسبتاً بازتری ختم می شود. دهانه غار به سمت جنوب شرقی باز می شود و به همین دلیل در طول روز تا عمق چند متری آن در معرض روشنایی و گرمای آفتاب قرار می گیرد. محور اصلی غار در عمق چند متری با زاویه تقریباً۹۰ درجه به سمت راست منحرف می شود و در نتیجه دالان اصلی غار در تاریکی قرار گرفته است. البته این وضعیت سبب شده که درون غار در فصل زمستان گرمای مطلوبی داشته باشد.

  

  غار مَر دودر

  غار مَر دودر در دامنه کوه بیستون و در شمال شرقی غار شکارچیان قرار دارد. این غار با ارتفاع ۱۵۸۵ متر از سطح دریا ، مرتفع ترین غار بیستون است که از آن آثار دوره پارینه سنگی میانی و جدید بدست آمده است. مَر دودر۲۰ متر عمق و حدود ۱۷۰ متر مربع مساحت دارد و ارتفاع سقف آن بین یک تا سه متر در نوسان است. این غار دو دهانه دارد و به همین دلیل مردودر نامیده می شود. دهانه اصلی در جهت جنوب – جنوب غربی مشرف بر دره ای پر شیب و کم عرض است که به پرتگاهی منتهی می گردد. دهانه دیگر آن در جهت شرقی – جنوب شرقی مشرف بر کوره راهی است که به مَر آفتاب و مَر تاریک منتهی می شود. دهانه شرقی غار در اثر ریزش دیواره در اعصار گذشته به وجود آمده است. با وجود این دو دهانه، مَر دودر غار نسبتاّ بازی محسوب می شود که نسبت به غارهای دیگر بیشتر در معرض عوامل مختلف جوی مانند باد، باران و هوازدگی بوده است به طوری که لایه ای از سنگریزه به ضخامت ۳ تا ۵ سانتیمتر کف غار را پوشانده است .

  

  پارک شهر هرسین

  پارک زیبای هرسین متشکل از جاذبه های دیدنی و تاریخی دوره ساسانیان و رودخانه بسیار زیبایی که به زیبایی هرچه تمام در طول پارک در جریان می باشد .

  آدرس : کرمانشاه – هرسین میدان آزادی ، خیابان پارک شهر

• 

جوانرود

جَوانرود نام قدیم منطقه‌ای؛ متشکل از شهرستان‌های کنونی جوانرود (قلعه جوانرود)، پاوه، ثلاث باباجانی و بخش‌های از روانسر در استان کرمانشاه می‌باشد. با اضافه شدن بخش‌هایی از اورامان لهون به مرکزیت شهر نوسود در تقسیمات کشوری زمان پهلوی دوم، در مجموع این منطقه اورامانات خوانده می‌شد. امروزه جَوانرود نام شهری در استان کرمانشاه و مرکز شهرستان جوانرود است. مردم جوانرود کرد هستند و با گویش جافی سخن می‌گویند. جوانرود از شمال به اورامان لهون و پل دو آب، از جنوب به شهرستان سرپل ذهاب و از شرق به کرمانشاه و از غرب به خاک عراق متصل است. زبان مردم این منطقه کُردی (سورانی با گویش جافی) است. از لحاظ موقعیت جغرافیایی این شهر در مرکز منطقه اورامانات و در بین سه شهرستان پاوه، ثلاث باباجانی و روانسر محصور می‌باشد.

پیشینه تاریخی

نام جوانرود برگرفته از قلعه‌های حکومتی متعددی است که در این منطقه در چند قرن اخیر توسط حکومت‌ها بنا نهاده شده‌است. آثار و شواهد مکتوب بدست آمده در منطقه تاریخ و قدمت جوانرود و نامش را به بیش از ۷۰۰ سال می‌رسانند. حمدالله مستوفی در کتاب خویش از این منطقه با نام «الانی» یاد می‌کند.

حکومت جوانرود که جزء بلوک هجده‌گانه سنندج است و آیت‌الله مردوخ کردستانی در کتاب خود بلوک جوانرود را متشکل از قریه آباد پاوه و نیز قلعه جوانرود و محال روانسر ذکر می‌کند بیشتر در دست والیان اردلان بوده اما حاکمان اصلی جوانرود که مشروعیت خود را از عامه مردم می‌گرفتند سید احمد بیگ جاف و فرزندان وی بوده‌اند. پس از او رستم بیگ وکیل بنا بر وصیت پدر سید احمدبیگ و نظر ریش‌سفیدان مسئولیت رهبری ایل را برعهده گرفت. بعد از او اولاد ارشد وی به این مقام می‌رسیدند. این یاسای ایلی با فوت محمد بیگ وکیل در سال ۱۳۶۳ ه‍.ش به پایان رسید. ایل غالب در جوانرود همواره جافها، به سرکردگی بیگ زادگان جوانرودی بوده‌اند.

اماکن تاریخی

غار کاوات

غار کاوات از جمله غارهای دیدنی و معروف استان است که در سلسله کوه‌های شاهو در شمال دره باصفای قوری قلعه روستای شبانکاره از توابع پاوه واقع شده. دهانه غار در ارتفاع ۱۶۶۰ متری از سطح دریا قرار دارد. در انتهای این محوطه بزرگ، شاخه اصلی غار، با دهانه کوچکتری شروع شده و از قسمت چپ شاخه اصلی، نهر کوچکی به اعماق سنگ‌ها فرو می‌ریزد. پس از ۴۰ متر پیشروی، برکه‌ای به طول ۱۵ متر و عمق ۷۰ سانتی‌متر وجود دارد که در بعضی جاها، عمق آن به ۵٫۱ می‌رسد. در این قسمت غار به دوشاخه تقسیم می‌شود. این غار آب مورد نیاز شهرستان جوانرود و روستاهای توابع را فراهم می‌کند.

دین و مذهب

مردم شهرستان جوانرود مسلمان و سنی مذهب اند و تفکرهای آن از اکثریت به اقلیت عبارتند از: اهل تصوف - اخوان - سلفیت - مکتب قرآن، ...

مساجد

جوانرود ۲۰ مسجد دارد که قدیمی‌ترین مسجد این شهر، مسجد جامع قدیم است که تأسیس آن به سال ۱۱۸۷ شمسی بر می‌گردد (تا ۱۳۹۶، ۲۰۸ سال قدمت دارد) و سایر مساجد عبارتند از: مسجد دار الاحسان - مسجد شافعی - مسجد جامع جدید - مسجد قبا - مسجد ابراهیم - مسجد حضرت رسول - مسجد نبی اکرم - مسجد نور - مسجد دار السلام - مسجد دار الصفا - مسجد نبی الله - مسجد آل محمد - مسجد دار الصفا - مسجد یکتا - مسجد صلاح الدین ایوبی - مسجد خاتم الانبیا - مسجد عبدالقادر گیلانی - مسجد حمزه و مسجد خلفای راشدین

معرفی جاذبه های گردشگری و جاهای دیدنی جوانرود

در این مطلب با جاهای دیدنی جوانرود آشنا خواهید شد . برای آشنایی بیشتر با ما همراه باشید .

جاهای دیدنی جوانرود هر گردشگری را به خود جذب میکند از جاذبه های دیدنی گرفته تا جاذبه های تفریحی.
به شما پیشنهاد میشود حتما به جاهای دیدنی جوانرود سری بزنید و لذت کافی را ببرید.
برای آشنایی بیشتر با این جاهای دیدنی جوانرود با ما در نیک صالحی همراه باشید.

معرفی جاهای دیدنی جوانرود

شهرستان جوانرود در فاصله ۹۰ کیلومتری از شهر کرمانشاه یکی از پر بازدیدترین شهرهای
استان کرمانشاه است که مخصوصا در ایام نوروز و تعطیلات تابستانی پذیرای گرشگران داخلی
و خارجی بسیاری است. از جمله جاهای دیدنی جوانرود می توان به پارک شاهد در ورودی
شهر اشاره کرد. جاذبه بعدی بازارچه مرزی جوانرود است که شامل چهار بازار می باشد.
این بازارچه از تنوع اجناس بسیار بالایی برخوردار است. حتی اجناس دست دوم
هم در آن یافت می شود.

تفرجگاه زیبا

غار قوری قلعه از جاهای دیدنی جوانرود

بزرگ ترین غار آبی خاورمیانه با پیشینه ۶۵ میلیون ساله است که درحدود ۱۵ کیلومتری
شهر جوانرود، در دامنه کوه شاهو و مشرف بر جاده روانسر – پاوه و در همسایگی
روستایی به همین نام واقع شده است.

دانستنیهایی از جاذبه های گردشگری شهرستان جوانرود

سفید برگ از جاهای دیدنی جوانرود

منطقه نمونه گردشگری سفید برگ، یکی از ۵۰ منطقه نمونه گردشگری استان کرمانشاه است
که دارای ویژگی های منحصر به فردی جهت گذران تعطیلات کوتاه مدت و یک روزه می باشد.
سفید برگ روستایی در حدودا ۲۰ کیلومتری شمال غربی جوانرود است که دارای استخرهای
پرورش ماهی و رودخانه های پر آب ، طبیعت بکر و به طور خاص ماهی کباب خوشمزه و
پرطرفدار سفید برگ همواره گردشگران زیادی را به خود جذب می کند و زبانزد اکثر بازدید
کنندگان این منطقه بوده و هست.

مکان های تفریحی جوانرود

از جاهای دیدنی جوانرود زیباپارک هلانیه و پارک کوهستانی ماپریس

از جاهای دیدنی جوانرود در شمال شهر جوانرود واقع شده اند، زیبا پارک هلانیه و در امتداد آن پارک کوهستانی ماپریس
با چشم اندازی کم نظیر از یک طرف مشرف بر شهر جوانرود و از طرف دیگر نمای زیبای
ارتفاعات شاهو و دامنه های آن مکانی برای گذران اوقات فراغت شهروندان و مسافران می باشد.

شهرستان جوانرود

باغستان بیله ای و جاده چشمه میران

در مسیر پارک هلانیه و در فاصله نزدیک به روستای چشمه میران واقع شده و در فاصله ای
حدود ۱۰ کیلومتری شهر جوانرود واقع است که دارای مناظر طبیعی زیبا و بواسطه نزدیکی
به کوه شاهو از چشم انداز های متنوع برخوردار است.

بازار جوانرود

تفرجگاه شبانکاره و غار آبی کاوات

از جاهای دیدنی جوانرود منطقه گردشگری شبانکاره در دامنه ی ارتفاعات زیبای شاهو از لحاظ آب و هوایی از آب و هوای
بسیاردلچسب برخوردار بوده و جنگل های پوشیده از بلوط چشم انداز خوبی را در این منطقه
به نمایش می گذارد، وجود باغستان های فراوان، جاده ی تفریحی شاهو، غار کاوات و چشمه
های آن (که منبع تامین آب شهرستان هم می باشند) و تعداد بی شمار غذا خوری های
سنتی دلنواز بین راهی موجب شده که تفرجگاه بسیاری از گردشگران از سراسر کشور باشد.

کرمانشاه

بازارچه مرزی جوانرود

از جاهای دیدنی جوانرود امنیت بالای جوانرود به علت فرهنگ زیاد مردم آن، این شهر را مرکزی واقعا عالی برای خرید کردن
تبدیل کرده است از طرفی دیگر بازارچه مرزی این شهر که تمامی اجناس با کیفیت را دارا ست.
این بازارچه مرزی شامل چهار بازار در خیابان های کردستان، ابن سینا، سیل بند شمالی و
روبروی بیمارستان حضرت رسول(ص) شهرستان است که از تنوع زیادی از نظر نوع کالاهای
موجود در بازارچه برخوردار بوده و ازکالاهای اصلی آن می توان به لوازم صوتی و تصویری،
پارچه، کریستال و شیشه، لوازم آرایشی و بهداشتی، مواد خوراکی، لوازم خانگی و … نام برد.

جوانرود

کچل آباد و شیخ الکرم

در فاصله ۵ کیلومتری شهرستان جوانرود واقع است و مسیر جاده ای و تپه های آن در فصل بهار
پذیرای بسیاری از مردم بومی و مسافران و گردشگران است که در مسیر منطقه تفریحی
سفید برگ قرار دارد.

باغستان بیلایی

از جاهای دیدنی جوانرود در مسیر پارک هلانیه ودر فاصله نزدیک به روستای چشمه میران واقع شده و در فاصله ای حدود ۱۰
کیلومتری شهر جوانرود واقع است که دارای مناظر طبیعی بکر و و زیبا و بواسطه نزدیکی به کوه
شاهو از مناظری زیبا و هوایی بسیار مطبوع و تپه هایی سبز برخوردار است.

منابع- ویکی پدیا وسایت نیک صالحی

کنگاور

معرفی شهر کنگاور

کنگاور (کردی:که‌نگاوه‌ر) نام شهری در استان کرمانشاه است که در شرقی‌ترین قسمت این استان قرار گرفته و مرکز بخش مرکزی شهرستان کنگاور است. معبد آناهیتا دومین بنای سنگی پس از تخت جمشید در ایران می‌باشد که در شهر کنگاور قرار دارد.

پیشینه

• حکومت این شهر در زمان قاجار به ساری‌اصلان سپرده شد. عمارت ساری‌اصلان در مرکز شهر کنگاور همچنان پا بر جا است.

مردم

زبان

مردم کنگاور به زبان کردی با گویش لکی صحبت می‌کنند.

فرهنگ

مطبوعات

نخستین و تنها نشریه کنگاور، ماهنامه آناهیتا است که از دی ماه ۱۳۸۰ به صاحب امتیازی و مدیر مسئولی محمود صفری در این شهر منتشر می‌شود. ماهنامه آناهیتا در حال حاضر تنها نشریه در استان کرمانشاه است که در خارج از شهر کرمانشاه، مرکز استان چاپ می‌شود.

آثار تاریخی

• معبد آناهیتا (کنگاور)
• گودین‌تپه
• حمام قدیمی توکل
• حمام بزرگ
• قلعه ساری اصلان
• مسجد امام زاده
• مسجد جامع کنگاور
• شاه زاده محمد ابراهیم
• امام زاده سید جمال الدین در فش
• پل آجری کوچه
• تپه جودا (جهودا)
• تپه برج
• معدن اله دانه
• معدن چهل مران
• معدن باغ ملی

جغرافیای طبیعی

• رودخانه سراب کنگاور
• چشمه عبدل
• چشمه هندی آباد
• چشمه صیفور

کنگاور یکی از زیباترین شهرستان‌های استان کرمانشاه است و به دلیل داشتن بناها و جاذبه‌های تاریخی فراوان جاهای دیدنی زیادی دارد و همچنین آب‌وهوای خوب و طبیعت این شهرستان گردشگران زیادی را به خود جذب کرده است. شهرستان کنگاور در شرق استان کرمانشاه قرار دارد و دارای پنج دهستان است. کنگاور به دلیل داشتن منابع آبی فراوان دشت‌های حاصلخیز و چشمه‌ها برای کشاورزی بسیار مناسب است. نام این شهرستان به معنی آتشگاه است و قدمت آن به دوره ساسانیان برمی‌گردد به همین سبب یکی از شهرهای قدیمی ایران به شمار می‌آید. با مجله گردشگری دوباره سفر همراه باشید تا جاهای دیدنی کنگاور را با هم بشناسیم.

زبان و دین مردم کنگاور

مردم شهر کنگاور بیشتر به زبان کردی، فارسی لری و ترکی صحبت می‌کنند و مذهب آنها شیعه و سنی است، همچنین تعداد انگشت شماری پیروان اهل حق، مسیحی و یهودی در گذشته در شهر کنگاور زندگی میکردند که به کار طبابت و تجارت مشغول بوده اند.

اقتصاد کنگاور

اقتصاد شهر کنگاور نیز بر پایه کارخانه‌های تولید ابزارهای کشاورزی، سنگ‌بری و صنایع‌دستی است. و شغل مردم در این شهر و دهستان های اطراف کنگاور بیشتر در کشاورزی، دامداری، صنایع دستی از جمله: ساخت ساز های تار، سه تار و تنبور، منبت کاری و قالی بافی خلاصه می شود.

چرا کنگاور را برای گردشگری انتخاب کنیم؟

شهرستان کنگاور یک انتخاب مناسب برای آن دسته از گردشگرانی است که به بناهای باستانی و تاریخی علاقه خاصی دارند البته این موضوع هم نباید نادیده گرفت که کنگاور علاوه بر بناهای قدیمی و تاریخی طبیعت بکر و روستاهای بسیار سرسبز و خوش آب هوایی دارد. در نتیجه اگر شما هم قصد دارید در تاریخ سفر کنید کنگاور می‌تواند بهترین گزینه برای شما باشد.

معرفی جاهای دیدنی کنگاور

در ادامة این مقاله قصد داریم تا به معرفی جاهای دیدنی کنگاور بپردازیم پس اگر شما هم قصد سفر کردن به این شهرستان زیبا را دارید در ادامه این مطلب با ما همراه شوید.

1. گودین تپه

گودین تپه یک قلعه به‌جامانده از دوران مادها بوده و طی کاوش‌های باستان‌شناسان در سال 1961 یافت شد. گودین یکی از قدیمی‌ترین روستاهای کنگاور است در یک‌کیلومتری روستای گودین تپه های باستانی با قدمتی بیش از هفت هزار سال وجود دارد. در اطراف گودین تپه برج‌های بلندی قرار دارد که به گفته باستان‌شناسان برای دیدبانی، تیراندازی و دفاع از قلعه در آن زمان ساخته شده‌اند.

2.معبد آناهیتا

به‌طورقطع یکی از معروف‌ترین جاهای دیدنی کنگاور معبد آناهیتا بوده و ساخته شده بر روی صخره‌ای بلند به سمت دشت کنگاور است. بین مردمان آن دوران آناهیتا فرشته فراوانی و زیبایی بود و مقام بالایی داشت. معبد آناهیتا یکی از بزرگ‌ترین بناهای سنگی در ایران شناخته می‌شود و طبق بررسی باستان‌شناسان مربوط به دوران اشکانیان بوده است. معبد آناهیتا هرساله گردشگران زیادی را به خود جذب می‌کند و همانطور که در ابتدا گفته شد یکی از مهم‌ترین بناهای تاریخی در کشور ما به شمار می‌آید.

3.پل کوچه

پل کوچه در زمان صفوی در مسیر کنگاور به تویسرکان ساخته شد. مصالح به کار گرفته شده برای ساخت این پل شامل آجر، سنگ، گچ و قلوه‌سنگ می‌شود و بر روی رودخانه خرم رود قرار گرفته است. این بنا در تاریخ 10 دی سال 1381 به‌عنوان یکی از آثار ملی کشور ایران به ثبت رسیده است.

4.حمام توکل

یکی دیگر از جاهای دیدنی کنگاور که مربوط به دوران صفوی می‌شود حمام توکل است. این حمام به نام حمام کهنه نیز شناخته می‌شود. شهرستان کنگاور حمام‌های قدیمی و تاریخی زیادی دارد؛ اما حمام توکل یا همان حمام کهنه قدیمی‌ترین و تاریخی‌ترین آنها محسوب می‌شود. این حمام در قسمت غربی شهر کنگاور و درست روبه روی دیوار معبد آناهیتا قرار گرفته است.

5.حمام بزرگ

حمام بزرگ از دیگر حمام‌های تاریخی در شهر کنگاور است که به ساخت آن به دوران قاجار برمی‌گردد این حمام بین محله قدیمی گرگون و محله سرجوب، در خیابان شهید مطهری قرار دارد.

6.سراب فش

یکی از جاذبه‌های طبیعی و جاهای دیدنی کنگاور سراب فش است که در 17 کیلومتری کنگاور در روستای فش قرار دارد. سراب فش در سال 1381 به‌عنوان یکی از آثار گردشگری ملی به ثبت رسید همچنین این سراب به دلیل تغذیه‌شدن از چشمه‌های کوه‌های زاگرس نقش به سزایی در کشاورزی کنگاور و روستای فش دارد.

7.سراب ماران

تاریخچه سراب ماران به‌پیش از تاریخ ایران باستان برمی‌گردد. سراب ماران در 10 کیلومتری جنوب غربی کنگاور و ارتفاع آن از سطح دریا به 1532 می‌رسد. روستای سراب ماران در اطراف تپه‌های باستانی قرار گرفته و آثار باستانی و تاریخی بسیاری در دل روستای سراب ماران در کنگاور پیدا شده است. گفته می‌شود یکی از دلایلی که این سراب را سراب ماران نامیده‌اند وجود مارهای بسیاری در اطراف آن بوده است.

8. امامزاده ابراهیم

آرامگاه امامزاده ابراهیم در شمال غربی معبد آناهیتا قرار دارد. بنای اصلی این امامزاده در زلزله سال 1336 تخریب شد، اما بعدها بنایی بزرگ‌تر با همان ظاهر قدیمی ساخته شد. بنای آرامگاه امامزاده ابراهیم شامل صحن، گنبد دوپوسته و دو مناره آجری است و تنها قسمت به‌جامانده از بنای قدیمی این آرامگاه سردر ورودی آن است.

9. چشمه صیفور

یکی از جاذبه‌های طبیعی و زیبای کنگاور چشمه صیفور است، چشمه صیفور در شمال شرق کنگاور قرار دارد و به دلیل زیبایی طبیعت اطراف و جیران آب زیاد محل مناسبی برای مردم، گردشگران و مسافران است.

10. چشمه عبدل

چشمه عبدل یکی از چشمه‌های قدیمی شهرستان کنگاور بوده و از کوه‌های شمالی کنگاور جریان می‌گیرد و در قلعه امام الله خان اصلانی از آب این چشمه استفاده می‌شود.

تصویر از اکانت اینستاگرام mustseekangavar

بهترین زمان برای سفر به جاهای دیدنی کنگاور

به دلیل وجود شهرستان کنگاور در غرب رشته‌کوه هی زاگرس این شهر از آب هوای کوهستانی برخوردار است، به همین خاطر زمستانی بسیار سرد و تابستان گرمی دارد. با وجود این تفاسیر بهترین زمان برای سفر و گردش به این شهرستان و بازدید از جاهای دیدنی کنگاور، فصل بهار است.

گونه‌های جانوری در کنگاور

کنگاور طبیعت بکر و دشت‌های حاصلخیز و بزرگی دارد به همین دلیل گونه‌های حیوانی زیادی در طبیعت کنگاور زندگی می‌کنند. از گونه‌های جانوری مهم کنگاور می‌توان از پلنگ، سیاه‌گوش، کفتار، شغال، گربه وحشی، کمرکولی، آگامای قفقازی اشاره کرد. چک‌چک پشت‌سفید و دلیچه دو پرنده از گونه‌های جانوری نادر در طبیعت کنگاور هستند.

غذای محلی و معروف شهر کنگاور

علاوه بر جاهای دیدنی کنگاور این شهرستان غذاهای محلی بسیار لذیذ و خوش‌طعمی دارد که حتما پیشنهاد می‌کنیم گردشگران و مسافرانی که به شهرستان کنگاور می‌روند حتما آن‌ها امتحان کنند که این غذاها عبارت‌اند از آش عدسی، آش عباسی، آش ترخینه، خورشت خلال بادام و نان ساجی این غذاها معمولاً با روغن کرمانشاهی طبخ می‌شوند به عطروطعم خاصی به این غذاها اضافه می‌کند.

سوغات کنگاور

باتوجه‌به این که یکی صنایع‌دستی یکی از حرفه‌های اصلی در شهرستان کنگاور است، از این صنایع می‌توان به‌عنوان سوغات نیز استفاده کرد. در کنگاور کارگاه‌های تولید ساز زیادی وجود دارد که در آن‌ها تار، سه‌تار و تنبور با کیفیت بسیار عالی تولید می‌شود که در بین نوازندگان و هنرمندان از اعتبار خاصی برخوردارند. از این سازهای درجه یک می‌توان به‌عنوان هدیه و سوغات استفاده کرد.

منابع- سایت چهارگوشه ایران وویکی پدیا

اسلام ابادعرب

اسلام‌آباد غرب با نام های پیشین شاه آباد غرب و هارون آباد یکی از شهرهای استان کرمانشاه است. به لحاظ جمعیت دومین شهر استان کرمانشاه بعد از شهر کرمانشاه است. این شهر تا قبل از انقلاب ۵۷ شاه آباد (شاباد) نام داشت.از کارخانه‌های این شهر کارخانه کاشی کاژه و کارخانه بزرگ آن کارخانه قند است. در شامگاه ۲۱ آبان ماه ۱۳۹۶ زلزله‌ای به بزرگی ۷/۳ریشتری شهر سرپل ذهاب را لرزاند و خسارات زیادی به این شهر وارد کرد و بیش از ۳۰۰ کشته و زخمی به جای گذاشت. زبان مردم این شهر کردی کلهری است.

نام

شهر اسلام‌آباد در گذشته روستایی به نام ئارون آباد (هارون آباد) بود و یکی از آبادی‌های بخش باوندپور محسوب می‌شد. در سال ۱۳۱۴ نام آن به شاه آباد تغییر یافت و پس از انقلاب ۵۷، اسلام‌آباد نامیده شد. هم‌اکنون نیز بزرگان و ریش سفیدان شهر و منطقه آن را با همان نام ئارون آباد می‌خوانند. اما این شهر با توجه به استقرار حکومت‌های مختلف در این شهر و کلاً منطقه در دوران مختلف تاریخی نام‌های دیگری را نیز تجربه کرده و بر خود داشته که هیچگاه ماندگار نبوده و تنها از طرف حاکمان بر آن گذاشته شده و مورد اقبال مردم نبوده‌است. از جمله این نام‌ها می‌توان به «مَنَلی» یا «ری مَنَلی» در اوایل اسلام، «زیدیه» در دوران خلافت عباسیان، «شاه آباد غرب» (به کردی = شاباد)، در دوران پهلوی و زمان حکومت رضا شاه اشاره کرد. پس از پیروزی انقلاب بهمن ۱۳۵۷ نام شهر توسط آیت‌الله محمد یزدی به اسلام‌آباد غرب تغییر پیدا کرد.

مشخصات جغرافیایی

این شهر از شمال به شهرستان جوانرود، از خاور به شهرستان کرمانشاه، از جنوب به شهرستان سیروان در استان ایلام و از باختر به شهرستان دالاهو و گیلان غرب محدود می‌شود. در درازای جغرافیایی ۴۶ درجه و ۳۱دقیقه و در پهنای جغرافیایی ۳۴درجه و ۶دقیقه و در بلندی ۱۳۳۵ متری از سطح دریا، در ۶۵ کیلومتری جنوب باختری کرمانشاه و در مسیر راه کرمانشاه – خسروی قرار دارد. آب و هوای این شهرستان معتدل مدیترانه‌ای و بارندگی سالانه به‌طور متوسط ۴۷۸ میلی‌متر است. مسیرهای دسترسی به‌این منطقه عبارت است از:

راه اصلی به سوی شمال خاوری تا شهر کرمانشاه به درازای ۶۵ کیلومتر راهی تا مرکز شهرستان ایلام به درازای ۱۳۰ کیلومتر راهی تا پل دختر به درازای ۱۴۸ کیلومتر راهی تا قصر شیرین به درازای ۱۱۲ کیلومتر

به علت قرار داشتن بر سر راه اصلی مرکز ایران، مرز عراق، و مسیر ارتباطی کرمانشاه - قصر شیرین - خسروی (در کنار مرز) از اهمیتی ویژه‌ای برخوردار است.

پیشینه تاریخی

پژوهشهای باستان شناسی نشان داده که دشت اسلام آباد از دوره پارینه سنگی میانی مورد سکونت انسان بوده است. قدیمیترین بقایای سنگواره انسان که در ایران یافت شده مربوط به غار وزمه در شهرستان اسلام آباد است[۱]. این نمونه یک دندان آسیای کوچک مربوط به کودکی حدودا هشت ساله از گونه نئاندرتال است.

آثار سکونت نخستین روستا نشینان زاگرس در چیا جانی کشف شده است که حدود نه هزار سال قدمت دارد. علاوه بر این پژوهشگران دانشگاه ماینس آلمان، موزه تاریخ طبیعی پاریس و موزه ملی ایران موفق به استخراج دی ان ای باستانی از یک تکه استخوان کف پای انسان دوره نوسنگی از غاری در شهرستان اسلام آباد شدند. این استخوان به روش کربن ۱۴ سالیابی شده و حدود ۹ هزار سال قدمت دارد. مطالعات ژنتیک نشان داده که وی مرد بوده و دارای موهای سیاه، چشمان قهوه‌ای و پوستی نسبتاً تیره بوده است. بررسی ایزوتوپی استخوان حاکی از این است که رژیم غذایی فرد مذکور بیشتر متکی بر غلات بوده است. نتایج این کشفیات مهم در ژورنال ساینس در تیر ماه ۱۳۶۵ منتشر شد. قدمت لایه‌های مکشوفه «تپه چقاگاوانه» در مرکز این شهر به گفته باستان شناسان و طبق اعلام میراث فرهنگی حداقل هشت هزار سال پیش بر می‌گردد. از مهم‌ترین آثاری که از این تپه بدست آمده لوحه‌های گلی این تپه باستانی است. الواح گلی طی کاوشهای محمود کردوانی در تپه باستانی چغاگاوانه در سال ۱۳۴۹ خورشیدی کشف و به موزه ملی ایران منتقل شد. طبق اظهار باستان‌شناسان این مجموعه شامل ۵۶ لوح گلی نسبتاً سالم و ۲۸ قطعه شکسته‌است که به (خط میخی) نوشته شده و مربوط به دوره بابل قدیم (حدود ۳۸۰۰سال پیش) است. موضوع بیشتر این نامه‌ها مرتبط با کشاورزی و دامداری از جمله ارسال یا دریافت محموله‌هایی چون جو، روغن و پارچه محاسبه کار انجام شده توسط کارگزاران و حیوانات بارکش است. همچنین در این گل نبشته‌ها نام اشخاص زیادی دیده می‌شود که بسیاری از آنان زنانی هستند که در کارگاه‌های پارچه بافی مشغول فعالیت بوده‌اند. علاوه بر گل نوشته‌ها، به همراه این بایگانی یک مهر استوانه‌ای با نقش یک نیایشگر در مقابل رب‌النوعی دیده می‌شود که بر تخت نشسته و عصای سلطنتی به شکل دو رعد در دست گرفته‌است. متن میخی روی این مهر اطلاعات مهمی را در زمینه نقوش آن در اختیار باستان شناسان قرار می‌دهد که از جمله آن‌ها می‌توان به شمی توم، دختر نوری ری، خدمتگزار خدای رعد اشاره کرد. تپه باستانی چغاگاوانه حاوی بقایای سکونت انسان از حدود هشت هزار سال پیش تاکنون است.

اسناد بسیاری قدمت اسلام‌آباد غرب را ثابت می‌کنند؛ که یکی از این ادله نام ئاروینیاوا می‌باشد که به اشتباه «هارون آباد» خوانده می‌شود. این نام زمانی بر این شهر نهاده شده که سرداری به نام «سولوسونو» در این شهر زندانی بوده و پس از رهایی از زندان دست به عمران این شهر زده و نام او به افتخار خدماتش بر این شهر می‌ماند، لقب این سردار «ئاروینیا» بوده. همچنین در کتاب تاریخ ماد اشاره شده که در کتیبه‌های آشوری، از شهری یاد می‌شود به همین نام «ئاروینایاوا» که محل آن را جنوب شهر تاریخی الی پی (حوالی کرماشان کنونی در شرق کردستان) است.

در دوران پس از اسلام می‌توان به ورود کریم خان به اسلام‌آباد و پیشواز علی خان ایوانی خان وقت کلهر و ازدواج دخترش شاه پسند (قدم خیر) با کریم خان اشاره کرد، این مکان هنوز با نام چشمه شاه‌پسند (کیه‌نی شاپسن) در نزدیکی اسلام‌آباد قرار دارد.

پیترو دلاواله در سفرنامه اش این‌گونه از اسلام‌آباد یاد می‌کند: «روز شنبه چهاردهم، بعد از اینکه سراشیبی تندی را پیمودیم؛ بر روی چمن‌زار وسیعی که از تپه‌های متعدد و زیبا احاطه شده و یکی از زیباترین مناظری بود که در عمرم دیده بودم، چادر زدیم. نزدیکترین ده که بر روی تپهٔ کوتاهی بنا شده و آبشاری از وسط آن می‌گذشت، هارون‌آوا نامیده می‌شد، که بعضیها به غلط، به آن هارون‌آباد می‌گفتند.»

دوران جنگ ایران و عراق

این شهر بیش از ۳۰۰ بار در طول جنگ ایران و عراق مورد حمله موشکی و بمباران هوایی هواپیماهای رژیم عراق قرار گرفت؛ و حدود بیش از ۱۲۰۰ نفر از مردم این شهر در ایام جنگ کشته شده‌اند.

با آغاز جنگ ایران و عراق، اسلام‌آباد به لحاظ موقعیت جغرافیایی و سوق‌الجیشی خود، از اهمیت بالایی در تدارکات نیروهای نظامی ایران در جبهه‌های جنگ در محورهای جنگی استان کرمانشاه تبدیل شد. همه مهمات و نیروی انسانی نظامی که به سرپل ذهاب، قصر شیرین، گیلان غرب و … ارسال می‌شد، از این شهر می‌گذشت. به دلیل نزدیکی این شهر به جبهه‌ها، این شهر در واقع به محل انباشت نیرو و مهمات تبدیل گشت. نیروهای عراقی با توجه به نقش این شهر در تدارک نیروهای ایرانی، از همان روزهای آغاز جنگ به بمباران مناطق نظامی، صنعتی و مسکونی این شهر با هواپیما و موشکهای زمین به زمین اسکاد روسی پرداختند. این شهر بر اثر بمبارانها تلفات جانی و مالی بسیار داده‌است. در روزهای پایانی جنگ، که نیروهای سازمان مجاهدین خلق با پشتیبانی نیروهای عراقی، در عملیات موسوم به فروغ جاویدان در استان کرمانشاه پیشروی کردند، در دشت حسن‌آباد که از توابع اسلام‌آباد غرب است، با نیروهای ایرانی برخورد کردند و شکست خورند. ترکیب جمعیتی اسلام‌آباد غرب بر اثر جنگ تغییراتی کرد و آوارگان شهرهای مرزی استان کرمانشاه بدین شهر پناه آورند و نیز بسیاری از مردم بومی شهر از ترس بمباران‌های هوایی به شهرهای مرکزی ایران گریختند و پس از جنگ نیز دیگر هرگز به وطن خود بازنگشتند.

مردم

مردم شهر به زبان کردی گویش کلهری تکلم می‌کنند. در ترکیب جمعیتی شهر از ایل‌های دیگری چون: گوران، سنجابی، و … نیز زندگی می‌کنند که کمتر از ده درصد جمعیت شهر را شامل می‌شوند.

جمعیت

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت آن ۹۰٬۵۵۹ نفر (۲۶٬۵۰۳ خانوار) بوده‌است.

دین و آیین

اکثر مردمان شهر مسلمان و بر آئین شیعه‌اند. اما گروهی نیز پیروی دین یارسان اهل حق هستند که عموماً از ایل‌های گوران، قلخانی و سنجابی می‌باشند. همچنین اقلیتی نیز پیروی دین‌های یهودی و مسیحی هستند.

زبان

زبان مردم اسلام‌آباد غرب کردی کلهری است.

فرهنگ

سالن‌های سینما

اسلام‌آباد غرب دارای یک سینما به نام سینما احسان با ظرفیت ۶۶۰ صندلی بود که سال‌ها از تعطیلی آن می‌گذرد و هم‌اکنون با تغییر کاربری به عنوان تالار عروسی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

صنایع دستی

موج بافی (رختخواب پیچ)، قالی بافی، چیخ بافی، نمد مالی، موزائیک کاری، معرق کاری، منبت، گیوه بافی، طراحی فرش

پوشش مردم

یکی از قدیمی‌ترین پوشش‌های زنان این منطقه به ویژه در نقاط روستایی و عشایری سربند یا سَروَن (با نام محلی گُل وَنی) است که غالباً مورد استفاده قرار می‌گیرد. البته هم‌اکنون این پوشش بیشتر در مراسم مختلف به کار گرفته می‌شود و از رواج زیادی در میان زنان ایل کلهر، سنجابی، گوران و… برخوردار است.

