اقلیم استان لرستان

اقلیم استان لرستان

 

جغرافیای طبیعی و اقلیم

استان لرستان سرزمینی کوهستانی است که به‌ جز تعدادی دره آبرفتی و چند دشت کوچک، ناحیه هموار ندارد. این ناهمواری‌ها که دارای سنگ‌های دگرگونی است، در نتیجه مجاورت با گنبدهای خارایی (درونی) الوند و سربند (شازند) پدید آمده‌اند. در ناهمواری‌های اصلی استان (ارتفاعات اصلی زاگرس)، کوه‌ها به‌طور منظم از شمال غربی به سوی جنوب کشیده شده‌اند.

این ناهمواری‌ها که معمولا با دره‌های عمیق همراهند، اغلب فشرده، بلند و ناصاف هستند؛ در حالی ‌که ناهمواری پیشکوه‌های داخلی به‌صورت تپه‌ماهورهای گنبدی شکل و کم‌ارتفاع خودنمایی می‌کنند و نقاط بلند آنها، به گنبدهای خارایی مربوطند. استان لرستان دارای آب و هوای متنوع است. در زمستان، هنگامی که در شمال لرستان برف و کولاک و سرمای شدید جریان دارد، قسمت‌های جنوبی آن از هوای مطبوع و بارانی برخوردار است.

معرفی شهر دروود

شهرستان دورود شهرستانی است در شرق استان لرستان و مرکز آن شهر دورود است. مساحت شهرستان دورود ۱۳۲۶ کیلومتر مربع است که ۷/۴٪ خاک لرستان را شامل می‌شود. این شهرستان از شمال به شهرستان بروجرد و شهرستان سربند، از شرق به شهرستان ازنا، از جنوب به شهرستان الیگودرز و از غرب به شهرستان خرم آباد محدود است. آب و هوای معتدل کوهستانی دارد ومتوسط بارش سالانه آن ۶۷۰ میلی متر است. شهرستان دورود بر خلاف دیگر شهرستانهای استان لرستان از قدمت تاریخی بسیار کمی برخوردار است .




قدمت تاریخی این شهر به حدود 130 سال می‌رسد. بدلیل موقعیت جغرافیایی شهر دورود می‌توانیم این شهر را جدا کننده دو تیره بختیاری و لرستانی نامید. قسمت جنوبی و جنوب شرقی رودخانه‌های مذکور بختیاری و قسمتهای شمالی و شمالغربی رود خانه لرستانی هستند. این شهرستان تا سال ۱۳۶۸ بخشی از شهرستانهای بروجرد و الیگودرز بود قسمت سیلاخور جزو بروجرد و قسمت مرکزی و شرقی جزو الیگودرز . مردمانش با لهجه‌های مختلفی صحبت می‌کنند که مهم ترین آنها زبان بختیاری، لری و گویش سیلاخوری یا دهاتینی است.

این عکس کوچک شده است برای مشاهده ی سایز اصلی کلیک کنید

شهرستان دورود در دامنه رشته کوه زاگرس و در نزدیکی اشترانکوه قرار گرفته است. دو سر شاخه رود دز یکی از شمال و یکی از شرق در دورود به هم می‌پیوندند و با نام رود سزار سرچشمه اصلی رود دز می‌شوند.



بخش ها و دهستانها
شهرستان دورود شامل دو بخش مرکزی و سیلاخور است و ۱۴۶ روستای دارای سکنه دارد. جمعیت این شهرستان در سال ۱۳۸۴ بالغ بر 150هزار نفر گزارش شده است. مرکز آن شهر دورود است و چالانچولان شهر دیگر آن است.

بخش مرکزی شهرستان دورود
دهستان دورود
دهستان ژان
دهستان حشمت‌آباد
بخش سیلاخور
دهستان چالانچولان
دهستان سیلاخور
جاذبه‌های طبیعی شهرستان دورود
دورود جاذبه‌های طبیعی و گردشگری فراوانی از قبیل کوه، جنگل، رودخانه، دریاچه، دشت، آبشار، سراب، دره و حیات وحش دست نخورده دارد. برخی از گردشگاههای طبیعی شهرستان دورود عبارت‌اند از:

۱- دریاچه گهر:دریاچه گَهَر یکی از مرتفع ترین دریاچه‌های ایران است. این دریاچه در ۳۵ کیلومتری جنوب شرقی شهر دورود(بین دورود و زز و ماهرو الیگودرز) قرار گرفته است. . گهر بزرگ با مساحت یکصد هکتار و عمق دریاچه بین ۲ تا ۲۸ متر و پهنای آن بین ۴۰۰ تا ۸۰۰ متر و درازای آن ۱۵۰۰ متر است. در ماه‌های سرد سال، سطح دریاچه یخ می‌زند. همه ساله گردشگرهای زیادی را از سراسر ایران به خود جذب می‌کند.پس از عبور از گهر بزرگ و ورود به بخش زز و ماهرو الیگودرز با کمی پیاده روی به گهر کوچک می رسیم

۲- اشترانکوه: اشترانکوه که به آلپ ایران نیز معروف است. این نام تنها به خاطر بلند بودن آن رویش گذاشته نشده است بلکه به دلیل شیب تند کوههایش و دره‌های جوان و v شکل و یخچالهای طبیعی است. ارتفاع بلندترین قله آن سن بران ۴۱۵۰ متر است. اشترانکوه از مراکز کوهنوردی حرفه‌ای در ایران است و سالیانه از سراسر کشور کوهنوردان زیادی به این منطقه می‌آیند.

این عکس کوچک شده است برای مشاهده ی سایز اصلی کلیک کنید

۳- دره اسپر: منطقه زیبای دره اسپر که آبشار زیبایی نیز در آن وجود دارد.

۴- آبشار بیشه(پوران): در جنوب شهرستان دورود در فاصله ۳۵ کیلومتری آن قرار دارد. این آبشار یکی از بهترین جاذبه‌های استان لرستان است که سالیانه افراد زیادی برای تعطیلات به ویژه از خوزستان به آنجا می‌روند. علاوه بر آبشار مذکور، منطقه بیشه تفریحگاه‌های طبیعی دیگری نیز دارد.

۵- آبشار تله زنگ: این آبشار با بلندای ۱۰۰ متر و پهنای ۴۰ متر در بین ده آبشار عریض دنیا قرار دارد[نیازمند منبع].

۶- دره نی گاه: دره‌ای است در منطقه حفاظت شده اشتراکوه با طبیعتی بکر قرار دارد . مسیر دستیابی به این دره بکراز طریق مسیر امامزاده پیر عبدالله است که حدود 12 ساعت پیاده روی دارد.

۷- کوه پریز.

۸- کوه قارون. 9-زیارتگاه شاه پیروالی


ویکی پدیا

اشنای کامل با شهر خرم اباد

و

خُرَِم‌آباد مرکز شهرستان خرم‌آباد و نیز مرکز استان لرستان است.خرم‌آباد را در گویش لری خُورمُووه (Xormuve) تلفظ می‌کنند. جمعیت خرم‌آباد طبق سرشماری سال ۱۳۸۵ مرکز آمار ایران برابر با ۳۲۸٬۵۴۴ [۳]نفر و جمعیت شهرستان خرم‌آباد برابر با ۵۲۱،۹۶۴ نفر می‌باشد [۴]. شهر در ارتفاع ۱۱۴۷/۸ متری از سطح دریا و در میان دره‌های زاگرس قرار دارد. فاصله خرم‌آباد تا تهران ۴۹۰ کیلومتر و تا اهواز ۳۹۰ کیلومتر است. خرم‌آباد بر سر شاهراه تهران-خوزستان قرار گرفته و دارای اهمیت ارتباطی و راهبردی است.

نام رسمی: خرم‌آباد
کشور: ایران
استان: لرستان
شهرستان: خرم‌آباد

بخش: مرکزی

نام محلی: خُورمُووه

نام‌های قدیمی: خایدالو - شاپورخواست

سال شهرشدن: احتمالاً در دوره عیلامیان

مردم

جمعیت: ۳۲۸٬۵۴۴ [۱]

زبان‌های گفتاری: گویش لری، فارسی و لکی

مذهب: شیعه

جغرافیای طبیعی

مساحت: ۶۲۳۳

ارتفاع از سطح دریا: ۱۱۴۷/۸ [۲]

آب‌وهوا

میانگین دمای سالانه: ۱۷/۲

بارش سالانه: ۵۲۵/۶

اطلاعات شهری

پیش‌شماره تلفنی: ۰۶۶۱

تاریخ سکونت در خرم‌آباد

شهری که امروزه به نام خرم‌آباد نام برده شده‌است، از نخستین سکونت گاه‌های مردم ایران به شمار می‌رود. غارهای مسکونی دره خرم‌آباد که از آن جمله می‌توان به غارهای کنجی ، یافته ، پاسنگر ، گراجنه و اشکفت قمری نام برد که حاوی آثار زندگی انسان غار نشین در دوره‌های موسترین، بارادوستی و زارزی بوده‌است. بنابر تاریخ گذاری‌هایی از راه آزمایش رادیو کربن در غارکنجی واقع در دره خرم‌آباد قدمت آثار آن متجاوز از ۴۰ تا ۵۰ هزار سال پیش است.گزارش و نتیجه پژوهش و بررسی‌های دکتر فرانک هو استاد دانشگاه رایس آمریکا و همکارش، فلانری و دیگر پژوهشگران همراه ایشان که در سالهای ۱۳۴۲ و ۱۳۴۳ خورشیدی در لرستان انجام گردید و به سال ۱۹۶۷ در آمریکا منتشر شد در بردارنده اطلاعات ارزشمندی از دوره پیش از تاریخ خرم‌آباد است. فرانک هول در مورد پژوهش‌های خود در دره خرم‌آباد این چنین می‌نویسد:

« بهترین اطلاعات ما راجع به سکونت و نحوه امرار معاش انسانهای اواخر دوره چهارم زمین شناسی مربوط به دره خرم‌آباد واقع در جنوب غربی ایران است. دره خرم‌آباد به درازای ۱۵ و پهنای ۱۰ کیلومتر بین کوههای آهکی که به موازات هم کشیده شده‌اند و در ارتفاع ۱۱۷۰ متر از سطح دریا واقع شده‌است. کوههای اطراف آن به صورت یک منبع ذخیره آب در آمده‌اند. دره خرم‌آباد دارای چشمه‌های آب خنک و تعدادی غار است. به هم فشردگی این دره و وجود غارهای متعددی که به وسیله انسانهای پیش از تاریخ اشغال گردیده، سبب شد که ما این دره را مرکز تحقیقات مربوط به دوره پالئولیتیک میانه دیرینه سنگی قرار دهیم. تا کنون ما ۱۷ محل از اقامتگاههای انسانی دوره دیرینه سنگی را در این دره یافته‌ایم آنچه مسلم است این است که با تحقیقات بیشتر می‌توان محل‌های بیشتری پیدا نمود. از این ۱۷ غار، دست کم ۵ غار از آنها مربوط به دوره دیرینه سنگی بوده و شامل تمدن دوره میانه دیرینه سنگی و متجاوز از شش غار دیگر متعلق به دیرینه سنگی فوقانی و شامل تمدن بارادوستی است،دو غار دیگر نیز مربوط به پایان دیرینه سنگی فوقانی و شامل تمدن زارزی بوده شاید شش غار دیگر نیز مربوط به دیرینه سنگی فوقانی باشند.آثار خرم‌آباد حاکی از سکونت دامنه دار و مداومی در زاگرس هستند. »

فرانک هول ۱۳ مورد تاریخ یابی به وسیله رادیوکربن از آثار دیرینه سنگی در دره خرم‌آباد انجام داده‌است که دو مورد مربوط به دوره موستری و ۱۱ مورد مربوط به مرحله، بارادوستی بوده، ۲ مورد نمونه موستری از لایه زیرین غارکنجی به دست آمده و تاریخ آن متجاوز از ۴۰ هزارسال است و نمونه بارادوستی به دست آمده از غاریافته بین ۲۱ هزار تا ۴۰ هزار سال پیش تاریخ گذاری شده‌اند. فرانک هول به علت فراوانی محل‌های دوره دیرینه سنگی در دره خرم‌آباد به یک دسته بندی موقتی از محل‌های مسکونی به شرح زیر دست یافته‌است :

اقامتگاههای فصلی که احتمالا به وسیله یک یا دو خانواده پدر سالاری در مدت کوتاهی و یک فصل از سال اشغال می‌شده‌است.
اقامتگاههای کشتار که به وسیله گروهی از شکارچیان برای یک یا دو روز اشغال می‌شده‌اند که بین ۴۰ هزار تا ۱۰۰ هزار سال قبل از میلاد مسیح مورد استفاده بوده‌اند.
اقامتگاههای موقتی که شکارچیان برای لحظاتی کوتاه جهت برررسی وضع شکار یا ساختن ابزار سنگی در آنجا توقف نموده و معمولاً پس از ترک کردن دیگر به آنجا مراجعه نمی‌نمودند.
وی در ادامه پژوهش‌های خود در دره خرم‌آباد به محل اردوگاههای شبانی که مربوط به ۶۰۰۰ تا ۵۸۰۰ سال پیش از میلاد مسیح بوده‌است، دست یافته و نتیجه گرفته‌است که بین ۴۵ هزار تا ۳۸ هزار سال پیش از این مردمانی غار نشین در این دره سکونت داشته‌اند که گاهی برای شکار غذایی اصلی خود کوچ می‌کرده‌اند.دیگر آثاری که از هزارهای پیش از میلاد مسیح در این سرزمین به جای مانده‌است حکایت از زیست اقوام و تأثیر مردمان و فرهنگ آن بر فرهنگ ایران باستان دارند. پیشرفت آنان به ویژه کاسی‌ها قدیمی‌ترین ساکنان و حکام آریایی این دیار که ۵۷۶ سال بر بابل حکومت کردند . باعث تعجب جهانیان شده‌است، و به همین دلیل لرستان را مهد تمدن مفرغ نامیده‌اند.اما در تاریخ نام عیلامیان به عنوان نخستین دولت که به طور منظم بر لرستان حکومت کرده‌اند ثبت شده‌است

تاریخ خرم‌آباد

به نظر بسیاری از محققان شهر خرم‌آباد فعلی زمانی شهر مهم عیلامی یعنی خایدالو برجای آن قرار داشته‌است.همچنین بسیاری از محققان بر این عقیده هستند که شهر قدیمی شاپورخواست در دوره ساسانی و قرن نخست هجری که دارای اهمیت بسیاری بوده در مکان شهر قدیمی خایدالو و مکان فعلی شهر خرم‌آباد قرار داشته‌است. هنوز بقایایی از دیوارهای بزرگ و پهن که از سنگ و ملاط به سبک دوره ساسانی از مکان کنونی شهر تا روستای تیربازار وجود داشته‌است دیده می‌شود. در اواخر قرن ششم خاندان اتابکان لر کوچک شهر خرم‌آباد را به عنوان مرکز حکومت خود انتخاب کرده و آن را توسعه دادند.احتمالا در اثر حمله مغول بخش عمده‌ای از شهر ویران شده‌است.