اقتصاد

منطقه ویژه اقتصادی اسلام‌آباد غرب

در تاریخ ۱۳۸۵/۹/۳۰ ایجاد منطقه ویژه اقتصادی اسلام‌آباد غرب مصوب، و در تاریخ ۱۳۸۹/۷/۴ به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید و در ۱۳۸۹/۸/۱۱ قانون ایجاد منطقه ویژه اقتصادی مذکور از سوی رئیس‌جمهور وقت ابلاغ گردید؛ که در ابتدا سازمان همیاری شهرداری‌های استان کرمانشاه به عنوان مجری منطقه ویژه معرفی و از تاریخ ۱۳۹۰/۵/۱۲ وظیفه سازمان مسئولی به منطقه ویژه زاگرس تفویض گردید

کارخانه قند

کارخانه قند اسلام‌آباد غرب در سال ۱۳۱۴ احداث شدکه در جریان جنگ ایران و عراق قسمتی از کارخانه تخریب شد. هم‌اکنون با ظرفیت ۱۵۰۰ تن چغندر در روز، به تولید شکر، تصفیه شکرخام و تبدیل آن به قندکله و شکر سفید می‌پردازد. در سالهای متوالی این کارخانه به عنوان واحد نمونه کیفی انتخاب گردید. قند اسلام‌آباد مرغوبترین قند ایران می‌باشد به‌طوری‌که فقط کشاورزان چغندر کار ازآن بهره می‌برند

کارخانه کاشی کاژه

بزرگترین شرکت تولیدکننده کاشی، سرامیک و گرانیت در بخش خصوصی کشور و دومین تولیدکننده در بین کارخانجات دولتی و خصوصی و بخش عمومی می‌باشد.

منابع تأمین انرژی

نیروگاه سیکل ترکیبی اسلام‌آباد غرب و نیروگاه سیکل ترکیبی دالاهو از منابع تأمین انرژی در این منطقه هستند.

کشاورزی و دامداری

آب کشاورزی شهرستان از رودها و چاه‌ها فراهم می‌شود و گوناگونی محصولاتی چون گندم، جو، بنشن، گیاهان علوفه‌ای، تره بار، سیب، گلابی، به، انار، انجیر، انگور، زردآلو، و بادام نشان از رونق کشاورزی در منطقه دارد. کشاورزی در شهرستان اسلام‌آباد غرب سنتی و نوع کشتی آبی و دیمی است. باغ‌داری نیز رواج زیادی داشته و محصولات آن از جمله صادرات این شهرستان محسوب می‌شود. دام‌داری با شیوه سنتی در این شهرستان رواج دارد و شامل پرورش بیش ازنیم میلیون راس دام و فراورده‌های آن به مقدار قابل ملاحظه‌ای صادر می‌شود. پرورش طیور به دو روش صنعتی به میزان ۷۰ درصد و سنتی به میزان ۳۰درصد صورت می‌گیرد که بیشتر به مصارف داخلی می‌رسد. صادرات شاباد شامل محصولاتی چون گندم، جو، بنشن، تره بار، گردو، بادام و فراورده‌های دامی و قالی می‌شود.

جاذبه‌های گردشگری

• سراب شرف آباد
• تپه چغاگاونه

تپه چغا گاوانه مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در اسلام‌آباد غرب، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۹ تیر ۱۳۴۸ با شمارهٔ ثبت ۸۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.[۱]

• سد شیان
• سراب هرسم
• امامزاده علی‌اکبر
• منطقه جنگلی گلال سیاه

منطقه‌ای در جنوب غرب شهرستان اسلام‌آباد غرب که شامل تپه‌های فراوان و مملو از درختان بلوط است که در فصل بهار به عنوان یک تفرجگاه کاملاً طبیعی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

• امامزاده قاضی الکیا
• امامزاده حسن
• میان تنگ منصوری «ناوتنگ منصوری»
• آتشکده شیان

بر اساس تحقیقات باستان‌شناسی در محل شیان کرمانشاه که به خاطر احداث سدی در منطقه انجام شد آثاری از هزاره دوم پ م تا دوران اسلامی کشف شد. در این محل آتشکده عظیمی مربوط به دوران اشکانی ساسانی نیز کشف شد که اولین آتشکده مکشوفه در ناحیه کرمانشاه است. اضلاع آتشکده ۱۹٫۵متر در ۱۴٫۵ متر است و از این لحاظ یکی از بزرگترین آتشکده‌های ساسانی به‌شمار می‌رود.

• آتشکده میل میلگه:

آتشکده میل میلگه یکی از آتشکده‌های اواخر دوره ساسانی است که در ۳۲ کیلومتری جنوب شرقی شهرستان اسلام‌آباد غرب در منطقه‌ای به نام منطقه میلگه و در حاشیه روستایی به نام میلگه باباخان قرار دارد. این اثر ارزشمند تاریخی یکی از آتشکده‌های دوره ساسانی است که همانند سایر آتشکده‌های آن دوره از مصالح لاشه سنگ و ملات گچ ساخته شده‌است. این بنای تاریخی که هسته اصلی و باقی‌مانده بنای بزرگتری است متشکل از چهار جرز سنگی است که در بخش داخلی آن نیز سکویی جهت قراردادن آتشدان و تعدادی پایه گچی و سنگی قرار دارد که در نوع خود بی‌نظیر و منحصر به فرد است

اسلام‌آباد غرب، دیگر شهر تاریخی استان کرمانشاه، ملقب به پایتخت جنگل‌های بلوط ایران، میزبان جاذبه‌های طبیعی و تاریخی ارزشمند است.

تپه چغاگاوانه

یکی از کهن ترین جاذبه های گردشگری در شهرستان اسلام آباد غرب، محوطه ای است تاریخی که به «تپه چغاگاوانه» شهرت یافته است. این اثر تاریخی که احتمالا شهری باستانی بوده است، درست در مرکز شهر، در شمال رودخانه ی «برف آباد» و در میان خانه های مسکونی قرار گرفته است. به نظر می رسد دو طبقه ی کشف شده در این تپه از نظر زمانی بین ۱۰۰ تا ۱۵۰ سال با یکدیگر متفاوت است.

قدمت برخی از آثار کشف شده در تپه ی چغاگاوانه، متعلق به هزاره ی دوم قبل از میلاد است .

در این تپه آثار تاریخی بدست آمده است که با آثار کشف شده از شوش، شباهت های بسیاری دارد که می توان به تعدادی لوح گلی منقوش به خط میخی بابلی، مجسمه ی حیوانی شبیه به گرگ، مجسمه ی سفالی، پیکان مفرغی، آویز طلا، مهر استوانه ای با متنی به خط میخی بابلی که متعلق به هزاره ی دوم پیش از میلاد است، اشاره کرد. در مهر استوانه ای، چهره ی زنی با لباسی چین دار و بلند حک شده است که کلاهی مدور بر سر داشته و در مقابل یکی از خدایان ایستاده است. روی مهر چنین نوشته شده است: «سامی توم دختر تالری خدمتگزار خدای اداد»

آتشکده میل میله گه

در حدود ۱۰۰ متری از شرق روستای «سیاه سیاه میله گه بابا خان» شهرستان اسلام آباد غرب، یکی دیگر از بناهای ارزشمند و جاذبه های تاریخی استان کرمانشاه قرار گرفته است که به «آتشکده ی میل میله گه» شناخته می شود. بنایی چهارطاقی که امروزه بخشی از بنای اصلی آن برجای مانده و از چهار جرز سنگ در ابعادی متفاوت تشکیل شده است. درون آتشکده که یکی از بناهای دوران حکومت ساسانیان است، با مصالحی همچون لاشه ی سنگ و ملات گچ ساخته شده و داخل آن نیز سکویی برای نگهداری و قرارگرفتن آتشدان و تعدادی پایه ی گچی و سنگی مشاهده می شود. این بنای ایران کهن را می توان روی پشته ای متشکل از سنگ های ماسه ای مشاهده کرد که به زمین های کشاورزی پیرامون خود اشراف کامل دارد.

روستای ناو تنگ منصوری

در بخش حمیل شهرستان اسلام آباد غرب، روستایی با چشم اندازی فوق العاده، طبیعتی بی نظیر و جاذبه های بکر و دیدین است که آن را به یکی از محبوب ترین تفرجگاه های استان کرمانشاه تبدیل کرده است. بقعه ی امامزاده جهان، چشمه هایی خروشان، مناطق سرسبز و مطبوع، حمامیکهن در کنار مسیر دسترسی بسیار زیبا و خارق العاده از ویژگی های بارز این منطقه است که بازدید از آن بسیار خاطره ساز خواهد بود.

آتشکده شیان

یکی از مناطق دیدنی و جاذبه های گردشگری در ۳ کیلومتری روستای «قلعه شیان»، بخش حمیل شهرستان اسلام آباد غرب است که پس از ساخت سد در منطقه ی شیان، آثاری متعلق به هزاره ی دوم پیش از میلاد تا دوران اسلامی کشف شد. آتشکده ی شیان نخستین و بزرگ ترین آتشکده ی ساسانی است که در کرمانشاه کشف شده است. در این مکشوفات می توان بنایی کهن و متعلق به دوران حکومت اشکانیان و ساسانیان را مشاهده کرد که به «آتشکده ی شیان» شناخته می شود. جالب است بدانید که این سازه ی تاریخی، نخستین آتشکده ای است که در استان کرمانشاه کشف شده و لقب بزرگ ترین آتشکده های ساسانی را به خود اختصاص داده است. گچبری های نفیس از دوران ساسانیان و تعدادی آتشدان از تزئینات و آثار موجود در آتشکده است.

سد شیان

سراب 2400 ساله شیان امکان ایجاد سد شیان را به عنوان یکی از سدهای مخزنی کرمانشاه و به منظور تأمین آب آشامیدنی و کشاورزی، استفاده بهینه و افزایش راندمان توزیع و انتقال، سیستم آبیاری مدرن و ایجاد امکانات تفریحی و سیاحتی در منطقه اسلام آباد غرب فراهم نمود و با بهره برداری از این سد به دلیل سودآوری پرورش ماهیان گرمابی و از همه مهمتر ایجاد اشتغال ، مسئولان به این نتیجه رسیدند که با استفاده از آب سد زمینه پرورش ماهیان گرمابی را نیز در این مکان فراهم کنند. همچنین میراث فرهنگی و گردشگری اسلام آبادغرب در سال های گذشته با ساخت و نصب تعدای آلاچیق مکان مناسبی را برای گردشگران تهیه نموده اند.

منطقه حفاظت شده نواکوه (قلاجه)

منطقه حفاظت شده قلاجه بین استان های ایلام و کرمانشاه واقع است. دارای اقلیم نیمه خشک و معتدل است، وجود جنگلهای وسیع و با ارزش بلوط ایرانی از ویژگیهای بارز منطقه محسوب می شود.

گلال سیاه

ارتفاعات جنوبی شهر اسلام آبادغرب موسوم به (گلال سیاه) که پوشیده از جنگلهای باارزش بلوط و کوهستانهای زیبایی است، زمینه فعالیتهای گردشگری را در منطقه فراهم آورده است اما این طبیعت زیبا از گردنه قلاجه اسلام آبادغرب تا بخش گواور از توابع شهرستان گیلانغرب، که هرساله در فصل های بهار،تابستان و پاییز پذیرای گردشگران بومی و غیربومی زیادی می باشد واقعا" مغفول مانده است و علاوه بر بی توجهی مسئولین ذیربط ، مورد مورد بی مهری گردشگران نیز قرار گرفته است.

آبشار زیبای تنگ صندوقه

تنگ صندوقه واقع درروستای شیخه از توابع شهرستان اسلام آبادغرب است که علاوه بر طبیعت بکر و دیدنی یک آبشار زیبا هم در این منطقه چشم نواز گردشگران محلی می باشد.

جضرت سلطان اسحاق

سلطان اسحاق

آرامگاه سلطان اسحاق

سلطان اسحاق، بنیانگذار مسلک اهل حق که نامش به صورت‌های سلطان سحاک، صحاک و سهاک نیز ثبت شده است. او در روستای برزنجه در حلبچه عراق به دنیا آمد. پس از مدتی تحصیل در نظامیه بغداد و دمشق به زادگاهش برگشت و به تبلیغ صوفیگری پرداخت. با وجود مخالفتهای شدید خانواده‌اش، چهار تن به او پیوستند و به تبلیغ آیین او پرداختند.

اهل حق، اعتقادی تام به سلطان اسحاق دارند. به باور آنان، اولین تجلی کامل ذات خدا علی(ع) و دومین، سلطان اسحاق است. آنان گاه اسحاق را دون یا مظهر علی(ع) و گاه با او برابر دانسته‌اند. گویند سلطان اسحاق و چهار تن، برای نجات جان خویش سه روز را در غاری به سر بردند و پس از آن اهل حق این سه روز را روزه (روزه غار) می‌گیرند. آنان، پس از آزادی از غار به اورامان کردستان رفتند. در آنجا بود که سلطان اسحاق پِردیوَر را بنا و ادعای مظهریت حق کرد. هفت خاندان، از خاندان‌های اهل حق در زمان سلطان اسحاق و به امر او پدید آمده‌اند.[۱]

او در روستای شیخان از دنیا رفت و در همانجا دفن شد. برخی، بی‌صدا بودن رودخانه خروشان سیروان هنگام گذر از کنار آرامگاه او را از کراماتش می‌دانند.

تاریخ‌ ولادت‌ سلطان‌ اسحاق‌ در اقوال‌ مختلف‌ متفاوت‌ است‌: جیحون‌آبادی سال‌ ۶۱۲ق‌[۲]، نیک‌نژاد، ۶۵۰ق‌[۳] و صفی‌زاده‌، ۶۷۵ق‌[۴] را سال ولادت او می‌دانند. اما محل‌ تولد او به‌ اتفاق‌ آراء روستای برزنجه‌ است‌ که‌ در حلبچه‌ (استان‌ سلیمانیه عراق‌) قرار دارد[۵]

کودکی تا تبلیغ

به روایتی، سلطان‌ اسحاق‌ در کودکی‌ به‌ فراگرفتن‌ دانش‌ مشغول‌ شد و در جوانی‌ در نظامیه بغداد به‌ تحصیل‌ ادامه‌ داد. سپس‌ به‌ دمشق رفت‌ و در تکمیل‌ تحصیلات‌ کوشید. آنگاه‌ _در حالی‌ که‌ قدم‌ در راه‌ تصوف‌ نهاده‌ بود_ به‌ برزنجه‌ بازگشت‌ و در مسجدی به‌ ارشاد مردم‌ پرداخت‌،[۶] خاندان‌ سلطان‌ اسحاق‌ با او موافقت‌ نداشتند و رفتار و سخنان‌ وی از کودکی‌ خلاف‌ رأی و خواسته شیخ‌ عیسی‌، پدرش‌، بود. سرانجام‌ ۴ تن‌ (که‌ به‌ زعم‌ اهل‌ حق‌ از ازل‌ همراه‌ او بودند) به‌ وی گرویدند و با استقامت‌ در راه‌ او، به‌ استقرار و پیشرفت‌ این‌ آیین‌ یاری کردند. پس‌ از مرگ‌ پدر، برادران‌ به‌ تحریک‌ علمای دینی‌ به‌ مخالفت‌ با سلطان‌ برخاستند و چون‌ دشمنی‌ آنان‌ با وی شدت‌ گرفت‌ و قصد جان‌ او را کردند، با یاران‌ خود در غاری پناه‌ گرفت‌ و ۳ روز در آنجا پنهان‌ شد؛ تا اینکه‌ مهاجمان‌ محل‌ را ترک‌ کردند و سلطان‌ و همراهان‌ به‌ سلامت‌ بیرون‌ آمدند[۷] وی ناگزیر به‌ ده‌ شیخان‌ در اورامان‌ کردستان نقل‌ مکان‌ کرد و در آنجا «پِردیوَر» را به‌ مثابه مرکزی روحانی‌ و معنوی برای یاران‌ بنا نهاد و به‌ تقویت‌ و نشر مذهب‌ حقیقت‌ پرداخت‌.

ادعای مظهریت حق

سازمان‌دهی‌ اهل‌ حق‌ و تعیین‌ سلسله‌ مراتب‌ پیروان‌ آن‌ از سلطان‌ اسحاق‌ برجای مانده‌ است‌.[۸] ظاهراً سلطان‌ اسحاق‌ پس‌ از برپایی‌ «پِردیور» به‌ عموم‌ اعلام‌ کرد که‌ حق‌ در جامه بشر ظهور کرده‌ و خود اوست‌؛ هر کس‌ قابلیت‌ پذیرش‌ و دیدار حق‌ را دارد، به‌ زیارتش‌ بشتابد و کسب‌ فیض‌ کند.[۹] برخی‌، سلطان‌ اسحاق‌ را مظهر حضرت‌ علی‌(ع) و ذات‌ حق‌ انگاشته‌اند.[۱۰]

اجزای ذات سلطان اسحاق

سلطان‌ اسحاق‌ ۴ مَلَک‌ یا ۴ یار و مرید مقرب‌، به‌ نام‌های داوود، بنیامین‌ (یا بنیام‌)، موسی‌ و مصطفی‌ داشت‌ که‌ آنان‌ را همان‌ ۴ ملک‌ مقرب‌ اسلام‌ (جبرئیل، میکائیل، اسرافیل، عزرائیل) انگاشته‌اند[۱۱] این‌ ۴ تن‌، با خاتون‌ رمز بار ۵ تن‌ می‌شوند و با بابا یادگار و شاه ابراهیم ۷ تن‌ (هفتن‌) را تشکیل‌ می‌دهند.[۱۲] بنابر «دوره گلیم‌ و کول” این‌ «هفتن‌» جزئی‌ از ذات‌ سلطان‌ اسحاق‌ بودند.[۱۳]

ا

آرامگاه سلطان اسحاق

سلطان اسحاق، بنیانگذار مسلک اهل حق که نامش به صورت‌های سلطان سحاک، صحاک و سهاک نیز ثبت شده است. او در روستای برزنجه در حلبچه عراق به دنیا آمد. پس از مدتی تحصیل در نظامیه بغداد و دمشق به زادگاهش برگشت و به تبلیغ صوفیگری پرداخت. با وجود مخالفتهای شدید خانواده‌اش، چهار تن به او پیوستند و به تبلیغ آیین او پرداختند.

اهل حق، اعتقادی تام به سلطان اسحاق دارند. به باور آنان، اولین تجلی کامل ذات خدا علی(ع) و دومین، سلطان اسحاق است. آنان گاه اسحاق را دون یا مظهر علی(ع) و گاه با او برابر دانسته‌اند. گویند سلطان اسحاق و چهار تن، برای نجات جان خویش سه روز را در غاری به سر بردند و پس از آن اهل حق این سه روز را روزه (روزه غار) می‌گیرند. آنان، پس از آزادی از غار به اورامان کردستان رفتند. در آنجا بود که سلطان اسحاق پِردیوَر را بنا و ادعای مظهریت حق کرد. هفت خاندان، از خاندان‌های اهل حق در زمان سلطان اسحاق و به امر او پدید آمده‌اند.[۱]

او در روستای شیخان از دنیا رفت و در همانجا دفن شد. برخی، بی‌صدا بودن رودخانه خروشان سیروان هنگام گذر از کنار آرامگاه او را از کراماتش می‌دانن

تولد

تاریخ‌ ولادت‌ سلطان‌ اسحاق‌ در اقوال‌ مختلف‌ متفاوت‌ است‌: جیحون‌آبادی سال‌ ۶۱۲ق‌[۲]، نیک‌نژاد، ۶۵۰ق‌[۳] و صفی‌زاده‌، ۶۷۵ق‌[۴] را سال ولادت او می‌دانند. اما محل‌ تولد او به‌ اتفاق‌ آراء روستای برزنجه‌ است‌ که‌ در حلبچه‌ (استان‌ سلیمانیه عراق‌) قرار دارد[۵]

کودکی تا تبلیغ

به روایتی، سلطان‌ اسحاق‌ در کودکی‌ به‌ فراگرفتن‌ دانش‌ مشغول‌ شد و در جوانی‌ در نظامیه بغداد به‌ تحصیل‌ ادامه‌ داد. سپس‌ به‌ دمشق رفت‌ و در تکمیل‌ تحصیلات‌ کوشید. آنگاه‌ _در حالی‌ که‌ قدم‌ در راه‌ تصوف‌ نهاده‌ بود_ به‌ برزنجه‌ بازگشت‌ و در مسجدی به‌ ارشاد مردم‌ پرداخت‌،[۶] خاندان‌ سلطان‌ اسحاق‌ با او موافقت‌ نداشتند و رفتار و سخنان‌ وی از کودکی‌ خلاف‌ رأی و خواسته شیخ‌ عیسی‌، پدرش‌، بود. سرانجام‌ ۴ تن‌ (که‌ به‌ زعم‌ اهل‌ حق‌ از ازل‌ همراه‌ او بودند) به‌ وی گرویدند و با استقامت‌ در راه‌ او، به‌ استقرار و پیشرفت‌ این‌ آیین‌ یاری کردند. پس‌ از مرگ‌ پدر، برادران‌ به‌ تحریک‌ علمای دینی‌ به‌ مخالفت‌ با سلطان‌ برخاستند و چون‌ دشمنی‌ آنان‌ با وی شدت‌ گرفت‌ و قصد جان‌ او را کردند، با یاران‌ خود در غاری پناه‌ گرفت‌ و ۳ روز در آنجا پنهان‌ شد؛ تا اینکه‌ مهاجمان‌ محل‌ را ترک‌ کردند و سلطان‌ و همراهان‌ به‌ سلامت‌ بیرون‌ آمدند[۷] وی ناگزیر به‌ ده‌ شیخان‌ در اورامان‌ کردستان نقل‌ مکان‌ کرد و در آنجا �پِردیوَر� را به‌ مثابه مرکزی روحانی‌ و معنوی برای یاران‌ بنا نهاد و به‌ تقویت‌ و نشر مذهب‌ حقیقت‌ پرداخت‌.

ادعای مظهریت حق

سازمان‌دهی‌ اهل‌ حق‌ و تعیین‌ سلسله‌ مراتب‌ پیروان‌ آن‌ از سلطان‌ اسحاق‌ برجای مانده‌ است‌.[۸] ظاهراً سلطان‌ اسحاق‌ پس‌ از برپایی‌ �پِردیور� به‌ عموم‌ اعلام‌ کرد که‌ حق‌ در جامه بشر ظهور کرده‌ و خود اوست‌؛ هر کس‌ قابلیت‌ پذیرش‌ و دیدار حق‌ را دارد، به‌ زیارتش‌ بشتابد و کسب‌ فیض‌ کند.[۹] برخی‌، سلطان‌ اسحاق‌ را مظهر حضرت‌ علی‌(ع) و ذات‌ حق‌ انگاشته‌اند.[۱۰]

اجزای ذات سلطان اسحاق

سلطان‌ اسحاق‌ ۴ مَلَک‌ یا ۴ یار و مرید مقرب‌، به‌ نام‌های داوود، بنیامین‌ (یا بنیام‌)، موسی‌ و مصطفی‌ داشت‌ که‌ آنان‌ را همان‌ ۴ ملک‌ مقرب‌ اسلام‌ (جبرئیل، میکائیل، اسرافیل، عزرائیل) انگاشته‌اند[۱۱] این‌ ۴ تن‌، با خاتون‌ رمز بار ۵ تن‌ می‌شوند و با بابا یادگار و شاه ابراهیم ۷ تن‌ (هفتن‌) را تشکیل‌ می‌دهند.[۱۲] بنابر �دوره گلیم‌ و کول” این‌ �هفتن‌� جزئی‌ از ذات‌ سلطان‌ اسحاق‌ بودند.[۱۳]

وفات

مرگ‌ او در روستای شیخان، در اواخر قرن‌ ۸ق‌[۱۴] و به‌ گفته صفی‌زاده‌ در ۷۹۸ق‌[۱۵] روی داد و همانجا مدفون‌ شد. جیحون‌آبادی مدت‌ عمر سلطان‌ را ۳۰۰ سال‌ می‌گوید[۱۶] که‌ طبعاً امری غریب‌ به‌ نظر می‌آید.

مهم‌ترین شخصیت در فرقه اهل حق سلطان اسحاق برزنجه‌ای است که در میان سرسپردگان به این فرقه در تاریخ تولد و وفات سلطان اسحاق اختلاف‌نظر وجود دارد. سلطان اسحاق که در خانواده‌ای پیرو مذهب اهل سنت با گرایش به تصوف به دنیا آمده بود بعد از مرگ پدر از کردستان عراق به کردستان ایران مهاجرت نمود و قوانینی را در اهل حق وضع نموده است که تا امروز اهل حق به آن پایبند هستند.

پایگاه جامع فرق، ادیان و مذاهب– بر اساس اعتقاد پیروان آئین اهل حق و تمامی نویسندگان و محققان در این حوزه، "سلطان اسحاق برزنجه‌ای" ملقب به"صاحب کرم" مهم‌ترین شخصیت در پایه‌گذاری، رهبری و توسعه مسلک اهل حق، بوده است. در اندیشه اهل حق، سلطان اسحاق جایگاه ویژه‌ای دارد به‌گونه‌ای که باردارشدن مادر وی و تولدش اعجاز آمیز است. مقام مظهریت یافت و قوانین وی مورد قبول تمامی شاخه‌های اهل حق، است. پدر سلطان اسحاق، "شیخ عیسی برزنجه‌ای" فرزند "بابا علی همدانی" و مادرش "خاتون دایرک " نام دارد. [نامه سرانجام، ص 16]
خانواده سلطان اسحاق و خود او پیرو مذهب اهل سنت و فقه شافعی با گرایش به صوفیان قادریه و نقشبندیه بودند و خود سلطان اسحاق نیز علاوه بر اینکه تمایل به تصوف داشت، تحت تاثیر گروهی از نصیریان که در کردستان عراق حضور داشتند بود.[ نامه سرانجام، ص 16؛ مقدمه‌ای بر دین و روان با تأکید بر اهل حق، ص 192 ] اهل حق در تاریخ تولد و درگذشت سلطان اسحاق بشدت اختلاف دارند.[ تاریخ و فلسفه سرانجام، ص 183] سلطان اسحاق بعد از مهاجرت از روستای پدری خود، در منطقه "پردیور" مستقر شد و قوانینی را وضع کرد که اهل حق تا امروز به آن پایبند هستند.

پی‌نوشت:
صفی زاده، صدیق، نامه سرانجام یا کلام خزانه یکی از متون کهن یارستان، چاپ اول، تهران، هیرمند 1375، ص 16
طاهری، طیب، تاریخ و فلسفه ی سرانجام، فرهنگ یارسان شرحی بر نحله‌های فکری و اعتقادی در کردستان، اقلیم کردستان عراق، اربیل، موکریانی، 2009، ص 183
فرخ منش، صحبت، مقدمه‌ای بر دین و روان با تأکید بر اهل حق، ص 192، چاپ اول، تهران، مؤلف، 1382، ص 192

پایگاه جامع فرق، ادیان و مذاهب– بر اساس اعتقاد پیروان آئین اهل حق و تمامی نویسندگان و محققان در این حوزه، "سلطان اسحاق برزنجه‌ای" با تلفظ‌های کُردی "سَهاک– سحاک"و "صَهاک– صحاک" ملقب به "صاحب کرم" مهم‌ترین شخصیت در پایه‌گذاری، رهبری و توسعه مسلک اهل حق، بوده است. در اندیشه اهل حق، سلطان اسحاق جایگاه ویژه‌ای دارد به‌گونه‌ای که باردارشدن مادر وی و تولدش اعجاز آمیز است. مقام مظهریت یافت و قوانین وی مورد قبول تمامی اهل حق است. پدر سلطان اسحاق "شیخ عیسی برزنجه ای" فرزند "بابا علی همدانی" و مادرش "خاتون دایرک" نام دارد.[1] در این مجال به بررسی، پیشینه خانوادگی، سیر تطور زندگی و اقدامات سلطان اسحاق خواهیم پرداخت:

پیشینه خانوادگی سلطان اسحاق:
پیشینه خانوادگی سلطان اسحاق برزنجه ای نشانگر این است که پدر او "شیخ عیسی" یا "سید عیسی" از اهل سنت و پیرو سلسله‌ی صوفیه نقشبندیه و قادریه بوده است و اجازه ارشاد داشته است. پدر سلطان اسحاق در مسجدی بعنوان امام جماعت اقامه نماز می‌نمود است. [2] سید عیسی همراه برادر خود سید موسی، از همدان عازم حجاز می‌شوند و بعد از زیارت بیت‌الله الحرام و مرقد مطهر پیامبر اسلام (صلی‌الله علیه واله)، درراه بازگشت به همدان به کردستان می‌روند و در منطقه"برزنجه" که مکانی خوش آب‌وهوا بوده است مستقر می‌شوند. شیخ عیسی در این منطقه با دختر شخصی بنام "شیخ خالد" ازدواج نموده که حاصل این ازدواج یازده یا دوازده فرزند است. شیخ عیسی در این منطقه اقامه جماعت نماز می‌نمود و مشغول به تدریس معارف اسلامی، خواندن قرآن و عبادت بود. [3]

ازدواج شیخ عیسی با مادر سلطان اسحاق
در منابع اهل حق آمده است که شیخ عیسی در کهولت سن، توسط سه نفر از دروایش که در اندیشه اهل حق از ملائک مقرب الهی بودند به ازدواج با "خاتون دایراک" فرزند "حسین بیگ جاف "یا "حسین بیگ جَلد"، که از بزرگان آن منطقه بوده است، مجاب شد.[4] که حاصل این ازدواج دو فرزند بنام "سلطان اسحاق و" شریف"-در نوجوانی فوت کرد-، بود. [5]

نسب سلطان اسحاق
اکثر منابع اهل حق سلطان اسحاق را از سادات هاشمی، که نسبش به امام موسی کاظم (علیه‌السلام) می‌رسد، معرفی می‌کنند.[6] اما برخی دیگر نسب او را به امام زین‌العابدین(علیه‌السلام) می‌رسانند.[7]

سیر تطور زندگی و اقدامات سلطان اسحاق

سال تولد سلطان اسحاق
منابع اهل حق در سال تولد سلطان اسحاق، اختلاف زیادی دارند. در این منابع به این سال‌های اشاره‌شده است: 445 ،528 ،612، 671، 675، 580، 647، 650، 716 هجری قمری.[8]

نحوه تولد سلطان اسحاق در اندیشه اهل حق
در منابع اهل حق نحوه تولد سلطان اسحاق به‌صورت خارق‌العاده و افسانه‌ای بیان‌شده است اما در آن باهم اختلاف دارند و هرکدام به‌صورتی آن را نقل کرده‌اند. مثلا در برخی از منابع آمده است: �چند تن از دراویش به نام‌های "بنیامین از شاهوی کردستان، داود از خراسان و پیر موسی از ده نیابه" به انگیزه نوید وجود سلطان به‌طرف کردستان عزم سفر کردند و وارد منزل "شیخ عیسی بزرنجه‌ای" که پیرمرد فقیری بود، شدند و از وی درخواست ازدواج دختر "حسین بیگ جَلد" رئیس قبیله، به نام "دایراک"نمودند. شیخ عیسی با اصرار فراوان به خواستگاری رفت و بعد از کشمکش‌های زیاد و نشان دادن کرامات مکرر، این ازدواج صورت گرفت. پس از مدتی شهبازی به زمین آمد و به خانه شیخ عیسی رسید و به دهان دایراک رفت و از راه دهان، سلطان اسحاق به وجود آمد.�[9]

دوران کودکی و تحصیلات سلطان اسحاق
در منابع اهل حق از تحصیلات و دوران کودکی سلطان اسحاق سخنی به میان نیامده است و قائل هستند که او یک شبه دارای نور هدایت و تجلی ذات حق گشته است، و نیاز به کسب دانش نداشت زیرابه همه‌چیز آگاه بوده است. [10] اما صدیق صفی‌زاده به نقل از یکی از یادداشت‌های خطی و کهن درباره‌ی سلطان اسحاق، که موردقبول عموم اهل حق نیست، می‌گوید: �قدیمی‌ترین مأخذی که از سلطان اسحاق سخن به میان آورده است، یادداشت خطی کاکارادائی است که احتمال می‌رود در قرن نهم نوشته‌شده باشد. کاکاردائی، تولد سلطان اسحاق را سال 445 هجری قمری ذکر کرده و می‌نویسد: سلطان اسحاق در اوان کودکی نزد ملا الیاس شهر زوری دانش آموخت و سپس به مدرسه نظامیه بغداد رفت و به تحصیل علوم متداول پرداخت.� [11]

مذهب سلطان اسحاق
سلطان اسحاق برزنجه‌ای" پیرو مذهب اهل سنت و فقه شافعی بوده است و مدتی شاگردی شخصی بنام"ملا الیاس شهر زوری" از علمای قرن هفتم کردستان عراق را نموده است و به‌ شدت تحت تأثیر تصوف -نقشبندیه و قادریه- بود و شاگردی برخی از دراویش سلسله نقشبندیه را کرده است. [12] در شهر زور علیرغم اینکه اکثریت مردم پیرو فقه شافعی بودند، گروهی از غلات نُصیری نیز حضورداشته‌اند که سلطان اسحاق با آنان در ارتباط بوده است [13] و از دوران کودکی برخی از گفتارهای او برخلاف رأی پدرش بود. گروهی از اهل سنت نیز معتقد هستند که سلطان اسحاق تا پایان عمر خود بر مذهب اهل سنت شافعی وفادار ماند و صرفاً برای سامان‌دهی ریاضت‌های دراویش تلاش می‌کرد. [14]

مهاجرت سلطان اسحاق از بزرنجه عراق به پردیور ایران
سلطان اسحاق بعد از وفات پدر، به علت اختلافی که با برادران ناتنی خویش به نام‌های "قادر، خدر و سلامت" پیدا کرد، با تعدادی از یاران خود به نام‌های پیر موسی، بنیامین، داود، مصطفی و مادر خود از روستای " بَرزَنجه " مهاجرت کرد و به‌سوی روستای "شیخان"- در فاصله 40 کیلومتری شهرستان پاوه در استان کرمانشاه- در منطقه "اورامانات" که بعدها به "پِردیور" مشهور شد، مهاجرت نمود و تا پایان عمر در همانجا ماند و به تجدید و تدوین قوانین آئین اهل حق پرداخت. [15]

قانون‌گذاری و اقدامات سلطان اسحاق
سلطان اسحاق بعد از مهاجرت به ایران، آئین یارستان را تجدید و قوانین و اقداماتی را وضع نمود که تاکنون اهل حق به آن پایبند هستند و شرط بودن در آئین یارستان را عمل به آنها می‌دانند. که می‌توان آنها را در امور ذیل بیان نمود:
1-دستور به گرفتن روزه "مَرنو" و "قَولطاس" به یاران خود.
2-بَنای خاندان‌های اهل حق
3-دستور مراسم سرسپردگی (جوز سر شکستن) به یکی از خاندان‌ها
4-انعقاد "جم" و تأسیس "جم خانه"
5-تعیین وظایف پیر و دلیل
6-دستور پرداخت نذرها و نیازها. [16]

درگذشت سلطان اسحاق
در منابع اهل حق آمده است که سلطان اسحاق بین 130 تا 150 سال عمر کرد.[17] اما در سال درگذشت سلطان اسحاق اختلاف‌نظر وجود دارد و نقل‌های مختلف درگذشت سلطان را می‌توان سال‌های: 798 ،588، 628، 912 ،830 و نیمه اول قرن هشتم هجری قمری، اشاره کرد. [18]

مکان دفن سلطان اسحاق
خاندان‌های اهل حق باوجود اختلاف‌نظر در مورد سال تولد و وفات سلطان اسحاق، در مورد مکان دفن وی اتفاق‌نظر دارند. او در روستای "شیخان" از توابع شهر"نوسود" در شهرستان "پاوه" استان کرمانشاه، که به " پِردیور" به معنای آن‌سوی پل مشهور است، مدفون است. [19]

منابع- ویکی پدیا- ویکی شیعه

پانویس

1. ↑ جیحون‌آبادی، ص۴۱۲، بیت‌۹۹۳،۷
2. ↑ ص‌۴۲۶، بیت‌ ۲۶۴،۸.
3. ↑ ص.۱۰۳
4. ↑ بزرگان یارسان، ص۱۶.
5. ↑ نک: جیحون‌آبادی، ص۳۲۴، ۴۲۶؛ نیک‌نژاد، همانجا.
6. ↑ صفی‌زاده‌، همان‌، ص۱۶، ۱۹.
7. ↑ جیحون‌آبادی، ص۳۳۹-۳۴۲؛ افضلی‌، ج۱، ص۲۲-.۲۳
8. ↑ صفی‌زاده‌، مقدمه، ص۱۶، ۱۸، ۲۰، ۲۴.
9. ↑ نیک‌نژاد، ص۱۰۲.
10. ↑ جیحون‌آبادی، ص۲۹، بیت‌ ۴۸۳.
11. ↑ افضلی‌، ج۳، ص۶۸.
12. ↑ «خرده‌ سرانجام”، ص۵۵۹.

ریجاب

ریجاب ریجاو
کشور	ایران
استان	کرمانشاه
شهرستان	دالاهو
بخش	مرکزی
جغرافیای طبیعی
ارتفاع	۹۶۰
ریجاب
LK

ریجاب (به زبان هورامی: ریژئاو) نام یکی از شهرهای استان کرمانشاه می‌باشد و در ۱۲۰ کیلومتری شمال غرب کرمانشاه، در شهرستان دالاهو و در مسیر کرند به سرپل ذهاب واقع است.[۱]

منطقه ریجاب با وسعت ۱۲۰ کیلومتر مربع در غرب استان کرمانشاه واقع شده‌است که از نظر تقسیمات سیاسی، جزء شهرستان دالاهو می‌باشد. این منطقه از سمت شمال به شهرستان ثلاث باباجانی، از شرق به شهر کرندغرب، از جنوب و غرب به شهرستان سرپل ذهاب محدود می‌شود. ریجاب در عرض‌های جغرافیایی ۳۴ درجه و ۳۰ دقیقه تا ۳۴ درجه و ۴۰ دقیقه شمالی و طول‌های جغرافیایی ۴۵ درجه و ۲۵ دقیقه تا ۴۸ درجه و ۳۰ دقیقه شرقی قرار گرفته‌است.[۲]

ریجاب یکی از ۵۰ منطقه نمونه گردشگردی استان کرمانشاه است

زبان اغلب اهالی آن کردی (جافی) می‌باشد. البته در قدیم زبان بیشتر اهالی ریجاب هورامی بوده‌است و هنوز هم افراد مسن با این زبان صحبت می‌کنند، اما به تدریج و دراثر کوچ تیره‌های جاف به منطقه ریجاب و ازدواج و پیوندهای فامیلی میان اهالی، هورامی زبان غالب اهالی ریجاب می‌باشد. مردم ریجاب مسلمان و اهل سنت (شافعی) می‌باشند. مردمان این شهر سخت کوش، مهربان و مهمان نواز هستند. به همهٔ گردشگران با هر آیین و مسلکی احترام می‌گذارند.

وجه تسمیه

واژه ریجاب در واقع عربی شده واژه «ریژاو» است که در زبان گورانی سه معنا برای آن متصور است که مناسبترین آن «ریژاو به معنی محل ریزش آب» می‌باشد. وجه تسمیه ریجاب، وجود رود خروشان الوند و آبشارهای زیبای آن است که از دامنه کوه دالاهو سرچشمه می‌گیرد.[۴][۵]

ریجاب. (اِخ) دهی از بخش کرند شهرستان اسلام آباد غرب. دارای ۵۵۰ تن سکنه. محصول عمدهٔ آنجا میوه و غلات و حبوب و توتون و لبنیات و انجیر و انار و گردوی آن به فراوانی و خوبی معروف است. زیارتگاه ابودجانه در آن مورد توجه اهل تسنن است. سه آبادی ریجاب، یاران و زرده به نام دهستان ریجاب خوانده می‌شود. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 5

جمعیت

براساس سرشماری مرکز آمار ایران [[سرشماری عمومی نفوس و مسکن (۱۳۹۵)|، جمعیت شهر ریجاب ۳۹۰۴ نفربوده‌است.

پیشینه تاریخی

مظاهر و میراث‌های باشکوه و درخشان تاریخی هم چون دیوار دفاعی یزدگرد سوم آخرین پادشاهان ساسان، آتشگاه ریجاب، مجموعه قلعه یزدگرد سوم و غیره همگی گویای تاریخی درخشان در ریجاب می‌باشد. قرار گرفتن ریجاب در حاشیه جاده شاهی و گردنه پاتاق (دروازه غربی فلات ایران) مزید بر موقعیت مطلوب و مناسب طبیعی ریجاب که اهمیت استراتژیکی ریجاب را دو چندان کرده‌است چنانچه از تواریخ کهن هم چون تاریخ ایران باستان از حسن پیرنیا بر می‌آید، شاهان ساسانی در سفرهای شاهی و سیاسی خود بین پایتخت‌ها، چند وقتی را در ریجاب اتراق می‌کرده‌اند. من‌حیث‌المجموع آثار و ابنیه کهن و باستانی در ریجاب حاکی از قدمت مسکونی و تاریخی ریجاب از همان ادوار باستان تا به امروز می‌باشد. در دوران اسلامی نیز با بنای مسجد عبدالله بن عمر در زمان دومین خلیفه راشدین تا دوران میانه و معاصر، روند رو به پیشرفتی را در ریجاب می‌توان نظاره کرد

زبان و گویش مردم

مردم منطقه ریجاب در گذشته به زبان گورانی اورامی صحبت می‌کردند چنانچه امروز بسیاری از زنان و مردان مسن ریجابی و مردم روستای زرده به این گویش تکلم می‌کنند ولی امروزه به دلیل همجوار بودن با دیگر مناطق، در زبان گورانی (اورامی) تغییراتی شکل گرفته و اکثر مردم به زبان هورامی صحبت می‌کنند.

جاذبه‌های طبیعی

۱-رودخانه الون (حلوان) تنها رودخانه ریجاب است. رودخانه از ارتفاعات سیاوانه (سیاهانه) واقع در کوه‌های دالاهو سرچشمه می‌گیرد و پس از طی مسیر پر پیچ و خم باغ‌های گردو، وارد شهرهای مرزی سرپل زهاب و قصرشیرین و سپس وارد کشور همسایه، عراق می‌شود.

۲- آبشارها

آبشار ریجاب یکی از بلندترین آبشارهای ایران است

آبشار ریجاب در قسمت شمال غرب شهرک ریجاب و در روستای ژالکه واقع شده و یکی از جمله بلندترین آبشارهای ایران محسوب می‌شود. در قسمت بالای این آبشار روستایی با نام ژالکه و در قسمت پایین این آبشار با عبور از دره هونه به روستای پیران منتهی می‌شود. روبروی همین آبشار، آبشار زیبای دیگری قرار دارد.

۳- چشمه‌ها چشمه‌های متعددی در منطقه ریجاب وجود دارد که تعداد آن‌ها به بیش از بیست چشمه می‌رسد اما از عمده‌ترین آن‌ها از نظر آبدهی چشمه‌هایی با نام‌های حشانه و کولیتان می‌باشد که قسمت اعظم آب رودخانه را تأمین می‌کند. چشمه غصلان که در بابایادگار واقع شده و از آن به عنوان آب شفابخش یاد می‌کنند.

۴- دره‌ها یکی از جلوه‌های زیبای طبیعت ریجاب، ساختار توپوگرافیک آن است. به‌طور کلی عمده‌ترین دره‌های جنگلی و کوهستانی ریجاب عبارتند از: دره لرز، دره تاویان، دره مران، انجیر کلان، دره صالحان، قمه قوله، دره هونان، دره تاریکه، دره چنار، مری بول، دره علارو و دره هونه. دره‌های جنگلی ریجاب عمدتاً در امتداد رودخانه الوند کشیده شده‌اند و پیرامون آن را انبوهی از جنگل‌های گیاهی متنوع فرا گرفته‌است. دره‌های کوهستانی هم عمدتاً در میان قله‌های مرتفع قرار گرفته و جولانگاه رودخانه دایمی و خروشان الوند هستند

۵- پوشش جنگلی و گیاهی برخی از درختان و درخچه‌های جنگلی منطقه ریجاب عبارتند از: بلوط، پسته کوهی، زالزالک، آلبالوی وحشی، تمشک وحشی، بید، انجیر، گردو، انار، چنار، انگور، هلو، و زیتون. گیاهان داروئی که در ریجاب به وفور یافت می‌شوند عبارتند از: چینور، گنور و ریواس، سماق، اسپن یا اسپند، زو، کنگر، سیرونه، پیچک و کول، قارچ، تولکه، ترشکه، گیلاخه، چاوبازه، شن، سیاکوز، و غیره.

جاذبه‌های تاریخی

جاذبه‌های تاریخی منطقه ریجاب بالغ بر ۲۵ اثر باستانی و ۴ اثر اسلامی می‌باشد که در اینجا به معرفی آن‌ها می‌پردازیم:

۱- بانمزاران: در مقابل راهی که برای رفتند به بابایادگار از آن عبور می‌کنند تپه بزرگی قرار دارد که بقایای قلعه عظیمی در آن دیده می‌شود. متأسفانه به عبت تصرفی که در اراضی قلعه شده‌است قسمت اعظم قلعه با خاک یکسان شده‌است. ابعاد تقریبی این قلعه حدود ۱۰۰*۱۵۰ متر است.

۲- قلعه گه (قلعه کوچک): از راهی که بانمزاران را به سرآب کُنار می‌پیوندد در محلی که قبلاً ابتدای باغ‌های ریجاب است، بقایای قلعه کوچکی دیده می‌شود که اهالی محل به نام مالک آن قلعه را «قلعه گه جیران» می‌نامند. این قلعه در روزگار آبادانی دو طبقه بوده که فعلاً چند اتاق از طبقه تحتانی و پی قلعه فوقانی باقی مانده‌است.

۳- قبر سلطان سی قلی مه (سلطان صد خزانه دار): در ابتدای روستای شالان در جهت غربی قبرستان کهنه بر روی تپه آتشگاهی دیده می‌شود که از آتشگاه گنبد کلایی کوچکتر بود، ولی از آن سالمتر باقی مانده‌است. این آتشگاه به ابعاد ۳٫۶*۳٫۷ متر است و شش متر هم ارتفاع دارد. قسمتی از گنبد این آتشگاه در طول زمان آسیب دیده و ریخته‌است.

۴- قلعه و برج خاموشی: در باغی که امروز به حاج حبیب قادری تعلق دارد بقایای قلعه و برجی دیده می‌شود که دارای دو طبقه است. چند اتاق از طبقه تحتانی قلعه سالم باقی مانده‌است. جنب دیوار غربی قلعه برجی شبیه به مناره‌های اسلامی ایرانی وجود دارد با این تفاوت که هرقدر از پایین به بالا بنگریم می‌بینیم که برج رفته رفته باریک‌تر می‌شود. در داخل این برج پلکان مارپیچی تا بالای برج ادامه دارد و در آن جا به سکویی مستطیلی شکل که رو به مشرق قرار گرفته، ختم می‌شود.

۵-زندان دوناب: پانصد متر بالاتر از برج خاموشی در ساحل چپ رودخانه النود تپه‌ای که درخت‌های گردو و گلابی وحشی آن را پوشانده‌است قرار دارد. بر این تپه بقایای قلعه‌ای که از روزگار ساسانیان برجاست وجود دارد.

۶- پل دروازه: در مسیر راه ساسانی به معبری می‌رسیم که راه رودخانه الوند از وسط آن می‌گذرد. این معبر به صورت دو دیوار سنگی درآمده و مثل آن است که دست تصرف کار بشر در طبیعت دخالت کرده و کوه‌ها را به دو نیمه ساخته و از وسط آن راه و رودخانه را عبور داده‌است. این معبر، کوه «تلاش» را از کوه «یویا» متمایز می‌کند. این معبر را اهالی پل دروازه می‌خوانند.

۷- قلعه ویرانه: درست در بالای خط الراس کوه تلاش در حیطی که مسلط بر پل دروازه می‌باشد بقایای قلعه‌ای موجود است که می‌توان چهار اتاق مستطیل شکل در آن تشخیص داد.

۸- بهشت و دوزخ: اگر مسیر راه ساسانی را از پل دروازه به طرف سراب کُنار ادامه دهیم نزدیک به آسیاب خراب قدیمی پنج نقطه تراشیده شده در سنگ را می‌بینیم که اهالی محل به آن‌ها بهشت و دوزخ می‌گویند. این صفحه‌های تراشیده شده طوری قرار دارند که چهار عدد از آن‌ها در داخل هم حجاری شده و یکی در زیر آن‌ها قرار گرفته‌است. صفحات تراشیده شده مستطیل شکل بوده و چهار عدد آن‌ها با تاقی جناقی زینت شده‌اند. تنها یکی از آن‌ها تاق گهواره‌ای شکل دارد.

۹- گمهٔ ملک (گنبد ملک): در فاصله صد متری از مسجد عبدالله به عمر ریجاب، آتشگاهی دیده می‌شود به ابعاد ۴٫۵*۴٫۳ متر که ضلع جنوبی آن بر جا مانده ولی از دیوارهای دیگر قسمت‌هایی باقی مانده‌است.

۱۰- قلعه تاش خزی: در جایی که اهالی به آن تاش خزی می‌گویند بقایای برج مستطیل شکلی که به وسیلهٔ یک تیغه به دو قسمت تقسیم شده به چشم می‌خورد. این برج در راه ساسانی و جوگوری (نهر گبری) مسلط می‌باشد.

۱۱- قلعه سرآب کُنار: بر روی کوهی که اهالی محل آن‌ها «برویت» می‌گویند در جنوب سرآب کُنار که از سطح رودخانه قریب ۱۵۰ متر فاصله دارد، بقایای سرج ساسانی دیده می‌شود. این بقایا عبارتند از ضلع جنوبی برج که مشرف بر قریه ریجاب قدیم (ریجاب بالا) است. دو طرف این برج دو آتشدان قرار گرفته‌اند، اولی با قطر ۲۲ و عمق ۱۶ سانتی‌متر و دومی با قطر ۲۲ و عمق ۱۴ سانتی‌متر.

۱۲- برج ریجاب: در ابتدای منطقه ریجاب و در ساحل چپ رودخانه الوند، باغی احداث شده‌است که قبلاً به نام مالک آن «مرحوم درویش احمد زالی» معروف بود. در این باغ بقایای برج مستطیل شکلی دیده می‌شود. این برج به دو اتاق تقسیم شده‌است. مصالح این برج از قلوه سنگ و ملاط معمول ساسانی است. برج ریجاب تنها اثر باستانی است که از مسیر جاده معروف ساسانی خارج شده و تقریباً ۴۰۰ متر با جاده فاصله دارد.

۱۳- قلعه بان زرده: در باغ بزرگی که در وسط قریه زرده قرار گرفته‌است بقایای یک قلعه عظیم به شکل مستطیل به ابعاد تقریبی ۱۵۰*۱۰۰ متر قرار دارد که در روزگار آبادانی چهار برح مدور در چهار زاویهٔ قلعه بوده‌اند و امروز قسمتی از دو برج قلعه بر جا مانده‌است.

۱۴- قلعه یزدگرد سوم ساسانی در مشرق بان زرده بر فراز یکی از قلل مرتفع کوه «دالاهو» بقایای یک قلعه بزرگ و مستحکم نظامی به چشم می‌خورد که اهالی محل آن را «قلعه یزدگردی» می‌نامند. بنای این قلعه در اصل دو طبقه بوده و هم‌اکنون قسمت اعظم از این بنای معظم بر جا باقی مانده‌است. اتاق‌های این قلعه اکثراً وسیع و به شکل مستطیل و با تاقی گهواره‌ای است. در وقفنامه‌ای که در اوایل قرن دهم یعنی در حدود سال ۹۳۲، یکی از امرای ذهاب برای بقعه بابایادگار تنظیم کرده، اینجا را «سرای زرد یزدگردی» یادداشت کرده‌است. در سال ۹۱ این اثر در فهرست موقت میراث جهانی قرار گرفت.[۹]

۱۵- گچ گنبد: در نزدیکی روستای بان زرده در محلی که به «گچ گنبد» معروف است اخیراً توسط هیئت باستان شناسان خاکبرداری و گمانه زنی شده‌است. در عمق نزدیک سطح زمین دیوارهای آجری با ملاط کشف گردید و سپس طبقه اول ساختمانی دیده شد که با گچ بری‌ها زینت یافته بودند. قطعاتی از این گچ بری‌های ظریف به علت ریزش طبقهٔ فوقانی ساختمان در میان آوار و خاک باقی مانده‌است. در این گچ بری‌ها نقش‌های برجسته‌ای از تصویر انسان و حیوان و برخی نقوش تزئینی موجود است که از نظر سبک کار دورهٔ سلوکی‌ها و اشکانیان را به خاطر می‌آورد.

۱۶- آشپزخانه: در ابتدای زمین‌های مربوط به روستانی بان زرده، بقایای برج بزرگ مدوری به چشم می‌خورد. این برج که در افواه اهالی به آشپزخانه شهرت یافته در طرف چپ دیگر مسیل قریه که آب رو باران‌های بهاره است قرار گرفته‌است و درست مقابل آن در طرف دیگر مسیل برجی کوچکتر تشخیص داده می‌شود. وجود این دو برج در کنار یکدیگر این احتمال را ایجاب می‌کند که شاید اینجا دروازه اصلی ورود به قلعه یزدگرد و تأسیسات بان زرده باشد.

۱۷- دیوار دفاعی این دیوار که از ارتفاعات ریجاب شروع می‌شود پس از رسیدن به برج آشپزخانه وضع ساختمانی خود را تغییر می‌دهد. به این معنی که از ریجاب تا آشپزخانه در داخل دیوار آب روی قرار دارد که آب جو گوری (نهر گبری) را از ریجاب تا برج می‌آورده‌است. وضع جغرافیایی محل و ساختمان مجری این مطلب را تأیید می‌کنند. این دیوار از برجی که مقابل برج آشپزخانه قرار دارد تا خط الرأس کوه «شاه نشین» و سپس ذهاب ادامه دارد ولی در این فاصله فاقد مجرای سابق‌الذکر است. مصالح کلیه این آثار از قلوه سنگ و ملاط بوده و ساختمان‌ها معرف کامل معماری عصر ساسانی می‌باشد.

۱۸- مقبره ابودجانه: ابودجانه یکی از صحابه پیامبر بود که در جنگ‌های بدر و احد حضور داشته‌است. مقبره ابودجانه مربوط به صدر اسلام است این اثر در تاریخ ۶ اسفند ۱۳۸۵ با شمارهٔ ثبت ۱۷۵۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است

۱۹- مقبره بابایادگار: یکی از بقاع متبرک پیروان اهل حق محسوب می‌شود که در روستای بان زرده واقع است. قدمت این اثر به قرن ۱۶ میلادی می‌رسد. از نظر معماری این بنا به صورت فضای مربع شکل کوچکی است و بر روی آن گنبد مخروطی شکلی قرار گرفته‌است. سطوح داخلی و خارجی این بنا به وسیله ملاط گچ اندود شده‌است. این مقبره، یکی از زیارتگاه‌های مهم اهل حق به‌شمار می‌رود. بیشتر از این مشایخ در اوایل حکومت صفویان زندگی می‌کردند و در نوار مرزی ایران و عثمانی به ترویج مذهب اهل حق اشتغال داشتند. به اعتقاد اهل حق بابایادگار تجلی روح حسین بن علی است.

۲۰- مقبره شیخ بایزی بستانی: در حدود پانصد متر بالاتر از آتشگاه گمهٔ ملک، آتشگاه دیگری قرار دارد. دیوار شمالی این آتشگاه و گنبد آن تقریباً سالم مانده‌اند ولی دولچکی شمال شرقی و غربی و قسمتی از دیوار آن فرو ریخته‌است. در داخل این آتشگاه دو قبر اسلامی در کنار هم دیده می‌شوند که اهالی محل یکی از آن‌ها را قبر شیخ بایزی معرفی می‌کنند.

۲۱- مسجد عبدالله بن عمر:

مسجد عبدالله بن عمر، از نخستین مساجد ساخته شده در ایران - ریجاب - کرمانشاه - ایران

در وسط روستای ریجاب قدیم (ریجاب بالا) مسجدی مستطیل شکل که از قلوه سنگ و ملاط ساخته شده، قرار گرفته‌است. این بنا از ابنیه‌های قبل از اسلام بوده که در روزگار اسلامی به مسجد تبدیل شده‌است. محققین بنای این مسجد را به عبدالله بن عمر فرزند خلیفه دوم نسبت می‌دهند. محراب مسجد بر خلاف تمام مساجد اسلامی از دیوار جنوبی بیرون نیامده است بلکه به وسیله گچ بری به دیوار مسجد اضافه شده و کاملاً از دیوار متمایز است. مناره مسجد مدت‌ها بعد از بنای مسجد ساخته شده‌است. آن را بر روی بام مسجد در زاویهٔ جنوب غربی ساخته‌اند. سبک معماری مناره شباهتی به برج‌های خاموشی عموماً و به خصوص به برج خاموشی ریجاب دارد. منبر مسجد پشت به محراب ساخته شده و از سنگ و گچ بنا گردیده‌است و دارای ۵ پله می‌باشد. ظاهراً این مسجد اگر از مسجد «تاریخانه» دامغان که قدیمی‌ترین مسجد ایران است، قدیمی تر نباشد بعید نیست مقارن با بنای آن ساخته شده باشد. این مسجد به مرور زمان ۹۰ درصد تخریب و غیرقابل استفاده شده بود که توسط میراث فرهنگی در سال ۱۳۷۰ بازسازی شد.

دیگر آثار تاریخی منطقه عبارتند از: گنبد کلایی (ساسانی)، باباشیخ، (ساسانی)، نهر گبری (جوگوری)، نقاره خانه، آشیابا و چند کتیبه حجاری شده در دره هونه و پل دروازه مربوط به دوره ساساتی

• 

  نمایی از منطقه ریجاب

• 

  دره هونه که برخی از اهالی آن را دره اژدها نیز می‌نامند

• 

  نمایی از رودخانه الوند

• 

  نمایی از طبیعت داخل دره هونه

• 

  مقبره بابایادگار در روستای زرده

• 

  مقبره ابودجانه یکی از یاران پیامبر اسلام

• 

  نمایی از رودخانه خروشان الوند

• منبع = ویکی پدیا

گردنه تته

 گردنه تته در مسیر ارتباطی بین استان‌های کردستان و کرمانشاه قرار دارد که به‌علت بارش سنگین برف و کولاک شدید تقریباً 6 ماه از سال بسته است و بازگشایی این مسیر در اوایل بهار هرساله مسافران و گردشگران بسیاری را به این گردنه می‌کشاند.

گردنه تته که بدون تردید، صعب‌العبورترین مسیر ارتباطی در استان‌های کردستان و کرمانشاه است در مرز دو شهرستان مریوان از استان کردستان و پاوه از استان کرمانشاه واقع شده است و وسایل نقلیه‌ای که در فصول بهار و زمستان از این مسیر عبور می‌کنند مجبورند بیشتر مسیر سه‌راه ژالانه تا تته را از یک تونل برفی عبور کنند.

این گذرگاه بر مناطقی از اقلیم کردستان عراق مشرف است و با چشم غیرمسلح شماری از شهرها و روستاهای کردستان عراق و سد دربندیخان قابل مشاهده است.

دمای هوا در گرم‌ترین فصول سال در این نقطه به‌ندرت از 20 درجه سانتی‌گراد تجاوز می‌کند و حتی تا پایان تابستان برف در این ارتفاعات آب نمی‌شود و همین امر سبب شده گردشگران بسیاری در فصول مختلف سال به این نقطه سفر کنند؛ گردنه تته با بارش برف سنگین در فصل پاییز و زمستان بسته می‌شود و اکثر مواقع تردد به‌سختی انجام می‌شود.

آن‌چه در ادامه مشاهده می‌کنید، تصاویری از بارش برف در "گردنه تته" محور ارتباطی شهرستان سروآباد است.

شهر گودین کنگاور

اطلاعات کلی
کشور	ایران
استان	کرمانشاه
شهرستان	کنگاور
بخش	مرکزی
مردم
جمعیت	۱۲٫۷۹۷

جغرافیا

در تقسیمات سیاسی کشور ایران شهر گودین از توابع بخش مرکزی شهرستان کنگاور از استان کرمانشاه می‌باشد و در منتهی‌الیه شرقی این استان در مجاورت استان همدان قرار گرفته است. به طوریکه از سه طرف در داخل استان همدان جای گرفته؛ از سمت شمال توسط شهرستان اسدآباد، از سمت جنوب توسط شهرستان نهاوند و از سمت مشرق توسط شهرستان تویسرکان محدود شده و تنها از سمت غرب است که با استان کرمانشاه ارتباط می‌یابد.

ناهمواری‌ها

شهر گودین از نظر ویژگی‌های طبیعی و ناهمواری‌ها دارای دو چشم‌انداز متفاوت می‌باشد. دشت و کوه این دوچشم انداز را ساخته‌اند و بر همه ساختار منطقه چیرگی یافته‌اند.

دشت کنگاور

بخش اعظم مساحت شهر گودین و اغلب روستاهای تابعه آن بر روی دشت همواری واقع گردیده‌اند که در منابع ملی از آن به عنوان دشت کنگاور نام برده می‌شود. البته در بین برخی از اهالی محل از آن با نام چال[۱] اوشار[۲] یاد می‌شود.

دشت کنگاور یک دشت ساختمانی[۳] است که در نتیجه تراکم رسوبات حاصل از فرسایش کوه‌های مجاور در داخل درّه گسلی و در طی چند میلیون سال به ویژه در دوره زمین‌شناسی کواترنر صاف و هموار گردیده است. این دشت همواری و حاصلخیزی خود را مدیون خرم رود است که در طول میلیون‌ها سال گذشته به طور متناوب بستر خود را از شرق به غرب تغییر داده است. این تغییر بستر سبب رسوبگذاری به صورت تناوبی از خاک و ماسه گردیده که در مراحل سیلابی و جریان عادی رود فراهم شده است. حفاری‌های آبشناسی که توسط سازمان آب استان در روی دشت صورت گرفته این تناوب را به خوبی آشکار ساخته است. همچنین این حفاری‌ها نشان داد که در برخی نقاط عمق رسوبگذاری در داخل دشت به ۲۰۰ متر نیز بالغ می‌گردد. همین مسئله وجود یک آبخوان[۴] آزاد با جریان مناسب آب در زیر سطح دشت را بخوبی آشکار می‌نماید.

دشت کنگاور مساحتی در حدود ۱۳۰ کیلومتر مربع دارد و توسط کوه‌های کم ارتفاع از اطراف محصور شده است. ارتفاع متوسط دشت ۱۴۵۰ از سطح دریا و در خروجی دشت (منطقه آران) ۱۴۰۰ متر است . انتهای دشت را می‌توان ارتفاع ۱۵۰۰ متر در نظر گرفت زیرا پس از این ارتفاع شیب سطح بقدر افزایش می‌یابد که نمی‌تواند جزء دشت بحساب آید. شیب متوسط دشت ۸٫۲، در بخش سفلی ۹٫۱ در میانه ۳ و در بخش علیا ۵ درهزار در امتداد شبکه زهکشی (خرم رود) بدست آمده است. دشت کنگاور از سمت شمال شرقی با شیبی تند به دشت اسدآباد و از سمت جنوب غربی با تنگه‌ای باریک به دره گاماسیاب (خزل غربی) متصل است.

کوه‌های کم ارتفاع

چشم‌انداز نزدیک کوه‌های منطقه را مجموعه کوهستانی تشکیل می‌دهد که از نظر ریخت‌شناسی[۵] به واحد زمین ساخت موسوم به زون سنندج – سیرجان تعلق دارد. در برخی منابع صاحب نظران این مجموعه کوهستانی را تحت نام پیش کوه‌های داخلی زاگرس معرفی نموده‌اند. این مجموعه کوهستانی از نظر شکل، جنس، سن و ارتفاع با رشته کوه‌های زاگرس تفاوت‌های فراوانی دارد به طوریکه موجب چشم‌انداز کاملاً متفاوتی بین این دو رشته کوه شده است. در سطح منطقه کنگاور که در محدوده هر دو رشته کوه قرار دارد با مقایسه کوه امروله (از رشته کوه زاگرس) و کوه گودین (از زون سنندج – سیرجان) می‌توان این تفاوت را بخوبی مشاهده نمود.

جنس این کوه‌ها از نوع سنگ‌های دگرگونی بوده و در اغلب موارد از سنگ لوح، شیست، آهک‌های دگرگون شده قرمز رنگ و در پاره‌ای موارد آندزیت تشکیل شده‌اند. از آنجا که فرایند مسئول کوهزائی این توده کوهستانی بسیار زودتر از کوهزائی زاگرس اتفاق افتاده به همین دلیل فراین فرسایش اثرات عمیق‌تری بر این کوه‌ها گذاشته و ارتفاع آنها را بسیار کاسته، قله هار ار گنبدی شکل، دامنه‌ها و دره‌ها را بسیار فرسوده است. برای آشنائی بیشتر با کوه‌های شهر گودین به اجمال ویژگی‌های برخی از آنها شرح داده می‌شود.

کوه گودین

این توده کوهستانی با متداد شمال – جنوب مرز شرقی شهر گودین را تشکیل می‌دهد. این کوه در واقع مرز طبیعی بین استانهای کرمانشاه و همدان در شرق کنگاور است و در منابع منتشر شده از سازمان نقشه‌برداری کشوری به نام کوه گودین ثبت گردیده است. بلندترین قله آن با ارتفاع ۲۱۶۸ متر در نزدیکی روستای قارلق بوده و دومین قله آن در شرق شهر گودین در محل قَروُل خُونَه نامیده می‌شود و ارتفاعی برابر ۱۸۷۰ متر از سطح دریا دارد که با توجه به ارتفاع دشت با ۴۰۰ متر ارتفاع از سطح دشت عارضه‌ای کم ارتفاع محسوب می‌شود. کوه گودی توسط یک گسل عرضی از محدوده بین روستای قارلق و شورچه به دو نیمه شمالی و جنوبی تقسیم شده است. نیمه جنوبی بیشتر از سنگهای آتشفشانی بویژه آندزیت ترکیب یافته درحالیکه نیمه شمالی بیشتر از سنگ لوح و آهک متبلور قرمز رنگ تشکیل شده است.

لَرَه کوه

این توده کوهستانی با امتداد جنوب شرقی – شمال غربی مرز جنوبی شهر گودین را تشکیل می‌دهد و بیشتر از آهک‌های متبلور دگرگون شده و سنگ‌های آذرین تشکیل شده و قلل آن ارتفاعی حدکثر ۱۹۸۶ متر تا ۱۹۴۵ دارند. روستاهائی چون فیروز آباد کوچک، فیروز آباد تپه و قارلق کوچک در دامنه‌های این کوه واقع اند. این کوه از سمت جنوب به دره گاماسیاب در خزل غربی منتهی می‌شود.

تپه ماهورها

در سمت شمال شهر گودین ارتفاع کوه‌ها به قدری کاسته شده که بیشتر شبیه تپه ظاهر شده‌اند این عوارض بوسیله دشت‌های کوچکی از یکدیگر جدا شده‌اند. روستاهای متعددی چون رحمت آباد، علی‌آباد پل شکسته، چشمه نوش، دهبالا در داخل این عوارض قرار دارند. دشت کنگاور توسط این عوارض تپه ماهوری از دشت اسدآباد در شمال جدا می‌گردد.

آب و هوا

دو عنصر اصلی که کیفیت آب و هوائی هر منطقه را تعیین می‌کند یکی دما و دیگری بارش است این دو عنصر خود به طور محلی پیش از هر چیز متأثر از دو فاکتور ارتفاع و توده‌های هوائی می‌باشند. از نظر ارتفاع با توجه به آنچه در مبحث ناهمواریها مطرح شد، شهر گودین جزء ایران مرکزی محسوب می‌شود. به همین دلیل از نظر ویژگی‌های دمائی و بارشی به ایران مرکزی شباهت بیشتری دارد تا به ناحیه کوهستانی استان کرمانشاه. اما ارتفاع منطقه ثابت است در حالیکه ویژگیهای جوی همه ساله دستخوش تغییرات قابل توجهی می‌شود، این مسئله ناشی از توده‌های هوائی گوناگونی است که در فصول مختلف بر منطقه حاکم شده و یا از آن گذر می‌نماید.

بررسی و اظهار نظر در مورد آب و هوای هر منطقه وابسته به طول زمان داده نگاری هواشناسی آن منطقه است، هر چه زمان داده نگاری طولانی‌تر باشد با اطمینان بیشتری در مورد آب و هوای آن منطقه می‌توان اظهار نظر نمود. با توجه به این نکته که ایستگاه هواشناسی کنگاور از سال ۱۳۶۷ شروع به فعالیت و ثبت داده‌های هواشناسی نموده لذا تنها یک دوره بیست ساله (۱۳۸۷ –۱۳۶۷) داده‌های هواشناسی در دسترس وجود دارد که البته از نظر آب و هواشناسی دوره چندان مطلوبی محسوب نمی‌شود. ایستگاه هواشناسی کنگاور در داخل دشت و در مجاورت روستای کارخانه از توابع شهر گودین تأسیس شده و به همین دلیل داده‌های آن برای شهر گودین از قابلیت اعتماد بالائی برخوردار است. بررسی داده‌های موجود و انجام محاسبات اقلیم‌شناسی نشان داد که آب و هوای کنگاور و بالتبع شهر گودین بر اساس معیارهای طبقه‌بندی کوپن دانشمند سرشناس اقلیم‌شناسی دارای «آب و هوای معتدل با تابستان گرم و خشک و رژیم بارش زمستانه» می‌باشد و در ردّه اقلیمی Csa قرار می‌گیرد. در ذیل به طور خلاصه برخی ویژگی‌های اقلیمی شهر گودین شرح داده می‌شود.

تغییرات دمای سالانه شهر گودین چون سایر نقاط، تابع موقعیت ظاهری خورشید در آسمان است. بر این اساس پایین‌ترین دماها را در دی ماه که ارتفاع خورشید در آسمان کمترین است خواهیم یافت. بررسی داده‌های دمائی طی بیست سال گذشته نشان می‌دهد پایین‌ترین (حداقل مطلق) ۵٫۲۹ درجه سانتیگراد در تاریخ ۲۷ بهمن ۱۳۶۷ ثبت شده است. چنین دمای پایینی که هرساله در دوره‌ای از زمستان با شدت و ضعف متفاوت روی می‌دهد ناشی از ریزش هوای سرد قطبی از سیبری به فلات مرکزی ایران و استقرار این توده هوا برای مدتی در منطقه می‌باشد. بالاترین دما (حداکثر مطلق) ۶٫۴۱ درجه سانتیگراد در سایه و در تاریخ ۲/۴/۱۳۷۷ ثبت گردیده است. چنین دماهای بالائی نیز البته در تیرماه ناشی از نفوذ کم فشار حرارتی عرض‌های پایین بر روی منطقه می‌باشد البته زمان ماندگاری آن نیز خیلی طولانی نیست.

رسم نمودار دمای میانگین ماهانه در طول سال نشان می‌دهد که دمای منطقه به طور متوسط بین ۱- درجه سانتیگراد در دی ماه و ۲۷ درجه سانتیگراد در تیر ماه نوسان دارد؛ که خود به نوعی اعتدال دما با گرمای تابستانی را حکایت می‌نماید. فصل بهار در شهر گودین کوتاه و گذرا است. گذر از زمستان به بهار در دوره کوتاهی رخ می‌دهد به طوری که می‌توان گفت فصل بهار در منطقه محدود به اردیبهشت ماه است و پس از آن بسرعت تابستان شروع می‌شود. اما فصل پاییز در این منطقه طولانی بوده و علاوه بر کل این فصل بخشی از شهریور را نیز در بر می‌گیرد.

از نظر بارش، آب و هوای منطقه دوفصل کاملاً متمایز دارد. یک فصل خشک و بدون باران منطبق بر فصل گرم سال و یک فصل بارانی و مرطوب منطبق بر فصل سرد سال. شهر گودین نیز چون اغلب مناطق غربی، مرکزی ایران میدان تنازع دو الگوی جوی عمده است. غلبه هر یک از این الگوهای جوی در بخشی از سال شرایط خاصی را یجادمی نماید.

در اواسط پائییز بتدریج از زاویه تابش خورشید بر روی منطقه کاسته شده و خورشید به سوی نیمکره جنوبی متمایل می‌شود. این موضوع سبب می‌شود تا موج بادهای غربی به آرامی از عرض‌های جغرافیائی شمالی به سوی عرض‌های جنوبی گسترش یافته و منطقه کنگاور را نیز در سیطره نفوذ قرار دهند. با تسلط بادهای غربی برفراز آسمان منطقه، از سطح زمین کم فشارها و پرفشارها در دامنه موج‌های غربی به سمت شرق به حرکت درآمده و به تناوب توده‌های مختلفی چون؛ توده هوای مرطوب مدیترانه‌ای، توده هوای سودانی و توده هوای قطبی را به منطقه هدایت می‌نماید که در نتیجه با ایجاد شرایط جبهه زائی موجبات ریزش‌های جوی را فراهم می‌نماید. این وضعیت تا اواسط بهار ادامه می‌یابد تا در این زمان خورشید به تدریج به نیمکره شمالی متمیل شده روز به روز زاویه تابش خورشید عمود تر شده و هوای گرم بر منطقه مستولی می‌گردد. این شرایط با گسترش پرفشار جنب حاره از منطقه مدار رأس‌السرطان (روی خلیج فارس و دریای عمان) همراه می‌شود. قرار گرفتن این پرفشار بر فراز آسمان منطقه موجب فرونشینی هوا از بالا به سطح زمین شده و مانع هر گونه صعود هوا، تشکیل ابر و بارندگی است. به همین دلیل در سراسر تابستان و نیمه اول پائیز و نیمه دوم بهار با عقب‌نشینی بادهای غربی به عرض‌های شمالی و پدید آمدن شرایط جبهه زدائی بارندگی‌های منطقه قطع می‌گردد.