حمدالله مستوفی در سال ۷۴۰ هجری قمری می‌نویسد:

« خرم‌آباد شهری نیک بوده، اکنون خراب است. »

این نخستین بار است که از خرم‌آباد به این شکل در تاریخ یاد شده‌است. در اواخر دوره صفوی خرم‌آباد مرکز حکومتی والی لرستان فیلی بوده و به نوشته تاریخ حزین از آبادانی برخوردار بوده ، ولی متاسفانه بر اثر هجوم سپاه عثمانی بار دیگر ویران شده‌است.در دوران قاجار خرم‌آباد نسبتاً توسعه پیدا کرد و قلعه گلستان ارم (فلک الافلاک) از آثار معروف خرم‌آباد به دستور محمد حسین میرزای دولتشاه مرمت شد.بارون دوبد یکی از ماموران روسیه تزاری که در سال ۱۸۴۵ میلادی از خرم‌آباد دیدار کرده ، شهر را دارای ۴ مسجد، ۸ گرمابه و ۱ محله یهودی نشین توصیف کرده‌است

شکل گیری خرم‌آباد فعلی

در اواخر قرن هفتم هجری شهر شاپورخواست به کلی ویران و خالی از سکنه شد و مردم آن به قسمت غربی قلعه فلک الافلاک که از لحاظ داشتن آب فراوان و موقعیت مناسب تر و همچنین امنیت ، برتری داشت نقل مکان کردند ، در حقیقت فلک الافلاک در این زمان هسته اصلی شهر خرم‌آباد فعلی را تشکیل داد و موجب شکل گیری آن در این منطقه شد. البته به نظر می‌رسد که آب شهر شاپورخواست از طریق نهری که از قسمت شرقی شهر می‌آمده تأمین می‌شده‌است که شاید خشک شدن این نهر عامل ترک این منطقه شده‌است.عوامل متعددی دیگری چون موقعیت سیاسی ، ارتباطی و جغرافیایی در شکل گیری شهر خرم‌آباد دخیل بوده است.

مقبره باباطاهر خرم‌آباداز آثار قدیمی این بخش از شهر می‌توان به قبرستان قدیمی آن اشاره کرد که مقبره زین ابن علی در آن واقع شده‌است که بنابر متون تاریخی زین ابن علی درگزینی در سال ۵۲۷ وزیر طغرل دوم سلجوقی بوده و در شاپورخواست به دار آویخته شده‌است. همچنین آرامگاه باباطاهر که برخی آن را مقبره بابا طاهر عریان ذکر می‌کنند.این قبر براساس شواهد باستانشناسی متعلق به دوره سلجوقی می‌باشد که در دوره‌های بعد مورد مرمت و بازسازی قرار گرفته‌است .در این دوره قلعه هسته توسعه شهر بوده که براساس ساختار طراحی محدوده شهر از طرف قلعه با محله‌های کوچک و خیابانهای منحنی شکل در حال توسعه در مسیر شمال غربی بوده‌است.نکته قابل توجه دیگر دروازه‌های قدیمی شهر خرم‌آباد است .

دروازه خوز بر سر راه کاروان رو به سوی دزفول.
دروازه گرداب بر سر راه کاروان رو به سوی کرمانشاه.
پلی قدیمی که محل رفت و آمد عابرین بوده و بر سر راه بروجرد قرار داشته ‌است

خرم‌آباد پایتخت اتابکان لر

خرم‌آباد پایتخت اتابکان لر کوچکاتابکان لر کوچک سلسله کوچکی از اتابکان لرستان هستند که در فاصلهٔ سال‌های ۵۸۰ تا ۱۰۰۶(ه.ق) در قسمت‌های شمالی و غربی لرستان ناحیه لر کوچک حکومت می‌کرده‌اند. امرای این سلسله از اعتاب شجاع‌الدین‌خورشید، مؤسس سلطنت لر کوچک بوده‌اند و آخری‌ن حاکم لر کوچک به دست شاه عباس یکم صفوی کشته و سلسله اتابکان لر منقرض گردید.[۱۳]گستره حکومتی لر کوچک در حدود بین عراق عجم و عراق عرب ییلاق و قشلاق می‌کردند و خراج خود را به دیوان بغداد می‌دادند و به بسیار کم حکومتی مستقل داشتند. سرزمین لرستان به دو قسمت لر کوچک و لر بزرگ تقسیم می‌شود.

تأسیس شهرداری خرم‌آباد

شهرداری خرم‌آباد در زمستان ۱۳۰۲ و هم‌زمان با ورود نیروهای نظامی به شهر و شکست حصر عشایر تشکیل شد و نخستین انجمن شهر نیز در سال ۱۳۰۶ متشکل از ۷ نفر تشکیل شد که رئیس این هیئت هفت نفره سرگرد ناصرقلی‌خان صدری‌اصفهانی بود. سه عضو دیگر از محله پشت بازار در این انجمن حضور داشتند که اسامی آنها عبارت است از سرگرد سیف‌الله پارسا، سیدحسین قاسمی و محمدعلی رسولی و سه عضو دیگر از محله درب‌دلاکان نیز در این انجمن حضور داشتند ، صادق جوادی، علی‌اصغر ناصریان و سیدعیسی محمدیان ، این هیئت هفت نفره وظیفه مدیریت شهر را به عهده داشت

خرم‌آباد در عصر قاجار

شهر خرم‌آباد در عصر قاجار به محله های اطراف قلعه فلک الافلاک محدود بوده است.محله هایی مانند ، پشت بازار ، درب دلاکان و درب باباطاهر از جمله معروف ترین محلات شهر در زمان قاجار محسوب می شدند. بازار اصلی شهر در محله پشت بازار واقع بوده و شهر از لحاظ رشد و رونق در کسب و کار وضعیت نسبتاً خوبی داشته است. این دوره را می توان آغاز مهاجرت از شهرهای کوچک استان لرستان و روستاهای اطراف شهر به خرم‌آباد دانست.مهاجرت ها علاوه بر بالابردن جمعیت شهر باعث به وجود آمدن محله های جدید و توسعه محله های قدیمی شده نیز شده بود

هتل‌های خرم‌آباد

خرم‌آباد در حال حاضر دارای ۱۰ هتل می‌باشد و همچنین هتل ۴ ستاره پارک صخره‌ای نیز درحال ساخت است. هتل‌های خرم‌آباد عبارتند از:

هتل استقلال ؛ میدان دانشجو
هتل شقایق ؛ میدان امام حسین
هتل شهرداری خرم‌آباد ؛ پارک شریعتی
هتل کیو ؛ میدان ۲۲ بهمن ، جنب صدا و سیما
هتل عطر ؛ ( در حال حاضر تعطیل می‌باشد)
هتل آپارتمان تابان ؛ میدان آزادی
هتل ارشیا ؛ خیابان ساحلی دریاچه کیو
هتل فردیس ؛ کیلومتر ۵ جاده الشتر
هتل کارون ؛ خیابان شریعتی
هتل سالیز ؛ میدان امام

عکس ها از خرم آباد

آرامگاه باباطاهر در خرم آباد

پارک زیبا کنار در کنار دریاچه کیو

فلک الافلاک نماد شهر خرم‌آباد

پارک جنگلی شوراب ، جنوب شهر خرم‌آباد

اطلاعات کلی

سعت : 6223 كيلومتر مربع

طول شرقی : 21 دقيقه و 48 درجه

عرض شمالی: 29 دقيقه و 33 درجه

جمعيت : 462133 نفر

آب و هوا : معتدل كوهستانی

مناظر طبيعی: آبشارهای زيبا، سرابها، درياچه كيو، پاركهای جنگلی، آبسرده، بيدهل، گلستان، رباط، زاغه

اقتصاد : كشاورزی، صنعت، دامداری

رودخانه : كشكان، رودخانه خرم آباد

ارتفاعات : مخمل كوه، يافته، سفيد كوه، هشتاد پهلو، كوكلا، تاف

اهميت : تاريخی (به عنوان راه ارتباطی) / آثار ما قبل تاريخ و تاريخی

آثار تاريخی : غارهای پيش از تاريخ کنجی، يافنه، پاسنگر، گر ارجنه، قمری، پل شاپوری، قلعه فلك الافلاك، آسياب گبری، گرداب سنگی، مناره آجری، مقبره بابا طاهر، سنگ نوشته، پل صفوی، حمام گپ

خرم آباد مركز لرستان باستانی در دره ای باصفا و بر ساحل رودخانه خرم آباد قرار دارد. به زعم بسياری از محققان زمانی شهر مهم ايلامی خايدالو (هيدالو) برجای آن قرار داشته است. ظاهرا شهر قديمی شاپورخواست (سابرخواست) در دوره ساسانی و قرون نخستين هجری دارای مسجد جامع و بازارها و ساختمانهای بسياری بوده و بافاصله کمی در ساحل چپ رودخانه جای داده شده بوده است. هنوز بقايايی از ديوارهای بزرگ و پهن كه از سنگ و ملاط به سبك دوره ساسانی است از محاذی شهر كنونی تا روستای تير بازار ديده ميشود. چنين به نظر ميرسد كه در اواخر قرن ششم هجری شجاع الدين خورشيد موسس خاندان اتابكان لر كوچك شهر كنونی را اساس قرار داده و توسعه بخشيده؛ احتمالا در حمله مغول ويران شده است. حمدالله مستوفی در سال 740 ه. ق. مينويسد: “خرم آباد شهری نيك بوده، اكنون خراب است.”
اين نخستين بار است كه از خرم آباد بدين نام ياد شده است. در اواخر دوره صفوی خرم آباد مقر حكومتی والی لرستان فيلي بوده و به نوشته تاريخ حزين از آباداني برخوردار، ولی متاسفانه بر اثر هجوم سپاه عثمانی به ويرانی گراييد. در دوران قاجار خرم آباد نسبتا توسعه يافت و قلعه گلستان ارم از قلاع معروف خرم آباد به دستور محمد حسين ميرزای دولتشاه مرمت شد.

بارون دوبد يکی از ماموران روسيه تزاری كه در سال 1845 از خرم آباد ديدار كرد، آن شهر را دارای بارو 4 مسجد، 8گرمابه و 1محله يهودی نشين توصيف ميكند.

در سالهاي 28-1930 م تعداد بيشماري اشياء برنزي معروف به برنزهاي لرستان وارد بازار عتيقه کشورهاي مختلف گرديد اين امر سبب شد تا زمينه مساعدي براي مطالعه اين اشياء فراهم گردد. همچنين بررسي و پژوهش هاي باستان شناسي در نواحي غرب ايران بويژه استانهاي لرستان، ايلام، کرمانشاه، آغاز شد. دانشمندان مختلف، با مطالعه اين آثار نظرات متفاوتي را ايراد نموده و تاريخهاي گوناگوني را براي، آنها اعلام داشتند. برخي ساخت اين اشياء را به اقوام کاسي که در کوهپايه هاي دامنه زاگرس زندگي مي کردند، نسبت مي دهند. واين آثار را متعلق به هزاره سوم تا هزاره اول ق.م. مي دانند.

مجموعه موجود در بخش لرستان موزه ايران باستان به دليل کثرت و تنوع اين گونه اشياء ، يکي از کاملترين و ارزشمندترين مجموعه هاي دنيا محسوب مي گردد. اکثر اين اشياء از طريق حفريات غيرعلمي ، تعدادي حاصل کاوش هاي علمي از محوطه هاي باستاني چون ورکبود، ولي در استان ايلام ، سرخدم، کفترلان، چغاسبز، دم آويزه و... در لرستان و مناطق از استان کرمانشاهان بدست آمده و يا ازطريق خريداري يا اهداء به اين بخش راه يافته اند.

اشياء مفرغي اين مجموعه اغلب شامل ادوات جنگي: خنجر، شمشير، سرگرز و... ادوات و ساز و برگ اسب ( انواع لگام، آويزها و...) زيورآلات ( گوشواره، انگشتر، گردن بند و ...) مجسمه هاي کوچک انسان و حيوان، انواع طلسم ها ، علم ها و ظروف مفرغي است. در بين اين اشياء ظروف سفالي متنوعي نيز وجود دارد. از جمله اشياء مفرغي ارزشمند اين بخش مي توان از مجسمه مفرغي معروف به جنگجوي لرستان با کتيبه اي ميخي بابلي جديد از پشتکوه لرستان ( 500-900 ق.م.) ، پياله کوچک مفرغي با نقش دژ ( قلعه) و انسان بالدار از ورکبود ( 1000 ق.م.) نام برد.

 جغرافيايي آن است، به طوري كه فشار جمعيت، خانه‌هاي شهري را تا كمركش كوه پيش برده است. خرم آباد داراي معبر و مسيرهاي قديمي و طبيعي است.

درياچه و سراب كيو – پارك كيو خرم‌آباد
سراي چنگالي – خرم‌آباد
آبشار تاف ( نوژيان ) – 30 كيلومتري جنوب شرقي خرم‌آباد
آبشار افرينه – بين خرم‌آباد و ملاوي
آبشار وراك – پاپي
تفرجگاه محمل كوه – تنگه شبيخون
تفرجگاه نوژيان – جنوب شرقي خرم‌آباد
تفرجگاه گوشه – جنوب خرم‌آباد
چشمه آب‌گرداب دارايي – خرم‌آباد
چشمه آب اراز – خرم‌آباد
دره خرم‌آباد – خرم‌آباد
دره دخمه بابا عباس – جنوب‌غربي شهر خرم‌آباد
دره حوض موسي – دو كيلومتري شرق شهر خرم‌آباد
دره پيرجيد – شمال غربي خرم‌آباد
دره محمل كوه – تنگه شبيخون
دره شهنشاه – جنوب خرم‌آباد
غار قمري – غرب شهر خرم‌آباد
غار پاسنگر – شمال خرم‌آباد
غار يافته – 25 كيلومتري جنوب شهر خرم‌آباد
غار كنجي – چهار كيلومتري جنوب شهر خرم‌آباد
غار ارجنه – دشت جنوبي دره خرم‌آباد
غار طاق ارسلان – روستاي كي حاتمي
غار قاژه – بخش چنگي
غار دوشه – روستاي كرشوراب
قلعه فلك الافلاك – شهر خرم‌آباد
قلعه ركي – شرق دهستان تشكن
قلعه زاغه يا زاخه – روستاي چغابل
قلعه منگره – روستاي گرداب خرم‌آباد
قلعه سرقلا – روستاي امير سيف
قلعه بهرام – جنوب روستاي جلگه خلج
قلعه شهنشاه – جاده خرم‌آباد ، خوزستان ، روستاي گوشه
قلعه نصير – دامنه كوه مين‌او و كوچيل
قلعه گريت – جنوب غربي گريت
قلعه قلاجق – بالاي قله سياه كمر
پل شاپوري- دو كيلومتري خرم‌آباد
پل خرم‌آباد – خرم‌آباد
پل خرم‌آبادي – خرم‌آباد
سنگ نوشته قرن ششم – خرم‌آباد .
سنگ نوشته دوره صفوي – خرم‌آباد
نقاشي‌هاي دوشه – غار دوشه
سنگ نوشته سراب چنگايي – خرم‌آباد
تپه كرگونه – شمال دهستان تشكن
تپه تنوربان – جنوب تپه كرگونه
تپه سراب ناوه‌كش – بخش چنگي
تپه‌هاي بابا‌خاني و تخته چراغ – بخش چنگي
تپه كله جو – جاده خرم‌آباد ، الشتر
تپه خانجان خاني – ده پير خرم‌آباد
گورستان رازان – رازان بخش زاغه
گورستان كرگو – روستاي كرگو، دهستان

گورستان رازان – رازان بخش زاغه
گورستان كرگو – روستاي كرگو، دهستان تشكن
گورستان هر‌باغ – شرق روستاي يارآباد
بازار ميرزا سيدرضا – شهر خرم‌آباد
گرداب سنگي – غرب خرم‌آباد
معبد مهري – جنوب غربي خرم‌آباد
منار قديمي – خرم‌آباد
مسجد جامع – خرم‌آباد
مقبره فلك‌الدين – خرم‌آباد
مقبره زاهدشير – شمال شرقي خرم‌آباد
مقبره شاه‌زاده عبدالله – جنوب غربي خرم‌آباد
مقبره باباطاهر – خرم‌آباد
مقبره دو برادران – غرب خرم‌آباد
مقبره زيدبن‌علي – خرم‌آباد
مقبره جلاله – خرم‌آباد
مقبره مير سيد علي – خرم‌آباد
مقبره پير شمس‌الدين – دهستان تشكن
بقعه جابر – روستاي بابازيد
مقبره تاج‌الدين – روستاي گرداب
بقعه امير سيف – روستاي اميرسيف
بقعه شهنشاه – جنوب خرم‌آباد
بقعه شاه چراغ – روستاي مازو
گنبد جمال اكبر- روستاي دره نصب

در فاصله 480 کیلومتری جنوب غرب تهران ، در دره ای خوش آب و هوا با درختان انبوه و جویبارهای پر آب ، در میان کوههای بلند واقع شده و به لحاظ طبیعت خاص خود درای مناظر دیدنی و تفرجگاههای طبیعی فراوانی است . از لحاظ قدمت و سابقه تاریخی ، این شهر با تاریخ چند هزار ساله ای که دارد ، یکی از شهرهای قدیمی ایران به شمار می آید که در طی تاریخ ، دستخوش تغیرات زیادی شده است . خرم آباد ، شهری فرهنگی ، تجاری ، خدماتی و توریستی است .

 

قلعه فلک الافلاک  :  این قلعه زیبا و دیدنی با 5300 متر مربع مساحت بر فراز تپه ای در مرکز شهر خرم آباد ، با چشم اندازهای فوق العاده زیبا قرار گرفته است. نام قدیم آن که به دوره ساسانیان برمی گردد ، دژشاپور خواست بوده و دارای 8 برج مدور ، دیوارهای بلند و مستحکم است . این قلعه با اشراف کامل بر اطراف ، محل امن و سنگری برای حکام در مقابله با مخالفان بوده است و قبل از انقلاب اسلامی به عنوان زندان مورد استفاده قرار می گرفته است . پیدایش شهر خرم آباد از این قلعه بوده و به تدریج شهر در اطراف آن توسعه یافته است . چشمه ای با آب زلال و خنک در تمام سال از زیر قلعه جاری است که با استخر و پارک موجود ، زیبایی خاصی به حاشیه قلعه داده است . این بنا علاوه بر ویژهگیهای معماری پرصلابت ، گنجینه ای منحصر به فرد نیز دارد . این گنجینه شامل ابزارهای سنگی عهد حجر ، سفالینه های پیش از تاریخ ، مهرهای متنوع سنگی ، اشیای بی نظیر و مقدس مفرغی ، ظروف و اشیای مربوط به دوران اسلامی و نمونه هایی از سنگ مزارهای منقوش لرستان می باشد .

هم اکنون بسیاری از مفرغ های لرستان زینت بخش معتبرترین موزه های جهان است . همچنین موزه مردم شناسی بی نظیری در این قلعه ایجاد گردیده است .

دیگر آثار دیدنی این شهرستان عبارتنداز :

مقبره زید ابن علی / مناره آجری /سنگ نوشته/ گرداب سنگی / پل شکسته / پارک کیو / مسجد جامع / مقبره باباطاهر / سراب چنگائی /بازار سرپوشیده میرزا صید رضا

منبع سایت ۳ست

اشنای کامل با شهر بروجرد

شهرستان بروجرد در نـاحیه ای کوهستـانی که ارتفاع معروفترین قلل آن
همچون گــرو به 3627 متر و اشتـرانکـوه به 4328 و سفید کوه بــه بـیـش
از 4000 متر بلندی می رسد واقع شــده اسـت
درجـه حـرارت این شهــر از 38 درجه در تابستـان تا 20 درجـه زیر صفـر در زمستان در تغیـییـر است .ارتفــاع بروجـرداز سطـح دریــا 1540 متر است
فاصلـه این شهـرتا تهـران 394 - اهواز 500 - اصفهـان 300 وهمدان 150
کیلومـتــر است .
شهرستان بروجرد در شمال استان لرستان واقع شـده است . وسعت بروجـرد در حـدود 30 کیلومتـر مـربع مـی باشـد و جمعیـت آن بر اسـاس سرشمـاری سـال 1375   316014 نفـر است که در حدود 217804 نفـر
در شهـر بروجرد ساکن می باشند .
استاد سعید نفیسی در باره کلمه بروجرد می نویسد که کلمه بـروجــرد
در اصـل برو گرد بوده اسـت که کلـمه گرد آن به معنـی آبادی و کلمه برو
در اول نام بروجــرد نیـز ازریشـه بروباربه معنـی میـــوه آمـده اسـت . پس
برو گرد بـه معنـی آبادی است که در آن میوه و بر وبار بوده است.


                               بنـــا هـــای تــاریـخــــی

   مسجـد امام (سلطانی) :این مسجـددارای 3 درب ورودی به خیـابانهـای
صفـا -جعفـری و به سرای حافظیـه در بازار دارد . شبستــان و ایـوان هـای
آن مزین به کاسی های خشتی و کتیبه هایـی فراوان است در لـوح طاق
ایوان غربی آن نوشتـه شـده است :  "عمـل استـاد اسکنـدر شیرازی ....
این دو طاق مقـرنس توسـط جنـاب مستطـاب میـرزا معصـوم اتمـام پذیرفت
-غره شعبان المعظـم سنـه 1209 " این مسجد در زمره مساجد سلطانی
زمان فتحعلی شاه قاجار است که همانند آن در بازار تهران وجود دارد .



  مسجـد جــامــع : این مسجد از بناهای تاریخی بروجرد است که درخیابان
جعفری واقع است . در قـرن سـوم هجری به دستـور حمویه بن علـی که از
طرف خـاندان ابی دلف در بروجـرد حکـومت می کرد سـاخته شـد . احتمالا
طـاق وسـط کنونی مربـوط به قبـل از اسـلام و آتشــکده بـوده اسـت وبـیـن
سالهای 1022 تا 1209 هجری تعمیراتی در آن صورت گرفته است.

  
                                 


  امامـزاده جـعـفــر : نسبت این امامزاده با پنج واسطه به امام زین العابدین
میرسد . ساختمان گنبد هرمی شکل این آرامگاه به سبک عهد سلجوقیان
است و تاریخ 717 هجری بر لوحی درآن دیده می شود درب حرم آن مربـوط
بـه 600 سال پیش است که در سال 1208 هجری به فرمان تقی خان حاکم
بروجـرد تعـمـیــر شده است .





   امامـزاده قاســم  : در جنـوب شـرقی بروجـرد آرامگاهی وجـود دارد که در
مردم به امامزاده قاسم مشهور است . در سالنامه دبیرستـان امام خمینـی
(پهلوی سابق) که در ساـل 1329 انتشـار یافته پیرامـون این امـامزاده چنین
می خوانیم : " چند سال قبل یکی از خیـر اندیشـان که درصـدد تعمـیر بنای
مقبره می آید پس از حفر جلوی درب ورودی سنگ کوچکی ظاهر می شود
که اکنون بالی درب نصب است واین عبارت در آن نوشته شده است  :
هذان القبران للشهیدین الشریفین المظلومین الحسن و محمد ابنی احمدالمسمی بشاه چراغ المدفون بارض الشیراز.
(این دو قبر مدفن دو شهید مظلوم حسن و محمد فرزندان شـاه چراغ که در
شیراز مدفون است می باشد )
از نوشتــه فــوق چنـان بر مـی اید که این مقبـره متعلـق به حسـن و محـمد
فرزندان شاه چراغ -که فرزند بلاواسطه موسی بن جعفر (ع)است می باشد
          

                                   

جغرافیای بروجرد

      بروجرد در غرب ایران و در منطقه کوهستانی زاگرس قرار دارد.  شهرستان بروجرد در شمال شرقی استان لرستان واقع شده و از شمال به شهرستانهای ملایر و نهاوند در استان همدان، از شرق به سربند اراک در استان مرکزی، از جنوب به درود و از غرب به خرم آباد و الشتر در استان لرستان محدود می شود. این منطقه مشتمل بر کوههای مرتفع زاگرس در غرب، دشت سیلاخور در مرکز و پیشکوههای داخلی زاگرس در شرق است. بلندترین نقطه شهرستان بروجرد قله ولاش با ارتفاع 3623 متر در کوه گرین در غرب شهر بروجرد و پست ترین ناحیه در دشت سیلاخور با ارتفاع تقریبی 1500 متر قرار دارد. بروجرد دارای آب و هوای معتدل کوهستانی با تابستانهای معتدل و زمستانهای سرد است که حداکثر دما گاه به 40و حداقل آن به منفی 20 درجه می رسد. میزان بارندگی این شهرستان 480 میلی متر در سال است که در فصول سرما بارش ها بیشتر بصورت برف می باشند. شهرستان بروجرد بين عرضهاي شمالي حد اقل 33 درجه و 36 دقيقه و حداكثر 34 درجه و 6 دقيقه و طول شرقي و داخل 48 درجه و 27 دقيقه و حداكثر 49 درجه و 27 دقيقه قرار دارد. بروجرد از نقاط زلزله خیز کشور است و زلزله سیلاخور با بزرگای 2/7 ریشتر یکی از بزرگترین زمین لرزه های ثبت شده ایران است. مرکز این شهرستان شهر بروجرد است و اشترینان از دیگر شهرهای آن است

  شهر بروجرد  در دامنه ارتفاعات زاگرس و بر روي آبرفتهاي دشت سيلاخور و در حالت پايكوهي قرار دارد . اين شهر در ارتفاع 1580 متري از سطح دريا و در 09/33 درجه شمالی و 08/48 درجه شرقی واقع مي باشد. بروجرد از شهرهای باستانی ایران است که قدمت آن دست کم تا دوره ساسانیان مسجل شده است. این شهر در مسير جاده اصلي تهران - خوزستان قرار گرفته و دارای موقعیت ممتاز ارتباطی است. همچنین محور ارتباطی کرمانشاه - اصفهان از بروجرد می گذرد. بروجرد با خرم آباد 100کیلومتر، با شهر اراک  110 کیلومتر، با اصفهان350کیلومتر و با تهران 390 کیلومتر فاصله دارد. بروجرد به خاطر طبیعت زیبایش مهمانان و گردشگران زیادی را پذیراست و در گذشته به دار السرور شهرت داشته است. آب فراوان، مراتع و زمین های کشاورزی مناسب منطقه  طایفه هایی از  لرها و ترکها را در سده های گذشته به منطقه کشانده که اینان بیشتر در در روستاهای جنوب  بروجرد ساکن و به کشاورزی و دامداری مشغول شده اند

 

زمین شناسی منطقه بروجرد

 

شهرستان بروجرد در منطقه اي واقع شده كه در تقسيم بنديهاي زمين شناسي ايران به زون (سنندج – سيرجان) معروف است و اين زون از نظر تقسيمات جزئي از منطقه وسيع زاگرس محسوب مي شود كه در اواخر دوره ترشياري شكل گرفته است. شهر بروجرد بر روي رسوبات متعدد قرار دارد كه اين رسوبات شامل موارد زير مي باشد

رسوبات ژوراسيك - كرتاسه
رسوبات ژوراسيك كرتاسه در اين منطقه با رخساره آهكي دولوميتي در ناحيه خرده شده زاگرس در جنوب غرب بروجرد گسترش فراوان دارد

رسوبات ائوسن
در يخش خورده شده زاگرس و رسوبات ائوسن شامل رخساره هاي متفاوت كنگومرايي در نزديكي آبادي مله سرخ در راه بروجرد به خرم آباد و همچنين در جنوب گوشه گاپله مشاهده مي گردد و رخساره مارني و آهكهاي مارني گسترش زيادي در منطقه دارند

رسوبات اليگوسن

در منطقه مورد مطالعه آهكهاي اليگوميوسن بصورت پيش رونده طبقات قديميتر را با دگرشيبي مي پوشاند

رسوبات ميوسن
اين رسوبات در ناحيه مورد مطالعه هميشه بصورت هم شيب بر روي آهكهاي اليگوميوسن قرارگرفته اند

رسوبات پليوسن

رسوبات پليوسن كه همان كنگلومراي بختياري است در بين راه بروجرد ونايي مشاهده شده است
رسوبات پليو - پليستوسن

اين رسوبات بيشتر از كنگلومراي با سيماي ماسه اي و سيلتستون رس و ماسه تشكيل شده ، رسوبات مذكور در دامنه كوههاي منطقه، تپه ماهورهاي كوچكي را بوجود آورده است كه با فرسايش بوسيله آبرفتهاي مختلف دوران چهارم پوشيده مي شود

تقسیمات کشوری

بروجرد از شهرستانهای تابعه استان لرستان است. وسعت شهرستان 1606 کیلومتر مربع است که کمتر از شش درصد مساحت این استان را تشکیل می دهد. شهرستان بروجرد در شمال شرق استان لرستان واقع شده است و دارای دو بخش مرکزی و اشترینان و هفت دهستان است. دهستانهای بروجرد شامل همت آباد، والانجرد، دره صیدی، گودرزی، شیروان، برده سره و اشترینان می باشد. این شهرستان مشتمل بر 198 روستای دارای سکنه است. شهر بروجرد مرکز این شهرستان است