اهمیت دو فصلی بودن بارش در این است که فصل سرد سال که فعالیت گیاهی متوقف شده و نیاز آبی منطقه به شدت کاهش می‌یابد بارندگی‌ها شروع شده و استمرار می‌یابد و بالعکس در فصل گرم که رشد گیاهان شروع شده و نیاز آبی در منطقه بشدت افزایش می‌یابد بارندگی‌ها قطع می‌گردد. در واقع تنها در فصل اردیبهشت و بخشی از آبان ماه امکان استفاده مستقیم از بارش‌ها وجود دارد و در سایر ایام باید آنها را ذخیره نمودکه البته این موضوع به شرایط خاصی نیاز دارد که در این مقوله جای بحث ندارد.

محاسبات صورت گرفته روی داده‌های بارش ایستگاه کنگاور در دوره (۱۳۸۷ – ۱۳۶۷) نشان می‌دهد که منطقه دشت کنگاور از ۴۰۲ میلیمتر بارش سالانه برخوردار است. این مطالعات نشان داد که مقدار بارش سالانه در شهرگودین از سالی به سال دیگر تغییرات قابل توجهی دارد. آنگونه که آمار بارش نشان می‌دهد طی بیست سال گذشته کمترین بارش سالانه در سال ۱۹۹۰ برابر ۲۲۲ میلیمتر و بیشترین آن در دوره مذکور برابر ۲/۶۶۲ میلیمتر بوده است. محاسبه ضریب تغییرپذیری بارش نیز از بالا بودن ضریب تغییرپذیری بارش در سطح شهرگودین حکایت دارد به طور که این ضریب رقم ۳۳ درصد را نشان می‌دهد. یعنی هر سال احتمال دارد بارش ۱۳۵ میلیمتر کمتر یا بیشتر از مقدار متوسط سالانه آن وقوع یابد. بالا بودن ضریب مذکور نشان می‌دهد کشت دیم در سطح منطقه نمی‌تواند با اطمینان بالائی انجام گیرد و دارای ریسک بالائی می‌باشد.

بارش‌ها در سطح شهرگودین اغلب آرام و در بهار رگباری است. در فصل زمستان بارش‌ها بیشتر به صورت برف انجام می‌شود اما در دههٔ‌های اخیر ماندگاری برف به علت افزایش دما ی زمستانه کاهش یافته به همین دلیل ذخایر برفی ارتفاعات نسبت به گذشته در فصل زمستان کاهش یافته است. این مسئله را دو تن از دانشجویان اقلیم شناس دانشگاه رازی در پروژهٔ پایان‌نامه کارشناسی ارشد خود تأیید نموده‌اند. این موضوع از این نظر حائز اهمیت است که درصد بارش جامد نسبت به بارش کل افزایش یافته است. درنتیجه میزان روانآب بالا رفته و رودخانه‌ها وچشمه‌ها در فصل گرم، به علت اتمام ذخایر برف کم‌آب شده و یا خشک می‌گردند.

از نظر توزیع فصلی نیز بیشترین بارندگی‌ها با ۹/۴۴ درصد مربوط به فصل زمستان است. فصل پاییز با ۳۶ درصد دومین سهم را از بارش‌ها داراست. بهار که فصل رویش و فعالیت گسترده کشاورزی است تنها ۶/۱۸ درصد از بارش سالانه را به خود اختصاص می‌دهد. بارش تابستانه هرچند برخی سالها رگبارهایی را شامل می‌شود ولی به قدری ناچیز است که قابل چشم پوشی می‌باشد. در بین ماه‌های سال نیز اسفند ماه و سپس آذر ماه به ترتیب با ۶/۷۰ و ۶/۶۰ میلیمتر به طور متوسط بیشترین بارش را به خود اختصاص داده‌اند.

منابع آب

منابع آب شهر گودین از گذشته تا امروز به طور کلی از سه منبع تأمین می‌شده است که عبارتنداز؛ چاه و قنات، چشمه‌ها و آبهای سطحی. سهم تأمین آب مورد نیاز از هر یک از منابع یادشده به مرور زمان دچار تغییر شده است. در گذشته چشمه‌های کوچک کوهستانی نقش مهمی در تأمین آب شرب اهالی داشتند، اما امروزه آنها نقش خود را به طور کامل از دست داده و جای خود را به چاه‌های عمیق و نیمه عمیق داده‌اند.

در گذشته آب مورد نیاز بخش کشاورزی نیز از سه منبع که عبارت بودند از؛ ۱ – چند رشته قنات ۲ – حق آبه از خرم رود ۳ – مازاد آب رود کوچکی به نام قره چای (شمس‌آباد) که سیاه کمر نیز نامیده می‌شد تأمین می‌گردید. امروزه قنوات خشکیده‌اند، خرم رود با وجود احداث سد انحرافی و کانال آبرسانی به دلیل مهار آن در بالا دست فاقد آب می‌باشد و تنها در طول زمستان و برخی سالها در فروردین دارای آب است. کشاورزان حسین‌آباد و طاهرآباد نیز با احداث آب بند روی سیاه کمر آن را کاملاً مهار کرده و دیگر فاضلابی ندارد. به همین دلیل امروزه فعالیت کشاورزی در روستا و حتی تمام شهر گودین تنها با تکیه بر پمپاژ اب از چاه‌های عمیق و نیمه عمیق صورت می‌گیرد.

امروزه کشاورزان با حفر هزاران حلقه چاه با نصب الکترو موتورها و موتور دیزل‌های پرقدرت بدون ملاحظه و حریصانه مشغول تاراج آب موجود در سفره زیر زمینی دشت می‌باشند. این مسئله همراه با افزایش سطح زیر کشت در اراضی مرتعی، دامنه‌ها و اراضی کم استعداد در کنار بکار گیری گونه‌های محصول غیر بومی چون ذرت، انتخاب بذر گونه‌های پر مصرف و توسعه کشت علوفه و استفاده از شیوه‌های سنتی آبیاری موجب اُفت شدید سطح ایستابی آبخوان دشت گردیده است. اعمال یاد شده ومدیریت نا کارآمد کشاورزی و آب در سطح شهرستان سبب شده بسیاری از چاه‌های نیمه عمیق خشک گردیده و مردم در یک مسابقه رقابتی جهت دست یازیدن به آبهای عمیق‌تر قرار گرفته‌اند.

منابع خاک

گروه خاک‌شناسی مؤسسه تحقیقات خاک و آب در سال ۱۳۵۶ مطالعاتی را برای شناخت ویژگی‌های خاک منطقه کنگاور و تویسرکان به انجام رسانید. بر اساس نتایج حاصل از این مطالعات خاکهای موجود در اراضی شهر گودین در پنج گروه زیر طبقه‌بندی شده‌اند:

خاک فلات‌های دامنه‌ای

این نوع خاک را در محدوده اراضی روستاهای تابعه شمالی شهر گودین مانند؛ چشمه نوش، رحمت آباد و علی‌آباد پل می‌توان دید. این خاک کم عمق و به رنگ قهوه‌ای تا قهوه‌ای تیره بوده و دارای بافت سنگین آهکی همراه با قطعات فراوان قلوه سنگ می‌باشد. این خاک به نام سری چشمه نوش نام گذاری شده و دارای دو افق A و C وعمقی معادل۵۵ سانتی‌متر می‌باشد، ترکیب شیمائی آن تا ۵۰ درصد کربنات کلسیم و واکنش شیمیائی(PH) کمی قلیایی دارد. این اراضی شیبی ۸ – ۵ درصد داشته و اغلب به صورت دیم کشت شده و آبیاری آن با آب چاه فرسایش خاک را همراه خواهد داشت.

خاکهای مخروط افکنه‌ای

این خاک را می‌توانیم در محدوده روستاهای قارق، شورچه و گودین در دامنه‌های کوه گودین مشاهده نماییم. اراضی واجد این خاک را در محل قیراژ می‌نامند. این سری (سری قارلق) جزء خاکهای قهوه‌ای بوده و عمق آن بسیار زیاد است زیرا از تراکم آبرفت‌های دامنه‌ای در جریان سیلاب‌های کوهستانی و در پایین دست مدخل دره‌ها تشکیل شده است. سنگ مادر این خاک را سنگهای آتشفشانی، دگرگونی و آهک‌های متبلور تشکیل می‌دهد، به همین دلیل کیفیت آن از قارلق به سمت گودین کاهش می‌یابد. در برخی نقاط چون اطراف روستای قارلق خاک رنگ قهوهای مایل به زرد دارد و در ساختمان آن رس فراوان دیده می‌شود در حالیکه در اطراف شهر گودین این خاک بیشتر تیره و خاکستری رنگ بوده و دارای ریگ فراوانی است. شیب اراضی واجد این خاک نیز ۸ – ۵ دصد بوده و اغلب به صورت دیم مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرد، اما امروزه با بهره‌گیری از تکنولوژی نوین آب را به دامنه‌ها انتقال داده و در تولید محصولات جالیزی بکار گرفته می‌شوند.

آبرفتی دشت – دامنه‌ای

این خاکها نیز جزء خاکهای قهوه‌ای خیلی عمیق بوده و از نهشته‌های رسی و سیلتی حاصل از جریانهای سیلابی دامنه‌ای بر روی دشت سرها تشکیل شده است. این خاک که در محل فیروز آباد مورد مطالعه قرار گرفته، سری فیروزآباد نامیده شده است. افق A در این خاک تقریباً عمیق(۲۵ سانتی‌متر) بوده و علاوه بر مواد معدنی مقادیری هموس نیز دارا می‌باشد. اراضی واجد این نوع خاک شیبی بین ۵ – ۲ درصد داشته و به طور گسترده در اطراف روستاهای فیروز آباد کوچک و فیروزآباد تپه و قارقل کوچک و بزرگ دیده می‌شود و اغلب به صورت کشت آبی بهره‌برداری می‌شوند.

خاک‌های دشت آبرفتی رودخانه‌ای

این نوع خاک را در بستر سیلابی خرم رود در سطح شهر گودین می‌توانیم مشاهده نماییم. خاک بیشتر اراضی روستاهای دهبالا، حسین‌آباد، طاهر آباد، گودین، کوچه، و علی‌آباد اول و دوم و بخشی از اراضی روستاهای خمیس آباد و کارخانه از این نوع می‌باشد. از آنجا که مطالعه این نوع خاک در اراضی حسین آباد انجام شده است، سری حسین آباد نام گذاری شده است. بافت خاک رسی سنگین بوده و در ترکیب آن علاوه بر رس در مناطق مختلف نسبت‌های متفاوتی از سیلت، لوم و شن و ماسه نیز دارا می‌باشد. این خاک نیز جزء خاکهای قهوه‌ای بوده و حاصل تراکم رسوبات سیلابی خرم رود می‌باشد به همین دلیل عمق افق A در آن بسیار زیاد است و فاقد افق C می‌باشد زیرا در نتیجه فرسایش سنگ مادر در ارتفاعات دور و نزدیک منطقه (حتی الوند و امروله) پدید آمده و سپس به دشت منتقل گردیده است. ارضی واجد این خاک شیبی بین ۵ – ۲ در هزار دارد و در نتیجه فعالیت‌های کشاورزی علاوه بر مقادیر زیاد مواد معدنی مقدار هموس آن فراوان می‌باشد و غالباً به صورت کشت آبی مورد بهره‌برداری است.

خاکهای اراضی پست

این نوع خاک در وسعتی معادل ۳۱۰۰ هکتار از اراضی وسط دشت کنگاور را در محدوده روستاهای خمیس آباد، گودین، کارخانه و شورچه مشاهده می‌شود و به سری خمیس آباد نامیده شده است. اراضی واجد این نوع خاک کاملاً مسطح و فاقد شیب بوده و در گذشته تحت تأثیر آبهای زیر زمینی قرار داشته است. در فصل مرطوب آب زیر زمینی بالا آمده و سطح این اراضی را می‌پوشانده و چون فاقد شبکه زهکشی مناسب بود آب در آن باقی می‌ماند و در فصل خشک در نتیجه تبخیر آب از سطح خاک تبخیر شده و در نتیجه املاح در طول سالیان متعدد از عمق به سطح کشیده شده و در لایه بالئی خاک متمرکز گردیده است. در نتیجه فرایند یادشده خاک قلیائی و شور شده و در برخی نقاط بیش از ۵۰ درصد سدیم قابل تبادل دارد. این سری خاک به علت قلیائی بودن و پراکندگی اجزاء محلول در خاک در مقابل نفوذ آب غیرقابل نفوذ بوده و به صورت وارفته و پف کرده تظاهر می‌نماید. این قبیل خاکها از نظر کشاورزی بسیار نامرغوب بوده و بازدهی خیلی کمی دارد.

این اراضی در در سطح شهر گودین و روستاهای تابعه در گذشته لم یزرع رها شده بود و به عنوان مرتع مورد چرای دام کشاورزان قرار می‌گرفت. طی دهه‌های گذشته این اراضی در محدوده شهر گودین و روستای شورچه توسط سپاه پاسداران تصرف و بین برخی از بسیجیان توزیع گردید. امروزه این اراضی با حفر چندین حلقه چاه عمیق مورد کشت و زرع قرار می‌گیرید و به دلیل شرحی که داده شد چندان عایداتی را نصیب بهره برداران خود نمی‌کند، جزء هدر دادن مقادیر مُتنابهی از آبهای زیر زمینی تاکنون بازده اقتصادی نداشته است.

شرط احیای چنین اراضی سرمایه‌گذاری فراوان جهت تغییر بافت و ترکیب خاک از طریق ایجاد شبکه‌های زهکشی گسترده وبرای خارج کردن مواد محلول سدیمی و قلیائی و وارد نمودن میلیون‌ها تن مواد معدنی مفید و عناصر کلئیدی به خاک و استفاده از کشت‌های شور پسند می‌باشد.

مردم

ساکنان شهر گودین و روستاهای تابعه مانند غالب هموطنان خود از نژاد آریائی می‌باشند که هزاره‌های قبل از میلاد از سرزمین‌های شمالی مهاجرت کرده و در فلات ایران ساکن شده‌اند. موقعیت جغرافیائی گودین و قرار داشتن این شهر در مسیر حرکت کاروانهای مهاجر ماد و پارس بین همدان و پارس، احتمال امتزاج این اقوام و سکونت در این مناطق را افزایش می‌دهد. از آنجا که تاکنون هیچ مطالعه‌ای در خصوص نژادشناسی ساکنان منطقه انجام نشده، لذا هیچ منبع مکتوبی که با استفاده از آن بتوان این موضوع را به تفصیل شرح داد در دسترس نمی‌باشد.

ساکنان روستاهای تابعه شهر گودین غالباً به لهجه‌های محلی از گویش لری از شاخه‌های زبان فارسی تکلم می‌نمایند. تحول این گویش نیز مانند تحول زبان پارسی در طول تاریخ و متأثر از مهاجرت‌ها، لشکر کشی‌ها و تغییرات ذاتی روی داده است. گویش لری در هر روستا با لهجه خاص خود انجام می‌گیرد و از یک روستا به روستای دیگر تفاوت دارد. علاوه بر گویش لرُی، زبان کردی با گویش لکی در بین اهالی برخی روستاهای واقع در شمال شهر مانند؛ رحمت آباد و علی‌آباد پل و جنوب شهر مانند؛ روستاهای فیروز آباد کوچک و تپه رایج است. گویشی از زبان ترکی نیز توسط اهالی بخشی از ساکنان روستای قارلق مورد تکلم قرار دارد. ساکنان روستای گودین با لهجه لری تا اندازه‌ای شبیه گویش ساکنان شهر ملایر تکلم می‌نمایند.

دین اسلام و مذهب شیعه دوازده امامی در تار و پود و جان ساکنان شهر گودین ریشه دوانده است. این مذهب ساکنان گودین را شیفته نموده به گونه‌ای که از گذشته تا به امروز پایبندی آنها به شرع مقدس و تدین آنان در سطح منطقه و ناحیه زبان زد بوده است. پایبندی این ملت به شرح مقدس و اصول مذهب شیعه در جریان انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی و حوادٍ پس از آن به خوبی در رفتار آنان انعکاس یافته است، شاهد این مدعا تعداد شهدا و جانبازانی است که در راه سرافرازی سرزمین ایران تقدیم داشته‌اند.

جمعیت

شهر گودین مشتمل بر ۱۷ روستا است که در مجموع ۱۲۷۹۷ نفر جمعیت را بر اساس سر شماری سال ۱۳۸۵ در خود جای داده‌اند. این روستاها به ترتیب جمعیت عبارتند از: گودین، قارلق، کارخانه، طاهرآباد، شورچه، رحمت آباد، کوچه، خمیس آباد، حسین‌آباد، رستم‌آباد، علی آباداول، چشمه نوش، قارلق کوچک (اسلام‌آباد)، علی‌آباد پل، علی‌آباد دوم، ده بالا، حاجی‌آباد دو، عزیز آباد. در جدول زیر وضعیت جمعیت این روستاها بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ از نظر تعداد خانوار ساکن، تعداد جمعیت، تعداد زنان و مردان، درصد و تعداد جمعیت باسواد به تفکیک زن و مرد درج گردیده است. همچنین نمودار زیر جمعیت این روستاها را با هم مقایسه می‌نماید.

بررسی و مقایسه جمعیت روستاهای تابعه ی شهر گودین با سالهای گذشته رشد منفی جمعیت را در آنها آشکار می‌سازد. این رشد منفی در روستاهای مختلف شدت و ضعف یکسانی ندارد. چنان‌که از مقایسه جمعیت روستاها در سال ۱۳۶۵ با سال ۱۳۸۵ در جدول ۱ ملاحظه می‌شود اغلب آنها (بجز روستاهای قارلق بزرگ، حاجی‌آباد و عزیز آباد) طی بیست سال گذشته با کاهش جمعیت مواجه بوده‌اند. این موضوع علاوه بر آنکه به دلیل برنامه‌های کنترل جمعیت و تنظیم خانواده بوده بیشتر ناشی از مهاجرت از روستاها به مرکز شهرستان و سایر شهرهای کشور اتفاق افتاده است. اگر تعداد زنان را با تعداد مردان هر یک از روستاها با هم مقایسه نماییم مشاهده می‌شود که تعداد زنان بیشتر از مردان است. به عنوان نمونه از کل جمعیت ۳۲۰۰ نفری جمعیت روستای گودین ۷/۴۸ درصد را مردان و ۳/۵۱ درصد را زنان تشکیل می‌دهند؛ و این نیز دقیقاً ناشی از عدم وجود بازار کار و اشتغال در سطح روستاها و مهاجرت مردان به دنبال یافتن کار به سایر نقاط است.

از نظر درصد جمعیت باسواد از جمعیت کل شهر گودین و روستاهای تابعه ۵/۷۴ درصد با سواد می‌باشند. البته این نسبت در روستاهای کوچک کمتر و در روستاهای بزرگ بیشتر است. آمارها نشان می‌دهد در روستای گودین ۴/۷۸ درصد جمعیت باسواد می‌باشند که وضعیت مطلوب تری را نسبت به میانگین شهرستان کنگاور با ۴/۷۵ درصد و حتی شهر کنگاور به عنوان مرکز شهرستان با۷/۷۷ درصد دارد.

اشتغال

وضعیت اشتغال در سطح شهر گودین و روستاهای تابعه در مقایسه با سایر نقاط روستائی شهرستان از وضعیت مطلوب تری برخوردار است. این موضوع را می‌توان از مقایسه روند روستا گریزی روستاهای شهرستان مقایسه نمود زیرا با وجود آنکه بسیاری از روستاهای شهرستان از جمعیت تخلیه شده و در مرکز شهرستان اقامت گزیده‌اند، بیشتر روستاهای تابعه شهر گودین جمعیت پایدارتری داشته‌اند. این موضوع بیشتر ناشی از وضعیت مطلوبتر اشتغال و درآمد در این روستاها می‌باشد.

اما با وجود وضعیت اشتغال بهتر به علت پایین بودن کیفیت اشتغال و یا فصلی بودن اشتغال غالباً سطح درآمد متوسط خانوارهای روستائی بسیار کمتر از متوسط درآمد خانوارهای شهری است. این موضوع موجب پایین بودن سطح زندگی، عدم برخورداری از مولفه‌های استاندارد تغذیه و بهداشت و درمان، عدم برخورداری از تفریحات و تحصیلات، قدرت خرید کم و نداشتن پس‌انداز، فقدان سرمایه‌گذاری، پایین بودن امید به زندگی و در نهایت عدم احساس خوشبختی در بین گروه کثیری از روستائیان شده است.

کشاورزی؛ اصلی‌ترین و فراگیرترین زمینه شغلی در بین ساکنان شهر گودین و دیگر روستاهای تابعهفعالیت‌های کشاورزی است. سالم بودن این فعالیت کمک زیادی در حفظ نشاط و پایداری روحی و روانی مردم روستا کرده است. اما متأسفانه دلایلی چون کوچک بودن قطعات اراضی کشاورزی، عدم توجه دولت به این بخش و حذف بسیاری از یارانه‌ها موجب شده خانواده‌های کشاورز از درآمد مطلوبی برخوردار نباشند.

در سطح اراضی کشاورزی محصولاتی چون؛ گندم و جو، علوفه، ذرت، آفتابگردان، دانه روغنی کلزا، چغندرقند، محصولات جالیزی و تولیدات باغی بویژه انگور کشت می‌شود و به بازارهای منطقه عرضه می‌گردد.

پس از کشاورزی، فعالیت تولید آجر در کوره‌های آجر پزی دومین زمینه شغلی را به خود اختصاص می‌دهد. این نوع فعالیت به طور عمده در روستاهائی چون گودین، شورچه، قارلق، کوچه، حسین‌آباد و طاهر آباد به دلیل خاک عمیق رس رونق دارد و علاوه بر ایجاد شغل و درآمد برای ساکنان محل موجب مهاجرت کارگران فصلی بویژه از کردستان به این روستاها شده است. کوره‌های آجرپزی را بر حسب نوع فعالیت و حجم عملیات می‌توان در دو گروه دسته‌بندی نمود.

کوره‌های آجرپزی سنتی

در این شکل از فعالیت، کار تولید آجر به صورت خرده مالکی و با سرمایه اندک به صورت دستی انجام می‌گیرد و غالب کارگران فعال درآن خویش فرما هستند. میزان اشتغال در هر واحد کم و به دلیل بالا بودن هزینه تولید و پایین بودن حجم تولید سود ناچیزی عاید صاحبان خود می‌نماید. از جمله مشل آفرینی این دسته از کوره‌های آجرپزی نداشتن انبار سوخت غیرقابل نفوذ و سرپوشیده است. به همین دلیل کوره داران نفت را در مخازن (چاله‌ها) سر باز تخلیه می‌کنند و پس از پایان کار پخت قسمتی از نفت داخل مخزن به علت ورود خاک و آشغال غیرقابل مصرف باقی‌مانده و کوره دار برای تخلیه نفت بعدی چاله را آتش می‌زند تا آن را پاکسازی نماید به همین دلیل همه روزه شاهد ستون‌های دود غلیظ هستیم که از سوختن این مخازن به هوا می‌رود. این موضوع شاید بیش از فعالیت کوره ایجاد آلودگی می‌نماید، لذا درست این است که مسئولین نفت را به کوره‌ای تحویل دهند که مخزن استاندارد داشته باشد تا بخش عمده‌ای از آلودگی هوا کاسته شود.

کوره‌های آجرپزی نیمه صنعتی

این کارگاه‌ها که در محل به کوره ملی معروفند در سطح شهر از زمانهای گذشته پا گرفته و سیاست‌های جاری به دنبال گسترش آن و جایگزینی آن به جای کوره‌های سنتی است. این نوع فعالیت به سرمایه نسبتاً زیادی برای ایجاد زیر ساخت‌ها و خرید تجهیزات نیاز دارد، اما به علت تولید بالا و هزینه کم تولید درآمد زیادی را برای صاحبان خود فراهم می‌نماید.

فعالیت کوره داری با وجود آنکه در ایجاد اشتغال، تولید درآمد و جلوگیری از مهاجرت نقش بسیار ارزنده‌ای در سطح شهر و روستای گودین دارد، اما متأسفانه به دلیل آلوده نمودن شدید هوای منطقه و تخریب خاک با ارزش کشاورزی با انتقادات بسیاری طی دهه‌های گذشته همراه بوده است. البته این انتقادات بجا و وارد بوده ولی نحوه مواجه با مسئله درست و بر مبنای مطالعات نبوده است و راهکار مناسب جایگزین ارائه نکرده و لذا موفقیتی هم نداشته است.

اشتغال در سطح شهر گودین

اگر بخواهیم اشتغال را با توجه به جمعیت تقسیم‌بندی کنیم: ۱. کشاورزی و دامداری ترکیبی به صورت سنتی ۲. کوره‌های آجرپزی سنتی ونیمه صنعتی ۳. حمل و نقل بار ۴. خرده فروشی ۵. مشاغل دولتی ۶. دیگر مشاغل

از نظر درآمدوسرمایه در گردش کوره‌های آجرپزی گودین که قطب تولید آجر در غرب کشور محسوب می‌شوند سالانه میلیاردها تومان تولید ثروت نموده و سهم زیادی در اشتغال زایی شهر و روستاهای تابعه و شهرستان دارا می‌باشند.

تاریخ

در مورد سابقه سکونت در محل روستای گودین و اینکه مردم دقیقاً از چه زمانی در این روستا سکونت داشته‌اند هیچ منبع مکتوب و موثقی در دسترس نیست. آنچه در مورد سابقه سکونت در روستای گودین زمزمه شده وشنیده می‌شود فقط داستان‌ها و اظهاراتی است که افراد ریش سفید از پدران خود شنیده و یا بعضاً دیده و به یاد دارند.

از قدیمی‌ترین نشانه‌های سکونت در محل فعلی روستای گودین خرابه‌های یک قلعه قدیمی بود که در محل به «قُلا گَپ» و به معنی قلعه بزرگ هنوز هم شهرت دارد. این قلعه دارای یک دیوار گلی به ارتفاع بیش از سه متر بود که از سمت جنوب دارای یک دروازه بوده است. چهار برج در چهر گوشه قلعه با ارتفاعی بیش از پنج متر ساخته بودند تا از داخل آن در مواقع ضروری و یا هجوم راهزن‌ها و مهاجمین از قلعه دفاع نمایند. در داخل این قلعه چند عمارت که با چینه و خشت گلی در دو طبقه ساخته شده بود وجود داشت. خرابه‌های این عمارت‌ها و دیوار و برج قلعه تا قبل از انقلاب وجود داشت، گرچه در برخی مناطق ویران شده بود اما بقایای آن بطور مشهودی قابل رویت بود. بعد از انقلاب بخشی از دیوار قلعه و دو برج آن در نتیجه جهاد سازندگی اهالی روستا و به منظور تسطیح و تعریض معابر تخریب و محو گردید، سپس بقایای آن طی سالهای بعد به طور کلی نابود و پاکسازی گردید و منازل جدید جایگزین آن شد و امروز هیچ نشانه‌ای از آن وجود ندارد.

روستای فعلی گودین در مجاور آن قلعه و به سمت شرق به طرف دامنه کوه بتریج گسترش یافته بود و به چند محله تقسیم می‌شد. ساکنان این محله‌ها در گذشته ضمن اتحاد و یکپارچگی دارای رقابت هائی نیز با هم بوده‌اند. برخی از این محله‌ها عبارت بودند از: قُلا گَپ، محله محمود، محله چاله و محله شیرزاد.

بالاتر از روستای گودین در دامنه کوه و در مدخل درّه‌ای به نام درّه محمود آثار و بقایای یک روستای قدیمی وجود دارد. هر چند آثار ساختمانی این روستا در نتیجه گذشت زمان و فعالیت دیم‌کاری تسطیح شده و محو گردیده، اما آثار زندگی در آنجا مشهود است به طوری که گهگاه آثار دیوار و یا مدخل یک طویله در آنجا نمایان می‌شود. درّه‌ای که روستای قدیمی در مدخل آن جای گرفته چند چشمه کوچک داشت و آب آن تا پایین جاری بود و در استخری گلی برکه‌ای را تشکیل می‌داد. بخشی از آب این چشمه‌ها توسط یک رشته لوله سفالی به قلعه قدیمی انتقال داده شده بود.

ساکنین قدیمی گودین این روستا را دهبالا می‌خواندند و داستانی در بین آناننقل بود به این مضمون که؛ ساکنان دهبالا به دلایلی که آشکار نیست روستا را رها کرده و در قسمت پایین کوه که گودتر از دامنه کوه بود مهاجرت نموده و ساکن شدند. به همین دلیل روستای جدید خود را گودین که کلمه‌ای مرکب از گود «صفت مکانی» + ین «پسوند نسبی» می‌باشد و به معنی محل گود است نام نهادند (در زبان فارسی متضاد کلمه گودین واژه برزین یعنی محل برجسته مفهوم پیدا می‌نماید). البته این تعبیر از جمله مشهورترین تعابیر بین اهالی در خصوص وجه تسمیه گودین است و هیچ استناد مکتوب و مستندی بر آن وسایر تعابیر دیگر مستدل نیست.

گودین تپه

روستای گودین شهرت خود را در تاریخ بیشتر مرهون تپه باستانی است که در فاصله یک کیلومتری روستا قرار گرفته است. این تپه نام خود را از روستای گودین گرفته و گودین تپه خوانده می‌شود.

کاوشهای باستانی در گودین تپه نخستین بار در سال ۱۹۶۷ توسط یک هیئت ایرانی – کانادایی به سرپرستی پورفسر یانگ انجام گرفت و پس از آن در چندین مرحله ادامه یافت تا اینکه با شروع انقلاب ایران (۱۳۵۷) متوقف گردید. این هیئت نتایج حاصل از مطالعات اولیه خود را در مجله «بررسی‌های تاریخی» شماره ۱۵ در مرداد ۱۳۴۷ منتشر نمود. در این گزارش آمده است، با توجه به طبقه‌بندی آثار سفالی، سنگی و استخوانی بدست آمده از خفاری‌های صورت گرفته در گودین تپه می‌توان تاریخ استقرار انسان را در آنجا به هفت دوره تقسیم نمود. در زیر به چکیده‌ای از این گزارش هیجده صفحه‌ای می‌پردازیم.

دوره هفتم (۵٫۵۰۰ – ۵٫۰۰۰ ق. م)

علامت مشخصه آن سفال ساده ایست که با ابزار آلاتی مشابه ابزار آلات مناطق غربی ایران نظیر حاجی فیروز، کردان و علی کش ساخته شده است. از این دوره علاوه بر اشیاء سفالی یک سنگ چخماق با لبه‌های موازی نیز بدست آمده است.

دوره ششم (۵٫۰۰۰ – ۳٫۵۰۰ ق. م)

حفاری آن در مساحتی به ابعاد چهر در چها متر انجام شده و آثار سفالی ساده بدست آمده از آن همزمانی این دوره را با طبقه پنجم تپه گیان قابل مقایسه است. صنعت سفالگری این دوره تا دوره چهارم گسستی ندارد.

دوره پنجم (۳٫۵۰۰–۳٫۰۰۰ ق. م)

آثار مکشوفه این دوره عبارت از هنر سفالسازی است که با اشیاء دوره اوروک در بین‌النهرین قابل مقایسه است.

دوره چهارم (۲٫۷۰۰ – ۲٫۰۰۰ ق. م)

صنعت سفال دوره چهارم گودین با صنعت سفال دوره اول و دوم برنز دقیقاً قابل قیاس است. ابزار خاکستری رنگی که تاکنون در این حفاری پیدا شده در ایران فقط با ابزار و ادوات بدست آمده در یانیک تپه در نزدیک تبریز مطابقت دارد.

دوره سوم (۲٫۰۰۰ – ۱٫۶۰۰ ق. م)

سفال‌های رنگی بدست آمده در این دوره با آثار سفالی رنگی بدست آمده از گیان تپه همزمان می‌باشد. از حفریاتی که در محل گورستان (باستانی) گودین تپه انجام شد اشیاء مدفون انسانی و غیرانسانی بدست آمده قدمت آن‌ها را به دوره اول آهن منسوب می‌نماید.

دوره دوم (از سده هشتم تا سده چهرم ق. م)

آثار ساختمانی بدست آمده از این دوره تا حدی به ساختمان‌ها و برج و قلعه‌های ابتدای دوره اسلامی شباهت دارد. دوره مادها در طبقه ۲ گودین تپه شامل یک دژ نظامی است که احتمالاً مخصوص یکی از حاکمان محلی ماد در این منطقه بوده. دژ بر روی قلعه قدیمی مربوط به هزاره سوم پیش از میلاد ساخته شده است. دژ قدیمی تر توسط زلزله فرو ریخته و دژ مادی بر روی آن ساخته شده است. دیوارهای دژ از خشت ساخته شده و دارای برجهای دیدبانی است. درون دژ تعدادی اتاق آشپزخانه آخور تالار ستوندار و واحدهای دیگر معماری به دست آمده است. درون تالار ستوندار در قسمت شمالی یک آتش دان خشتی وجود داشته و دور تالار سکوهایی برای نشستن ساخته بودند. این تالار ستوندار مقدمه‌ای بر ساخت تالارهای مشابه نوشیجان و بناهای هخامنشی است. البته خود از تالار ستون دار حسنلو الگو گرفته است

دوره اول

نیز مربوط به دوره اسلامی است که قشری‌ترین لایه را درگودین تپه به خود اختصاص داده است.

از آثار مکشوفه در محل دژ و گورستان باستانی تپه می‌توان به یک مجسمه و یک جام پایه دار اشاره کرد که جهت بررسی‌های تکمیلی به خارج از کشور ارسال شده است. همچنین کشف مهمی که در این ناحیه صورت گرفته گور چهار دیواری بزرگ سنگی به ابعاد سه در سه و نیم متر بودکه سه طرف گور مزبور از دیوارهای سنگی بزرگ عمودی ساخته شده بود و طرف چهارم آن کاملاً باز بوده است. قسمتی از سقف که باقی‌مانده بود از یک تخته سنگ بزرگ ساخته شده که به صورت افقی روی دیوارها قرار داده شده بود. دو جسد انسان با مقدار زیادی اشیاء مدفون شده از داخل گور بدست آمد و یک سفال بزرگ خرد شده در آن قرار داشت. در بیرون محوطه قبر اسکلت یک اسب بدست آمد. این آثار با اوایل دوران سوم قابل مقایسه می‌باشند.

ساختمان دژ

تقریباً در تمام تپه دژ در منطقه کم عمق و سطحی و کمی دور تر از شهر آثاری بدست آمد که احتمالاً متعلق به دوران سوم بوده است. در امتداد شمالی دژ دو بنای بزرگ مربوط به دوره سوم بدست آمد. مجموعه این دو بنا عبارت از اتاق هائی باریک و مربوط به هم، چند تنور و اجاق که از لحاظ مواد ساختمانی و نوع کار خوب ساخته شده بودند. با وجودی که دیوارهای بنا ظاهراً بوسیله زلزله منهدم و فرو ریخته بودند ولی مصالح ساختمانی موجود مبین قدرت ساختمانی آن دوره می‌باشد. هچنین چند ظرف با نوک بلند و تیزدست آمده که ضمن اینکه جنس و رنگ سفالها نخودی رنگ است روی آنها منقوش می‌باشد. بعلاوه چند ظرف با دستگیره‌های دوطرفه و چند ساغر پایه دار نیز از چند گور بدس آمده‌است.

کاوش‌های ممتد و بیشتر در عمق عمودی دیوار انجام گرفته که مربوط به سده هفتم قبل از میلاد (دوره دوم) می‌باشد. دیواری به طول ۶۵ قابل رویت بود که قسمت جلو آن از آجر ساخته شده بود و عرضی متغیر بین ۳ تا ۴ متر داشت. در فاصله کمی از پشت دیوار دو برج دیده می‌شود که به اتاق ساخته شده از خشت خام منتهی مشدند. در محوطه قسمت جنوبی برج غربی یک اتاق و یک آشپز خانه با یک تنور نان و یک اجاق و نیز یک آخور بچشم می‌خورد. در امتداد غربی این اتاق یک تالار بزرگ پذیرائی تقریباً به ابعاد ۲۴ متر طول وجود دارد داخل این تالار ۵ در ۶ ردیف ستونهای چوبی وجود داشته‌است و تکه هائی از پایه‌های ستون‌ها بدست آمده است. در قسمت جنوبی تالار سکوهائی به عنوان نیمکت در سراسر سه دیوار ساخته شده بود و در قسمت شمالی تالار نیز یک محل مانند تخت مخصوص نشستن شخصی ساخته شده بود و یک آتشدان آجری بالاتر از سطح زمین و در مقابل تخت ساخته شده‌بود. آزمایش‌های و بررسی‌های بعدی آشکار ساخت که این عمارت بر روی یک تپه کچک ساخته شده بوده و احتمالاً مربوط به یک پادگان نظامی و یایکی از شاهزادگان و بزرگان مادی در درّه کنگاور بوده است. تالار ستون دار مذکور را پیشرو تالارهای آپادانا، پاسارگاد و تخت جمشید می‌دانند. یک اثر بسیار جالب برنزی در بقایای آشپزخانه و دو تکه سفال متعلق به دوران سوم آهن می‌باشد نیز در کاوش‌ها بست آمده است. همچنین یک نقش برجسته بزرگ آشوری متعلق به سارگون دوم پادشاه آشور که او را درحال استراحت نشان می‌دهد و یک کتیبه در دامن تا خورده او دیده می‌شود نیز در کاوش‌های اطراف گودین تپه بست آمده‌است.