 

جمعیت و آمارهای انسانی

شهرستان بروجرد بر اساس آمارهای سال 1383 جمعیتی بالغ بر 400 هزار نفر دارد که بیش از 30% آن را ساکنین نقاط روستایی تشکیل می دهند. علت کم بودن درصد روستانشینان کوچک شدن بیش از حد مساحت شهرستان در اثر تقسیمات کشوری است بگونه ای که تعادل طبیعی جمعیت شهری و روستایی در بروجرد بر خلاف سایر مناطق استان شده است. همچنین با میانگین 250نفر در هر کیلومتر مربع این شهرستان بالاترین تراکم جمعیتی استان لرستان را دارد و جزو پر تراکم ترین نقاط کشور به حساب می رود.با آنکه مساحت شهرستان بروجرد کمتر از 6% خاک لرستان است جمعیت آن بیش از20% جمعیت کل لرستان را شامل می شود

شهر بروجردبا 254 هزار جمعیت در سال 1383 از نظر رتبه بیست و چهارمین شهر بزرگ ایران است و بعد از خرم آباد دومین شهر بزرگ استان لرستان است. جمعیت این شهر در سال 1365 بالغ بر 186هزار، در سال 1370 حدود 201هزار و در سال 1375 بیش از 217 هزار نفر بوده است

وجه تسمیه بروجرد

     در کتاب وجه تسمیه بروجرد نوشته ع. روحبخشان بیش از 40 مورد وجه تسمیه برای شهر بروجرد ذکر شده است. استاد سعید نفیسی بروجرد را ساخته  از دو بخش برو + گرد   دانسته است. عده ای نام بروجرد را بر + و + گرد دانسته اند که به معنای شهری است که گرد است و بر و میوه فراوان دارد. بیت " چون که بر و میوه است و گرد بود شهر * زین جهت است اسم آن دیار بروجرد" پشتیبان همین دیدگاه است. این گونه نگاه گرچه ساده و بی درد سر است ولی فاقد پشتوانه تاریخی و احتمالا به دور از حقیقت است

امروزه می دانیم که بروجرد از شهرهایی است که پیشینه آن به دوره ساسانیان بر می گردد. ساسانیان و حکومت های پیش از آنان شهرها را بیشتر با پسوند گرد می ساخته اند  همانند سوسنگرد، بروگرد و دارابگرد. پسوند گرد در اینجا نه به معنای گردی که تغییر یافته کرد و کرده به مفهوم اثر و ساخته است. مثلا دارابگرد می تواند شهری باشد که به دستور و یا برای بزرگداشت داراب ساخته شده است. دستگرد به مفهوم کرده ی دست و یا دست ساخت است. در روسیه نیز شهر-نامهایی چون لنین گراد به همین ترتیب ساخته شده اند و جرد و گرد در آخر نام بروجرد از این قاعده مستثنی نیست. عده ای نام درست بروجرد را ویرو گرد دانسته اند که به معنای شهر و ساخته ی ویرو است. ویرو از شاهزادگان اشکانی است. کوهی در غرب بروجرد با نام ولاش نیز یاد آور نام شاهان اشکانی است. بروجرد را همچنین پیروزگرد دانسته اند که آن را به فیروز پادشاه ساسانی منتسب می کند

معتبر ترین قول این است که یزدگرد پادشاه ساسانی پس از شکست از اعراب به منطقه  بروجرد گریخت و سپاهیانش در آن محل بر + او + گرد آمدند و به این ترتیب نام این محل بَروگرد شد. این گاس (احتمال) از آنجا قوت می گیرد که به لحاظ تاریخی چنین واقعه ای اتفاق افتاده و مستندات تاریخی کاملی در باره این واقعه وجود دارد. سایر نکات قابل توجه در باره ریشه نام بروجرد از این قرارند

وروگرد (با کسره  واو اول). این واژه، گویش لری بروجرد است و در بیشتر مناطق لرستان بروجرد با این نام شناخته می شود . بروگرد یا وروگرد (با ضمه واو اول) که روستائیان اطراف بروجرد و دشت سیلاخور و نیز اشترینان بروجرد را به این شکل به کار می برند. ووری یرد نام محلی این شهر است و مردم شهر بروجرد و چند روستای شمال شهر بروجرد از این واژه استفاده می کنند. با توجه به این که در گویش بروجردی تبدیل گ به ی زیاد دیده می شود همگان بر این نکته معتقدند که این شکل حالت دگرگون شده ای از ورو گرد است و تفاوتی با ان ندارد

بُروجرد. از قرن سوم به بعد در کتابهای تاریخی این نام دیده می شود و امروزه نیز این شهر با همین نام شناخته می شود. در برخی کتابها حرف ب را مفتوح نوشته اند: بَروجرد.  برخی نویسندگان  فلوجرد و فلوگرد( با کسره ف ) را به کار برده اند و  امروزه نیز فلوجرد بصورت محدود در بین ساکنان حاشیه خلیج فارس و بویژه در کویت به کار گرفته می شود . در برخی کتابهای تاریخی بعد از اسلام از شهری با نام بَرجود یاد شده که با توجه به حوادث و نشانی ها، معلوم می شود که مراد نویسنده همان بروجرد است و نه جایی دیگر. هر چند که گویا شهر دیگری نیز با نام برجود وجود داشته است. ولوگرد،ولوکرد، اردکرد ، بَردجرد و یزدگرد از دیگر نامهای بروجردند که کم و بیش در منابع تاریخی از آنها یاد شده است

تاریخچه محلی بروجرد

آثار باستانی و تاریخی بروجرد

شخصیت های تاریخی و بروجرد

محمد بن يحيى بن عيسى بن سليمان أبو بكر البصري كان يخضب بالجمرة قدم أصبهان وارتحل منها إلى بروجرد بعد الثلاثمائة كتب عن البصريين حدثنا عنه القاضي والجماعة حدث عن عبد الواحد بن غياث وأحمد بن عبد ربه‏.‏ (تاریخ اصفهان جزء 2 ص 52)

حوادث تاریخی در بروجرد

رویدادهای سال 396 قمری: مرگ  وزیر مجد الدوله در بروجرد (... وفيها توفي أبو العباس أحمد بن إبراهيم الضبي وزير مجد الدولة ببروجرد وكان سبب مجيئه إليها أن أم مجد الدولة بن بويه اتهمته أنه سم أخاه فمات فلما توفي أخوه طلبت منه مائتي دينار لتنفقها في مأتمه فلم يعطها فأخرجته فقصد بروجرد وهي من أعمال بدر بن حسنويه فبذل بعد ذلك مائتي ألف دينار... الکامل فی التاریخ جز 5 ص 194 )

 رویدادهای سال 413 قمری: چگونگی دستیابی علا الدوله دیلمی به همدان (في هذه السنة استولى أبو جعفر بن كاكويه على همذان وملكها وكذلك غيرها مما يقاربها‏. وسبب ذلك أن فرهاذ بن مرداويج الديلمي مقطع بروجرد  قصده سماء الدولة أبو الحسن بن شمس الدولة بن بويه صاحب همذان وحصره فالتجأ فرهاذ إلى علاء الدولة فحماه ومنع عنه وسارا جميعًا إلى همذان فحصراها ...  الکامل فی التاریخ جز 6 ص 201)

رویدادهای سال 422 قمری: شکست علا الدوله و گرد آمدن سپاهیان در بروجرد (... انهزام علاء الدولة أبي جعفر من الري ومسيره عنها فلما وصل إلى قلعة فردجان أقام بها لتندمل جراحه ومعه فرهاذ بن مرداويج وكان قد جاءه مددًا له وتوجهوا منها إلى بروجرد فسير تاش فراش مقدم عسكر خراسان إلى علاء الدولة واستعمل عليهم علي بن عمران فسار يقص أثر علاء الدولة فلما قارب بروجرد  صعد فرهاذ إلى قلعة سليموه ومضى أبو جعفر إلى سابور خواست ونزل عند الأكراد الجوزقان‏.‏ وملك عسكر خراسان بروجرد  وراسل فرهاذ الأكراد الذي مع علي ابن عمران واستمالهم فصاروا معه وأرادوا أن يفتكوا بعلي وبلغه الخبر فركب ليلًا في خاصته وسار نحو همذان ونزل في الطريق بقرية تعرف بكسب وهي منيعة فاستراح فيها فلحقه فرهاذ وعسكره والأكراد الذين صاروا معه وحصروه في القرية فاستسلم وأيقن بالهلاك فأرسل الله تعالى ذلك اليوم مطرًا وثلجًا فلم يمكنهم المقام عليه لأنهم كانوا جريدة بغير خيام ولا آلة شتاء فرحلوا عنه وراسل علي بن عمران الأمير تاش فراش يستنجده ويطلب العسكر إلى همذان ثم اجتمع فرهاذ وعلاء الدولة ببروجرد  واتفقا على قصد همذان وسير علاء الدولة إلى أصبهان وبها ابن أخيه يطلبه وأمره بإحضار السلاح والمال ففعل وسار ... الکامل فی التاریخ جز 6 ص 205)

رویدادهای سال 426 قمری: جنگ علاء االدوله و ابی سهل (سار طائفة من العساكر الخراسانية التي مع الوزير أبي سهل الحمدوني بأصبهان ...  فانهزم ونهب سواده فسار إلى بروجرد ومنها إلى الطرم فلم يقبله ابن السلار وقال‏:‏ لا قدرة لي على مباينة...  الکامل فی التاریخ  جز 6 ص 206)

رویدادهای سال 432 قمری: (ثم إن إبراهيم ينال خرج إلى الري على ما نذكره وأرسل إلى أبي منصور فرامرز يطلب منه الموادعة فلم يجبه وسار فرامرز إلى همذان و بروجرد فملكهما ثم اصطلح هو وأخوه كرشاسف ... فلما استقر أمرها سار عنها وملك البلاد المجاورة لها ثم انتقل إلى بروجرد فملكها ثم قصد همذان وكان بها أبو كاليجار كرشاسف بن علاء الدولة صاحبها ففارقها إلى سابور خواست ونزل إبراهيم ينال على همذان  ...   الکامل فی التاریخ جز 6 ص 209)

 رویدادهای سال 494 قمری: (... فلما اجتمعوا حصروا قلعة طبرك وأخذوها عنوة فسيرت خاتون العساكر إلى قتال بركيارق فالتقى العسكران بالقرب من بروجرد فانحاز جماعة من الأمراء الذين في عسكر خاتون إلى بركيارق منهم ... كان تاج الملك مع عسكر خاتون وشهد الوقعة فهرب إلى نواحي بروجرد فأخذ وحمل إلى عسكر بركيارق وهو يحاصر أصبهان... جز 6 ص 226)

 رویدادهای سال 498 قمری: مرگ سلطان برکیارق در بروجرد و بردن جسد وی به اصفهان (في هذه السنة ثاني عشر ربيع الآخر توفي السلطان بركيارق بن ملكشاه وكان قد مرض بأصبهان بالسل والبواسير فسار منها في محفة طالبًا بغداد فلما وصل إلى بروجرد ضعف عن الحركة فأقام بها أربعين يومًا فاشتد مرضه فلما أيس من نفسه خلع على ولده ملكشاه وعمره حينئذ أربع سنين وثمانية أشهر وخلع على الأمير إياز وأحضر جماعة من الأمراء وأعلمهم أنه قد جعل ابنه ولي عهده في السلطنة وجعل الأمير إياز أتابكه وأمرهم بالطاعة لهما ومساعدتهما على حفظ السلطنة لولده والذب عنها فأجابوا كلهم بالسمع والطاعة وبذل النفوس والأموال في حفظ ولده وسلطنته عليه واستحلفهم على ذلك فحلفوا وأمرهم بالمسير إلى بغداد فساروا فلما كانوا على اثني عشر فرسخًا من بروجرد  وصلهم خبر وفاته وكان بركيارق قد تخلف على عزم العود إلى أصبهان فعاجلته منيته‏.‏ فلما سمع الأمير إياز بموته أمر وزيره الخطير المبيذي وغيره بأن يسيروا مع تابوته إلى أصبهان فحمل إليها ودفن في تربة جددتها له سريته ثم ماتت بعد أيام فدفنت بإزائه وأحضر إياز السرادقات والخيام والجتر والشمسة وجميع ما يحتاج إليه السلطان فجعله برسم ولده ملكشاه...  الکامل فی التاریخ جز 6 ص 235)

 رویدادهای سال 513 قمری: (قتل الأمير علي بن عمر حاجب السلطان ...  فهرب إلى قلعة برجين وهي بين بروجرد وكرج وكان بها أهله وماله وسار منها في مائتي فارس إلى خوزستان ...   الکامل فی التاریخ جز 6 ص 243)

رویدادهای سال 535 قمری: مرگ دانشمند بروجردی (وتوفي يوسف بن الحسن أبو يعقوب الهمذاني من أهل بروجرد وسكن مرو وتفقه على أبي إسحق الشيرازي وروى الحديث واشتغل بالرياضيات والمجاهدات ووعظ ببغداد فقام إليه متفقه يقال له ابن السقاء وسأله وآذاه في السؤال فقال‏:‏ اسكت إني أشم فيك ريح الكفر‏!‏ فسافر الرجل إلى بلد الروم وتنصر‏.‏...   الکامل فی التاریخ جز 7 ص 256)

رویدادهای سال 513 قمری: (قتل الأمير علي بن عمر حاجب السلطان ...  فهرب إلى قلعة برجين وهي بين   بروجرد وكرج وكان بها أهله وماله وسار منها في مائتي فارس إلى خوزستان ...   الکامل فی التاریخ جز 6 ص 243)

فتح جرجان وطبرستان) :كانت جرجان وطبرستان وأعمالهما لدارا بن منوجهر بن قابوس وكان السلطان مسعود قد أقره عليها فلما سار السلطان إلى الهند وأنتشر الغز في خراسان منع الحمل ودخل علاء الدولة بن كاكويه وفرهاد بن ماكان في العصيان‏.‏فلما عاد مسعود من الهند وأجلى الغز عن خراسان سار إلى جرجان سنة ست وعشرين فملكها‏.‏ثم سار إلى آمد فملكها وفارقها أصحابها وافترقوا في الغياض فتبعهم وقتل منهم وأسر‏.‏ثم راسله دارا في الصلح وتقرير البلاد عليه وحمل ما بقي عليه فأجابه السلطان إلى ذلك ورجع إلى خراسان‏.‏مسير علاء الدولة إلى أصفهان وهزيمته كان أبو سهل الحمدوني قد أنزله السلطان بأصفهان ودلهم على النواحي القريبة من علاء الدولة فأوقع بهم وغنم ما معهم وكوي طمعه بذلك في أصفهان فجمع الجموع وسار إليها فخرج إليهم أبو سهل وقاتلهم وتحيز من كان مع علاء الدولة من الأتراك إلى أبي سهل فانهزم علاء الدولة ونهب سواده وسار إلى بروجرد ثم إلى الطرم فلم يقبله ابن السلار صاحبها‏... تاریخ ابن خلدون جزء 3 ص 210)