 

کوه گودین
این توده کوهستانی  امتداد شمال – جنوب مرز شرقی شهر گودین را تشکیل می‌دهد. این کوه در واقع مرز طبیعی بین استانهای کرمانشاه و همدان در شرق کنگاور است و در منابع منتشر شده از سازمان نقشه برداری کشوری به نام کوه گودین ثبت گردیده است. بلندترین قله آن با ارتفاع ۲۱۶۸ متر در نزدیکی روستای قارلق بوده و دومین قله آن در شرق شهر گودین در محل قَروُل خُونَه نامیده می‌شود و ارتفاعی برابر ۱۸۷۰ متر از سطح دریا دارد که با توجه به ارتفاع دشت با ۴۰۰ متر ارتفاع از سطح دشت عارضه‌ای کم ارتفاع محسوب می‌شود. کوه گودین توسط یک گسل عرضی از محدوده بین روستای قارلق و شورچه به دو نیمه شمالی و جنوبی تقسیم شده است. نیمه جنوبی بیشتر از سنگهای آتشفشانی بویژه آندزیت ترکیب یافته درحالیکه نیمه شمالی بیشتر از سنگ لوح و آهک متبلور قرمز رنگ تشکیل شده است.

لَرَه کوه

این توده کوهستانی با امتداد جنوب شرقی – شمال غربی مرز جنوبی دهستان گودین را تشکیل می‌دهد و بیشتر از آهک‌های متبلور دگرگون شده و سنگ‌های آذرین تشکیل شده و قلل آن ارتفاعی حدکثر ۱۹۸۶ متر تا ۱۹۴۵ دارند. روستاهائی چون فیروز آباد کوچک، فیروز آباد تپه و قارلق کوچک در دامنه‌های این کوه واقع اند. این کوه از سمت جنوب به دره گاماسیاب در خزل غربی منتهی می‌شود.

گالری تصاویر ارسالی دوستان از گودین با محوریت کوه گودین

گالری تصاویر گودین

شهر گهواره

کشور	ایران
استان	کرمانشاه
شهرستان	دالاهو
بخش	گهواره
سال شهرشدن	۱۳۷۹/۰۳/۱۱[۱]
مردم
جمعیت	۵۱۴۲
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا	۱۴۲۸متر
میانگین دمای سالانه	۱۳٫۲۵ سانتیگراد
میانگین بارش سالانه	۵۶۰ میلیمتر[۲]
روزهای یخبندان سالانه	۱۱۶[۳]
اطلاعات شهری
نمایندهٔ مجلس شورای اسلامی	حشمت الله فلاحت پیشه[۷]
شهردار	مهندس کیومرث عبدی[۵]
تأسیس شهرداری	۱۳۸۰
ره‌آورد	تنبور[۶]
پیش‌شماره تلفنی	۰۸۳۴۳۷۴[۴]
شناسهٔ ملی خودرو	ایران۲۹[۸]
به گهواره شهر ساز و سیب خوش آمدید-ساز زندگیتان کوک سیب سلامتیتان سرخ
گهواره(زبان فارسی) روی نقشه ایران ۳۴.۳۴۵۹۵۹۱۱° شمالی ۴۶.۴۱۷۴۰۶۵۸۳۲۵۳۹۶° شرقیمختصات: ۳۴.۳۴۵۹۵۹۱۱° شمالی ۴۶.۴۱۷۴۰۶۵۸۳۲۵۳۹۶° شرقی

گهواره (گهواره=فارسی-گاواره=اسم محلی-کردی) یکی از شهرهای استان کرمانشاه در غرب ایران و یکی از دوشهر شهرستان دالاهو است. فاصله آن تا شهر کرمانشاه مرکز استان ۹۰کیلومتر می‌باشد و در تاریخ۱۳۷۹/۰۳/۱۱ از سوی وزارت کشور به شهر تبدیل شد. مردمان قلخانی این منطقه از (هفت ماله بان سیری ایوان) ایل کلهر ایوان غرب می‌باشند. گهواره مرکز بخش گهواره می‌باشد که بنا به آمار سال ۱۳۸۵ جمعیت کل بخش گهواره۲۰۷۸۶نفر می‌باشد

گهواره در لغت نامه دهخدا

در لغت نامه دهخدا در مورد گهواره چنین آمده است.

“گهواره . [ گ َهَْ رَ / رِ ] (اِخ ) قصبه ٔ مرکز بخش گوران شهرستان شاه آباد. واقع در ۴۸هزارگزی شمال باختری شاه آباد (از طریق راه فرعی اتومبیل رو گردنه ٔ پنج سواره ۴۰ هزار گز از راه مالرو) و ۲۶هزارگزی شمال خاوری کرند و ۳۰هزارگزی جنوب باختری کوزران مرکز دهستان سنجابی در کنار رودخانه زمکان . مختصات جغرافیایی آن به شرح زیر است : طول ۴۶ درجه و ۲۵ دقیقه ، عرض ۳۴ درجه و ۳۲ دقیقه ارتفاع ۱۴۶۴ گز. قصبه در باختر رودخانه بر روی بلندی و مسلط بر باغستانها و قلمستان بسیار بنا گردیده است . ارتفاعات مجاور با جنگل کوتاه و دامنه های مسطح خاکی و زمینهای زراعتی منظره ٔ زیبایی به آن بخشیده است . هوای آن سردسیر و ییلاقی است . گهواره مرکز دهستان گوران است . جمعیت قصبه در حدود ۲هزار تن است . آب آن از رودخانه ٔ زمکان تأمین میشود. محصول عمده ٔ آن انواع میوه و بخصوص سیب آن بکثرت و خوبی معروف است و یکی از محصولات عمده و مرغوب آن توتون است که بخوبی و مرغوبی در کرمانشاه و کردستان مشهور میباشد و علت مرغوبی توتون ، اولاً وضع هوا و ثانیاً تخصص کشاورزان است . در سالهای اخیر راه فرعی از گهواره به شاه آباد و کوزران مرکز دهستان سنجابی احداث شده است . راه شاه آباد از طریق آبادی سلیمانی و گردنه ٔ پنج سواره و آبادی چنکر گذشته در ۷هزارگزی شاه آباد به شوسه ٔ قصرشیرین میرسد. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج ۵).”[۹]

مساحت شهر

تابلو ورودی شهر گهواره

مساحت کلی شهر گهواره ۱٫۲۶ کیلومتر مربع می‌باشد؛ که از سمت شمالغربی به جاده باباشاه احمد و توتشامی از سمت شمالشرقی به جاده کبودجوب و از سمت جنوبشرقی از سمت میدان امام علی و بلوار ولیعصر به کوزران (شرق) و اسلام‌آباد غرب بسمت جنوب ختم می‌شود

شریان های وروردی و خروجی شهر

مسیر های ورودی و خروجی به شهر گهواره مطابق با شماره گذاری تصویر زیر بشرح زیر می باشد.

مسیر شماره ۱ : این مسیر اصلی ترین راه ارتباطی شهر گهواره می باشد که ارتباط بین شهر گهواره و اسلام آباد غرب را میسر می سازد. طول این جاده تا اسلام آباد غرب حدود ۴۶ کیلومتر می باشد.

مسیر شماره ۲ : این مسیر که جزو راههای ارتباطی فرعی گهواره می باشد. این شهر را به روستای توتشامی که یکی از مکان های مقدس یارسان می باشد. متصل می کند که در نهایت به کرند غرب منتهی می شود.این مسیر تا حدودی آسفالت و بقیه خاکی می باشد. فاصله گهواره تا توتشامی ۹.۳کیلومتر می باشد. که در نهایت از این جاده به کرند غرب ۵۰ کیلومتر فاصله دارد.

مسیر شماره ۳ : این مسیر گهواره را به بزرگراه راه کربلا از طریق روستای برزه ارتباط میدهد.که ۶۷ کیلومتر با بزرگراه کربلا در خارج از اسلام آباد غرب ؛ بین جاده اسلام آباد غرب -کرمانشاه فاصله دارد.

مسیر شماره ۴ : این مسیر گهواره را به کوزران و شهر کرمانشاه مرکز استان کرمانشاه متصل می کند.طول این جاده تا کوزران ۳۲ کیلومتر ۸۴ کیلومتر می باشد.

مسیر شماره ۵ : این مسیر فرعی که از کنار زیارتگاه و گورستان بابا اسکندر می گذرد . مسیری است که ارتباط شهر گهواره با باغات شمال گهواره مانند زله ناو ؛ تاش کو و کبودجوب برقرار می سازد.

مسیر شماره ۶ : این مسیر که از راه روستاهای بریه خانی و نیلک می گذرد گهواره راه به برگزاره راه کربلا و کرند غرب مرکز شهرستان دالاهو متصل می کند. لازم به ذکر است که این مسیر به به سد زمکان راه دارد و مناطق سر سبز و زیبایی را با وجود باریک بودن مسیر خواهید دید. و فاصله آن با کرند غرب ۳۸ کیلومتر می باشد.

شریان های ورودی و خروجی گهواره

مذهب

مردم این دیار از قدیم الایام دارای آیین اهل حق بوده‌اند

جمعیت گهواره

بر طبق آمار رسمی مرکز امار ایران در سرشماری سال ۱۳۸۵ بخش گهواره با ۴۶۰۰خانوار دارای جمعیتی بالغ بر۲۰هزار نفر است که از این مقدار۱۰۰۱۵نفر مرد و۱۰۵۶۱نفر زن هستند.

• 

  [نمودار جمعیتی گهواره]

رشد جمعیت در گهواره

بر اساس نتایج به دست آمده از نتایج مرکز امار ایران. جمعیت گهواره از مهرماه سال۱۳۷۰شمسی تا آبان۱۳۹۰ رشد نزولی داشته و جمعیت این شهر از۵۱۴۲نفر در مهر۷۲ به۴۶۱۹نفر در سال۹۰ کاهش یافته است؛ که از عمده دلایل آن می‌توان به نبود اشتغال و مهاجرت اهالی به شهرهای دیگر بوده است. در نمودار روبرو شاهد این کاهش هستیم.

جمعیت بیسواد و باسواد گهواره

بر طبق اعلام مرکز امار ایران(۱۳۸۵) از۱۳۰۰۲نفر جمعیت باسواد بخش گهواره ۷۰۳۰نفر مرد و ۵۹۷۲نفر زن هستند و از۵۸۳۹بیسواد این بخش ۲۰۷۲نفر مرد و۳۷۶۷زن بودند.

• 

  [نمودار سواد در گهواره]

• 

  [نمودار بیسوادی در گهواره]

جمعیت شهر گهواره از بین سی شهر استان کرمانشاه در رتبه شانزدهم بعد از بیستون و قبل از کوزران قرار دارد که۴۶۱۹ برآورد شده است.۳ که رتبه دوم از بین ۱تا ۵ را برای احتمال شهرستان شدن را دارد.

نمودار اماری رشد جمعیت شهر گهواره از مهر۷۰ تا ابان۹۰

ردیف	نام شهر	شهرستان	جمعیت	رتبه در شهرستان
۱	کرمانشاه	کرمانشاه	۸۵۱٬۴۰۵	۱
۲	اسلام‌آباد غرب	اسلام‌آباد غرب	۹۴٬۶۹۹	۱
۳	کنگاور	کنگاور	۵۳٬۴۴۹	۱
۴	جوانرود	جوانرود	۵۱٬۴۸۳	۱
۵	هرسین	هرسین	۴۹٬۹۶۷	۱
۶	سنقر	سنقر	۴۴٬۹۵۴	۱
۷	صحنه	صحنه	۳۶٬۵۴۲	۱
۸	سرپل ذهاب	سرپل ذهاب	۳۵٬۸۰۹	۱
۹	پاوه	پاوه	۲۳٬۷۰۴	۱
۱۰	روانسر	روانسر	۲۱٬۲۵۰	۱
۱۱	گیلانغرب	گیلانغرب	۲۰٬۹۲۲	۱
۱۲	قصر شیرین	قصر شیرین	۱۷٬۹۵۹	۱
۱۳	تازه‌آباد	ثلاث باباجانی	۱۲٬۰۸۰	۱
۱۴	کرند غرب	دالاهو	۸٬۳۱۱	۱
۱۵	بیستون	هرسین	۵٬۱۰۷	۲
۱۶	گهواره	دالاهو	۴٬۶۱۹	۲

مشاغل و فعالیت مردم

سیب گهواره در تابستان۱۳۹۳

کشاورزی

بخش کشاورزی یکی از مهمترین بخشهای فعالیت این شهر می‌باشد. اکثریت مردم ان کشاورز بوده نخود و گندم از محصولات عمده‌ای است که در زمینهای کشاورزی آن از دیرباز کشت می‌شود و هم اکنون دو سد بزرگ زمکان و آزادی در دست احداث می‌باشد؛ که با اجرایی شدن این طرح ۸۰۰هکتار از زمینهای منطقه زمکان و ۱۲۰۰ هکتار از زمین‌های بالا دست ازنعمت آب برخوردار می‌شوند گهواره به یکی از قطب‌های کشاورزی و باغداری کرمانشاه تبدیل شده است.[۱۰]

باغداری

محصولات باغی شهر گهواره تابستان۹۳

این شهر دارای باغات زیادی می‌باشد که عمدتاً سیب می‌باشد و دارای شهرت خاص خود است. سیب گلاب و لبنانی عمده‌ترین نوع سیب موجود در گهواره می‌باشد. گستره باغهای گهواره به قدری است که آنها را به محلات مختلف تقسیم‌بندی نموده‌اند از جمله”بان کولمانان. زغال سنگ-زلناو-دیمانی و… در سالیان اخیر تگرگ[۱۱] ,سرمازدگی[۱۲]، خشکسالی[۱۳] و آتش‌سوزی باعث خسارات فراوانی به باغداران این منطقه شده است. در خشکسالی‌های اخیر میزان باغ‌های گهواره به کمتر از نصف رسیده‌است.درسال۱۳۹۱ از سطح ۶۰۰هکتار باغات مثمر گهواره بیش از ۹۰۰۰ تن سیب با ارزش بیش از ۸۰ میلیارد ریال روانه بازار مصرف شده است.[۱۴]

نگارخانه باغ‌های گهواره

• 

  سیب سرخ -گهواره تابستان۹۳

• 

  سیب -گهواره تابستان۹۳

• 

  درخت سیب -گهواره تابستان۹۳

• 

  شکوفه‌های زیبای سیب

• 

  طبیعت زیبای گهواره

• 

  کوچه باغ در گهواره

• 

  تمشک وحشی در باغات گهواره

دستاورد و موسیقی

گهواره مهد تنبور سازی با شهرت جهانیست. ساز «تنبور» قدیمی‌ترین ساز مضرابی ایران است که با توجه به نقوش سنگی به جا مانده، حکایت از قدمتی چند هزار ساله دارد. تنبور یکی از پرطرفدارترین و پرمخاطب‌ترین سازهای موسیقی نواحی ایران است و حوزه اصلی رواج این ساز استان کرمانشاه و دو منطقه صحنه و گهواره‌است. جذابیت این ساز، به دلیل ماهیت اجرای مقام‌ها و جنبه عرفانی و معنوی به تدریج پا را از دایره ایران فراتر برده و در اروپا و آمریکا نیز، به این ساز و اجرای آن توجه و رویکرد فراوان شده‌است. با استفاده از قراین و شواهدی که وجود دارد ساز تنبور به شش هزار سال قبل بر می گردد مهمترین مدرک این ادعا کشف مجسمه ای در حوالی مقبره حضرت دانیال نبی در شوش است که در ان دو مرد دیده میشوند که در دست یکی از آنها تنبور دیده میشود و مشغول نواختن است.که قدمت آن به زمان قبل از ظهور حضرت موسی بر میگردد. و در گهواره بصورت حرفه ای ساخته میشود.[۱۵] زبردست‌ترین استاد تنبورسازی آقای اسدالله فرمانی هم در این شهر اقامت دارند که تنبورهای دست سازه ایشان در موزه‌های بزرگ و معروف فرانسه جای دارند. گهواره همواره مسکن بزرگان تنبور نواز بوده‌است. سید محمود علوی، کاکی اله مراد حمیدی، استاد چنگیز فرمانی، استاد خسرو نظری، سید ولی حسینی، استاد طاهر یارویسی و سید تیمور مهرابی را از این میان می‌توان نام برد.

زبان و لباس

مناطق کرد زبان و تقسیم‌بندی از لحاظ رده زبان

کرمانجی      سورانی      کردی جنوبی

زازاکی      گورانی      مناطق مختلط

زبان مردم گهواره

مردم شهر گهواره به زبان کردی تکلم می‌کنند و از نظر طبقه‌بندی سه‌گانه زبان کردی در رده گویشهای کردی جنوبی- کلهری قرار می‌گیرد که در استان های کرمانشاه ایلام کردستان و شرق عراق و… به آن تکلم صورت می گیرد که دارای زیر شاخه های متعددی است.

لباس مردم گهواره

لباس مردم گهواره اصولا لباس کردی است که با گذر زمان لباسها از نظر ظاهر تغییر پیدا کرده اند. و به نحوی بین لباس زنان و مردان قدیم گهواره با مردان و زنان کنونی گهواره متفاوت است که در زیر به گوشه ای از آن بصورت طبقه بندی شده اشاره خواهد شد.

لباس قدیم گهواره

لباس مردان قدیم گهواره

مردان در گهواره در دهه های مختلف اکثرا داری کلاه در شکلهای مختلف سربند و…. بودند که در زیر به گوشه هایی از آن اشاره خواهد شد.

عرق چین: کلاهی از جنس نخ یا ابریشم که مردها آن را بر سر میگذاشتند و سربند را به دور آن می بستند.

سربند:دستمالی است که به دور عرق چین یا همان کلاه مردان پیچیده میشد و اکثرا در این نواحی رنگ آن مشکی و تیره بود.

سخمه:بر روی پیراهن پوشیده میشد جلوی آن کاملا باز بود و دکمه دار هم بود.

قبا: در زمان های دورتر پوششی تمام قد بود که بر روی سخمه پوشیده میشد.

کلاه: کلاه دوره دار یا پشمی نخی – شوکلاو …… در دوره های مختلف پوششی برای سر مردان این دیار بود. که به وفور در مردان قدیمی تر دیده میشود.

شلوار جافی:شلواری که در این منطقه و سایر مناطق مورد استفاده قرار میگیرد و به سبب راحتی استفاده از آن استفاده میشود از مچ پا باریکتر و هر چه به طرف بالا تنه و کمر بالا می اید گشادتر می باشد که در نهایت با کش یا بند شلوار به دور کمر بسته میشود.

سلته:نیم تنه ای است استین دار که آنرا مانند کت روی لباس می پوشند و در عکسهای قدیمی این دیار به چشم میخورد.

پاپوش(کفش):پاپوش مردم این دیار در زمانهای قدیمی گیوه و کلاش بوده است که با گذر زمان جای آن به کفشها در طرح و جنسهای مختلف تغییر پیدا کرده است.

لباس زنان قدیم گهواره

پوشش زنان در این ناحیه هم به قسمت های مختلفی تقسیم بندی میشده که بشرح زیر می باشد.و دارای رنگ های زیبایی می باشند.

کلاه:کلاهی شبیه به عرق چین مردانه است که برای بستن دستمال از ان استفاده میشود.که در زنان و دختران جوان به صورت کلاهی منجوق دوزی شده در جشنها استفاده میشود.

سربند:مشکی -عالیخانی پارچه ای است تیره رنگ و اکثرا سیاه که دارای ریشه های فراوانی در دو طرف آنست که این ریشه ها توسط زنان کرد این مناطق به گونه ای بافته و زنجیره داده میشود و در نهایت به دور کلاه زنانه پیچیده میشود و ریشه های آن هم بشکل تزئینی قرار داده میشود.

پیراهن:پیراهن زنان کرد برحسب سن و سال و نوع سلیقه متفاوت است بدین صورت که این لباسها اکقرا ار پارچه های گلدار و رنگ روشن که بشکل و طرح های مختلف تهیه شده اند مورد استفاده قرار میگیرد.

زیرپوش:زیرپوش مورد استفاده زنان این منطقه ساده و معمولا رنگی متناسب با لباس رو می باشد که از گردن تا پشت پا را در بر میگیرد.

شلوار:شلواری گشاد از جنس حریر یا پشم …

ماشته(روپوش):پارچه ایست مشکی که بشکلی خاص دوخته میشود معمولا پایین آن دارای ریشه هایست که زنان کرد آنرا زنجیره می زنند و مانند شنل روی شانه زنان انداخته میشود و از جلو گردن و روی سینه گره میخورد.

سخمه:بر روی پیراهن می پوشند معمولا بدون آستین است و در جلو روی سینه با قفلهای تزئینی بسته میشود.

زوون (قبا):لباسی است جلو باز که تا پشت پا را می پوشاند و معمولا از جنس مخمل است که در زمانهای قدیم رویه ای ای هم داشت که با گذر زمان برای جووانترها این رویه حذف و به پوششی نازک و مخملی تبدیل شده است.

سلته: البسه ایست مانند سخمه که دارای استین است و کمی بیشتر از پشت را می پوشاند و بر روی پیراهن پوشیده میشود.

لباس جدید مردم گهواره

با گذر زمان لباسها هم به نوعی با شدت های مختلف در حال تغییر هستند و نوع پوشش مردمان این شهر هم از این غائله مستثنا نخواهند بود.

لباس مردان جدید گهواره

با گذر زمان لباسهایی قدیمی مانند سربند-سخمه- کلاش-گیوه-کلاههای مختلف حذف شده است و جای خود را به بالاپوشهای جدید و شلوار جافی دادند که در حال حاضر مردان این شهر از آن استفاده می کنند.

لباس زنان جدید گهواره

با تغییر لباس و مد به طبع لباس قدیم زنان گهواره هم تغییر پیدا کرده و سالهای سال است که زنان جوانتر از سربند و سایر لباسهای مخصوص زنان قدیمی و مسن تر استفاده نمیکنند.

و در جشنها عروسی ها و… از لباسهای محلی گفته شده بشکل امروزی تر و شاد تر استفاده میکنند و حتی در این جشن ها عده ای از زنان از سربند و کلاههای منجوقی شاد استفاده می کنند.هم اکنون عده ای از دختران و زنان این شهر از لباسهای زیای محلی و عده ای هم از لباسهای جدیدتر استفاده می کنند.[۱۶]

جشن ها در گهواره

در این منطقه دو عید بزرگ نوروز و خاونکار جشن گرفته میشود.

عید نوروز

عید باستانی نوروز هم در گهواره همراه با سایر نقاط کشور جشن گرفته میشود. از روزهای قبل از شروع فروردین ماه و معمولا اسفند خانمهای خانه دار به کار تمیزکاری و به اصطلاح خانه تکانی مشغول می شوند.و اعضای خانواده بنا به وسع مالی و نیاز به تهیه لباسهای جدید اقدام می کنند.

آخرین پنجشنبه سال

پنج شنبه اخر سال و زیارت اهل قبور گهواره

در آخرین پنجشنبه سال که در بین مردم ایران به پنجشنبه اخر سال مشهور است.و یکی از رسمهای قدیمی و باستانی ایران بشمار می رود.مردم این شهر هم به زیارت اهل قبور می روند و با نثار فاتحه و دادن خیرات(شکلات -شیرینی-میوه و حلوا)و روشن کردن شمع و چراغ برای اموات و مردگان خود طلب آمرزش می کنند.

آگرنوروز

چهارشنبه سوری که در سایر مناطق کشور در آخرین سه شنبه سال برگزار میشود از قدیم در این منطقه از قدیم جایگاهی نداشته و در چندسال اخیر بین جوانان اجرا میشود اما از قدیم الایام در این منطقه شب قبل از نوروز بر روی بام خانه ها رفته یا در حیاط و کوچه ها آتشی به احترام زرتشت و روشنایی و آیین باستانی مرسوم ایرانیان برپا می کنند و اعتقاد دارند که آتش نشانه پاکی و برکت خداوند است. این جشن را آگر نوروز (آتش نوروز گویند) در سالهای اخیر هم آگر نوروز با تغییر چهره بسیاری از جشنهای ایرانیان مانند چهارشنبه سوری که با روشن کردن آتش و پریدن از روی آن همراه بود تغییر کرده و جوانترها غیر از روشن کردن از انواع ترقه و مواد منفجره دیگر در این جشن باستانی استفاده می کنند.

روز عید نوروز[۱۷]

در روزهای عید نوروز هم اهالی گهواره با چیدن سفره نوروز و گذاشتن میوه و شیرینی (مانند نان برنجی) و با روبوسی به دید و با روبوسی آغاز سال نو را همراه با دعایی به هم تبریک میگویند و معمولا بزرگ خانواده به کوچکترها عیدی می دهد و همراه با هم به دید و بازدید از خانه سایر فامیلها می روند.

آداب عید نوروز برای نو عروسان

معمولا خانواده هایی که وصلت کرده اند و هنوز در دوران نامزدی بسر برده و عروسی نکرده اند در این روز داماد به همراه پدر و مادر راهی منزل خانواده عروس میشود و عید نوروز را به ایشان تبریک گفته و به نوعروس عیدی داده میشود.

آداب عید برای خانواده عزادار

در روز عید خانواده و وابستگان نزدیک خانواده هایی که به تازگی عزیزان خود را از دست داده اند و سالگرد فوت عزیزانشان فرا نرسیده است به منزل خانواده آنها می روند و به نوعی در این زمان شادی آنها را با غمهایشان تنها نگذاشته فاتحه میدهند. که اصطلاحا به آن نوعید گفته میشود.

روز دوم نوروز

روز دوم عید مردان گهواره به سوی روستای توتشامی که جایگاه رهبر مذهب اهل حق (سید نصرالدین حیدری) می باشند می روند و فرا رسیدن عید نوروز را به ایشان تبریک میگویند.

روز سیزده نوروز

مردم گهواره هم مانند سایر هموطنان در این روز به دامان طبیعت می روند و اخرین روز از نوروز را با هم و در کنار هم جشن می گیرند.

عیدخاونکار[۱۸]

شب اول خاونکار

خاونکار از مهمترین مراسم و اعیاد مردم اهل حق می باشد.که در اواسط آبانماه می باشد.و مدت زمان آن سه روز می باشد و در این سه روزه مردم روزه دار می باشند.و به نوعی بعد از پایان سال زراعی و شکر گذاری برگزار میشود.شب اول شروع روزه داری مردم با تهیه سیب یا انار ,نیاز تهیه می کنند و به خانه سید پیر یا جم خانه می رود.و به تنبور نوازی یا خواندن دعا مشغول میشوند با اجازه سید نیاز ها تقسیم به اندازه مساوی تقسیم میشوند و بعد از آن دعای نیت روزه داری خوانده میشود.و از سحرگاه آن شب روزه داری آغاز و تا غروب به طول میکشد.

و عده ای دیگر هم هر شب به جم خانه می روند با خواندن سرودهای مذهبی تنبور و نذر و نیاز مشغول میشوند.

روز سوم خاونکار

روز سوم خاونکار با نذری آغاز میشود که باید یک خروس قربانی شود.به اینصورت که از صبح خروسی را قربانی می کنند و آنرا بحالت آب پز شده (شوربایی)تهیه می کنند و تا بعد اظهر که که این کار طول میکشد همراه با سه کیلو برنج که با روغن حیوانی تهیه شده است و نیاز – همراه با مراسم دینی خاص با حضور سید و خواندن دعای معروف مراسم نذری به اتمام می رسد و بعد از اتمام ساعات روزه داری به قسمت کردن نذری بین مردم اقدام می کنند. و اینگونه روز سوم روزه داری هم به پایان می رسد.

روز عید خاونکار

بعد از سه روز روزه داری و قربانی کردن در نهایت در روز چهارم همانند عید نوروز مردم گهواره برخلاف سایر روستاها و شهرهای اطراف سفره عید را برپا می کنند.که معمولا شیرینی شکلات و میوه و… را روی آن گذاشته اند سه روز روزه داری خود را جشن گرفته و از صبح همان روز به دید و بازدید دوستان آشنایان و خانواده خود رفته و بزرگان خانواده هم به فرزندان کوچک خود عیدی می دهند. و عید خاونکار را به آنها تبریک می گویند.برخی نیز به زیارت آرامگاه بزرگان دینی خود می روند.

بابااسکند و درخت دوازده امام

یکی از درختان مقدس قدمگاه در این شهر، درخت «منزل باوه اسکندر» است. در قبرستان شهر گهواره، درخت «وزم» کهن‌سالی وجود دارد که مردم آن را منزل «باوه اسکندر» می‌نامند و آن را متبرک می‌دانند. ومردم با هزینهٔ خود، اطراف این درخت را دیوارکشی کرده‌اند و معمولاً در مناسبت‌های مختلف در آنجا مراسم برگزار می‌کنند درخت «منزل دوازه ایمام» نیز از درختان مقدس قدمگاه در استان کرمانشاه است. در شهر گهواره نزدیک جم خانه شهر، محلی وجود دارد که در آن، چنار کهن‌سالی وجود دارد که مردم به آن معتقدند و آن را مقدس می‌گمارند. مردم منطقه آنجا را قدمگاه یا منزل دوازده امام می‌دانند و بر این باورند که دوازده امام از آنجا عبور کرده‌اند. معمولاً مردم این مناطق زمانی که مراسم یا نذری داشته باشند، به این محل می‌آمدند و اغلب قربانی می‌کردند.

بافت شهر

اکثر بافت شهر از لحاظ ساختمانی در قسمت سنتی آن واقع شده است؛ که ساختمانهای این نواحی متشکل از گل و چوبو سنگ و خشت است که به تدریج و با گذر زمان جای خود را به ساختمانهایی با مصالح و طرحهای جدید می‌دهند

نمایی از بافت قدیمی و سنتی شهر گهواره

سراسر نمای شهر گهواره در روز بهمراه باغهای اطراف

سراسرنمای شهر گهواره و باغ‌های اطراف

روستای تابعه

از روستاهای تابعه شهر گهواره می‌توان به گوراجوب، سرآسیاب، باباشاه احمد، چغابور، توکان، کچک بل، زوله، سراب سیدیعقوب، توتشامی، کنه رشید، دوشمیان، ویله، نیلک بریه خانی، زاوله، سرخک و.. نام برد

ویژگی طبیعی

آب و هوا

نقشه اقلیمی ایران. شهر گهواره در منطقه مدیترانه‌ای قرار گرفته‌است.██ معتدل خزری بسیار مرطوب

██ معتدل خزری

██ مدیترانه‌ای با باران بهاره

██ مدیترانه‌ای

██ کوهستانی سرد

██ کوهستانی بسیار سرد

██ نیمه‌بیابانی سرد

██ نیمه‌بیابانی گرم

██ بیابانی خشک

██ بیابانی خشک گرم

██ خشک ساحلی گرم

██ خشک ساحلی

شهر گهواره از نظر آب و هوایی در منطقه مدیترانه‌ای قرار دارد ایستگاه هواشناسی گهواره که بصورت خودکار می‌باشد در سال۱۳۸۷ به بهره‌برداری رسیده است[۱۹]

بارندگی شهر گهواره

نمودار دما و میزان بارندگی گهواره در سال ۱۳۹۲ در سالهای اخیر با وقوع خشکسالی در سطح کشور این شهر هم از این بلا در امان نمانده است و میزان بارندگی در آن بطور چشمگیری کاهش یافته است.

بیلبائو

نمودار آب و هوا (راهنما)

ژ	ف	م	آ	م	ژ	ژ	آ	س	اُ	ن	د
۱۳ ۱۴ ۱۴−	۱۱ ۲۱ ۳−	۹٫۵ ۱۷ ۴−	۸٫۵ ۲۱ ۳	۱۰ ۳۰ ۱۱	۹٫۵ ۴۱ ۱۵	۱۰ ۴۱ ۱۵	۹٫۵ ۳۹ ۱۴	۱۰ ۳۴ ۱	۱۰ ۲۵ ۱	۱۱ ۱۶ ۹−	۱۱ ۱۱ ۹−
میانگین بالاترین و پایین ترین دما به مقیاس سانتیگراد
بارندگی به مقیاس میلی‌متر
منبع: [۱]

[نمایش]مقیاس فارنهایت و اینچ

[نهفتن]آب و هوای گهواره
	ژانویه	فوریه	مارس	آوریل	مـــــه	ژوئـن	ژوئیـه	اوت	سپتامبر	اکتبـر	نوامبر	دسامبر	سـال
گرم‌ترین C°	۱۰٫۴	۱۶٫۴	۲۴	۲۵	۳۴٫۶	۳۸	۳۹	۳۷	۳۲	۳۴	۲۵٫۲	۱۳	۱۵
میانگین گرم‌ترین‌ها C°	۶٫۹	۸٫۶	۱۷٫۱	۱۹٫۸	۳۰٫۵	۳۶	۳۷٫۱	۳۴٫۸	۲۸٫۲	۱۵٫۳	۱۰٫۱	۹٫۶	۳۷٫۱
میانگین سردترین‌ها C°	-۳٫۹	-۳٫۴	۲٫۸	۷٫۴	۱۲٫۲	۱۴٫۶	۱۷٫۲	۱۵٫۱	۸٫۶	۱٫۴	-۴٫۴	-۳٫۸	۱۰
سردترین C°	-۱۰٫۲	-۹٫۲	-۲٫۶	۵٫۲	۸٫۲	۱۲	۱۴	۱۲	-۱	-۲	-۸٫۲	-۸٫۲	-۲۷
منبع: درگاه ملی آمار[۲۰]

رودخانه‌ها

مهمترین رودخانه‌ای که از این شهر می‌گذرد که جزء بزرگترین رودخانه‌های غرب می‌باشد زمکان نام دارد و از روستای توت شامی سرچشمه میگیرد که بعد از گذر از گوراجوب و گهواره و جاماسب در حوالی روستای بانزلانی به سد آزادی می ریزد که پس از عبور از جوانرود و پاوه در جهت جنوب شرقی به شمال غربی از کشور خارج شده و عراق می‌ریزد و در خاک عراق به رودخانه سیروان می‌پیوندند[۲۱] و هم اکنون مشغول احداث سد روی ان می‌باشند که این کار باعث به زیر اب رفتن روستاهای اطراف شده‌است و دو سد آزادی و زمکان روی آن ساخته می‌شود.طول این رودخانه ۵۰کیلومتر است.ساخت سد آزادی روی این رودخانه باعث ذخیره و مهار ۳۵ میلیون متر مکعب آب روان و تحت پوشش قرار گرفتن ۳۰۴ هکتار از زمینهای زراعی استان میشود.[۲۲] که باعث ایجاد یک فضای زیبا و توریستی در این منطقه شده است.

رودخانه زمکان در کنار باغهای گهواره

کوه‌های گهواره

ناحیه چین‌های زاگرس

گهواره در میان رشته کوه‌های زاگرس قرار دارد که در غرب و جنوب ایران امتداد دارد؛ که حاصل از برخورد دو صفحه تکتونیکی اوراسیا و عربستان است.