رویدادهای سال 495 قمری: توطئه قتل برکیارق (في ذي القعدة ...فأما مماليك النظام فـإن من بعده أووا إلى بركيارق ابن السلطان ملك شاه الكبير وخطب له بالري انحاز إليه أكثر العسكر سوى الخاصكية فأنهم التجئوا إلى خاتون ففرقت عليهم ثلاثة آلاف دينار وأنفذتهم إلى القتال بالبركيارق ابن السلطان ملك شاه الكبير وخطبوا له بالري وانحاز إليه أكثر العسكر سوى الخاصكية لأنهم التجئوا إلى خاتون ففرقت عليهم ثلاثة آلاف دينار وانفذتهم إلى قتال بركيارق وكان مدبر العسكر ووزيره الوزير تاج الملك فالتقى الفريقات في سادس عشـر ذي الحجـة بالقـرب مـن بروجرد فاستاء من أكثر الخاصكية إلى بلك يارق ووقعت الهزيمة وأسر تاج الملك وقتل ...  المنتظم فی التاریخ جز 16 ص 182)

رویدادهای سال 531 قمری: توطئه قتل برکیارق (محمد بن أحمد بن علي أبو الحسن ابن الأبرادي تعبـد وتفقـه وصحـب أبا الحسن ابن الفاعوس ووقف دار له بالبدرية فجعلها مدرسة محمد بن أحمد بن الحسن الجوهري البروجردي أبو بكر سمـع الحديـث الكثير ورحل إلى بغداد وكانت له دنيا واسعة‏.‏ وتوفي في هذه السنة ببروجرد وكان رئيسها والمقدم بها محمد بن علي بن حريث أبوطالب ابن الكوفية الخفاف سمع أبا نصر الزينبي وحدث بشيء يسير وتوفي في رجب ...  المنتظم فی التاریخ جز 16 ص 193)

رویدادهای سال 532 قمری: توطئه قتل برکیارق (أحمد بن عمر بن عبد اللّه أبو نصر الأصبهاني رحل في طلب العلم والحديث وسمع من خلق كثير وكتب الكثير وكان ثقة دينًا إبراهيم بن أحمد بن الحسين بن أحمد بن حمدان أبو تمام الصيمري البروجردي ولد سنة أربعين وأربعمائة ببروجرد وسمع بها من يوسف الهمداني وبمكـة مـن أبـي معشـر الطبري وببغداد من الشيخ أبي اسحاق الشيرازي وكان رئيس بروجرد وتوفي بها في هذه السنة‏ ...  المنتظم فی التاریخ جز 16 ص 193)

رویدادهای سال 534 قمری: (ابراهيم بن سليمان بن رزق الله أبو الفرج الورديسي الضرير وورديـس قريـة عنـد اسكـاف سمـع أبـا محمـد التميمـي وغيـره وكـان فهمـًا للحديـث حافظًا لأسماء الرجال ثقة سمع الحديث الكثير وحدث بشيء يسير وتوفي يوم الجمعة سابع ربيع الأول ودفن بباب حرب ثابت بن حميد المستوفي قبض عليه الوزير البروجردي فحبسه في سرداب بهمذان في الشتاء بطاق قميص فمات من جوهر الخادم الحبشي خادم سنجر المعروف بالمقرب كان مستوليًا على مملكته متحكمًا فيها فجاءه باطنية في زي النساء فاستغاثوا إليه فقتلوه بالري في هذه السنة‏.‏ ‏ ...  المنتظم فی التاریخ جز 20 ص 195)

رویدادهای سال 495 قمری: نبرد برکیارق و ترکان خاتون در بروجرد (ملك الملك محمود بن ملكشاه وحال أخيه بركيارق بن ملكشاه‏:‏ لمـا مـات السلطـان ملكشـاه أخفـت زوجتـه تركـان خاتـون موتـه وفرقـت الأمـوال في الأمراء وسـارت بهـم إلـى أصفهـان واستحلفـت العسكـر لولدهـا محمـود وعمـره أربـع سنيـن وشهـور وخطـب لـه في بغداد وغيرها وكان تاج الملك هو الذي يدير الأمر بين يدي تركان خاتون وأما أخوه بركيارق فإنه هرب من أصفهان لمـا وصلـت تركـان خاتـون إليهـا وانضـم إلـى بركيـارق النظاميـة لبغضهـم تـاج الملـك لأنـه هـو الـذي سعـى في نظام الملك حتى كان من قتله ما كان فقوي بركيارق بهـم فأرسلـت تركـان خاتـون عسكـراً إلـى بركيـارق والنظاميـة فاقتتلـوا بالقـرب مـن بروجـرد فانهـزم عسكـر خاتـون وسـار بركيـارق فـي أثرهـم وحصرهـم بأصفهان وكان تاج الملك في عسكر تركان خاتون فأخذ أسيراً وأراد بركيارق الإحسان إلى تاج الملك وأن يوليـه الـوزارة فوثبت النظامية عليه فقتلوه وكان تـاج الملـك المذكـور ذا فضائـل جمـة وخرجـت هـذه السنـة والأمر على ذلك‏ ...  تاریخ ابی الفدا  ص 45)

رویدادهای سال 498 قمری: مرگ برکیارق در بروجرد (ذكر وفاة بركيارق فـي هـذه السنة ثاني ربيع الآخر توفي السلطان بركيارق بن ملكشاه بن ألب أرسلان بن داود ابن ميكائيل بن سلجوق وكـان مرضـه السـل والبواسيـر وكـان بأصفهـان فسـار طالبـاً بغـداد فقوي به المرض في بروجرد فجمع العسكر وحلفهم لولده ملكشاه وعمره حينئذ أربع سنين وثمانية أشهر وجعل الأمير أياز أتابكه فحلف العسكر له وأمرهم بالمسير إلى بغداد وتوفي بركيارق ببروجرد ونقل إلى أصفهان فدفن بها في تربة عملتها له سريته ثم ماتت عن قريب فدفنـت بإزإئـه‏.‏ وكـان عمـر بركيـارق خمساً وعشرين سنة وكانت مدة وقوع السلطنة عليه اثنتي عشرة سنة وأربعة أشهـر وقاسـى مـن الحـروب واختلـاف الأمـور عليـه مـا لـم يقاسـه أحـد واختلفـت بـه الأحـوال بيـن رخـاء وشـدة وملـك وزوالـه وأشـرف عـدة مرات على ذهاب مهجته في الأمور التي تقلبت به ولما استقام أمره وأطاعه المخالفون أدركته منيته واتفق أنه كلما خطب له ببغداد وقع فيها الغلاء وقاسى من طمع أمرائه فيه شدائد حتى إنهم كانوا يحضرون نوابه ليقتلوهم وكان صابراً حليماً كريماً حسن المداراة كثير التجاوز ولما مات بركيارق سار أياز بالعسكر ومعه ملكشاه بن بركيارق ودخلوا بغداد سابع عشر ربيع الآخر مـن هـذه السنـة وخطب لملكشاه بجوامع بغداد على قاعدة أبيه بركيارق‏ ... تاریخ ابی الفدا  ص 46)

شهرخرم اباد

                                 

                                            

خرم آباد يكی از قديمی‌ترين مناطق ايران است که تاريخ چندين هزار ساله دارد و از آغاز پيدايش خود تاكنون، تمدن‌های متعددی‌را از جمله كاسی‌ها، بابلی‌ها، ايلامی ها، ساسانيان، سلجوقيان، خوارزمشاهيان و … در خود جای داده است. به همين خاطر در داخل و اطراف آن، آثار متعددی از ادوار مختلف وجود دارد. قلعه های تاريخی و قديمی خرم آباد به علت بنا شدن شهر در ميان دره ای قيفی شكل و پر آب، محلی امن و سنگری محکم برای حاكمان زمان در برابر حملات مهاجمان و شورشيان بوده است. خرم آباد شهری تجارتی، خدماتی و نظامی است كه باوجود توسعه ناموزون، به عنوان مركز استان لرستان، توانسته است موجبات جذب مهاجران شهری و روستايی را فراهم آورد. شكل و تركيب شهرخرم آباد بيش تر تابع عوامل جغرافيايی شهر است، به طوری كه فشار جمعيت، خانه های شهری را تا كمركش كوه پيش برده است. معابر و مسيرهای شهر همه قديمی و طبيعی هستند که اين مساله زيبايی شهر را چند برابر کرده است. 

بروجرد

 

شهرستان بروجرد يكي از مهم ترين مناطق استان لرستان است كه از طبيعت و تاريخ غني برخوردار بوده و داراي اهرم هاي لازم براي توسعه گردشگري است. بنای بروجرد را به منوچهر نسبت می‌دهند و قدمت آن را بيش از4000 سال می دانند. شهرستان‌بروجرد از شمال به ملاير (استان همدان) از خاور به سربند (استان مركزی) و دورود، از جنوب به خرم آباد و از باختر به سلسله محدود شده‌است. اقتصاد بروجرد بر اساس كشاورزی و صنعت استوار است. امام‌زاده‌جعفر، مقبره‌شاه‌زاده‌ابوالحسن، مسجد سلطانی بروجرد، مسجد جامع بروجرد، قبرسيدجمال الدين واعظ اصفهاني، بازار قديمی بروجرد، دره‌های چكان و دهقادي، تپه قرق، مسجد قلعه، تپه قلاميان (رميو)، بقعه امام زاده قاسم، مقبره سيد جمال الدين واعظ اصفهانی (صدرالمحققين)، بقعه شاه زواريون، امام زاده محسن (ع)، امام زاده ويليان (ويليو)، مقابر حاج ميرزا محمود مواهب طباطبائی و سيدبحرالعلوم برخي از مهم‌ترين مكان‌‌هاي تاريخي و ديدني شهرستان بروجرد به شمار مي روند.

مکان های دیدنی و تاریخی

امام زاده جعفر، مقبره شاهزاده ابوالحسن، مسجد سلطانی بروجرد، مسجد جامع بروجرد، قبرسيدجمال الدين واعظ اصفهاني، بازار قديمی بروجرد ، دره های چكان و دهقادي، تپه قرق، مسجد قلعه، تپه قلاميان (رميو)، بقعه امام زاده قاسم، مقبره سيد جمال الدين واعظ اصفهانی (صدرالمحققين)، بقعه شاه زواريون، امام زاده محسن (ع)، امام زاده ويليان (ويليو)، مقابر حاج ميرزا محمود مواهب طباطبايي و سيدبحرالعلوم برخي از مناطق ديدني و تاريخي شهرستان بروجرد را تشكيل مي‌دهند. 

صنايع و معادن

صنايع‌كارخانه‌ای بروجرد بسيار متنوع است. از جمله اين صنايع می‌توان به ساخت صابون، موكت، پارچه، فرش ماشينی، تيرچه بلوك و موزاييك اشاره کرد. از معادن اين منطقه‌اطلاعات مستندي در دست نيست. 

کشاورزی و دام داری

اقتصاد بروجرد بر اساس كشاورزی و صنعت استوار است. آب كشاورزی آن از چاه های ژرف و نيمه ژرف و رودخانه ها تامين می شود. محصولات كشاورزی بروجرد عبارتند از: گندم، انگور، ‌سيب درختی،‌ هلو، آلو، زردآلو، گلابی و تره بار. بخش ديگر اقتصاد بروجرد مبتنی بر صنايع است که به دو شکل دستی و كارخانه ای است. صنايع دستی شهر شامل بافت قالی و گليم و صنايع کارخانه‌ای آن مشتمل بر ساخت صابون، موكت، پارچه، فرش ماشينی، تيرچه بلوك و موزاييك است. مهم ترين صادرات شهرستان بروجرد شامل گندم، انگور، سيب درختی، هلو،زردآلو،آلو،گلابی،تره‌بار،خشكبار،قالی،اجناس ورشو و تمام محصولات صنعتی شهرستان است.  

مشخصات جغرافيايي

شهرستان‌بروجرد از شمال به ملاير (استان همدان) از خاور به سربند (استان مركزی) و دورود، از جنوب به خرم آباد و از باختر به سلسله محدود شده‌است. مركز اين شهرستان در 48 درجه و 45 دقيقه درازای خاوری و 33 درجه و 23 دقيقه پهنای شمالی قرار دارد و ارتفاع آن از سطح دريا 1570 متر است. آب و هوای بروجرد معتدل و نيمه خشك و ميزان بارندگی ساليانه آن به 600 ميليمتر می رسد. بروجرد در مسير راه اصلی خرم آباد ـ همدان قراردارد و از اين طريق با خرم آباد (به سوی جنوب باختری) 102 كيلومتر و با همدان (به سوی شمال) 135 كيلومتر فاصله دارد. جاده ای به طول 103 كيلومتر نيز از 8 كيلومتری شهر بروجرد گذشته و به شهر اراك می پيوندد. براساس تقسيمات كشوري در سال 1377 مساحت اين شهرستان بالغ بر 1603 كيلومتر مربع بوده است براساس آمار جمعيتي در سال 1375 جمعيت اين شهرستان بالغ بر 316014 نفر بوده است كه از اين رقم بالغ بر 217804 نفر جمعيت مركز شهرستان بروجرد است.  

وجه تسميه و پيشينه تاريخي

از پيشينه و تاريخ پيش از اسلام شهر بروجرد كه در گويش لری ‹‹وروگرد›› و در لهجه محلی بروجردی ‹‹ورويرد›› ناميده می شود، مدارك كافی به دست نيامده است؛ اما سنگ لوحه هايی که به خط پهلوی در بروجرد و اطراف آن ديده شده دليل محکمی برای قديمی بودن اين شهر است. عده‌ای بنای اين شهر را به منوچهر نسبت می دهند و قدمت آن را بالغ بر 4000 سال می دانند. عده ای ديگر (از جمله دكتر معين) معتقدند که بروجرد حدود 2000 سال قبل ساخته شده است. بروجرد به واسطه داشتن مراتع و زمين های سرسبز، در زمان مادها يكی از مراتع سلطنتی به شمار می‌رفته، و تا زمان ساسانيان سالانه دوازده هزار راس از اسب های شاهی در آن تعليف می‌شده‌اند.در زمان حكومت قاجار، حسام السلطنه حاكم خوزستان و لرستان، بروجرد را مقر حكومت خود قرار داد و با تعمير قلعه های آن، خندقی دور شهر ايجاد كرد. از آن به بعد با توجه به عوامل موثری از قبيل آب و هوای معتدل كوهستانی، دشت حاصل خيز رسوبی سيلابخور، شبكه آب های روان دايمی، مراتع طبيعی، موقعيت مهم جغرافيايی و سياسی و گسترش شبكه ارتباطی و تجاری باعث جذب جمعيت و توسعه شهرستان بروجرد شدند.