از کوه‌های معروف این شهر هم می‌توان به قلعه قاضی-بزهو (بزه هو)-تاشکو نام برد اطراف این شهر همانند دهانه آتشفشان می‌باشد بطوریکه شهر میان کوهستان محاصره شدهاست. عمده پوشش این کوه‌ها را جنگلهای بلوط تشکیل می‌دهند

نام	موقعیت	ارتفاع	رشته کوه
قلعه قاضی	شمال شرق گهواره	۲۳۷۰ متر[۲۳]	رشته کوه زاگرس
بزهو	جنوب غربی گهواره	۱۹۳۰ متر[نیازمند منبع]	رشته کوه زاگرس
قُته بالیله	جنوب شرقی گهواره	– متر (تقریبی)[نیازمند منبع]	رشته کوه زاگرس

کوه قلعه قاضی

کوه قلعه قاضی در شمال شرق گهواره قرار دارد ارتفاع آن ۲۳۷۰متر می‌باشد. قلعه قاضی در میان لقیهٔ کوه‌ها در نقطه‌ای استراتژیک قرار دارد بگونه‌ای که بر محیط پیرامون خود دید کاملی دارد. شکل ظاهری قله کوه شبیه به یک قلعه می‌باشد. داستانهایی در بین مردم وجود دارد که در زمان ساسانیان فرماندهی بنام قاضی در این منطقه و قلعه وجود داشته که وجود این فرمانده مقتدر خار چشمی بوده برای دشمنان این آب و خاک. از آنجا که بسیاری از ابنیه‌های تاریخی و.. . در قله این کوه آثاری از بناهای تخریب شده قدیمی به چشم می‌خورد که بعد از سالیان سال هنوز هم آثاری از ساروج در آنها به چشم می‌خورد[۲۴]

نمایی از باغهای اطراف و ناهمواری‌های اطراف -کوه قلعه قاضی

کوه بزهو

نمایی از کوه بزه هو شهر گهواره

کوه قته بالیله

نمایی از کوه قُته بالیله شهر گهواره

مراتع و جنگلداری

بخش گهواره با ۷۷۲۵۰ هکتار جنگل و ۱۶۷۲۵ هکتار مرتع یکی از بخش‌های غنی از منابع طبیعی در استان کرمانشاه و مرکز اصلی طرح صیانت از جنگل‌های زاگرس در استان کرمانشاه است که نشان دهنده غنی بودن منطقه گهواره از منابع طبیعی است.

نمونه ای از برگ و میوه درخت دار مازور

در جنگلها و مراتع اطراف گهواره گونه ای از درختچه های بلوط به وفور یافت میشود که به آن دار مازو گفته میشود این نوع از بلوط از شمالغربی زاگرس شروع شده و تا گهواره ادامه پیدا میکند و پس از این منطقه بصورت پراکنده در سایر مناطق مانند لرستان دیده میشود.[۲۵]

در سالهای اخیر برای جلوگیری از قطع درختان مراتع و جنگلهای اطراف گهواره از سوی روستاییان که به عنوان سوخت از آن استفاده می کنند توزیع ابگرمکن های خورشیدی در این روستاها صورت گرفته است که فشار روی جنگلها را کاهش می دهد.[۲۶]

نگارخانه مراتع گهواره

• 

  درختی کهنسال درگهواره

• 

  برگهای زیبای بلوط-دار مازور

بلایای طبیعی

سیل

آب شرب گهواره از طریق رودخانه توتشامی تامین میشود.در سالیان اخیر با بارش باران و طغیان این رودخانه خطوط انتقال آب گهواره دچار شکستگی شده است.و به زیر ساخت های شهری خساراتی وارد کرده است. و باعث قطع آب شهروندان شده است.[۲۷]

زلزله

مقایسهٔ نسبی میزان خطر زمین‌لرزه در نقاط مختلف ایران؛ نقاط سرخ‌تر نقاطی هستند که شتاب حداکثر جنبش زمین در آن‌ها بیش‌تر است.

استان کرمانشاه یکی از استان‌های زلزله خیز ایران بشمار می‌رود. بنابر امار شبکه لرزه‌نگاری استان کرمانشاه، گهواره یکی از نقاطیست که بیشترین میزان لرزه در ان به ثبت رسیده است[۲۸] که بیشتر این زلزله تنها با تجهیزات لرزه‌نگاری قابل تشخیص بوده است. در سال ۱۳۸۷ بیشترین زلزله در استان کرمانشاه در اطراف گهواره رخ داده‌است که بنا به گزارش شبکه لرزه‌نگاری استان کرمانشاه تعداد ان ۲۳ مورد بوده‌است

بزرگان و افتخارات

علاوه بر موارد ذکر شده در مطالب فوق گهواره جایگاه بزرگانی چون:

غلامرضا رشید یاسمی

غلامرضا رشید یاسمی

متولد ۲۹ آبان سال ۱۲۷۵ شمسی(نویسنده، مورخ، شاعر معاصر، مترجم واستاد سابق دانشگاه تهران) فرزند محمد ولی خان گورانی شاعر- نقاش-خوشنویس ملقب به خان خانان (میر پنج)[۱] و پدر سیامک یاسمی و شاپور یاسمی (گارگردان و فیلمسازان مطرح قبل انقلاب که دارای استودیو فیلمسازی بودند -همسردلکش (خواننده) هست. جد مادری او شاهزاده محمدباقر میرزای خسروی نویسنده داستان شمس و طغرا بود.

خیابانی در تهران بنام رشید یاسمی

بعد از پایان تحصیلات به کرمانشاه برگشت به استخدام اداره فرهنگ کرمانشاه درآمد مدتی نیز مدیر مدرسه پهلوی بود. چندی بعد استعفا داد به تهران آمد و به استخدام وزارت مالیه درآمد. چندی هم در وزارت فر هنگ و دربار به کار مشغول شد. بعدها به عضویت فرهنگستان زبان و ادب فارسی درآمد. رشید یاسمی تا پایان عمر خود بعنوان استاد در دانشگاه تهران فعالیت می‌کرد.

غلامرضا رشید یاسمی در هجده اردیبهشت ماه سال ۱۳۳۰ در تهران در گذشت.

از جمله آثار تألیف شده رشید یاسمی می‌توان به کتابهای احوال ابن یمین – نصایح فردوسی -کرد و پیوستگی نژادی و تاریخی او و … تصحیح کتابهای اندرزنامه اسدی طوسی -اشعار گزیده فرخی سیستانی-دیوان محمدباقر میرزای خسروی کرمانشاهی و… ترجمه کتابهایی چون تاریخ قرن هیجدهم – انقلاب کبیر فرانسه و امپراتوری ناپلئون – ایران در زمان ساسانیان و… اشاره کرد.

استاد علی اکبر مرادی

علی اکبر مرادی

معلم، مقام‌دان، مقام‌خوان، آهنگساز، خواننده و نوازندهٔ صاحب سبک تنبور است[۲۹] وی در سال ۱۳۳۶ در گهواره بدنیا آمد و در سن ده سالگی بعنوان یک نوازنده کامل در آمد.

در سی سالگی تمام ۷۲ مقام موسیقی مقامی را آموخت و کار حرفه‌ای خود را از دهه ۵۰ آغاز کرد.

علی اکبر مرادی در کنار نوازندگی صدای پخته‌ای هم دارند.[۳۰]

در ۳۴ سالگی در سال ۱۳۷۰ شمسی رتبه اول تبور نوازی را کسب کرد؛ و در این مدت اجراهای متعددی در کنسرتهای مشترک با شهرام ناظری در ایران و خارج از ایران اجرا کرده است.

مجله sing line او را جزو ۵۰ نوازده براتر دنیا معرفی کرده است و از اینرو از طرف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به وی مدرک درجه یک هنری اعطا شده است.

علی اکبر مرادی هم اکنون در تهران اقامت دارد و در آموزشگاه موسیقی یارسان واقع در میدان بنی هاشم تهران نوازندگی ساز تنبور را به هنرآموزان آموزش می‌دهد.

استاداسدالله فرمانی

اسدالله فرمانی

اسدالله فرمانی متولد ۱۳۳۴ گهواره فرزند شمس‌الله فرمانی و نوه چنگیز فرمانی دو تن از تنبور سازان بنام می‌باشد و دستی بر نوازندگی تنبور دارند که از شش سالگی وارد این حرفه با حمایت پدربزرگ شد. -به جرات می‌توان گفت که زبردست ترین[۳۱] و نامی‌ترین سازنده تنبور می‌باشد؛ و هم اکنون در شهر گهواره در کارگاه خانوادگی خود مشغول به ساخت تنبورهایی با کیفیت می‌باشد چنانچه آوازه این هنر ارزشمند ایشان فراتر از مرزها رفته و تنبورهای ساخته شده بدست ایشان هم اکنون در بسیاری از موزهای اروپایی از جمله فرانسه جای خوش کرده است. اسدالله فرمانی بیش از نیم قرن است که به صنعت ساخت تنبور اشتغال دارد و تمام مراحل کار را بدون استفاده از ابزارهای برقی و به کمک دست و ابزارهای ساده و اولیه انجام می‌دهد.

تنبور سازی در خاندان فرمانی از حدود ۲۵۰سال پیش وجود داشته و موروثی بوده است.

طاهر یارویسی

استاد طاهر یارویسی

طاهر یارویسی استاد و نوازنده تنبور متولد سال ۱۳۱۹ گهواره می‌باشد در کودکی به فراگیری سازهای مقامی نزد اساتیدی چون استاد چنگیز (ساخت تنبور) فرمانی، سید ولی حسینی و استاد بیرخان پرداخت و هم اکنون به آموزش ساز تنبور به علاقه مندان می‌پردازد؛ و در بسیاری از جشنواره‌های داخلی و خارجی شرکت کرده است منجمله، در سال ۲۰۰۱ در جشنواره موسیقی آیینی برلین، آلمان – اجرای کنسرت در سال ۲۰۰۴ در تاجیکستان و در سال ۱۳۸۴ در اربیل عراق

اماکن سطح شهر

لیست اماکن -پارک‌ها و ارگانهای سطح شهر گهواره

ردیف	مکان	مهمترین‌ها
۱	پارک ها	پارک کوهستان لاله
۲	قبرستان ها	بالاجوب بابا اسکندر کاکی‌ها
۳	مراکز فرهنگی	کتابخانه عمومی نور گهواره کانون پرورش فکری کودکان
۴	میدان ها	میدان امام علی میدان ولایت
۵	مدارس و مهدها	مدرسه ابتدایی استاد شهریار (قدیمی‌ترین) دبستان ابتدایی راه دانش دبستان ابتدایی شهید دستغیب مدرسه راهنمایی دخترانه بنت الهدی مدرسه راهنمایی پسرانه شهید بهشتی دبیرستان دخترانه حجاب دبیرستان پسرانه امام علی دبیرستان پسرانه امام خمینی مدرسه شبانه‌روزی مهدکودک شهید رجایی
۶	مساجد	مسجد امیرالمؤمنین گهواره
۷	بانکها و موسسات مالی	بانک ملی گهواره بانک ملت گهواره بانک کشاورزی گهواره پست بانک گهواره
۸	اماکن مقدس	بابااسکندر درخت دوازده امام
۹	ارگانهای نظامی	پاسگاه انتظامی گهواره سپاه گهواره
۱۰	مراکز بهداشتی	مرکز بهداشت گهواره درمانگاه گهواره
۱۱	اماکن قضایی	شورای حل اختلاف گهواره، دادگستری عمومی
۱۲	ادارات دولتی	اداره گاز گهواره اداره برق گهواره اداره آب گهواره اداره آموزش و پرورش گهواره تربیت بدنی گهواره اداره منابع طبیعی گهواره اداره پست گهواره مخابرات گهواره اداره جنگلداری و مراتع گهواره ،کمیته امداد
۱۳	ورزشی	هیئت کوهنوردی گهواره

خیابانهای اصلی گهواره

اصلی‌ترین و مهمترین خیابان اصلی این شهر که بعد ازبلوار ولیعصر، از میدان امام علی شروع و به میدان ولایت و سرانجام جاده بابا شاه احمد منتهی می‌شود خیابان امام خمینی (اصلی) می‌باشد که تعداد زیادی از ارگانهای دولتی نظیر شهرداری بخشداری مخابرات، کمیته امداد امام خمینی، پاسگاه گهواره، اداره آموزش و پرورش منطقه‌ای گهواره، و مسجد امیرالمؤمنین، بانکهای ملت، ملی، کشاورزی روی این خیابان قرار دارند و بازار اصلی شهر هم روی همین خیابان قرار دارد اما بعلت باریک بودن خیابان و عدم تعریض خیابان امکان ایجاد بلوار و دو لاین مجزا در این خیابان وجود ندارد و رفت و آمد در دو لاین در همین خیابان در جربان است و قبلاً هم در سالیان گذشته این خیابان با نرده به دو قسمت جدا از هم تبدیل شده بود که مشکلاتی برای شهروندان بوجود آورد که باعث از میان برداشتن آن توسط شهرداری شد.. و خیابابان جم خانه هم یکی دیگر از خیابان‌های اصلی این شهر بشمار می‌رود.

بلوار

بلوار ولیعصر گهواره

بلوار ولیعصر گهواره تنها بلوار دایر در این شهر می‌باشد که از سه راهی جاده کوزران -گهواره -اسلام‌آباد غرب شروع شده و تا میدان امام علی ادامه دارد و پمپ بنزین گهواره هم در این ناحیه قبل از رسیدن به میدان ورودی شهر قرار دارد.

میدان‌های شهر

شهر گهواره دارای دو میدان است که در ابتدا و انتهای شهر قرار دارد میدان ورودی که امام علی نام دارد؛ و میدان دوم هم که در انتهای شهر قرار دارد به روستاهایی مثله توت شامی و بابا شاه احمد و… راه دارد.

مراکز مذهبی

جم خانه اهل حق گهواره

جمخانه

مردم این شهر در محلی به اسم جمخانه گرد هم می‌ایند و مراسم و تجمعات خود را در ان انجام می‌دهند و از اماکن مقدس این آیین بشمار می‌رود. این مکان در خیابان جم خانه قرار دارد.

مسجد

مسجد امیرالمؤمنین گهواره در خیابان اصلی شهر جنب بانک کشاورزی واقع شده است.

مراکز آموزشی

مدارس

ازمهمترین مدارس هم می‌توان به دبستان استاد شهریار که هم اکنون ساختمان اصلی ان تخریب شده است-(قدیمی‌ترین)۱۷ شهریور-راه دانش-شهید دستقیب- بنت الهدی- دبیرستان دخترانه حجاب -دبیرستان امام خمینی-امام علی و شبانه‌روزی اشاره کرد

مدرسه ابتدایی	مدرسه راهنمایی	دبیرستان	شبانه‌روزی
استاد شهریار (پسرانه)	بنت الهدی صدر (دخترانه)	دبیرستان امام خمینی (پسرانه)	دبیرستان پسرانه شبانه‌روزی
شهید دستغیب (پسرانه)	شهید بهشتی (پسرانه)	دبیرستان امام علی (پسرانه)
هفده شهریور (دخترانه)		دبیرستان حجاب (دخترانه)
راه دانش (پسرانه)

مراکز فرهنگی

کتابخانه عمومی نور گهواره

کتابخانه عمومی نور گهواره در سال ١٣٧۶ تاسیس شد وتنها کتابخانه عمومی شهر می باشد که در جنوب غربی گهواره قرار دارد. و بیش از ١۶ هزار جلد کتاب دارد که شامل بخش مرجع،بخش کودک و مخزن اصلی می باشد [۳۲]

فعالیت های کتابخانه

این کتابخانه علاوه بر وظیفه اصلی خود که در اختیار قرار دادن کتابها و منابع چاپی به علاقه مندان به برگزاری نشستهای کتابخوان،مسابقات به مناسبتهای مختلف و کلاهس های قصه گویی و فعالیت های فرهنگی دراین شهر می پردازد[۳۳]

آدرس کتابخانه عمومی نور

کتابخانه عمومی نور در گهواره، خیابان فرهنگ جنب مدرسه شهید رجایی گهواره قرار دارد

۰۸۳۴۳۷۴۲۴۶۳

گورستان‌ها و آرامستان‌های گهواره

نمایی از گورستان بالاجوب در شهر گهواره

اطراف شهر گهواره دارای گورستان‌های مختلفی است. از جمله بابا اسکندر. بالاجوب. آرامستان کاکی‌ها و… قرار دارد تمام آرامستان‌های مذکور بصورت سنتی می‌باشند.

مناطق و محلات

-از مهمترین محلات این شهر می‌توان به باندومان محله بنیاد شهید-کانی زاله-گا کش و… اشاره کرد در گهواره به علت وسعت باغات این شهر آنهارا به محلات جداگانه‌ای تبدیل کرده‌اند

اقلیم استان کرمانشاه

اقلیم استان کرمانشاه

 

استان کرمانشاه ناحیه‌ای کوهستانی است که مابین فلات ایران و جلگه بین‌‌النهرین قرار گرفته و سراسر آن را قلل و ارتفاعات سلسله جبال زاگرس پوشانیده است. سلسله جبال زاگرس در محدوده‌ این استان به صورت مجموعه‌‌ای از رشته‌کوه‌های موازی پدیدار گشته که دشت‌های مرتفع کوهستانی در بینابین آن‌ها شکل گرفته و بستر گذرگاه‌های مهم زاگرس را به وجود آورده است.
استان کرمانشاه در معرض جبهه‌های مرطوب مدیترانه‌ای قرار دارد که در برخورد با ارتفاعات زاگرس، موجبات ریزش برف و باران را فراهم می‌سازد. در استان کرمانشاه چهار اقلیم متفاوت قابل تشخیص است :
اول «زمستان ملایم و تابستان گرم و خشک» که شهرستان‌های قصر شیرین، سرپل ذهاب و دهستان ازگله در جنوب غربی شهرستان جوانرود را شامل می‌شود. دوم «زمستان و تابستان خنک» که شهرستان‌های پاوه و جوانرود (به جز دهستان ازگله) و بخش کرند از توابع شهرستان اسلام‌آباد غرب را در بر می‌گیرد. سوم اقلیم «نیمه خشک و استپی خنک» که شهرستان‌های سنقر و دهستان پشت دربند از توابع شهرستان کرمانشاه را در بر می‌‌گیرد. چهارم اقلیم «نیمه خشک و استپی گرم» که شهرستان‌های کنگاور، صحنه و هرسین را شامل می‌شود. به طور کلی استان کرمانشاه از نظر آب و هوایی به دو منطقه‌ گرمسیر (غرب) و سردسیر در سایر نواحی تقسیم می‌شود.

بادهای مهم استان کرمانشاه عبارتند از :
«بادهای غربی» که رطوبت نسبی اقیانوس اطلس و مدیترانه را منتقل می‌کند و موجب بارندگی می‌‌گردند و جریان آن معمولاً در زمستان و بهار بیشتر است. «بادهای شمال» که در فصل تابستان می‌وزند و در اعتدال آب و هوای بخشی از استان و کاهش گرمای آن مؤثراند و «بادهای سام یا سموم» که تنها در منطقه نوار مرزی می‌وزد و هوای آن را در تابستان‌ها بسیار گرم و غیرقابل تحمل می‌‌سازد و زیان‌های بسیاری به بار می‌آورد.

 

استان کرمانشاه ناحیه‌ای کوهستانی است که مابین فلات ایران و جلگه بین‌‌النهرین قرار گرفته و سراسر آن را قلل و ارتفاعات سلسله جبال زاگرس پوشانیده است. سلسله جبال زاگرس در محدوده‌ این استان به صورت مجموعه‌‌ای از رشته‌کوه‌های موازی پدیدار گشته که دشت‌های مرتفع کوهستانی در بینابین آن‌ها شکل گرفته و بستر گذرگاه‌های مهم زاگرس را به وجود آورده است.
استان کرمانشاه در معرض جبهه‌های مرطوب مدیترانه‌ای قرار دارد که در برخورد با ارتفاعات زاگرس، موجبات ریزش برف و باران را فراهم می‌سازد. در استان کرمانشاه چهار اقلیم متفاوت قابل تشخیص است :
اول «زمستان ملایم و تابستان گرم و خشک» که شهرستان‌های قصر شیرین، سرپل ذهاب و دهستان ازگله در جنوب غربی شهرستان جوانرود را شامل می‌شود. دوم «زمستان و تابستان خنک» که شهرستان‌های پاوه و جوانرود (به جز دهستان ازگله) و بخش کرند از توابع شهرستان اسلام‌آباد غرب را در بر می‌گیرد. سوم اقلیم «نیمه خشک و استپی خنک» که شهرستان‌های سنقر و دهستان پشت دربند از توابع شهرستان کرمانشاه را در بر می‌‌گیرد. چهارم اقلیم «نیمه خشک و استپی گرم» که شهرستان‌های کنگاور، صحنه و هرسین را شامل می‌شود. به طور کلی استان کرمانشاه از نظر آب و هوایی به دو منطقه‌ گرمسیر (غرب) و سردسیر در سایر نواحی تقسیم می‌شود.

بادهای مهم استان کرمانشاه عبارتند از :
«بادهای غربی» که رطوبت نسبی اقیانوس اطلس و مدیترانه را منتقل می‌کند و موجب بارندگی می‌‌گردند و جریان آن معمولاً در زمستان و بهار بیشتر است. «بادهای شمال» که در فصل تابستان می‌وزند و در اعتدال آب و هوای بخشی از استان و کاهش گرمای آن مؤثراند و «بادهای سام یا سموم» که تنها در منطقه نوار مرزی می‌وزد و هوای آن را در تابستان‌ها بسیار گرم و غیرقابل تحمل می‌‌سازد و زیان‌های بسیاری به بار می‌آورد.

اثار باستانی و جاذبه گردشگری کرمانشاه

در استان کرمانشاه هزاران اثر باستانی و جاذبه گردشگری وجود دارد و وجود یادمان‌های دوران دفاع مقدس در این استان بر رونق و زیبایی آن افزوده است.

آب ‌و ‌هوای چهار فصل این استان در کنار صنایع‌دستی و سوغات مختلف مردم این دیار سبب شده هر ساله گردشگران بسیار زیادی از سراسر ایران و حتی جهان به این استان بیایند و البته میهمان‌نوازی کرمانشاهیان از دیرباز، زبان‌زد خاص و عام بوده است.

امسال نیز، مانند هر سال گردشگران بسیاری برای دیدن مناطق دیدنی و آثار باستانی استان کرمانشاه، به این استان سفر کرده‌اند.

منطقه گردشگری پیران

آبشار پیران

 

منطقه گردشگری پیران

کوه‌های دالاهو

 

ریجاب

سرپل‌ذهاب

جدول1 - میزان بارندگی شهرهای استان کرمانشاه درسال زراعی89-90

نگاهی به موقعيت جغرافيايي استان كرمانشاه

موقعيت جغرافيايي استان كرمانشاه

  استان كرمانشاه با وسعتي در حدود 24434 كيلومتر مربع در ميانه ضلع غربي كشور قرار گرفته است. اين استان از شمال به استان كردستان، از جنوب به استانهاي لرستان و ايلام، از شرق به استان همدان و از غرب به كشور عراق محدود شده است. شهر كرمانشاه مركز استان كرمانشاه مي‌باشد و شهرستان‌هايي اين استان عبارتند از: اسلام‌آباد غرب، پاوه، جوانرود ، روانسر،ثلاث باباجاني، سرپل ذهاب ، سنقر ، صحنه ، قصر شيرين ، كرمانشاه ، كنگاور ، گيلان‌غرب و هرسين.

 

 

استان كرمانشاه ناحيه‌اي كوهستاني است كه بين فلات ايران و جلگه بين‌النهرين قرار گرفته و سراسر آن را قله‌ها و ارتفاعات سلسه كوه‌هاي زاگرس پوشانده‌اند و در محدوده اين استان به صورت مجموعه‌اي از رشته‌كوههاي موازي پديدار گشته كه دشتهاي مرتفع كوهستاني درميان آنها شكل گرفته و بستر گذرگاه‌هاي مهم زاگرس را به وجود آورده است 

 قدمت سكونت در محدوده استان فعلي كرمانشاه به هزاره قبل از ميلاد مي‌رسد در آثار سارگن- شاه اكد- كه از سال 2048 تا 2030 قبل از ميلاد بر جنوب بين النهرين فرمان رانده، از مردم زاگرس به عنوان ( آريزان ياغي) ياد شده است . به استناد كتيبه‌هاي بابل، آشور و عيلام ساكنان دامنه‌هاي زاگرس طوايفي به نام‌هاي لولوبي، گوتي، مانايي، فايري، آموا و پارسوآ بوده‌اند. در خصوص اصل و نژاد اين طوايف، نظرات متضادي ابراز شده است، طوايف آمادا و پارسوآ آريايي، و طوايف گوتي و كاسي نيز به احتمال زياد آريايي ثبت شده‌اند ولي محققان در آ‎ريايي بودن لولوبي‌ها و مانايي‌ها ترديد دارند.

 

شهرستان کرمانشاه :

 

زبان اهالی كرمانشاه فارسی، كردی و كرمانشاهی است و مذهب آن‌ها شيعه، سنی،‌ اهل حق، يهودی و آشوری است. كرمانشاه يكی از مناطق عشايری ايران محسوب مي‌شود كه نقش مهمی در اقتصاد منطقه ايفا مي‌كنند. در سال های اخير تعداد قابل ملاحظه‌ای از عشاير به زندگی يك جانشينی و كشاورزی اشتغال ورزيده اند كه در شهرها و به‌خصوص روستاها اسكان يافته اند. ايل كلهر و سنجابی از جمله ايل های مشهور كرمانشاه به شمار‌مي‌آيند. عشاير منطقه كرمانشاه به 6 دسته (ايل) كلهر، سنجابی، قلخانی، زنگنه، ذوله و زردلان (بالوند) تقسيم می شوند. بيش‌تر طوايف ايل سنجابی در ماهيدشت و دهستان سنجابی اسكان يافته اند و به كشاورزی می پردازند ناحيه ييلاق ايل سنجابی شاه‌كوه و رودخانه قره سو است كه تا روانسر ادامه می يابد. قشلاق اين ايل ناحيه ای وسيع از قصر شيرين تا نزديكی خانقين، قزل رباط و نفت شهر است. مردم ايل كلهر زمستان را در خانه های روستايی و تابستان را در مراتع سرسبز و خرم پيرامون روستاهای خود زير سياه چادر (كولا) به سر می برند. وجه تسميه كرمانشاه پيش از اسلام به نامهاي كامبادن و كامبادنه ناميده ميشد. در صدر اسلام با نامهاي قرماسين و قرماشين از آن نام برده شده است. بعد از انقلاب اسلامي به نامهاي قهرمانشهر و نيز باختران ناميده شدو س‍س مجددا كرمانشاه ناميده شد. "دکتر معین در فرهنگ فارسی خود احتمالا با استنادی به گفته‌‌ی حمدالله مستوفی در ذیل واژه‌‌ی کرمانشاه چنین می‌‌نویسد: «این شهر در زمان ساسانیان بنا شده و بانی آن بهرام‌‌چهارم (لقب به کرمانشاه) بوده است». در کتاب "بند هشن" که مطالبی در باره‌‌ی جغرافیای اساطیری و موجودات مختلف از حیوانات و درختان و سرزمین‌‌ها و کوه‌‌ها و رود‌‌ها در آن دیده می‌‌شود و تالیف اولیه‌‌ی آن در دوران ساسانی انجام گرفته به واژه‌‌ی کرمینشان اشاره شده است: «کوه مرغ به لاران کوه زرین به ترکستان کوه بهستون به کرمینشان دیگر از این شمار که محل رفت و آمدند... کوه بوم انگاشته می شوند».مرحوم "دکتر مهرداد بهار" در قسمت یادداشت‌‌های بند هش آورده است: «باید توجه داشت که نام واژه‌‌ی کرمانشاه محتملا تبدیلی است از کرمینشان. کرمیشان و کرماشان نام کهن این سرزمین در دوره‌‌ی میانه‌‌ی تاریخ ماست و کرمانشاهی‌‌ها خود را کرماشانی می‌‌خوانند».

اما بعضي محققين بر اين عقيده اند که واژه‌‌ی کرماشان از سه جزء «کار - مای – سیای» تشکیل شده و به معنی مکان مقدس مردم ماد است و معنی این سه جزء را در کتیبه‌‌ی بیستون می‌‌توانیم پیدا کنیم. دکتر محسن ابوالقاسمی در کتاب تاریخ زبان فارسی کتیبه‌‌ی داریوش را واژه به واژه معنی کرده که در اینجا به ذکر سه جزء مورد نظر اشاره می کنیم:

kara یعنی مردم ارتش.

madai حالت مفعول فیه مفرد مذکر از mada که به معنی «ماد» است.

siyan در زبان عیلامی در کتیبه‌‌ی بیستون به معنی مکان مقدس است.

مجموع این سه واژه به معنای «مکان مقدس مردم ماد» که در درازنای زمان به گونه‌‌های مختلف از جمله: «قرمیسین، قرماسین، قرماشین، کرماشین، کرمیشان، کرماشان، نوشته شده است».كرمانشاه در گذر زمان استان تاريخي كرمانشاه همچون ديگر نقاط كشور كهنسال ما آثاري از روزگار مجد و عظمت ايران را در سينه كوه ها و پهن دشت هاي خود محفوظ كرده است . برخلاف ساير نقاط ايران كه به صورت مقطعي مورد سكونت قرار گرفته اند . اين استان بدون وقفه در ادوار مختلف تاريخ مورد سكونت قرار گرفته است ، شواهد و مدارك باستان شناختي نشان مي دهد اين منطقه از اولين زيستگاه هاي انسان اوليه به شمار مي رفته و يكي از مراكز مهم جمعيتي در زاگرس مياني محسوب مي شده است . تمامي مراحل و ادوار زندگي انسان از عهد حجر تا دوره هاي تمدني پيش از تاريخ و سپس تا تشكيل حكومت هاي بزرگ سير تطور خويش را در اين محدوده طي كرده است . به طوريكه غار شكارچيان بيستون نكات جالبي را درباره سابقه زندگي بشري در دوران پارينه سنگي در ايران روشن مي دارد . پس از اين دوره در حدود 9 هزار سال پيش به علت گرم شدن هوا انسان غار را ترك كرده و روي به يكجانشيني مي آورد كه اين حركت موجب زراعت و دامپروري و براثر آن روستا نشيني مي شود كه بدون شك نخستين روستاها در اين استان شكل گرفته كه از جمله آنها مي توان گنج دره هرسين ، گاكيه و تپه سراب اشاره كرد . انسان هاي پيش از تاريخ گنج دره جزء نخستين انسان هايي هستند كه در ايران سفالگري را اختراع كرده و روي به فعاليت هاي صنعتي آورده اند .

در هزاره چهارم پيش از ميلاد استان كرمانشاه يكي از مراكز مهم تجاري و بازرگاني بوده و بازرگانان آن با بازرگانان شوشي و بين النهريني به داد و ستد و مبادله كالا مبادرت مي ورزيدند . حضور بازارهايي در گودين كنگاور و چغاگاوانه اسلام آباد از آن دوره شاهدي بر اين مدعا است .

به استناد كتيبه هاي بابلي و آشوري ، ساكنان زاگرس اقوام لولوبي و گوتي بودند . اين مردمان سخت كوش و شجاع به منظور حفاظت از اين خطه مرتب با بين النهريني ها در جنگ و ستيز بوده اند كه در اين امر به پيروزي هاي چشمگيري نيز نايل شده اند و از آن پس دره هاي زاگرس قرن ها مركز تمدن و حكومت هاي ايراني و بين النهريني بوده كه سرانجام عنصر ايراني تمدن خود را بر اين سامان غالب ساخت . حضور نقش برجسته‌هاي‌ اين اقوام در سرپل ذهاب كه يكي از قديمي ترين نقش برجسته هاي خاورميانه محسوب مي‌شود بيانگر اين موضوع است .

در دوره هخامنشي با عبور جاده شاهي كه يك رشته آن اكباتان را به بابل وصل مي كرد بر رونق و آباداني اين منطقه افزوده شد . پس از انقراض هخامنشيان ، در دوره سلوكي مناطقي از كرمانشاه چون بيستون و دينور محل حضور كلني هاي يوناني بوده ولي ديري نپائيد كه اشكانيان آنان را شكست داده و در اين منطقه حضور پيدا كردند. نقش برجسته‌هاي اشكاني در بيستون بيانگر اين موضوع است. در اين دوره بيستون يكي از مراكز مهم دوره اشكاني محسوب مي شده است.

استان كرمانشاه در دوره ساساني بيش از هر دوره ديگري از اعتبار و رونق خاصي برخوردار بوده است. اين منطقه همواره مورد توجه شهرياران ساساني بوده و به علت نزديكي با تيسفون پايتخت آنها ، ايام تابستان را در قصور ييلاقي اينجا مي گذرانده اند. در اخبار مورخان اسلامي به كرات آمده كه خسرو اول در نواحي طاق بستان قصوري ساخته بود كه در آنها از فغفور چين وراي هند و قيصر روم و ديگر حكمرانان روزگار پذيرايي كرده است .

با احداث شهرهايي چون حلوان در اين سو و سياست شهر سازي پادشاهان ساساني در غرب كشور كه به بنياد شهر كرمانشاه منجر گرديد . اين حوزه بيش از پيش اعتبار يافت و شاهان ساساني با ايجاد پل هايي بر روي رودخانه ها و بناهاي عام المنفعه رفاه و رونق اقتصادي را براي مردم اين ديار به ارمغان آورده بودند .

 

 

 

کرمانشاه در دوران اسلامی

 

 با شكست ساسانيان توسط مسلمين ، مردم اين منطقه برخلاف برخي مناطق ديگر جزء اولين مردماني بودند كه به دين مقدس اسلام ايمان آورده و به ترويج آن پرداختند .
مسجد عبدالله بن عمر در ريجاب كه يكي از قديمي ترين مساجد صدر اسلام است . يادگاري از آن زمان مي باشد . از دوران آرامگاهي از ياران وفادار پيامبر اسلام كه در جنگ ها وي را ياري مي كردند به يادگار مانده كه مي توان به آرامگاه ابودجانه در ريجاب اشاره كرد . در دوره خلفاي عباسي كرمانشاه يكي از چهار شهر مهم و معتبر ولايات جبال بود . هارون‌الرشيد خليفه معروف عباسي بدين سامان توجه خاصي داشت ، به طوريكه سياحان و جهانگردان از آباداني و زيبايي شهر ياد مي كنند .
ابن حوقل و استخري از شهر كرمانشاه به عنوان شهرستاني زيبا كه اشجار و آب فراوان دارد ياد مي كنند . مقدسي اين شهر را به همراه شهرهاي همدان ، ري و اصفهان جزء چهار شهر معروف ايالت جبال معرفي مي كند .
در سده سوم هجري كرمانشاه در قلمرو و حكومت صفاريان قرار داشت . در قرن چهارم سلسله كوچكي از اكراد بنام حسنويه در ولايات غرب استقلالي پيدا كردند ، مؤسس اين سلسله حسنويه كه معروفترين اين خاندان نيز هست نزديك پنجاه سال حكمراني كرد و قلعه بزرگ سرماج را مقر خود نمود . در سال 441 ساطان طغرل سلجوقي صد هزار سپاهي به تسخير قلعه سرماج فرستاد كه پس از چهار سال موفق به تسخير قلعه گرديد . در سده ششم هجري سلطان سنجر سلجوقي ، كرمانشاهان و توابع آن را در حوزه حكمراني برادر زاده خود سليمان شاه ملقب به « ‌ايوه » قرار داد. در سده هفتم كرمانشاهان همچون مناطق خراسان و ديگر بخش هاي ايران از هجوم مغول آسيب فراوان ديد به طوريكه سپاهيان هلاكو در اين منطقه قتل و غارتي فجيع به عمل آوردند ولي در اواخر دوره ايلخاني در زمان حكومت ابوسعيد اين خطه مورد توجه قرار مي گيرد به طوريكه در زمان حكومت وي شهر سلطانيه چمچمال نزديك بيستون احداث گرديد . در اين زمان همان طوريكه حمدالله مستوفي اشاره مي كند كرمانشاهان يكي از ايالت هاي 16 گانه كردستان بوده است .

در قرن نهم و اوايل قرن دهم هجري كرمانشاه مورد تجاوز عثمانيان واقع مي گردد . در اين زمان هرسين و ماهيدشت حكومت نشين بوده ولي از كرمانشاهان نامي پيدا نيست . در زمان صفويه كرمانشاهان اهميت و اعتبار زيادي پيدا كرد در دوره سلطنت شاه طهماسب اول حكومتي بنام كلهر و در زمان شاه صفي حكومتي تحت عنوان سنقر و كلهر در اين حدود تشكيل شد و به خوانين زنگنه تفويض گرديد . در حقيقت از اين زمان تجديد بناي كرمانشاه و تشكيل ولايت فعلي شروع مي شود .