آرش

کرتیل بروجرد

پارک یادبود

از پيشينه و تاريخ پيش از اسلام شهر بروجرد كه در گويش لری ‹‹وروگرد›› و در لهجه محلی بروجردی ‹‹ورويرد›› ناميده می شود، مدارك كافی به دست نيامده است؛ اما سنگ لوحه هايی که به خط پهلوی در بروجرد و اطراف آن ديده شده دليل محکمی برای قديمی بودن اين شهر است. عده‌ای بنای اين شهر را به منوچهر نسبت می دهند و قدمت آن را بالغ بر 4000 سال می دانند. عده ای ديگر (از جمله دكتر معين) معتقدند که بروجرد حدود 2000 سال قبل ساخته شده است. بروجرد به واسطه داشتن مراتع و زمين های سرسبز، در زمان مادها يكی از مراتع سلطنتی به شمار می‌رفته، و تا زمان ساسانيان سالانه دوازده هزار راس از اسب های شاهی در آن تعليف می‌شده‌اند.در زمان حكومت قاجار، حسام السلطنه حاكم خوزستان و لرستان، بروجرد را مقر حكومت خود قرار داد و با تعمير قلعه های آن، خندقی دور شهر ايجاد كرد. از آن به بعد با توجه به عوامل موثری از قبيل آب و هوای معتدل كوهستانی، دشت حاصل خيز رسوبی سيلابخور، شبكه آب های روان دايمی، مراتع طبيعی، موقعيت مهم جغرافيايی و سياسی و گسترش شبكه ارتباطی و تجاری باعث

ادامه نوشته

جغرافیای طبیعی و اقلیم لرستان

 

جغرافیای طبیعی و اقلیم

استان لرستان سرزمینی كوهستانی است كه به‌ جز تعدادی دره آبرفتی و چند دشت كوچك، ناحیه هموار ندارد. این ناهمواری‌ها كه دارای سنگ‌های دگرگونی است، در نتیجه مجاورت با گنبدهای خارایی (درونی) الوند و سربند (شازند) پدید آمده‌اند. در ناهمواری‌های اصلی استان (ارتفاعات اصلی زاگرس)، كوه‌ها به‌طور منظم از شمال غربی به سوی جنوب كشیده شده‌اند.

این ناهمواری‌ها كه معمولا با دره‌های عمیق همراهند، اغلب فشرده، بلند و ناصاف هستند؛ در حالی ‌كه ناهمواری پیشكوه‌های داخلی به‌صورت تپه‌ماهورهای گنبدی شكل و كم‌ارتفاع خودنمایی می‌كنند و نقاط بلند آنها، به گنبدهای خارایی مربوطند. استان لرستان دارای آب و هوای متنوع است. در زمستان، هنگامی كه در شمال لرستان برف و كولاك و سرمای شدید جریان دارد، قسمت‌های جنوبی آن از هوای مطبوع و بارانی برخوردار است.

کوهدشت

 

کوهدَشت شهری است در غرب استان لرستان. این شهر مرکز شهرستان کوهدشت است. این شهرستان با ‪ ۲۱۱٬۸۸۶‬نفر جمعیت سومین شهرستان استان لرستان، پس از خرم آباد و بروجرد است. کوهدشت در فاصله ‪ ۹۴‬کیلومتری جنوب غرب خرم‌آباد واقع شده است. دارای آب و هوای معتدل کوهستانی با تابستانهای گرم است. مردم آن با لهجه لری و زبان لکی گفتگو می‌کنند.

شهرها و بخش‌ها

درختی زیبا در طبیعت کوهدشت

• بخش مرکزی شهرستان کوهدشت
  
  • دهستان کوهدشت جنوبی
  • دهستان کوهدشت شمالی
  • دهستان گل‌گل
• شهر کوهدشت
  
  • روستای امامزاده محمد ابوالوفاء
• بخش درب گنبد (مرکز: روستای درب گنبد)
  
  • دهستان بلوران
  • دهستان درب گنبد

• بخش رومشکان
  
  • دهستان رومشکان شرقی
  • دهستان رومشکان غربی
• شهر چقابل

• بخش طرهان
  
  • دهستان طرهان غربی
  • دهستان طرهان شرقی
• شهر گراب

• بخش کونانی
  
  • دهستان زیرتنگ
  • دهستان کونانی
• شهر کونانی

 پیشینه

اگر چه شهر جدید کوهدشت حاصل اسکان عشایر در دوره رضاخان است اما بنا بر روایات تاریخی از حمدالله مستوفی و سایرین به نظر می‌رسد که در سالیان دور در این منطقه شهری باشکوه دایر بوده است.

آثار تاریخی و جاهای دیدنی :

• معبد سرخ دم لکی منطقه‌ای تاریخی در شش کیلومتری شمال غربی کوهدشت است که در دامنه کوه چنگری قرار دارد. از این منطقه تاریخی که یک هکتار وسعت دارد آثار و اشیای تاریخی متعددی از دوره تاریخی نخست هزاره یکم قبل از میلاد بدست آمده است. کارشناسان با تحقیق و مطالعه‌روی اشیاء و آثار بدست آمده دریافتند که منطقه سرخ دم لکی پایتخت پادشاهی به نام"آل پی" بوده که به صورت مستقل حکومت می‌کرده است.
• غار میر ملاس در کوه سر سرخین و در فاصله ‪ ۲۰‬کیلومتری شهر کوهدشت واقع است. به گفته مورخان،این غار نخستین سکونتگاه انسان و آغازگرتاریخ مدون بشری است زیرا نقاشی‌های حک شده روی دیواره آن کهن‌ترین آثاری است که انسانهای اولیه تاکنون از خود به یادگار گذاشته‌اند.^{[نیازمند منبع]}

ادامه نوشته

زاغه

زاغه نام شهري است در استان لرستان. اين شهر مرکز بخش زاغه از توابع شهرستان خرم‌آباد است و در سرشماري 1375 خورشيدي 3004 نفر جمعيت داشت.
نام اين بخش ممکن است به دليل توليد گندم و ذخيره آن در اين محل باشد. همچنين ممکن است نام آن وجود انبار يا قرارگاهي نظامي در آن باشد. گردنه زاغه در اين منطقه قرار دارد. زاغه داراي آب و هوايي سرد و کوهستاني است. زاغه بر سر شاهراه تهران - خوزستان در فاصله شهرهاي بروجرد تا خرم آباد قرار گرفته‌است.
اهالي زاغه با زبانهاي لري و لکي تکلم مي‌کنند. جمعيت زاغه حدود 8000 نفر است که بيشتر از دو طايفه بيرانوند و دالوند تشکيل شده‌اند. طبيعت زاغه در حال از بين رفتن است. وجود تپه باستاني در اين شهر باعث پر آوازه شدن اين شهر در مناطق اطراف شده‌است.

 منبع: مرجع شهرهای ایران

جاذبه های استان لرستان

پل آجری ( گپ )

 پل آجری  در مركز شهر خرم آباد وبرروی رودخانه گلال واقع شده است .  این پل دو قسمت شرقی و غربی شهر را به هم متصل نموده  و دارای 24 چشمه طاق است  طول آن بیش از 350 متر ،پنهای آن 5/8 متر و ارتفاع آن از كف رودخانه تا روگذر پل 8 مترمربع است . مواد و مصالح آن در قسمت پایه ها از سنگهای تراشیده شده با ملات آهك و گچ و پایه های چشمه طاقها  از آجر ساخته شده است .  برسینه ای شمالی پل كتیبه های سنگی نصب شده است كه با حروف مقطعه نوشته شده وبه عنوان طلسم معروف است.بخش میانی پل و شاه نشین آن شباهت زیادی  باشاه نشین پل خواجو در اصفهان دارد كه  در اثر سیل تخریب شده  ومجددا با سیمان مرمت شده است.این اثرارزشمند در زمان شاه سلطان حسین  صفوی ساخته شده ومنسوب به حسین خان والی لرستان می باشد . در دوره قاجاریه به پل محسنیه معروف گردید. این بنا به شماره 2354 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است

نگاهی به استان لرستان

مشخصات جغرافيايي

استان لرستان در باختر ايران واقع شده و از شمال به استان های مركزی و همدان، از جنوب به استان خوزستان، از خاور به استان اصفهان و از باختر به استان های كرمانشاه و ايلام محدود مي شود. اين استان از نظر جغرافيايی بين 46 درجه و 51 دقيقه تا 50 درجه و 3 دقيقه درازای خاوری و 32 درجه و 37 دقيقه تا 34 درجه و 22 دقيقه پهنای شمالی قرار گرفته است. پست ترين نقطه استان لرستان با ارتفاع 500 متر از سطح دريای آزاد در جنوبی ترين ناحيه آن واقع شده است و قله سن بران اشتران كوه با 4050 متر ارتفاع، بلندترين نقطه استان لرستان به حساب می آيد كه در شرق استان واقع شده است. استان لرستان دارای آب و هوای متنوعی است. در زمستان هنگامی كه در شمال استان برف و كولاك و سرمای شديد جريان دارد، قسمت های جنوبی آن از هوای مطبوع و بارانی برخوردار است. بررسی های اقليمی نشان می دهند كه خرم آباد زمستانی معتدل و تابستانی گرم دارد. بروجرد زمستانی سرد و تابستانی معتدل دارد. اليگودرز نيز زمستانی بسيار سرد و تابستانی معتدل دارد. ازنا, اليگودرز, بروجرد, پل دختر, خرم آباد, دلفان, دورود, سلسله و كوهدشت؛ شهرستان هاي استان لرستانند كه هريك دربرگيرنده شهرها و روستاهاي متعددي هستند. بر اساس سرشماري سراسري سال 1375 جمعيت اين استان 1656000 نفر برآورد شده است.  

نوراباد لرستان

 

                        

دلفان (دلفو) از شهرستان های وسيع و كوهستانی شمال استان لرستان است که با وجود دوری از راه های تجاری، نظامی و بر كنار بودن از رويدادهای مهم تاريخی، از قدمت تاريخی کهنی برخوردار است. آثار باستانی به دست آمده در اين شهرستان، از مفرغ و نشان دهنده سكونت اقوام «كاسی» در اين نواحی است. شهرستان دلفان از شمال به استان های همدان و كرمانشاه، از خاور و جنوب خاوری به شهرستان سلسله، از جنوب به شهرستان های خرم آباد و كوهدشت و از باختر به استان كرمانشاه محدود است. مركز شهرستان دلفان از نظر جغرافيايی در 47 درجه و 58 دقيقه درازای خاوری و 33 درجه و 4 دقيقه پهنای شمالی قرار دارد و ارتفاع آن از سطح دريا 1800 متر است. آب و هوای دلفان نسبتا سرد و نيمه خشك است و مقدار بارندگی سالانه آن به طور متوسط 430 ميلي‌متر است. نورآباد - مرکز شهرستان دلفان - در مسير راه اصلی نهاوند ـ هرسين قرار گرفته است كه از اين راه به سوی شمال باختری به درازای 48 كيلومتر تا هرسين و از آن جا به درازای 48 كيلومتر تا شهر كرمانشاه فاصله دارد. اقتصاد دلفان بر پايه كشاورزی استوار است و آب لازم برای اين کار از رودها، چشمه ها و كاريزها فراهم می شود. محصولات كشاورزی اين شهرستان شامل گندم، جو، بنشن، چغندر قند و گياهان علوفه ای است. تپه حمام كه در 25 كيلومتري دلفان و در روستاي يارآباد واقع شده ارتفاع زيادي نداردو مهم‌ ترين محوطه‌ي باستاني اين منطقه به‌شمار مي رود.

سپیدشت

سپيددشت شهري است در استان لرستان در غرب ايران. اين شهر مرکز بخش پاپي از توابع شهرستان خرم آباد است.
جمعيت اين شهر در سال 1385، برابر با 3,269 نفر بوده است.

گردشگري
آبشار بيشه و آبشار شوي و آبشار نوژيان و آبشار هفت چشمه و آبشار چکان و رودهاي پرآب طبيعت بکر ودست نخورده.

دورود

دورود كه در گذشته بين النهرين و بحرين ناميده می شد، در محل تلاقی دو رودخانه ‹‹تيره›› و ‹‹ماربره›› كه به ترتيب از كوه های گرو (گری) بروجرد و اشترانكوه اليگودرز سرچشمه می گيرند، واقع شده است. هسته اوليه شهر در حقيقت چند روستا با فعاليت كشاورزی بود كه به سرعت چهره روستايی خود را از دست داده و به يك شهر صنعتی تبديل شدند. شهرستان دورود از شمال به سربند (استان مركزی) از خاور به شهرستان ازنا، از جنوب به اليگودرز، از باختر به خرم آباد و از شمال باختری به بروجرد محدود است. مركز شهرستان دورود از نظر جغرافيايی در 49 درجه و 4 دقيقه درازای خاوری و 33 درجه و 29 دقيقه پهنای شمالی قرار گرفته و در ارتفاع 450 متری از سطح دريا قرار دارد. آب و هوای دورود معتدل و نسبتا خشك است و ميزان بارندگی سالانه حدود 300 ميلي‌متر است. شهر دورود در مسير راه‌های اصلی بروجرد ـ اليگودرز و خرم آباد ـ اليگودرز قرار دارد. فاصله آن از خرم آباد 77 كيلومتر، از بروجرد 61 كيلومتر و از اليگودرز 60 كيلومتر است. دورود محصولات کشاورزی متعددی دارد، از جمله گندم، جو، تره بار، بنشن، گياهان علوفه ای، سيب، انار، انگور، گلابی، زردآلو، آلبالو و گيلاس. آب مورد نياز برای کشت اين گياهان‌از رودخانه های اطراف تامين می‌شوند. اقتصاد دورود بر پايه دام‌داری، كشاورزی و صنايع است و صادرات آن شامل هر سه گروه فوق است. دام‌داری از مشاغل اصلی مردم اين شهرستان است و محصولات و فرآورده های دامی از عمده صادرات اين ناحيه به شمار می آيد. يکی از کارخانه‌های مهم دورود، كارخانه سيمان است كه توليدات آن به ساير شهرستان ها صادر می شود. سيمان، فرآورده های دامی و انواع ميوه از جمله صادرات دورود به شمار مي‌آيند.