همزمان با حمله افغان و سقوط اصفهان ، كرمانشاهان نيز با تجاوز عثماني ها مواجه گرديد و بار ديگر رو به خرابي نهاد . در زمان حكومت زنديه خوانين زنگنه و اهالي كرمانشاه نخست حكومت كريم خان را نپذيرفتند به همين جهت كرمانشاه مدتي با محاصره و خرابي مواجه گرديد . در دوره قاجاريه كرمانشاه اعتبار و اهميت زيادي پيدا كرد . فتحعليشاه در سال 1221 ه.ق يكي از پسران خود به نام محمد علي ميرزاي دولتشاه را با سمت سرحدداري عراقين به اين شغل منصوب كرد و ايالت خوزستان را نيز ضميمه قلمرو او كرد و در حقيقت در اين زمان كرمانشاه به يك پايگاه نظامي مجهز عليه دولت عثماني تبديل شد .
در جنگ جهاني اول كرمانشاه به تصرف قواي عثماني درآمد ولي بعد از سقوط بغداد آنها شهر را تخليه كرده ، عقب نشيني كردند . در جنگ جهاني دوم نيز به تصرف قواي نظامي انگلستان درآمد .مکان های دیدنی و تاریخیاستان کرمانشاه دارای مکان های تاریخی و دیدنی بسیاری است که شامل جاذبه های طبیعی و تاریخی متعدد می شوند. استان چشمه ها، سراب ها و غارهای متعددی چون: چشمه آب گرم، تنگ حمام، چشمه عبدی، چشمه هندی آباد، چشمه صیفور، سراب نیلوفر، سراب یاوری، سراب طاق بستان، سراب های خفر، سراب نوژی وران، سراب قنبر، غار شهربانو، غار های عسل، مرد و زان و غار انار در ارتفاعات بیستون، غار قوری قلعه در جنگل های اورامانات، غارکاوات، غارپراو، غارآسنگران، غارتایله نو، غاررتیل، غار کلیسا، غار میراوی، غار نوروزخان، غار جوجو، غار حاجی، غارهای آوه زا و کبوتر، غار سید شهاب و.... را در خود جای داده است که هر یک از آن ها از جذابیت های خاص خود برخوردار است.
مکان های تاریخی و باستانی نیز از دیگر جاذبه های استان کرمانشاه به شمار می رود که آتشکده چهارقاپي، بقعه امام زاده های متعدد، مسجد های بزرگ و با ارزش معماری چون مسجد جامع، قلعه های قدیمی و متعدد چون قلعه بیستون، قلعه هژبر، قلعه مروان، قلعه شاهین، قلعه گه، قلعه خاموش، قلعه بزه رود، قلعه ساری اصلان، قلعه هرسین، قلعه منیژه، قلعه گبری، قلعه ژیان و زیارتگاه هایی چون: زیارتگاه شوقی علمی، زیارتگاه تخت تیمور، شاه زاده محمد ابراهیم، شهرهای باستانی و قدیمی چون شهر چمچال، کاروان سراهای متعدد به همراه کم نظیرترین کتیبه ها و نقش های باستانی تنها بخشی از این دیدنی ها را تشکیل می دهند که در نقاط مختلف استان پراکنده شده اند و گردشگرا ن را به سوی خود می خوانند   جاذبه های طبیعی استان کرمانشاهبه سبب موقعيت خاص اقليمي و بارندگي به موقع و كافي از مناطق شمال غربي تا جنوب شرقي استان كرمانشاه يعني از ارتفاعات اورامانات تا منطقه زردلان و هليلان دره‌هاي پوشيده از جنگل و مراتع پر بركتي وجود دارد . اين دره ها چون داراي آب و هواي معتدل با مناظر زيباي طبيعي است براي اطراق و تفريح و وجود ايلات در حال كوچ از بهترين نقاط تفريحي ايران است و هميشه يكي از شكارگاه هاي تراز اول ايران محسوب مي شده است .

کوهها :

 

 

 

 ارتفاعات حد فاصل شهرستان کنگاور ، صحنه و سنقرکلیایی در حد فاصل شهرستان کنگاور ، صحنه و سنقرکلیایی کوه های مرتفع و متعددی قرار دارد که مهمترین آنها عبارتند از کوه کمر زرد با ارتفاع 2273 متر ، هزار خانی پائین با ارتفاع 3420 متر ، دالاخانی با ارتفاع 3126 متر ، بدر با ارتفاع 3265 متر ، سیردوله با ارتفاع 2485 متر ، پنجه علی با ارتفاع 2883 متر ، سردره شمالی با ارتفاع 2753 متر ، کوه گر با ارتفاع 2430 متر ، امروله با ارتفاع 2987 متر نخود چال با ارتفاع 3322 متر ، کوه هجر با ارتفاع 2253 متر .

کوههای دالاهو

ارتفاعات دالاهو دارای قلل بسار بلندی است که بلندترین قله آن 2250 متر ارتفاع دارد . قسمت اعظم این ارتفاعات دارای پوشش جنگلی و مراتع سر سبز در دامنه آن می‌باشد و اکثر مدت سال به وسیله برف پوشیده شده است . این رشته کوه از یکسو بر دشت بین‌النهرین مسلط است و از سوی دیگر به جنگل های کرند و اسلام آباد دید ممتدی دارد .کوه بیستونبیستون در ۳۴ درجه و ۳۵ دقیقه شمال عرضِ جغرافیایی و ۴۵ درجه و ۲۷ دقیقه شرقِ طول جغرافیایی در فاصله حدودا ۳۲ کیلومتری شرق شهر کرمانشاه قرار دارد. همچنین نام روستایی که در نزدیکی این صخره قرار دارد هم بیستون می باشد. نام پارسی باستان این کوه بَغستانَ و بگستانَ به معنی جایگاه خدایان و در نوشته های یونانی بگیستانُن می باشد.سفید کوهاین رشته کوه در10 کیلومتری جنوب شهر کرمانشاه قرار گرفته و به طرف لرستان امتداد دارد . بلندترین قله این کوه 2805 متر ارتفاع دارد و اکثر اوقات پوشیده از برف است. خط الرأس کوه سفید مرز طبیعی بین منطقه درود فرامان و سر فیروز آباد ماهیدشت است. این کوه همانند کوه های دالاهو ، پراو و

ادامه نوشته

وضعیت عمومی استان کرمانشاه

مجاورت : شمال: استان کردستان   جنوب:استانهای لرستان و ایلام  شرقاستان همدان ه   غرب: کشور عراق
آب و هوا: دارای چهار فصل در یک زمان است برای نمونه قصرشیرین دارای آب و هوای گرم و سنقر و پاوه دارای آب و هوای سرد و کرمانشاه دارای آب و هوای معتدل هستند
وسعــــت:  24434 کیلومتر مربع
جمعـیــت:  ۱٬۹۰۲٬۷۶۰ نفر
تقسیمات: 11 شهرستان، 19 شهر، 24 بخش، 83 دهستان و 2793 آبادی درسال75

مکان های دیدنی و تاریخی 

استان کرمانشاه داراي مکان هاي تاريخي و ديدني بسياري است که شامل جاذبه هاي طبيعي و تاريخي متعدد مي شوند. استان چشمه ها، سراب ها و غارهاي متعدد چون: چشمه آب گرم، تنگ حمام، چشمه عبدي، چشمه هندي آباد، چشمه صيفور، سراب نيلوفر، سراب ياوري، سراب طاق روسان، سراب هاي خفر، سراب نوژي وران، سراب قنبر، غار شهربانو، غار هاي عسل، مرد و زان و غار انار در ارتفاعات بيستون، غار قوري قلعه در جنگل هاي اورامانات، غاركاوات، غارپروا، غارآسنگران، غارتايله نو، غاررتيل، غار كليسا، غار ميراوي، غار نوروزخان، غار جوجو، غار حاجي، غارهاي آوه زا و كبوتر، غار سيد شهاب و.... را در خود جاي داده است که هر يک از آن ها از جذابيت هاي خاص خود برخوردار است.
مکان هاي تاريخي و باستاني نيز از ديگر جاذبه هاي استان کرمانشاه به شمار مي رود که آتشكده چهارقاپو، بقعه امام زاده هاي متعدد، مسجد هاي بزرگ و با ارزش معماري چون مسجد جامع، قلعه هاي قديمي و متعدد چون قلعه بيستون، قلعه هژبر، قلعه مروان، قلعه شاهين، قلعه گه، قلعه خاموش، قلعه بزه رود، قلعه ساري اصلان، قلعه هرسين، قلعه منيژه، قلعه گبري، قلعه ژيان و زيارتگاه هايي چون: زيارتگاه شوقي علمي، زيارتگاه تخت تيمور، شاه زاده محمد ابراهيم، شهرهاي باستاني و قديمي چون شهر چمچال، کاروان سراهاي متعدد به همراه کم نظيرترين کتيبه ها و نقش هاي باستاني تنها بخشي از اين ديدني ها را تشکيل مي دهند که در نقاط مختلف استان پراکنده شده اند و گردشگرا ن را به سوي خود مي خوانند.

ادامه نوشته

فهرست دهستانهای ایران -قسمت دوم

استان خوزستان

دهستان‌های شهرستان دزفول

• دهستان چغامیش
• دهستان خیبر

دهستان‌های شهرستان شوش

• دهستان آهودشت

 استان زنجان

دهستان‌های شهرستان ابهر

• خلیفه حصار
• ارکین
• درسجین
• رازمجین
• آقچه کند

ده ستانهای ماه نشان # انگوران # دندی # پری # ماهنشان

 استان سمنان

دهستان‌های شهرستان دامغان

• دهستان تویه دروار
• دهستان حومه دامغان
• دهستان دامنکوه
• دهستان رودبار
• دهستان قهاب رستاق
• دهستان قهاب صرصر

دهستان‌های شهرستان سمنان

• دهستان حومه سمنان
• دهستان لاسگرد
• دهستان هفدر

دهستان‌های شهرستان شاهرود

• دهستان فرومد

دهستان‌های شهرستان مهدی‌شهر

• دهستان درجزین
• دهستان پشتکوه
• دهستان چاشم

دهستان‌های شهرستان گرمسار

• دهستان ایوانکی
• دهستان حومه گرمسار
• دهستان لجران
• دهستان کهن‌آباد
• دهستان یاتری

[ استان سیستان و بلوچستان

دهستان‌های شهرستان دلگان

• دهستان چاه علی
• دهستان گنبد علوی

دهستان‌های شهرستان سراوان

• ناهوک

دهستان‌های شهرستان چابهار

• تلنگ (دهستان)
• سند میرثویان (دهستان)
• پلان (دهستان)
• پیرسهراب (دهستان)
• کمبل سلیمان (دهستان)

دهستان‌های شهرستان زابل

• بزی (دهستان)
• تیمورآباد (دهستان)
• دهستان ادیمی
• دهستان جهان‌آباد
• دهستان خمک
• سفیدابه (دهستان)
• قائم‌آباد (شهرستان زابل)
• لوتک (دهستان)
• مارگان
• محمدآباد (سیستان و بلوچستان)
• کوه خواجه (دهستان)

[استان فارس

دهستان‌های شهرستان لارستان

• دهکویه
• دهمیان
• عماده ده
• فداغ
• فیشور
• هرمود
• کرمستج

دهستان‌های شهرستان لامرد

• ترمان زنگنه
• چاهورز
• خیرگو
• دهستان حسن‌آباد
• دهستان علامرودشت
• سیگار (دهستان)

دهستان‌های شهرستان خنج

• دهستان باغان
• دهستان سیف‌آباد
• دهستان محمله

دهستان‌های شهرستان مهر

• دهستان فال

دهستان‌های شهرستان کازرون

• دهستان امامزاده سید حسین
• دهستان دشت برم
• دهستان فامور
• دهستان بلیان
• دهستان دادین
• دهستان جره
• دهستان کمارج
• دهستان خشت
• دهستان دریس
• دهستان شاهپور
• دهستان کوهمره

 استان قزوین

دهستان‌های شهرستان قزوین

• دهستان اقبال شرقی

[] استان قم

[] استان کردستان

[] استان کرمان

دهستان‌های شهرستان بافت

• جواران
• دشتاب
• دهستان بزنجان
• دهستان خبر
• دهستان دهسرد
• دهستان صوغان
• دهستان فتح‌آباد
• سیه‌بنوئیه
• کیسکان
• گوغر
• وکیل‌آباد
• هنزا

دهستانهای {شهرستان عنبرآباد}

• شهرک حجت آباد
• حاجی آباد گرم
• یوسف آباد
• توکل آباد
• ایالات خود مختار میانچیل { کنارصندل ، رومرز ، دریاچه ، سورونی ، دوبنه }
• امیر آباد
• شهرک دهقانپور
• تل شیراز
• شوگت آباد
• علی آباد سازمان
• علی آباد عمران
• خضرآباد
• جهادآباد
• شلمچه

دهستان‌های شهرستان بردسیر

• دهستان لاله‌زار
• دهستان مشیز
• دهستان نگار
• دهستان کوه‌پنج
• دهستان گلزار
• قلعه عسگر

 استان کرمانشاه

 استان کهگیلویه و بویراحمد

دهستان‌های شهرستان بهمئی

• دهستان کفشکنان

• دهستان‌های شهرستان کهگیلویه
• دهستان چهار راه عالی طیب

• دهستان‌های شهرستان گچساران
• دهستان امامزاده جعفر

• دهستان‌های شهرستان بویراحمد
• دهستان تل خسرو

• دهستان‌های شهرستان دنا
• دهستان توت نده

[ استان گلستان

دهستان‌های شهرستان مینودشت

• دهستان قراولان
• دهستان قلعه قافه
• دهستان نیلکوه
• دهستان چهل‌چای
• دهستان کوهسارات
• دهستان ینقاق

دهستان‌های شهرستان گرگان

• دهستان استرآباد جنوبی
• دهستان استرآباد شمالی
• دهستان انجیرآب
• دهستان قرق
• دهستان روشن‌آباد

دهستان‌های شهرستان گنبد کاووس

• دهستان آق‌آباد
• دهستان اترک
• دهستان باغلی ماراما
• دهستان سلطانعلی
• دهستان فجر
• دهستان کرند (شهرستان گنبد کاووس)

[ استان گیلان

دهستان‌های شهرستان املش

• املش جنوبی

دهستان‌های شهرستان رودبار

• دهستان چهارمحل
• دهستان کلیشم

دهستان‌های شهرستان لاهیجان

• دهستان آهندان
• دهستان لیالستان

[] استان لرستان

[ استان مازندران

دهستان‌های شهرستان آمل

• دهستان بالا لاریجان
• دهستان لاریجان سفلی
• دهستان بالا خیابان لیتکوه
• دهستان پائین خیابان لیتکوه
• دهستان چلاو
• دهستان هرازپی جنوبی
• دهستان دابوی جنوبی
• دهستان دشت‌سر

دهستان‌های شهرستان بابل

• دهستان خوش‌رود
• دهستان شهید آباد
• دهستان فیضیه
• دهستان اسبوکلا
• دهستان گنج افروز
• دهستان سجادرود
• دهستان فیروزجاه
• دهستان بابل‌کنار
• دهستان درازکلا
• دهستان کاری‌پی
• دهستان لاله آباد
• دهستان گتاب جنوبی
• دهستان گتاب شمالی

دهستان‌های شهرستان بابلسر

• دهستان امامزاده عبدالله
• دهستان باریک رود
• دهستان ساحلی
• دهستان بابلرود
• دهستان بهنمیر
• دهستان عزیزک
• دهستان پازوار
• دهستان خشکرود

دهستان‌های شهرستان بهشهر

• دهستان کوهستان (بهشهر)
• دهستان میان کاله
• دهستان پنج هزاره
• دهستان شهدا
• دهستان عشرستاق

دهستان‌های شهرستان تنکابن

• دهستان کلار آباد
• دهستان لنگارود
• دهستان میرشمس‌الدین
• دهستان گلیجان
• دهستان تمشکل
• دهستان کترا
• دهستان بلده
• دهستان دوهزار
• دهستان سه‌هزار

دهستان‌های شهرستان جویبار

• دهستان حسن رضا
• دهستان لاریم
• دهستان چپکرود
• دهستان سیاهرود

دهستان‌های شهرستان چالوس

• دهستان بیرون بشم
• دهستان کلاردشت
• دهستان کوهستان (چالوس)
• دهستان کلارستاق شرقی
• دهستان کلارستاق غربی

دهستان‌های شهرستان رامسر

• دهستان جنت رودبار
• دهستان چهل شهید
• دهستان سخت‌سر
• دهستان اشکور

دهستان‌های شهرستان ساری

• دهستان پشتکوه (ساری)
• دهستان چهاردانگه
• دهستان گرماب
• دهستان بنافت
• دهستان فریم
• دهستان اسفیورد شوراب
• دهستان رودپی جنوبی
• دهستان کلیجان رستاق سفلی
• دهستان مذکوره
• دهستان میاندورود کوچک
• دهستان رودپی شمالی
• دهستان میان‌دورود بزرگ
• دهستان کوهدشت
• دهستان تنگه سلیمان
• دهستان کلیجان رستاق علیا

دهستان‌های شهرستان سواد کوه

• دهستان شرق و غرب شیرگاه
• دهستان لفور
• دهستان راستوپی
• دهستان سرخکلا
• دهستان ولوپی
• دهستان کسلیان

دهستان‌های شهرستان قائمشهر

• دهستان بالاتجن
• دهستان بیشه‌سر
• دهستان علی‌آباد
• دهستان نوکندکلا
• دهستان کوهساران
• دهستان تالارپی
• دهستان کیاکلا

دهستان‌های شهرستان گلوگاه

• دهستان کلباد شرقی
• دهستان کلباد غربی
• دهستان توسکا چشمه
• دهستان آزادگان

دهستان‌های شهرستان محمود آباد

• دهستان دابوی شمالی
• دهستان هرازپی شمالی
• دهستان اهلمرستاق جنوبی
• دهستان اهلمرستاق شمالی
• دهستان هرازپی غربی

دهستان‌های شهرستان نکا

• دهستان پی‌رجه
• دهستان قره‌طغان
• دهستان مهروان
• دهستان استخر پشت
• دهستان زارم‌رود

دهستان‌های شهرستان نور

• دهستان اوزرود
• دهستان تتارستاق
• دهستان شیخ فضل‌الله نوری
• دهستان لاویج
• دهستان میان‌رود
• دهستان ناتل رستاق
• دهستان میان‌بند
• دهستان ناتل‌کنار سفلی
• دهستان ناتل‌کنار علیا

دهستان‌های شهرستان نوشهر

• دهستان پنجک رستاق
• دهستان توابع کجور
• دهستان زانوس رستاق
• دهستان بلده کجور
• دهستان خیرودکنار
• دهستان کالج

فهرست دهستانهای ایران ارروی ترتیب استانها

فهرست  دهستانهای ایران

 باکلیک بروی نام هریک ازاستانها فهرست دهستانهای هراستان بهمراه مشخصات عمومی هریک از دهستانها دست می  یابید

[

• ۱ استان اردبیل
• ۲ استان اصفهان
• ۳ استان البرز
• ۴ استان آذربایجان شرقی
• ۵ استان آذربایجان غربی
• ۶ استان بوشهر
• ۷ استان تهران
• ۸ استان چهارمحال و بختیاری
• ۹ استان خراسان جنوبی
• ۱۰ استان خراسان رضوی
• ۱۱ استان خراسان شمالی
• ۱۲ استان خوزستان
• ۱۳ استان زنجان
• ۱۴ استان سمنان
• ۱۵ استان سیستان و بلوچستان
• ۱۶ استان فارس
• ۱۷ استان قزوین
• ۱۸ استان قم
• ۱۹ استان کردستان
• ۲۰ استان کرمان
• ۲۱ استان کرمانشاه
• ۲۲ استان کهگیلویه و بویراحمد
• ۲۳ استان گلستان
• ۲۴ استان گیلان
• ۲۵ استان لرستان
• ۲۶ استان مازندران
• ۲۷ استان مرکزی
• ۲۸ استان هرمزگان
• ۲۹ استان همدان
• منبع- ویکی بدیا

فهرستی از نام روستاهای کشور ایران.

فهرستی از نام روستاهای کشور ایران.

برای دیدن فهرست‌ها روی نام هر استان کلیک نمائید:

• آذربایجان شرقی
• آذربایجان غربی
• اردبیل
• اصفهان
• البرز
• ایلام
• بوشهر
• تهران
• چهارمحال و بختیاری
• کردستان
• خراسان جنوبی
• خراسان رضوی
• خراسان شمالی
• خوزستان
• زنجان
• سمنان
• سیستان و بلوچستان
• فارس
• قزوین
• قم
• کردستان
• کرمان
• کرمانشاه
• کهگیلویه و بویراحمد
• گلستان
• گیلان
• لرستان
• مازندران
• مرکزی
• هرمزگان
• همدان
• یزد

منبع- ویکی بدیا

شهر کرمانشاه- قسمت دوم

جاذبه ها

تکایا و مساجد

 

تکیه معاون الملک

تکایای شهر کرمانشاه و اکثر مساجد تاریخی این شهر مربوط به دوران قاجار و پهلوی اول می‌باشند و معماری قدیمی شهر نیز در این حال و هوا فرو رفته‌است. تکیه معاون الملک معروفترین ترین اثر از دوره قاجاریه در شهر کرمانشاه است که که کاشی منحصر به فردش آن را از دیگر تکایا متمایز می‌کند. این بنا در بافت قدیمی شهر در محله آبشوران بنا شده‌است که به دستور حسین خان معین الرعایا در سال ۱۳۱۵ هجری قمری ساخته شده‌است.^[۵۳] شهر کرمانشاه هم اکنون دارای ۷۶ باب مسجد و ۱۱ باب کانون فرهنگی و ۸ کتابخانه عمومی است.^[۵۴]

 جاذبه های تاریخی

 

کرمانشاه پیش از اسلام یکی از شهرهای مهم ایران به شمار می رفت و پس از اسلام بارها توسط اعراب مورد حمله قرار گرفت؛ مسعر ابن مهلهل که در قرن چهارم از کاخ های باستانی شاهان ایران در کرمانشاه دیدن کرد و شرح ویران کردن آن توسط اعراب را نوشته است.^[۵۵]

جاذبه های تاریخی پیش از اسلام شهر کرمانشاه بیشتر آثار باقی مانده از دوران ساسانیان است که سرآمد آنها تاق بستان است که به گونه ای نماد شهر کرمانشاه هم به حساب می آید و در پایین تر از محوطه تاریخی تاق بستان و شهر تاریخی کامبادنه منطقه ای به نام شکارگاه خسروپرویز وجود دارد که در زمان خسروپرویز برای شکار تفریحی کاربرد داشته است که در نقش برجسته های تاق بستان این شکارها به تصویر کشیده شده اند.

بیشتر بناهای تاریخی پس از اسلام شهر کرمانشاه بیشتر مربوط به دوره قاجار می شوند، زمانی که شهر کرمانشاه به دلیل موقعیت خود مورد توجه قرار می گیرد، این بناها که در نزدیکی بازار کرمانشاه و محله فیض آباد؛ محله قدیمی شهر قرار دارند شامل مسجدهای قدیمی، تکایا و خانه های قدیمی هستند، بازار کرمانشاه که در دوران پهلوی به چهار قمست تقسیم شده است بیشتر این بناها را در خود و مناطق اطراف خود جای داده است، که شامل تکیه معاون الملک، مسجد عمادالدوله، مسجد جامع کرمانشاه، مسجد جامع شافعی، تکیه بیگلربیگی، مسجد حاج شهباز خان، مسجد شاهزاده، مسجد دولتشاه، خانه خواجه باروخ و غیره می شوند.

جاذبه های گردشگری

 

پارک جنگلی تاق بستان که در شمال شرقی شهر کرمانشاه قرار دارد شامل کوهستان ها، چشمه ها، فضای سبز، دریاچه های مصنوعی، مجموعه نقش برجسته های ساسانی و شکارگاه خسرو پرویز می شود که به دلیل آب و هوای معتدل مورد توجه پادشاهان ساسانی قرار گرفته است و از آن به عنوان شکارگاه سلطنتی استفاده کرده اند که امروزه بدلیل امکانات تفریحی و آثار تاریخی یکی از پر جاذبه ترین مناطق کرمانشاه مورد استفاده قرار می گیرد.^[۵۶] همچنین غار پرآو که بزرگترین غار عمودی دنیا و دومین اثر طبیعی ملی کرمانشاه است،^[۵۷][۵۸] از مکان های مهم برای غارنوردی است که هر ساله غارنوردان داخلی و خارجی زیادی را راهی کوه پراو می کند.^[۵۹]

 پارک ها

 

میزان فضای سبز در کرمانشاه ۸٫۸۱ متر مربع به ازای هر نفر است و تعداد ۱۲۰ بوستان در شهر کرمانشاه وجود دارد.^[۸] پارک های مهم شهر که بیشترشان در کنار محوطه تاریخی تاق بستان قرار دارند عبارتند از پارک شرقی، پارک غربی، پارک کوهستان که در شمال شهر کرمانشاه قرار دارند و پارک هایی که در نقاط دیگر شهر قرار دارند شامل پارک شاهد، پارک شیرین و پارک لاله می شوند؛ پارک شاهد محل برگذاری نمایشگاه های مهم شهر کرمانشاه است که در بلوار شهید بهشتی قرار دارد.

سالن‌های سینما

 

درب سینما آزادی که نشان دهنده تعطیلی يك ساله سینماهای اين شهر است.

کرمانشاه در سال ۱۳۱۰ صاحب سینمایی بوده که توسط سید ابول نقاش با راهنمایی و کمک دوستش حبیب‌الله مراد در زمین‌های تفریحی آن روزگارساخته شده، بانام سینما فروهر - در مجموع کرمانشاه درطی تاریخ خود دارای ۱۴ سالن سینمابوده، البته نه به طور همزمان، نام این سینماها عبارتند از سینما باربد، سینما هما کرمانشاه (قبل از سینما ایران درمحل همین سینمابوده) سینما ایران، سینما دیانا، سینما مولن روژ ورکس، (که تابستانی بوده‌اند) سینما متروپل، سینما کریستال، سینما آتلانتیک، سینما شهر فرنگ، سینما شهر تماشا، سینما صحرا، سینما فرهنگ که پس از پیروزی انقلاب این سالن‌ها متروکه شدند و یا تغییر کاربری دادند.

سینماهای شهر كرمانشاه پس از انقلاب ۵۷ شامل سینماهای آزادی، پیروزی، فرهنگ و استقلال بوده كه در دی ماه ۱۳۸۷ همه سینماها به جز سینما فرهنگ به گفته نهادهای دولتی به دلیل بازسازی و بهبود كیفیت سینماهای شهر كرمانشاه تعطیل شدند.^[۶۰][۶۱] اين در حالی بود كه تعداد صندلی های سینما فرهنگ نیز به ۲۰۰ صندلی كاهش یافت و پس از نه ماه انتظار همزمان با عید فطر ۱۳۸۸ سینما آزادی به دستور استاندار كرمانشاه بدون بازسازی سینما بازگشایی شد و عنوان شد كه به دلیل فقدان اعتبارات سینماهای این شهر هنوز بازسازی نشده اند.^[۶۲] در حال حاضر تنها دو سینمای فرهنگ و آزادی به کار خود ادامه می‌دهند.

 موزه‌ها

 

موزه های متعددی در شهر کرمانشاه وجود دارند که بیشتر موزه های شهر را موزه هایی در در زمینه فرهنگی تشکیل می دهد که ۱۴ موزه در این زمینه در شهر کرمانشاه وجود دارد.^[۶۳]

باستان‌شناسی	پارینه‌سنگی زاگرس • موزه سنگ (تاق بستان) • تاریخ طبیعی
فرهنگ	مردم‌شناسی • پوشاک و زیورآلات استان • خط و کتابت • تمبر • دفاع مقدس • ورزش

آموزش

 دانشگاه‌ها

نوشتار اصلی: فهرست دانشگاه‌های کرمانشاه

هم اکنون ۴۹ هزار دانشجو در ۹ مرکز دانشگاهی دولتی و خصوصی کرمانشاه در حال تحصیل هستند،^[۱۸] دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه اولین دانشگاه در منطقه غرب کشور بود که در سال ۱۳۴۷ مدرسه عالی پرستاری کرمانشاه با پذیرش دانشجو در مقطع کارشناسی ناپیوسته (در زیر مجموعه بهداری‌) و دانشکده پزشکی (زیر مجموعه دانشگاه رازی‌) در سال ۱۳۵۵ با پذیرش دانشجو در مقطع دکترای عمومی تأسیس، گردیدند. دانشگاه رازی پس از دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، نخستین دانشگاه در منطقه غرب ایران و نیز نخستین دانشگاه در منطقه موسوم به سرزمین کردستان است.

نوع دانشگاه	نام	تاسیس	شمار دانشجویان
دولتی	دانشگاه رازی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه دانشگاه صنعتی کرمانشاه	۱۳۵۱ ۱۳۴۷ ۱۳۸۶	- - -
آزاد	دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه	۱۳۶۷	۱۴٬۰۰۰
آموزشکده	آموزشکده فنی مهندسی کرمانشاه آموزشکده فنی شماره ۲ پسران کرمانشاه آموزشکده فنی دختران کرمانشاه آموزشکده فنی و حرفه‌ای سما واحد کرمانشاه	۱۳۴۶ - - -	۷٫۳۳۷ - - -
حوزه علمیه	مدرسه و حوزه علمیه حضرت امام صادق علیه السلام حوزه علمیه امام خمینی(ره) کرمانشاه حوزه علمیه حاج شهباز خان	- - -	- - -
غیره	دانشگاه پیام نور کرمانشاه دانشگاه علمی کاربردی کرمانشاه جهاد دانشگاهی کرمانشاه موسسه آموزش عالی شهید رضایی	۱۳۷۷ - ۱۳۸۵ -	- - - -

 مدرسه‌ها

اولین مدارس در شهر کرمانشاه، مدرسه اسلامیه و مدرسه محتشمیه بودند که در سال ۱۲۷۸ تأسیس شدند همچنین در سال ۱۲۸۸ قرائتخانه ای در شهر ساخته شد که نخستین قرائتخانه این شهر و مدرسه اکابر نیز بود.^[۶۴]

اقتصاد

شرکت پالایش نفت کرمانشاه

کرمانشاه مرکز کشاورزی ایران است و بیشتر درآمد اقصادی کرمانشاه از این راه است.^[۲۳] در حوزه شهرستان کرمانشاه دو شهرک صنعتی وجود دارد که بیش از ۲۵۶ واحد صنعت و تولیدی در آن احداث شده‌است. این شهرستان به لحاظ نیروی کار ارزان می‌تواند فعالیت صنعتی چشم گیر ی داشته باشد.^[۶۵] ‏میزان صادرات مواد غذایی، مصالح ساختمانی و صنایع دستی کرمانشاه تنها در ۳ ماه نخست سال ۱۳۸۸ مجموع ۹درصد از صادرات کل کشور را شامل می‌شود.^[۲۴] بازارچه مرزی پرویز خان سال ۱۳۸۷ رتبه اول فعالیت را میان بازارچه‌های مرزی کشور کسب کرد.^[۶۶] در شش ماه اول سال ۸۷ بیش از ۲۳۸٫۶۵۲ تن کالای غیرنفتی به ارزش ۱٫۵۳۱ میلیون دلار را از مبادی‌های خروجی استان کرمانشاه صادر شد و همچنان مقام اول صادرات به کشور عراق و مقام هشتم صادرات کشور ایران را به خود تخصیص داد.^[۶۷]

 شرکت پالایش نفت کرمانشاه

در سال ۱۳۰۱ وجود نفت خام به مقدار کافی در غرب ایران به اثبات رسید و از این زمان فعالیت استخراج و پالایش بااحداث شرکت پالایش نفت کرمانشاه که در آن زمان «پالایشگاه کرمانشاه» نام داشت شروع گردید.^[۶۸]

شرکت پالایش نفت کرمانشاه با توجه به آن که پس از گسترش شهر کرمانشاه در مرکز شهر قرار گرفت ولی یکی از واحدهای صنعتی سبز صنعت نفت با ۱۲۶ هزار متر مربع فضای سبز است.^[۶۹]

 جغرافیا

 موقعیت

شهر کرمانشاه از شمال به استان کردستان، از جنوب به بخش فیروزآباد، از شرق به هرسین و از غرب به بخش ماهیدشت ختم می‌شود که در قسمت مرکزی استان کرمانشاه با موقیعت ۴۷ درجه و ۴ دقیقه شرقی و ۱۹ درجه و ۳۴ دقیقه شمالی قرار دارد كه دارای ۲۴۵۰۰ كیلومتر مربع گستردگی و ارتفاع ۱۲۰۰ متر از سطح دریا می باشد.^[۱۰] کرمانشاه یکی از شاهراه‌های ارتباطی شرق و غرب و قدیمی‌ترین راه عبور زائران عتبات عالیات است که به همین سبب تاثیرات فرهنگی و معنوی برجا گذارده‌است.^[۲۱] کرمانشاه در دروازه زاگرس قرار دارد. رشته کوه زاگرس که فلات ایران را از سرزمینهای همسایه جدا کرده است در مسیر کرمانشاه منتهی به دشتهای وسیع و کوههای عمدتا مجزا و دره های وسیعی میشود که از قدیم برای رسیدن به میان‌رودان مورد استفاده قرار گرفته است.

فاصله زمینی شهر کرمانشاه در شرایط مطلوب تا بغداد ۳۹۰ کیلومتر، تا تهران ۵۹۰ کیلومتر، تا مرز خسروی (مرز ایران و عراق) در حدود ۲۰۰ کیلومتر^[۷۰] و فاصله هوایی آن تا تهران ۴۱۳ كیلومتر است.^[۳۰]

 ناهمواری‌ها

کوه پراو بلندترین قله شهر کرمانشاه با ۳۳۵۷ متر از سطح دریا (کوهی که پوشیده از برف است.)^[۷۱]

کوههای عمده شهرستان عبارتند از بیستون، پرآو که در شمال شرقی، كوه میوله در شمال غربی و سفیدکوه که در جنوب شرقی شهر كرمانشاه واقع شده‌اند و غار پرآو که شهرت جهانی دارد یکی از بزرگترین غارهای دنیاست در کوه پرآو واقع شده‌است.^[۷۲]

آب‌ها

مهمترین آب های کرمانشاه عبارتند از رودخانه قره‌سو، رودخانه آبشوران، رودخانه چم‌بشیر،^[۷۳]، دریاچه تاق بستان، سراب خضرالیاس و سراب نیلوفر

آب و هوا

درياچه تاق بستان

شهر کرمانشاه دارای اقلیم معتدل کوهستانی است.^[۲۰][۲۱] در قرن چهارم میلادی شهر کرمانشاه که در آن دوران روستای خوش آب و هوایی بود به عنوان دومین اقامت گاه سلطنتی ساسانیان انتخاب شد.^[۲۲] در دوران ساسانیان باغ‌های بزرگی در این منطقه ساخته شد و تا مدت‌ها مکان تفریحی شاهان ساسانی بوده‌است. در دوران اسلامی نیز بارها شهر کرمانشاه را شهری خوش آب و هوا توصیف کرده اند که در آن آب ها جاری است و درختان و میوه جات فراوان دارد و کالاها در آن ارزان اند.^[۷۴] ابن فقیه در کتاب البلدان که در سال ۲۹۰ هجری نگاشته است در مورد کرمانشاه می نویسد :^[۱۶]

«

او-قباد- از مداین تا رود بلخ در همه راه هیچ سرزمینی که هوایش از کرمانشاهان تا گردنه همدان-اسدآباد- خوش‌تر و آبش گواراتر و نسیمش لذت بخش‌تر باشد نیافت این بود که قرمسین را ساخت.

»

بیشترین ساعات آفتابی كرمانشاه به ۲۹۹۹ ساعت می رسد، بیشترین ساعات آفتابی در ماه های تیر و مرداد و كمترین آن در ماه های دی و بهمن است. موقعیت اقلیمی و اكولوژیك استان كرمانشاه با توجه به میزان متوسط بارندگی و رطوبت نسبی سالیانه به نحوی است كه دامنه كوه ها و دشت های آن عموماٌ پوشیده از جنگل و مرتع بوده و در پاره ای از نقاط نیز زمین های زارعی آبی و دیمی است.^[۷۵] میانگین دمای سالانه شهر کرمانشاه درحدود ۱۴سانتی گراد و میزان بارش سالانه این شهر ۴۵۶٫۸ میلی متر است.