پلدختر

          

'Times New Roman'">وسعت 'Times New Roman'">: 3615
كيلومتر مربع 'Times New Roman'">

طول شرقی : 42 دقيقه و 47 درجه 'Times New Roman'">

عرض شمالی : 9 دقيقه و 32 درجه 'Times New Roman'">

جمعيت : 76652 نفر

آب و هوا : 'Tahoma','sans-serif'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'">گرم
و مرطوب

مناظر طبيعی: تالابهای پلدختر (جمجمه، كبود، پيكه، بلمك،
سياه، زردابه، لفانه 'Times New Roman'">) و آبشار افرينه 'Times New Roman'">

اقتصاد: كشاورزی، صنعت و دامداری 'Times New Roman'">

رودخانه : 'Tahoma','sans-serif'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'">كشكان،
سيمره

ارتفاعات : 'Tahoma','sans-serif'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'">كبير
كوه

اهميت : 'Tahoma','sans-serif'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'">راه
ارتباطی جندی شاپور 'Times New Roman'">- شاپورخواست 'Times New Roman'">

آثار تاريخی : پل دختر، غاركلماكره، غاركوگان،
قلعه نصير، كاروانسرای ميشوند، پل گاوميشان، مقبره بابازيد 'Times New Roman'">
اين شهرستان در جنوب
استان لرستان قرار دارد 'Times New Roman'">. وجهه تسميه اين شهر به خاطر
وجود پلی از دوره تاريخی ساسانی بر روی رودخانه كشكان است كه به پل دختر معروف
بوده و اين نام به شهر مذكور نيز اطلاق گرديده است. 'Tahoma','sans-serif'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'">بنا
بر مطالعات انجام گرفته آثار متعلق به هزاره هاي چهارم و پنجم پ. م. 'Tahoma','sans-serif'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'">تا
عصر حاضر گزارش شده است 'Times New Roman'">. اوج پيشرفت فرهنگی و تمدنی
اين منطقه مربوط به دوره ايلام نو 'Times New Roman'">- هخامنشی و دوره پارت است. 'Times New Roman'">

'Times New Roman'">


شهرستان پلدختر یکی از شهرستانهای استان
لرستان است که در جنوب این استان قرار گرفته‌است. این شهرستان دارای آب و هوای
معتدل در زمستان و گرم در تابستان است. جاده سراسری تهران به خوزستان از این منطقه
می‌گذرد و رودخانه دائمی کشکان نیز از دره‌های تنگ کوههای زاگرس منطقه عبور می‌کند.
کار مردم منطقه بیشتر کشاورزی است. مرکز این شهرستان شهر پلدختر است.شهرستان پل
دختر در حدود ۱۰۰ کیلومتری جنوب باختری
شهرستان خرم آباد واقع شده و شهرستان مرزی بین استان‌های لرستان و ایلام است.
محدوده این شهرستان قبلا از توابع بخش ملاوی خرم آباد بود، اما در حال حاضر خود به
یک شهرستان تبدیل شده و مرکز آن شهر پل دختر است. پل دختر حدود 'Times New Roman'; mso-bidi-language: FA">۴۹ 'Times New Roman'"> کیلومتر با شهرستان دره شهر از استان ایلام فاصله
دارد. نام این شهر ظاهرا از نام پل بزرگ و محکمی که از روزگار ساسانیان به جا
مانده گرفته شده‌است. هم اکنون ستونهای تخریب شده از این پل که بر روی رودخانه زده
شده قابل رویت بوده و کنگره آن که جاده سراسری از زیر آن رد میشود همچنان پا بر
جاست. مرکز شهرستان پل دختر از نظر جغرافیایی در 'Times New Roman'; mso-bidi-language: FA">۴۷ 'Times New Roman'"> درجه و ۴۲ دقیقه درازای خاوری و ۳۳ درجه و 'Tahoma','sans-serif'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'">۹ دقیقه پهنای شمالی و در ارتفاع 'Times New Roman'; mso-bidi-language: FA">۶۶۰ 'Times New Roman'"> متری از سطح دریا قرار دارد.


آب و هوای آن نسبتا گرم و
نیمه خشک است و بیش ترین درجه گرما ۴۵ درجه، کمترین دما ۱۵- درجه و مقدار بارش سالانه بطور متوسط 'Times New Roman'; mso-bidi-language: FA">۴۵۰ 'Times New Roman'"> میلیمتر است. شهرستان پل دختر از شمال و خاور به
شهرستان خرم آباد، از شمال و شمال باختری به شهرستان کوهدشت، از جنوب به استان‌های
خوزستان و ایلام محدود می‌باشد. راه اصلی خرم آباد ـ اندیمشک از شهرستان پل دختر
می‌گذرد. از این شهرستان به سوی شمال تا خرم آباد حدود 'Times New Roman'; mso-bidi-language: FA">۱۱۰ 'Times New Roman'"> کیلومتر و به سوی جنوب خاوری تا اندیمشک حدود 'Times New Roman'; mso-bidi-language: FA">۱۰۲ 'Times New Roman'"> کیلومتر فاصله‌است. کشاورزی در این منطقه رواج
نسبتا خوبی دارد و آب مورد نیاز برای آن از رودخانه‌ها و چاه‌ها تامین می‌شود.
محصولات کشاورزی این منطقه عبارتند از:خیار، انجیر، گندم، جو، بنشن، تره بار و
برنج.اقتصاد پل دختر بر پایه کشاورزی، دام‌داری و صنایع استوار است. فرآورده‌های
کشاورزی این استان همراه با فراورده‌های دامی و لبنی جزو صادرات این شهرستان است.
صنایع کارخانه‌ای پل دختر، بیش‌تر؛صنایع‌ساختمانی‌ا� � 'Tahoma','sans-serif'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'">ت
که مصالح‌ساختمانی‌تولید شده آن نیز به دیگر شهرستان‌ها صادر می‌شود. تالابهای
بسیار زیبای پلدختر ( 'Tahoma','sans-serif'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'">۱۳ تالاب)، غار مشهور و باستانی کلماکره، پل‌کلهر یا «مملو»، گورستان چشمک
و مقبره حیات‌الغیب از مهم‌ترین مکان‌های دیدنی و تاریخی شهرستان پلدختر به شمار
می‌آیند 'Times New Roman'">. 'Times New Roman'">



بخش‌ها و دهستانها

·        
'Times New Roman'">بخش مرکزی شهرستان پل‌دختر

o       
'Times New Roman'">دهستان جایدر

o       
'Times New Roman'">دهستان جلوگیر

o       
'Times New Roman'">دهستان ملاوی

o       
'Times New Roman'">دهستان میانکوه غربی

·        
'Times New Roman'">بخش معمولان

o       
'Times New Roman'">دهستان میانکوه شرقی

o       
'Times New Roman'">دهستان افرینه

o       
'Times New Roman'">دهستان معمولان

'Times New Roman'">
معرفی شهرستان پلدختر
(لرستان) به عنوان شهر جکوها


براساس مطالعات صورت گرفته
توسط مرکز تحقیقات اکولوژی و خزنده-دوزیست شناسی، شهرستان پلدختر در جنوب استان
لرستان به عنوان یکی از غنی ترین نواحی سوسمار های خاورمیانه به خصوص جکوها
میباشد. این نتایج در سطوح بین المللی به چاپ رسیده است. به همین دلیل نام شهر
جکوها برای این شهرستان نامی مناسب میباشد.

 

'Times New Roman'">> >

تصویر یک نمونه نادر جکو
در شهرستان پلدختر

'Tahoma','sans-serif'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'">براساس
مطالعات صورت گرفته توسط مرکز تحقیقات اکولوژی و خزنده-دوزیست شناسی، شهرستان
پلدختر در جنوب استان لرستان به عنوان یکی از غنی ترین نواحی سوسمار های خاورمیانه
به خصوص جکوها میباشد. این نتایج در سطوح بین المللی به چاپ رسیده است. به همین
دلیل نام شهر جکوها برای این شهرستان نامی مناسب میباشد.

'Tahoma','sans-serif'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'">این
گزارش قسمتی از فعالیت های تحقیقاتی نویسنده (مرکز تحقیقات اکولوژی و خزنده-دوزیست
شناسی، FTEHCR) 'Times New Roman'">در زمینه مطالعات اکولوژی و تکامل خزندگان و
دوزیستان زاگرس و جلگه خوزستان میباشد.

'Tahoma','sans-serif'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'">شهرستان
پلدحتر در جنوب استان لرستان واقع شده است. گزارشهایی فراوانی در زمینه تنوع بالای
خزندگان و دوزیستان این شهرستان توسط نویسنده پیشاپیش داده شده است (رجوع شود به
منابع). براساس گزارش های متنوعی که نویسنده به چاپ رسانده است (منایع) جنوب این
استان (پلدختر) ناحیه ای منحصر به فرد مسیاشد که بینابین نواحی گرمسیری و سردسری
میباشد. از این نظر اهمیتی خاصی در تنوع زیستی جانوری دارد.

'Tahoma','sans-serif'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'">هدف
از این گزارش آگاه نمودن محیط زیست لرستان و پلدختر و همچنین تمامی دوستاران محیط
زیست ایران از تنوع زیستی سوسمار های این ناحیه از استان لرستان به ویزه جکوها
میباشد.

'Tahoma','sans-serif'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'">نویسنده
در طی سالیان فعالیت های تحقیقاتیش (در طی 'Times New Roman'; mso-bidi-language: FA">۱۰ سال گذشته) به نواحی
مختلف این شهرستان سفر نموده و گونه های این شهرستان رامورد مطالعه قرار داده است.
فعالیت های تحقیقاتی اکولوژی و تکاملی نیز روی خزندگان و دوزیستان این شهرستان
توسط نویسنده صورت گرفته است. اما در این گزارش تنها به مبحث تنوع زیستی سوسمار ها
پرداخته خواهد شد. 
                      

شهرستان پل دختر در حدود 100 كيلومتری جنوب باختری شهرستان خرم آباد واقع شده و شهرستان مرزی بين استان های لرستان و ايلام است. محدوده اين شهرستان قبلا از توابع بخش ملاوی خرم آباد بود، اما در حال حاضر خود به يک شهرستان تبديل شده و مركز آن شهر پل دختر است. پل دختر حدود 49 كيلومتر با شهرستان دره شهر از استان ايلام فاصله دارد. نام اين شهر ظاهرا از نام پل ويرانه و بزرگ و محكمی كه از روزگار ساسانيان به جا مانده گرفته شده است. موارد ديگر در رابطه با پيشينه تاريخی اين منطقه در چهارچوب تاريخ خرم آباد قابل بررسی است. مركز شهرستان پل دختر از نظر جغرافيايی در 47 درجه و 42 دقيقه درازای خاوری و 33 درجه و 9 دقيقه پهنای شمالی و در ارتفاع 660 متری از سطح دريا قرار دارد. آب و هوای آن نسبتا گرم و نيمه خشك است و بيش ترين درجه گرما 45 درجه، كمترين دما 15- درجه و مقدار بارش سالانه بطور متوسط 450 ميليمتر است. شهرستان پل دختر از شمال و خاور به شهرستان خرم آباد، از شمال و شمال باختری به شهرستان كوهدشت، از جنوب به استان های خوزستان و ايلام محدود می باشد. راه اصلی خرم آباد ـ انديمشك از شهرستان پل دختر می گذرد. از اين شهرستان به سوی شمال تا خرم آباد حدود 110 كيلومتر و به سوی جنوب خاوری تا انديمشك حدود 102 كيلومتر فاصله است. کشاورزی در اين منطقه رواج نسبتا خوبی دارد و آب مورد نياز برای آن از رودخانه ها و چاه ها تامين می شود. محصولات کشاورزی اين منطقه عبارتند از: گندم، جو، بنشن، تره بار و برنج.اقتصاد پل دختر بر پايه كشاورزی، دام‌داری و صنايع استوار است. فرآورده های کشاورزی اين استان همراه با فراورده های دامی و لبنی جزو صادرات اين شهرستان است. صنايع كارخانه‌ای پل دختر، بيش‌تر‌؛صنايع‌ساختمانی‌است كه مصالح‌ساختمانی‌توليد شده آن نيز به ديگر شهرستان ها صادر می‌شود. پل‌كلهر يا «مملو»، گورستان چشمك ومقبره حيات‌الغيب از مهم ترين مكان‌هاي ديدني و تاريخي شهرستان پلدختر به شمار مي‌آيند.

 

الیگودرز

     

شهرستان اليگودرز از شهرهاي استان لرستان با جمعيت شهري 80000نفر و محدوده فعلي 1300 هکتار و در مجاورت جاده ارتباطي اصفهان به غرب کشور قرار دارد که از شمال و جنوب به ارتفاعات و از شرق و غرب به اراضي کشاورزي محدود مي باشد.موقعيت جغرافيايي آن در مدار 23-23-44 عرض شمالي و 49-41-30 طول شرقي قرار دارد.ارتفاع متوسط اين شهر از سطح آزاد دريا 1950 متر از نظر تقسيمات جغرافيايي اقليمي ايران منطقه اليگودرز در مرز شرقي حوضه زاگرس ميانه غربي و حوضه رودهاي زالکي -دز و کارون مي باشد که درياچه گهر در جنوب غربي آن واقع شده است بلند ترين ارتفاعات اين شهر در رشته کوه جنوبي به نام اشترانکوه باارتفاع حداکثر 4300متر از سطح دريا قرار دارد .

شيب عمومي در سطح شهر از شرق به غرب مي باشد رودخانه اليگودرز در خط القعر آن ودر جهت شيب عمومي جريان دارد . از دامنه ارتفاعات شمالي و جنوبي شيب موضعي بطرف رودخانه اليگودرز مي باشد . شيب عمومي شرقي - غربي حدود 5الي 6 در هزار مي باشذد .