آلودگی

آلودگی آب ها

با گسترش شهر کرمانشاه رودخانه قره‌سو که از میان شهر عبور می کند با مشکلات زیست محیطی مواجهه شده است، مهمترین عامل در آلودگی این رودخانه ریختن آبشوران به داخل رود و پس از آن ریختن فاضلاب های کشاورزی است به طوری که این رودخانه امروز تبدیل به فاضلاب شده است.^[۷۶] در سال های پیشین این رودخانه بیش از ۱۵ نوع ماهی را در خود جای می داده به طوریکه شغل برخی از بومیان منطقه از راه صید و فروش ماهی تأمین می شده است. که امروزه این زیستگاه به کلی تخریب شده است.^[۷۷]

آلودگی هوا

مهمترین عامل آلودگی هوای کرمانشاه ناشی از گرد و غبار بیابان های کشورهای عراق و عربستان است که باعث تعطیلی ادارات، مدارس و لغو پروازها به دلیل کاهش شدید دید در برخی روزها می شود،^[۷۸] کاهش دید در برخی از روزها به ۱۰۰ تا ۲۰۰ متر کاهش میابد. و این آلودگی در ۱۴ تیر ۱۳۸۸ به ۲۱ برابر حد مجاز رسید،^[۷۹] که باعث بستری شدن ده ها نفر در بیمارستان ها به دلیل مشکلات تنفسی و قلبی بوده است.^[۷۹]

[نهفتن]آب و هوای کرمانشاه
	ژانویه	فوریه	مارس	آوریل	مـــــه	ژوئـن	ژوئیـه	آگوست	سپتامبر	اکتبـر	نوامبر	دسامبر	سـال
گرم‌ترین C°	۱۴	۲۰	۲۵	۲۸	۳۴	۴۰	۴۳	۴۳	۳۷	۳۴	۲۵	۲۰	۴۳
میانگین‌گرم‌ترین‌ها C°	۳	۷	۱۳	۱۹	۲۵	۳۲	۳۶	۳۶	۳۱	۲۴	۱۶	۸	۲۱
میانگین‌سرد‌ترین‌ها C°	-۴	-۲	۳	۸	۱۲	۱۷	۲۲	۲۰	۱۷	۱۲	۵	۱	۱۰
سردترین C°	-۲۱	-۲۷	-۱۴	-۴	۲	۷	۱۱	۲	۰	-۲	-۹	-۹	-۲۷
منبع وب‌گاه ودربیس^[۸۰]

---

 

ساختار شهری

 

شهر کرمانشاه ۱٫۵ درصد از مساحت کل ایران را دارد^[۸] و به ۶ منطقه شهرداری تقسیم شده است.

سراسر نمای پل ولایت در شب

شهرداری کرمانشاه

 

بلدیه کرمانشاه در زمان قاجار در میان سال های ۱۲۷۹ تا ۱۲۹۰ در محل دیوانخانه تشکیل می شود که وظیفه آن رفت و روب کردن خیابان های پر رفت و آمد و روشن کردن چراغ های پیه سوز خیابان ها بوده است که این وظایف تا زمان اولین رئیس بلدیه، اسدالله خان فزونی به همین شکل اداره می شود که وی در زمان ریاست به ایجاد خیابان شاه بختی از جلالیه تا سه راه پهلوی، سنگفرش خیابان های شهر و نصب فانوس های نفتی در معابر شهر اقدام می کند. کرمانشاه از زمان ساخت بلدیه تا کنون ۷۱ شهردار داشته.^[۸۱]

ساختمان شهرداری کرمانشاه در سال ۱۸۹۷ م توسط سفارت انگلیس جهت کنسولگری تأسیس شده است، که در سال ۱۳۳۷ توسط سلطان محمد دولتشاهی، شهردار وقت، برای ساختمان شهرداری که قبلا در میدان شهرداری سابق قرار داشت خریداری می شود.^[۸۱]

 اطلاعات معابر

 

معابر سطح شهر^[۸]

میدان شهرداری سابق در سال ۱۳۱۰ (ضلع غربی)
یک گروه موسیقی در حال اجرای برنامه هستند.

ردیف	عناوین	متراژ تعداد
۱	سرانه فضای سبز	۸٫۸۱
۲	تراکم(براساس جمعیت)	۸۳٫۵ در هکتار
۳	تعداد میادین	۳۴
۴	تعداد پارک‌ها	۱۲۰
۵	تعداد خیابان‌ها	۶۵۵
۶	تعداد شهرک‌ها	۶۷
۷	تعداد کوچه ها	۵۲۱۰
۸	تعداد بلوارها	۱۰۳
۹	تعداد بن‌بست‌ها	۲۴۷۱

[نمایش]

ن . ب . و

محله‌های شهر کرمانشاه

محله‌های قدیمی

•  •

 

 سوغاتی‌ها

 

در بازار کرمانشاه نان برنجی پزها بر روی یکی از سینی ها به مشتریان اجازه امتحان کردن شیرینی هایشان را می دهند.
ردیف اول نان خرمایی، ردیف دوم کاک، ردیف سوم نان برنجی

شیرینی‌ها

 

بژی و نان شکری.

سوغات

 

نان برنجی، کاک، روغن کرمانشاهی و نان خرمایی.

صنایع دستی

 

گلیم، گیوه، جاجیم، موج، انواع آلات موسیقی(دف، تنبور، تار، دیوان و سه‌تار) و چرم .

غذاها

 

ترخینه، خورش خلال بادام، دنده کباب کرمانشاهی و آبگوشت کرمانشاهی.

عکس هایی از کرمانشاه

 

 

ادامه مطلب

منبع- ویکی بدیا

جاذبه های گردشگری استان کرمانشاه-قسمت دوم

کرمانشاه

 

کاروانسرای ایلخانی (بیستون)

این کاروانسرا بر روی بقایایی از یک بنای سنگی دوره ساسانی معروف به کاخ خسرو ساخته شده است. ایلخانیان با الحاق دیوارهایی به دیوارهای محیطی بنای ساسانی، این کاروانسرا را احداث نمودند.

این کاروانسرا به ابعاد 85×80 متر با لاشه سنگ و آجر به همراه ملاط گچ ساخته شده است.

درگاه ورودی آن در جبهه شرقی بنا قرار دارد و به حیاط مرکزی منتهی می شود. در اطراف حیاط نیز مجموعه ای از اتاق های مستطیل شکل دیده می شود. در سه ضلع شرقی، شمالی و جنوبی، ایوان ها و اتاق ها قرار دارند و در کنار هر ایوان دو اتاق ساخته شده است. در ضلع غربی در جلوی هر اتاق، ایوان کوچکی وجود دارد.

دیوارهای این کاروانسرا تا قسمت پاکار قوس با لاشه سنگ و از پاکار تا تیزه قوس با آجر چیده شده است. در داخل حیاط مرکزی آن، مسجد کوچکی به چشم می خورد. در کنار این مسجد نیز سکویی مربع شکل احداث شده است و در هرگوشه آن پشتبند مستطیل شکلی قرار دارد. در مرکز این سکو نیز فضای مدور تو خالی ایجاد شده است. متأسفانه کاربرد این سکو تاکنون مشخص نشده است.

کاروانسرای (شاه عباسی) بیستون

کاروانسرای بیستون معروف به کاروانسرای شاه عباسی در سی کیلومتری شمال شرقی کرمانشاه و در محل روستای «بیستون کهنه» قرار دارد. این کاروانسرا به سبک چهار ایوانی دارای 83/60 متر طول و 74/50 متر عرض است. در چهار گوشه این بنا، برج هایی قرار دارد؛ برج های ضلع غربی مدور و برج های ضلع شرقی هشت ضلعی است. دیوار محیطی این کاروانسرا از داخل و خارج تا کف طاق نماها با سنگ های تراشیده و از کف کطاق نماها به بالا با آجر ساخته شده است. دروازه ورودی این کاروانسرا به عرض 50/3 متر در ضلع جنوبی است. در هر طرف این دروازه هفت طاق نما قرار دارد.

پس از دروازه، فضایی سرپوشیده با طاق جناغی دیده می شود که در طرفین آن، دو ایوان با طاق هلالی است. در ابتدای این ایوان ها، راه پله ای برای ورود به پشت بام ساخته شده است. این فضای سرپوشیده به یک فضای هشت ضلعی با طاق گنبدی منتهی می شود. در طرفین این فضای هشت ضلعی، دو ایوان وجود دارد و هر یک از این ایوان ها دارای سه درگاه است. این فضای گنبددار به حیاط کاروانسرا راه دارد. در هر یک از اضلاع کاروانسر، شش اتاق چهار ضلعی قرار دارد. در جلوی هر یک از اتاق ها ایوان سنگ فرشی دیده می شود. در چهار کنج حیاط نیز چهار ایوان شش ضلعی وجود دارد. در ضلع مقابل درگاه ورودی کاروانسرا، شاه نشینی ساخته شده است. در پشت اتاق های کاروانسرا، اصطبل های درازی ساخته شده است. این کاروانسر به دستور شاه عباس اول صفوی ساخته شد. با توجه به کتیبه ای که از شاه سلیمان صفوی (1105-1077 ه.ق) در این بنا باقی مانده، به نظر می رسد بنای این کاروانسرا در زمان پادشاهی شاه سلیمان و صدارت شیخ علی خان زنگنه خاتمه یافته است. این مکان در زمان سلطنت ناصر الدین شاه قاجار و صدرات «میرزا آقا خان نوری» توسط «حاجی جعفرخان معمار باشی اصفهانی» مورد مرمت قرار گرفت.

کاروانسرای ماهیدشت

این کاروانسرای چهار ایوانی در داخل شهر ماهیدشت قرار دارد و ابعاد آن 65×65 متر است. ورودی آن در قسمت جنوبی بنا است. دو سکوی دراز و بلند در طول این ورودی قراردارد. گوشه های بیرونی این کاروانسرا به صورت مدور است. در هر طرف ورودی کاروانسرا دو فضای دو طبقه ایوان مانند قرار دارد. در نمای جنوبی کاروانسرا نیز در هر طرف ورودی، چهار طاق نما با طاق جناغی ساخته شده است. پس از ورودی، هشتی گنبدداری قرار دارد که به حیاط کاروانسرا منتهی می شود. در اطراف حیاط نیز مجموعه ای از اتاق ها جهت استراحت کاروانیان و در پشت آن ها نیز اصطبل های سراسری ساخته شده است.

این کاروانسرا به دستور شاه عباس اول صفوی احداث شد و طبق کتیبه موجود در زمان ناصر الدین شاه تعمیر شد.

کاروانسرای قصر شیرین

این کاروانسرا در داخل شهر قصر شیرین قرار دارد و متأسفانه در اثر حملات نظامیان عراقی آسیب زیادی دیده و تنها قسمت ورودی آن باقی مانده است. در سال های اخیر میراث فرهنگی اقدام به بازسازی آن نموده است. این کاروانسر نیز تا حدودی شبیه کاروانسراهای بیستون و ماهیدشت است. ورودی طاق دار آن در ضلع جنوبی قرار دارد. در هر طرف ورودی سکویی دراز ساخته شده است. پس از ورودی، هشتی گنبدداری قرار دارد که به حیاط مرکزی راه دارد.

در چهار طرف حیاط، ایوان های بزرگی با طاق جناغی دیده می شود. همچنین در اضلاع حیاط مرکزی تعدادی اتاق ساخته شده است. در جلوی هر یک از این اتاق ها ایوان کوچکی و در پشت اتاق ها، اصطبل های درازی احداث شده است. این کاروانسرا با لاشه سنگ و آجر ساخته شده و در برخی از قسمت های آن از جمله ورودی، از آجرهای بناهای ساسانی نیز استفاده شده است.

معرفی بقعه های استان کرمانشاه

(گشت و گذاری در استان کرمانشاه (4))

مقبره ها ابودجانه

در نزدیکی ریجاب از توابع شهرستان اسلام آباد، قبرستانی از صدر اسلام با تعداد آرامگاه به سبک چهار طاقی های دوره ساسانی وجود دارد. در میان این قبور، بنای عظیمی دیده می شود که در میان اهالی محل به مقبره ابودجانه معروف است و در نزد اهالی از احترام خاصی برخوردار است. این آرامگاه چهار ضلعی است و بر فراز آن گنبدی مخروطی شکل قرار دارد. در جنوب این آرامگاه بنای دیگر شبیه به آن، ولی در ابعاد کوچک تر ساخته شده است و در داخل آن چند سنگ قبر به چشم می خورد. این دو آرامگاه بالا شه سنگ و ملاط گچ ساخته شده و سطوح بیرونی و داخل آنها با ملاط گچ اندود شده است.

ابودجانه یکی از یاران با وفای پیامبر(ص) بود. در جنگ احد هنگامی که مشرکان، نیروهای اسلام را شکست دادند، ابودجانه نیز مانند حضرت علی(ع) در کنار پیامبر باقی ماند و از آن حضرت مردانه دفاع کرد.

مقبره بابا یادگار

این آرامگاه در روستای «بان زرده» کرند، نزدیک قلعه یزدگرد و در دامنه کوه «دالاهو» قرار دارد. از نظر معماری این بنا به صورت فضای مربع شکل کوچکی است و بر روی آن گنبد مخروطی شکلی قرار گرفته است.

سطوح داخلی و خارجی این بنا به وسیله ملاط گچ اندود شده است. این مقبره، یکی از زیارتگاه های مهم اهل حق به شمار می رود. هویت حقیقی بابا یادگار نیز مانند دیگر مشایخ اهل حق به درستی معلوم نیست. بیش تر از این مشایخ در اوایل حکومت صفویان زندگی می کردند و در نوار مرزی ایران و عثمانی به ترویج مذهب اهل حق اشتغال داشتند.

مردم اهل حق طبق معتقدات دینی و سنتی خود که «تناسخ» باشد، بابا یادگار را مظهر روح حضرت امام حسین(ع) می دانند.

مقبره حمزه قادری

این مقبره در سر پل ذهاب و بر سر راهی که به «مله دیزکه» منتهی می شود، قرار دارد. این مقبره در داخل آتشکده ای از دوره ساسانی قرار دارد و به وسیله لاشه سنگ و ملات گچ ساخته شده است. وجود این مقبره موجب شده که بقایای آتشکده ساسانی تاکنون سالم بماند. اهالی محل متعقدند که این آتشکده مقبره حمزه قاری است و برای آن احترام خاصی قایلند.

«ابوعماره حمزه بن حبیب بن عماره بن اسماعیل کوفی» معروف به «زیات»، قاری معروفی است که «ابوالحسن کسایی»، دانشمند و نحوی معروف، قرائت قرآن را از وی آموخته است. حمزه روزگار خود را به تجارت بین کوفه و حلوان می گذراند و در یکی از سفرهای تجارتی به سال 156 ه.ق در سر پل ذهاب درگذشت و طبق سنت اسلامی در همان جا دفن شد.

مقبره احمد بن اسحاق

این مقبره در داخل شهر سر پل ذهاب قرار دارد. بنای این آرامگاه در اصل به صورت چهار ضلعی بود و بر روی آن گنبدی مدور قرار داشت. در سال های اخیر توسط اداره اوقاف ساختمان قدیمی تخریب و به جای آن ساختمان جدیدی با آجر و کاشی کاری بنا شد.

احمدبن اسحاق یکی از محدثان معروف زمان امام حسن عسگری (ع) بود و در سال 250 ه.ق در سر پل ذهاب درگذشت.

بقعه مالک

این بقعه بر روی تپه ای در مرکز شهر سنقر قرار دارد. این آرامگاه برجی شکل، هشت ضلعی و دارای گنبدی آجری است . هر ضلع آن سه و نیم متر طول دارد. در طبقه پایین این بقعه سردابه ای هشت ضلعی وجود دارد و پوشش آن گنبدی است. بخش تحتانی آرامگاه یعنی سردابه با سنگ های تراشیده و قسمت فوقانی آن با آجر ساخته شده است.

در هر یک از اضلاع این آرامگاه، طاق نمایی با قوس جناغی قرار دارد. در داخل این طاق نماها تزیینات آجرکاری دیده می شود. لچکی طاق نماها نیز با کاشی های فیروزه ای رنگ تزیین شده است.

در سال های گذشته از داخل سردابه این آرامگاه، بیست و پنج تابوت چوبی ساده به دست آمد. در داخل تابوت ها، اجسادی قرار داشتند که به شیوه اسلامی دفن شده بودند. متأسفانه در بنا کتیبه ای که بیانگر تاریخ ساخت این بنا باشد، وجود ندارد. با توجه به ساختار معماری و نقشه آن، به نظر می رسد این بنا متعلق به دوره ایلخانی باشد.

بقعه سیده فاطمه

این مقبره در میدان آزادی شهر کرمانشاه قرار دارد. در گذشته این بقعه به صورت چهار طاقی سرپوشیده بود. بر اساس کتیبه موجود در بنا، این مقبره در سال 1287 ه.ق توسط «مصطفی قلی میرزا» فرزند امام قلی میرزا عمادالدوله والی معروف غرب احداث شد. در سال های اخیر این بنا توسط اداره اوقاف تخریب و ساختمان آجری جدیدی به جای آن ساخته شده است. این بقعه یکی از زیارتگاه های قابل احترام مردم کرمانشاه به ویژه بانوان است. در داخل این بقعه دو سنگ قبر وجود دارد. نوشته های هر دو قبر به خط کوفی و مربوط به قرون اولیه اسلامی است. یکی از قبرها مربوط به «شیخ علی» نامی و دیگری – به تاریخ سال 165 ه. ق – به «سیده فاطمه» تعلق دارد.

مقبره فاضل تونی

این مقبره در سال های اخیر در کنار پل کهنه کرمانشاه، مشرف بر رودخانه قره سو ساخته شده است. «ملا عبدالله بن محمد تونی بشروی» از علما و فقهای دوره صفویه بود و در مشهد مقدس ساکن و به تدریس و ترویج اشتغال داشت. وی در اواخر عمر به قصد زیارت ائمه عراق از خراسان حرکت کرد و در روز شانزدهم ربیع الاول سال 1071 ه.ق در کرمانشاه دار فانی را وداع گفت. شیخ علی خان زنگنه حاکم کرمانشاه نزدیک پل کهنه، وی را دفن و بر مزار او بقعه ای بنا کرد این بنا در زمان نامشخصی به کلی تخریب شده بود و در سال های اخیر مقبره جدید در این محل احداث شد.

سر قبر آقا

مقبره معروف به سر قبر آقا متعلق به «محمد علی» فرزند «آقا محمد باقر بهبانی» فقیه معروف است. آقا محمد علی در حدود سال 1188 ه.ق بر حسب تقاضای اهالی کرمانشاه به این شهر آمد و به ترویج مذهب و تدریس علوم اسلامی پرداخت. گذشته از فضایل، مبارزاتی که او با درویشان و خصوصاً «معصوم علی شاه هندی» نمود، مبارزاتی که نام وی بلند آوازه گردد. مقبره او در بین مردم به «قبر آقا» شهرت دارد.

معرفی غارهای تاریخی استان کرمانشاه

غار مرخرل

این غار در دامنه کوه بیستون، در فاصله پانصد متری از خانه های مسکونی قرار دارد. این غار با طول بیست و هفت متر بردشت بیستون مشرف است. در سال 1965 م این غار توسط فیلیپ اسمیت مورد حفاری قرار گرفت. آثار به دست آمده از این غار به ترتیب قدمت عبارتند از:

- تراشنده ها و تیغه های ضخیم دوره میان پارینه جدید (چهل هزار سال پیش).

- قلم های حکاکی، تراشنده ها و تیغه های کول دار دوره زیرین پارینه سنگی جدید.

- ریز تیغه مربوط به دوره فرا پارینه سنگی.

آثار بالای این لایه معرف دوران های نو سنگی بدون سفال و نو سنگی با سفال بود. آثار دوره نو سنگی با سفال، شامل سفال خشن با خمیره مایه کاه خرد شده است که به سفال پوک شهرت دارد.

از پنجاه و شش نمونه استخوان حیوان به دست آمده از این غار، دویست و چهل عدد متعلق به بز و گوسفند بود. این امر نشان می دهد زاگرس مرکزی یکی از مراکز اولیه اهلی شدن این دو حیوان بوده است. جدیدترین آثار مکشوفه از غار مرخول متعلق به دوره ساسانی است.

غار مرتاریک

این غار در دامنه کوه بیستون و در قسمت شمال غربی غار مرخول قرار دارد. این غار بیست و پنج متر عمق و در حدود هشتاد متر مربع وسعت دارد. این غار به صورت دالان دراز و کم عرضی است که در انتها به محوطه ای نسبتاً بازتر منتهی می شود. دهانه غار به سمت جنوب شرقی است.

اشیای شناسایی شده از این غار که بیشتر در قمت انتهایی غار به دست آمده اند، مصنوعات سنگی بیشتر شامل سنگ های مادر، خراشنده ها، سوراخ کننده، اسکنه، ابزارهای کنگره دار و دندانه دار است. ابزارهای سنگی به دست آمده از این غار نیز متعلق به دوره موستری است.

غار شکارچیان

این غار در دامنه کوه بیستون و به فاصله کمی از مجسمه هرکول قرار دارد. در حفاری هایی که در سال 1949 م در این غار صورت گرفت، در حدود بیست و دو هزار یافته شامل سفال، ابزار سنگی و قطعات استخوان حیواناتی چون گوزن، غزال، گاو وحشی، پلنگ، شغال، گراز، وباه قرمز و بخشی از استخوان ساعد انسان نئاندرتال به دست آمد. دو قطعه از سفال های مکشوفه متعلق به دوره آشوری و بقیه از نوع سفال های هخامنشی بودند. همچنین ابزارهای سنگی از نوع تیغه های سنگی دوره پارینه سنگی جدید به عبارتی در حدود چهل هزار سال پیش است.

غار مردودر

این غار دردامنه کوه بیستون و در قسمت شمال شرقی غار شکارچیان قرار دارد. این غار بیست متر عمق و در حود یک صد و هفتاد متر مربع وسعت دارد. ارتفاع سقف غار نیز بین یک تا سه متر است. غار مردودر دارای دو دهان هاست. دهانه اصلی در جهت جنوب – جنوب غربی، مشرف بر دره ای پر شیب و کم عرض است و به پرتگاهی منتهی می شود. دهانه دیگر غار در جهت شرق – جنوب شرقی، مشرف به راهی است که به غارهای مرآفتاب و مرتاریک منتهی می شود.

ابزارهای شناسایی شده از این غار عبارتند از: ابزارهای روتوش شده، سنگ مادر، خراشنده های جانبی و خراشنده های متقارب، تراشنده های کنگره دار، تراشنده های دندانه دار و سوراخ کننده ها، ابزارهای به دست آمده از این غار مربوط به دوره موستری و زارزی است.

غار مرآفتاب

این غار در دامنه کوه بیستون و در حد فاصل غارهای مرتاریک و مردودر قرار دارد. غار مرآفتاب بیست و شش متر طول دارد و دهانه آن به سمت شمال شرقی است. مساحت غار صد و شصت متر و دهانه آن حدود شش متر ارتفاع دارد و به تدریج از ارتفاع آن کاسته می شود. سنگ های شناسایی شده از این غار «چرت» و «ژاسب» است و بیشتر به صورت تراش های ساده، تراش های وازده و سنگ مادر دیده می شود. ابزارهای سنگی ساخته شده، شامل خراشنده ها و سوراخ کننده ها است. علاوه بر مصنوعات سنگی، در کف غار نیز ابزاری از جنس استخوان به دست آمده که به شکل مثلث است. در بخش تحتانی این ابزار سه سوراخ وجود دارد. یکی از این سوراخ ها بر لبه جانبی ابزار است.

متأسفانه کاربرد این قطعه استخوان مشخص نیست. ابزارهای سنگی شناسایی شده از این غار نیز متعلق به دوره موستری است.

غار (پناه گاه سنگی) ورواسی

این پناه گاه سنگی در یازده کیلومتری شمال شرقی کرمانشاه، در دامنه کوه «ماسیم و در دره معروف به «تنگ کنشت» قرار دارد. این پناه گاه در سال 1960 م مورد گمانه زنی قرار گرفت. آثار به دست آمده از این گمانه به ترتیب قدمت از قدیم به جدید عبارتند از:

- تراشنده ها و سرپیمان های دندانه دار دوره میانی پارینه سنگی جدید.

- قلم های حکاکی، تراشنده ها، تیغه های روتوش شده و سر پیکان های دوره زیرین پارینه سنگی جدید.

- سنگ های مادر، ریز تیغه ها، چکش، قلم حکاکی، سوراخ کن های دوره فرا پارینه سنگی.

بنا به تحقیقات انجام شده این پناه گاه سنگی محل مناسبی برای استقرار موقت شکارچیان بود. بقایای حیوانی مکشوفه نیز این امر را تأیید می کند. در میان استخوان های حیواناتی که آزمایش شده اند، تعداد زیادی بقایای استخوان حیوانات شکاری مانند گورخر، بزکوهی، بز و گوسفند اهلی نشده، گراز وحشی و کفتار وجود داشت. علاوه بر آن مقداری استخوان جوندگان کوچک جثه مانند موش کور و خرگوش نیز در میان بقایای استخوانی مشاهد شد.

غار دو اشکفت

یکی از کهن ترین سکونتگاه های بشر در منطقه کرمانشاه غار دو اشکفت در نزدیکی طاق بستان است. این مکان باستانی – شامل دو غار مجاور هم – در دامنه جنوبی کوه «میوله»، در ارتفاع حدود سیصد متری از دشت و مشرف بر پارک کوهستان قرار دارد. با توجه به مطالعات باستان شناسی انجام یافته، یکی از این دو غار (غار شرقی)، در دوره پارینه سنگی میانی محل سکونت موقت یا فصلی گروه های شکارورز ساکن منطقه بود.

این گروه های شکارچی که احتمالاً از نوع نئاندرتال بودند با توجه به مزایای مختلف این مکان از جمله وجود چشمه آب دایمی در کنار غار، چشم انداز مناسب دهانه آن به دست و دسترسی نسبتاً آسان به ارتفاعات بالاتر، به طور متوالی از این غار استفاده کرده اند. همچنین وجود یک برون زد زمین شناسی از جنس رادیو لاریت در نزدیک غار، امکان ساخت ابزار سنگی را در محل فراهم می کرده است.

به طوری که اکثر ابزارهای سنگی یافت شده در محل، از این نوع سنگ ساخته شه است. علاوه بر این منابع سنگ داخل دشت نیز استفاده می کردند. برای مثال منابع سنگ تپه های «گاکیه» در شرق کرمانشاه که حدود دوازده کیلومتر با غار فاصله دارد، در میان مجموع های یافت شده وجود دارد. ابزارهای یافت شده در دو اشکفت اغلب از نوع خراشنده جانبی و سایر ابزارها مربوط به صنعت موستری زاگرس هستند که بین دویست و پنجاه تا حدود چهل هزار سال پیش ساخت آنها در زاگرس رواج داشته است. آثاری از دوره پارینه سنگی میانی در سایر غارهای منطقه مثل غار «قبه» و پناهگاه صخره ای و رواسی در تنگه کنشت و چندین غار دیگر در بیستون نیز یافت شده است.

مطالعات انجام شده در مکان های پارینه سنگی میانی کرمانشاه نشان می دهد که ساکنان این غارها بیشتر به شکار بز کوهی، میش وحشی، گورخر و اسب وحشی می پرداختند. البته حیوانات دیگر مثل مارال، گاو وحشی، غزال و گراز نیز شکار می شدند.

غار قوری قلعه

این غار در بیست و پنج کیلومتری شمال شرق شهر پاوه، در دامنه کوه «شاهو» قرار دارد. غار قوری قلعه بزرگ ترین غار آبی آسیا است و تاکنون 3140 متر آن شناسایی شده است. آبشارهای متعدد، قندیل های کریستالی، ستون های مورب گچی، حوضچه های آب، استالاگمیت و استلاگتیت های بسیار زیبا از جمله جاذبه های این غار است. وجود جنگل های متراکم با گونه های بلوط، انجیر کوهی، آلبالوی کوهی، بادام وحشی و همچنین حیواناتی چون گرگ، روباه، خوک، خرگوش و کل و بز در اطراف این غار، زیبابی خاصی به آن بخشیده است. تقریباً حدود چهارصد متر از این غار نورپردازی شده است و هر روز باز دیدکنندگان بسیاری از این غار دیدن می کنند.

منبع: سازمان میراث فرهنگی استان کرمانشاه

 

جاذبه های گردشگری استان کرمانشاه-قسمت اول

معرفی جاذبه های طبیعی پوشش گیاهی و جنگل های استان کرمانشاه

به دلیل موقعیت خاص اقلیمی و بارندگی های به موقع و فراوان، استان کرمانشاه دارای مراتع پر برکتی است و دره های مناطق شمال غربی تا جنوب شرقی آن یعنی از ارتفاعات اورامانات تا منطقه زردلان و هلیلان، پوشیده از جنگل است. این دوره ها به دلیل داشتن آب و هوای معتدل و مناظر طبیعی زیبا، یکی از بهترین نقاط کشور برای اتراق و تفریح و استقرار ایلات محسوب می شود. پوشش جنگل های این استان عموماً شامل بلوط بومی ایران است. در حدود شصت درصد از این پوش را گونه های مختلف بلوط، بیست و پنج درصد آن را گونه های مختلف پسته وحشی (بنه)، حدود پنج درصد آن را انواع بادام کوهی و ده درصد بقیه را سایر گونه ها تشکیل می دهند.

برخی از درختان و درختچه های جنگلی استان کرمانشاه عبارتند از: آلبالوی وحشی، انجیر، اوجا، بادام وحشی، بلوط، بید، پسته وحشی، تمشک، چنار، زبان گنجشک، صنوبر، گردو، سرخ ولیک و زلزالک. مناطق جنگی این استان عبارتند از: جنگ های منطقه اسدآباد. کرمانشاه، جنگل های منطقه کرمانشاه. ایام، جنگل هایی منطقه گیلان غرب قصر شیرین و جنگل های منطقه اسلام آباد.

پارک جنگلی طاق بستان

این پارک در حاشیه شمالی شهر کرمانشاه و در دامنه کوه «پرآو» قرار دارد. عناصر طبیعی چون کوهستان، چشمه، فضای سبز و دریاچه های مصنوعی و وجود نقش برجسته هایی از دوره ساسانی، محیط جذاب و دیدنی ای را در این ناحیه به وجود آورده است. به علت موقعیت طبیعی و آب و هوای معتدل، این منطقه مورد توجه پادشاهان ساسانی قرار گرفته و آن جا را برای تفریح و شکارگاه سلطنتی خود انتخاب کرده بودند. به طوری که در دو طرف ایوان بزرگ طاق بستان، صحنه های شکار شاه ساسانی حجاری شده است.

این پارک به علت امکانات تفریحی و آثار تاریخی یکی از پر جاذبه ترین مناطق شهرستان کرمانشاه محسوب می شود.

منطقه ریجاب و بان زرده

یکی از مناطق زیبای استان کرمانشاه منطقه ریجاب و بان زرده است که در یک صد و بیست کیلومتری شمال غربی شهرستان کرمانشاه قرار دارد. اطراف این منطقه به وسیله کوه های سر به فلک کشیده «دالاهو» محصور شده است. این کوه ها دارای قللی برف گیر است و دامنه های آن از جنگ پوشیده شده است.

رودخانه زیبای «سراب ریجاب» - سرچشمه رودخانه الوند – در این منطقه جریان دارد. دره های این منطقه به وسیله درختان انجیر و گردو پوشیده شده است. وجود آثار تاریخی مانند قلعه یزدگرد و زیارت گاه های بابا یادگار و ابودجانه بر زیبایی های این منطقه افزوده است.

تالاب هشیلان

تالاب هشیلان در بیست و شش کیلومتری شمال غرب کرمانشاه در دهستان «الهیار خانی» و در دامه کوه های «خورین» و «ویس» قرار دارد. این تالاب با مساحت تقریبی چهارصد و پنجاه هکتار، یکی از بوم سازگان های زیبای غرب کشور است. تالاب هشیان در تشکیلات آبرفتی یک ناودیس تشکیل شده است. آب تالاب در بالا دست به صورت سراب و چشمه های جوشان و در گستره تالاب به صورت کانال های بزرگ و کوچک پخش شده است. آب این زیست بوم در شمال تالاب تأمین می شود. سراب «سبز علی» به عنوان مهم ترینی و پر آب ترین منبع تامین کننده آب این تالاب است.

در این تالاب حدود یک صد و ده جزیره بزرگ و کوچک با مساحت تقریبی یک صد متر مربع تا یک هکتار وجود دارد و حدود سه درصد مساحت تالاب را تشکیل می دهند. در این جزایر به تناسب شرایط خاص، گونه های گیاهی و جانوری شکل گرفته است.

ادامه نوشته

صحنه

شهر صحنه ، شهر زيبا و كوچكي است كه 1350 كيلو متر مربع از خاك استان كرمانشاه را بخود اختصاص داده است ، شهرستان صحنه در شرق استان كرمانشاه بين 34 درجه و 19 دقيقه و 34 درجه و 48 دقيقه عرض شمالي و 47 درجه و 6 دقيقه تا 47 درجه و 51 دقيقه طول شرقي از نصف النهار گرينويچ واقع شده و در حدود 2/6 درصد مساحت كل استان را تشكيل مي دهد. اين شهرستان بر اساس آخرين سرشماري بيش از 85 هزار نفر جمعيت داشته و از دو بخش مركزي و دينور شامل بخش صحنه به مركزيت شهر صحنه و دهستانهاي خدابنده لو ، هجر ، گاماسياب و صحنه و بخش دينور بمركزيت شهر ميانراهان مشتمل بردهستانهاي حر، كندوله و دينور تشكيل شده است آب و هوا: شهرستان صحنه داراي آب و هواي معتدل كوهستاني و ييلاقي و بر اساس تقسيم بندي اقليمي داراي اقليم استبي نيمه خشك و استبي گرم مي باشد، بطوريكه با تقسيم استان بـه دومنطقـه سـردسيـر و گرمسير ، شهرستان صحنه جزء نيمه سردسير استان محسوب مي گردد. از رودخانه هاي مهم شهرستان : ميتوان گاماسياب ، دينور آب ، جاميشان ،اسلام آباد نام برد و جاهاي ديدني وسرابهاي پر آب و قشنگ كه هر بيننده اي را جذب خود مي نمايدعبارتند در بند صحنه ، سراب ارمني جان ، سراب سيرجان و سراب گروس ميباشد. وضعیت اقتصادی: از بركت سعي و تلاش فراوان مردان و زنان اين شهرستان ويژگيهاي مناسب اقليمي صحنه داراي مزارع كشاورزي و باغهاي سرسبز و فراوان است اگر چه نوسازي و توسعه شهري با سرعت در حال پيشروي است اما بافت قديمي شهر رادر بعضي از مناطق به راحتي ميتوان ديد. ساز دلنشين تنبور كه با دستان هنرمندان اين شهر ساخته مي شود و با سر پنجه هاي هنرمندشان به صدا در مي آيد، از دير باز مورد علاقه و احترام تمام اقشار بوده و هست ، مردم صحنه با توجه به گرايشهاي قومي داراي گويشهاي فارسي ، كردي و لكي مي باشند و بادر نظر گرفتن اينكه بر سرراه كربلا قرار گرفته از نظر استراتژيكي اهميت خاص خودرا دارد . از عمده محصولات زراعي اين شهرستان گندم ، چغندر قند ، گشنيز ، جو ، شبدر ، يونجه ، آفتابگردان ، گوجه فرنگي ، ذرت دانه اي ، نخود ، برنج ، كدوي بذري ميباشد و محصولات باغي اين شهرستان كه در بازارهاي داخلي و خارجي جايگاه مخصوصي را دارد سيب درختي ، گيلاس و انگور كندوله است پیشینه تاریخی : دو اثر بنام مقبره كيكاوس و مقبره شيرين كوچيكه در شمال شهر صحنه وجود دارد كه نشان از قدمت تاريخي اين شهر است . بهر صورت شهرستان صحنه كه به عروس شهرهاي استان معروف است از هر نظر داراي نقاط قوت بوده كه در سايه نظام پر افتخار جمهوري اسلامي ايران و همت دولتمردان و مسئولين دلسوز شهرستان در حال پيشرفت مي باشد مذهبی و فرهنگی : مردم صحنه از نظر آئيني به دو دسته تقسيم ميشوند ، گروهي شيعه و عده اي پيرو مسلك اهل حق اند كه با وجود يكسان نبودن مراسم آئيني مردم اين شهر يكدل و صميمي در كنار يكديگر زندگي مي كنند . اهالـي شهرستـان از نظر فرهنـگي بسيـار پيشـرفته بوده و جايگاه والائي را براي خود پيدا كرده است بطور يكه برخورد مناسب و مهمان نوازي آنها باعث جذب توريست هايي شده كه در فصول مختلف سال از جاهاي ديدني شهر بازديد مي كنند . چهره‌های نامدار سید خلیل عالی نژاد ابوحنیفه دینوری نور علی الهی بهرام الهی فریدون قنبری کورش نصیمیان عکس هایی از شهر صحنه

شهرستان صحنه         :

شهر صحنه ، شهر زیبا و کوچکی است که 1350 کیلو متر مربع از خاک استان کرمانشاه را بخود اختصاص داده است ، شهرستان صحنه در شرق استان کرمانشاه بین 34 درجه و 19 دقیقه و 34 درجه و 48 دقیقه عرض شمالی و 47 درجه و 6 دقیقه تا 47 درجه و 51 دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ واقع شده و در حدود 2/6 درصد مساحت کل استان را تشکیل می دهد. این شهرستان بر اساس آخرین سرشماری بیش از 85 هزار نفر جمعیت داشته و از دو بخش مرکزی و دینور شامل بخش صحنه به مرکزیت شهر صحنه و دهستانهای خدابنده لو ، هجر ، گاماسیاب و صحنه و بخش دینور بمرکزیت شهر میانراهان مشتمل بردهستانهای حر، کندوله و دینور تشکیل شده است