شرايط اقليمي منطقه 

وضعيت آب و هوا :  نيمه خشک 

متوسط درجه حرارت ساليانه :  11/2 c

ميانگين حداقل درجه حرارت ساليانه :  - 1/2 c

ميانگين بارندگي ساليانه = 316m 

ضريب خشکي :  18

رطوبت نسبي بر اساس ميانگين ساليانه :  36/5

تبخير ميانگين سالانه : 2342

تعداد روزهاي يخبندان بطور متوسط =  100- 120  روز

عمق يخبندان = 1/2متر

شهرستان اليگودرز يكي از شهرستان‌هاي استان لرستان است كه از شمال به شهرستان خمين (استان مركزی) ازنا و دورود، از خاور به فريدن و فريدون شهر (استان اصفهان)، از جنوب خاوری به فارسان (استان چهار محال و بختياری)، از جنوب به دزفول (استان خوزستان) و از باختر به خرم آباد محدود است. يش از تشکيل شهر فعلی اليگودرز، شهری با همين نام، در محل كنونی آن وجود داشته‌است که مردم آن مذهب علوی (شيعه‌قديم) داشته‌اند و قزلباشان و درويشان آن ها در خانقاهی که مرکز تعليمات دينی شهر بوده؛ پرورش می‌يافته‌اند. شاه اسماعيل صفوی در يكی از سفرهای خود از اين خانقاه ديدن كرده است. اين شهر که بقايايی از آن از قبيل آجرهای مكعب مستطيل و ظروف سفالی و فلزی (در قرن هفتم هجری) در کوه ها و و تپه های اليگودرز به دست آمده است، به دلايل نامعلومی از بين رفت. عامل اصلی تشکيل هسته اوليه شهر اليگودرز، وجود رودخانه‌ها، قنات‌ها و چشمه‌ها بوده است. عامل ديگر برای ايجاد و گسترش اين شهر، موقعيت ارتباطی آن بوده است؛ به گونه ای که يكی از راه های مهم اصفهان به باختر كشور از فريدن، اليگودرز، گاپله و بروجرد می گذشت.درنهايت متصل شدن نواحی بختياری به فلات مركزی ايران (اراك، خمين، گلپايگان و خوانسار) نيز، توسط اين منطقه بر اهميت شهر اليگودرز افزوده است.
مركز شهرستان اليگودرز از نظر جغرافيايی در 49 درجه و 41 دقيقه درازای خاوری و 33 درجه و 23 دقيقه پهنای شمالی و ارتفاع 1980 متری از سطح دريا قرار دارد. اليگودرز در 135 كيلومتری خرم آباد - مركز استان لرستان - قراردارد. آب و هوای آن معتدل و بارندگی شهر به طور متوسط 270 ميلي‌متر در سال است. مسيرهاي دسترسي به اين منطقه عبارتند از:
ـ جاده درجه يك به سوی جنوب خاوری اليگودرز ـ داران به درازای 95 كيلومتر و اليگودرز به اصفهان به درازای 233 کيلومتر
ـ راه اليگودرز ـ دورود به سوی شمال باختری به درازای 60 كيلومتر و 79 كيلومتر تا دوراهی خرم آباد ـ بروجرد.
ـ راه اليگودرز ـ خمين به درازای 52 كيلومتر.
اساس اقتصاد شهرستان اليگودرز را كشاورزي و دام‌داري تشكيل مي‌دهد. اقتصاد اليگودرز بيش تر بر پايه كشاورزی استوار است، تا جايی که باغ های ميوه و تاكستان‌ها، شهر را در ميان گرفته اند. آب مورد نياز برای كشاورزی و باغ‌داری از چشمه ها و كاريزها و چاه های ژرف شهر فراهم می شود. محصولات كشاورزی شهر عبارتند از: گندم، جو، انگور، بنشن، سيب زمينی، سويا و علوفه که از اين محصولات گندم، جو و لوبيا صادر می شوند. پرورش گوسفند، بز و گاو و توليد فراورده های دامی، به خصوص لبنيات از ديگر مشاغل اهالی اليگودرز به شمار می آيد. پرورش طيور نيز به صورت سنتی و صنعتی در اين شهرستان رواج دارد. معادن سنگ های مرمريت و چينی اين شهر به مرحله بهره برداری رسيده و محصولات معدنی آن جزو صادرات اين شهر به حساب می آيد.

شهرستان اليگودرز يكي از شهرستان‌هاي استان لرستان است كه از شمال به شهرستان خمين (استان مركزی) ازنا و دورود، از خاور به فريدن و فريدون شهر (استان اصفهان)، از جنوب خاوری به فارسان (استان چهار محال و بختياری)، از جنوب به دزفول (استان خوزستان) و از باختر به خرم آباد محدود است. يش از تشکيل شهر فعلی اليگودرز، شهری با همين نام، در محل كنونی آن وجود داشته‌است که مردم آن مذهب علوی (شيعه‌قديم) داشته‌اند و قزلباشان و درويشان آن ها در خانقاهی که مرکز تعليمات دينی شهر بوده؛ پرورش می‌يافته‌اند. شاه اسماعيل صفوی در يكی از سفرهای خود از اين خانقاه ديدن كرده است. اين شهر که بقايايی از آن از قبيل آجرهای مكعب مستطيل و ظروف سفالی و فلزی (در قرن هفتم هجری) در کوه ها و و تپه های اليگودرز به دست آمده است، به دلايل نامعلومی از بين رفت. عامل اصلی تشکيل هسته اوليه شهر اليگودرز، وجود رودخانه‌ها، قنات‌ها و چشمه‌ها بوده است. عامل ديگر برای ايجاد و گسترش اين شهر، موقعيت ارتباطی آن بوده است؛ به گونه ای که يكی از راه های مهم اصفهان به باختر كشور از فريدن، اليگودرز، گاپله و بروجرد می گذشت.درنهايت متصل شدن نواحی بختياری به فلات مركزی ايران (اراك، خمين، گلپايگان و خوانسار) نيز، توسط اين منطقه بر اهميت شهر اليگودرز افزوده است.
مركز شهرستان اليگودرز از نظر جغرافيايی در 49 درجه و 41 دقيقه درازای خاوری و 33 درجه و 23 دقيقه پهنای شمالی و ارتفاع 1980 متری از سطح دريا قرار دارد. اليگودرز در 135 كيلومتری خرم آباد - مركز استان لرستان - قراردارد. آب و هوای آن معتدل و بارندگی شهر به طور متوسط 270 ميلي‌متر در سال است. مسيرهاي دسترسي به اين منطقه عبارتند از:
ـ جاده درجه يك به سوی جنوب خاوری اليگودرز ـ داران به درازای 95 كيلومتر و اليگودرز به اصفهان به درازای 233 کيلومتر
ـ راه اليگودرز ـ دورود به سوی شمال باختری به درازای 60 كيلومتر و 79 كيلومتر تا دوراهی خرم آباد ـ بروجرد.
ـ راه اليگودرز ـ خمين به درازای 52 كيلومتر.
اساس اقتصاد شهرستان اليگودرز را كشاورزي و دام‌داري تشكيل مي‌دهد. اقتصاد اليگودرز بيش تر بر پايه كشاورزی استوار است، تا جايی که باغ های ميوه و تاكستان‌ها، شهر را در ميان گرفته اند. آب مورد نياز برای كشاورزی و باغ‌داری از چشمه ها و كاريزها و چاه های ژرف شهر فراهم می شود. محصولات كشاورزی شهر عبارتند از: گندم، جو، انگور، بنشن، سيب زمينی، سويا و علوفه که از اين محصولات گندم، جو و لوبيا صادر می شوند. پرورش گوسفند، بز و گاو و توليد فراورده های دامی، به خصوص لبنيات از ديگر مشاغل اهالی اليگودرز به شمار می آيد. پرورش طيور نيز به صورت سنتی و صنعتی در اين شهرستان رواج دارد. معادن سنگ های مرمريت و چينی اين شهر به مرحله بهره برداری رسيده و محصولات معدنی آن جزو صادرات اين شهر به حساب می آيد.

 

منبع-ویکی بدیا

اشترینان

اشترينان يکي از شهرهاي استان لرستان در ايران است. اين شهر در شهرستان بروجرد و در 15 کيلومتري شمال شهر بروجرد و در سر راه بروجرد – ملاير – نهاوند قرار دارد.

براساس سرشماري سال 1385 اين شهر داراي 10,000 نفر سکنه ‌است. گويش مردمان اين شهر لري است. اين شهر مرکز سيلاخور بالاست و آب و هواي سرد کوهستاني دارد. اشترينان به احتمال زياد اشتربان بوده‌است و يکي از کاروانسراهاي بر سر راه بروجرد و اصفهان به همدان و بغداد بوده‌است. کوه و قلعه يزدگرد در شرق آن است و کوه گرين در غرب آن. هسته اوليه شهر بنا بر لغت نامه دهخدا متشکل از چهار چشمه بوده‌است. کار مردمانش کشاورزي و باغباني است.

تاريخچه
اين شهر داراي قدمتي بسيار فراوان است و براساس سنگ نوشته‌هاي يافت شده قدمت آن به زمان حمله اعراب به ايران مي‌رسد. نام اشترينان به احتمال زياد براين اساس انتخاب شده است که در زمان يزدگرد چون اين منطقه خوش آب و هوا بوده است براي نگهداري چارپان سپاه يزگرد استفاده مي‌شده و همين اساس به آن اشتربان مي‌گفته‌اند که بعدها در اثر گذشت زمان به اشترينان تبديل شده است.

البته اين موضوع شامل ساير مکانهاي اطراف آن نيز مي‌شود به طوري که مثلا روستاي دهريز که در ضلع شمال غربي اشترينان قراردارد به عنوان آشپزخانه و محل طبخ غذاي سپاه يزدگرد بوده و به آن ديگ ريز مي‌گفته‌اند که به دهريز تبديل شده است.

گردشگري
از طبيعت ديدني اشترينان مي‌توان به سراب کرتول واقع در روستاي توده زن اشاره نمود. ييلاقهاي متنوع چون ونايي، خشتيانک و تاک درخت آن را به گردشگاه مردم بروجرد و شهرهاي اطراف تبديل کرده‌است. مراسم عزاداري حضرت امام حسين و روزهاي محرم از جمله رسوم بسيار ديدني است که هر ساله مردم زيادي را از سراسر ايران به خود جلب مي‌کند. در اين شهر يک هيئت زنجيرزني و سه هيئت سينه‌زني با نامهاي هيئت کوي بالا، هيئت گودرزي و هيئت جلاير وجود دارند که هر کدام از اين هيئت ها مملو از جمعيت عزادار و سينه زن مي‌باشند. همچنين حليم نذري ماه محرم و روز تاسوعا و عاشوراي اشترينان زبانزد خاص و عام است.

صنعت
از صنايع مهم اين شهر به کارخانه خودروسازي زاگرس خودرو که اتومبيل سواري پروتون را در ايران توليد مي‌کند مي‌توان اشاره نمود.

الشتر

                            

شهرستان سلسله (الشتر) که‌پيش تر از اين از توابع شهرستان خرم‌آباد بود، در 43 كيلومتری شمال خرم آباد و در قسمت باختر بروجرد واقع شده است. مركز شهرستان سلسله، شهر كوهستانی الشتر است كه محل سكونت طوايف‌«حسنوند»،«كوليوند»، «يوسفوند»، «هنام» و «بسطام» هستند. شهرستان سلسله از شمال به شهرستان دلفان و استان همدان، از خاور به شهرستان بروجرد و از جنوب، جنوب باختری، خاور و جنوب خاوری به شهرستان خرم آباد محدود است. مركز اين شهرستان از نظر جغرافيايی‌در 48 درجه و 15 دقيقه درازای خاوری و 33 درجه و 51 دقيقه‌پهنای شمالی قرار دارد و ارتفاع آن از سطح دريا حدود 1600 متر است. دمای هوای اين شهرستان در تابستان‌ها گاه به 39 درجه بالای صفر و در زمستان ها به‌7 درجه زير صفر می‌رسد. ميزان بارندگی سالانه نيز حدود 450 ميلی متر است. مسيرهاي دسترسي به اين منطقه را مسير جاده خرم آبادـ هرسين از مركز شهرستان سلسله (الشتر) تشكيل مي‌دهد. از اين شهرستان تا خرم‌آباد حدود 53 كيلومتر فاصله است. اقتصاد الشتر، اقتصادی است که بر پايه كشاورزی استوار است و آب آن از رودها و چشمه ها تامين می شود. محصولات كشاورزی اين شهرستان گندم، جو، بنشن و تره‌بار است. گورستان قديمي سلطان مشرق، تپه گريران، دره تخت شاه (كهمان)، پل كاكارضا و دژ شينه از جمله مهم‌ترين مكان‌هاي ديدني و تاريخي شهرستان سلسله به شمار مي روند

ادامه نوشته

ازنا

شهرستان ازنا در شمال شرقي استان لرستان بين مدارهاي 49 درجه و 14 دقيقه تا 49 درجه و 38 دقيقه طول شرقي و 33 درجه و 23 دقيقه عرض جغرافيايي قرار گرفته است وسعت اين شهرستان 1212 کيلومتر مربع است که حدود 3/4 درصد از مساحت استان مي باشداين شهرستان از طرف شمال بااستان مرکزي شهرستانهاي شازند و خمين از طرف شرق با شهرستان اليگودرز و از طرف غرب به شهرستان دورود و از طرف جنوب به ارتفاعات اشترانکوه محدود مي گردد.

پستي و بلندي

از لحاظ توپوگرافي از دو قسمت تقسيم مي شود که در شمال شهرستان در حوالي روستاي هوش ارتفاع به 2000 متر از سطح دريا مي رسد و ديگري در جنوب در حوالي روستاي نصرت آباد و دره تخت مجددا افزايش يافته به طوريکه در قله اشترانکوه 4050 متر از سطح دريا ارتفاع دارد. پست ترين قسمت شهرستان بستر رودخانه ماربره در نزديکي روستاي چم زمان و دره تخت مي باشد.قسمت مياني شهرستان با ارتفاع 1800 متر شامل زمينهاي هموار مي باشد.شيب عمومي اين شهرستان از شمال به جنوب مي باشد.

ادامه نوشته

جمعیت شهرهای استان لرستان

 

 

خرم‌آباد: پرجمعیت‌ترین شهر استان لرستان.

بروجرد: دومین شهر پرجمعیت استان لرستان.

جمعیت شهرهای استان لرستان براساس سرشماری سال ۱۳۸۵ خورشیدی:^[۱]

ردیف	نام شهر	شهرستان	جمعیت	رتبه در شهرستان
۱	خرم‌آباد	خرم‌آباد	۳۲۸٬۵۴۴	۱
۲	بروجرد	بروجرد	۲۲۷٬۵۴۷	۱
۳	دورود	دورود	۱۰۰٬۵۲۸	۱
۴	کوهدشت	کوهدشت	۸۵٬۵۱۹	۱
۵	الیگودرز	الیگودرز	۷۸٬۶۹۰	۱
۶	نورآباد	دلفان	۵۶٬۴۰۴	۱
۷	ازنا	ازنا	۳۷٬۶۴۵	۱
۸	الشتر	سلسله	۲۸٬۳۰۶	۱
۹	پل‌دختر	پل‌دختر	۲۲٬۵۸۸	۱
۱۰	معمولان	پل‌دختر	۷٬۶۳۳	۲
۱۱	اشترینان	بروجرد	۵٬۲۶۴	۲
۱۲	چقابل	کوهدشت	۴٬۸۰۱	۲
۱۳	کونانی	کوهدشت	۳٬۷۴۶	۳
۱۴	گراب	کوهدشت	۳٬۲۷۰	۴
۱۵	سپیددشت	خرم‌آباد	۳٬۱۹۷	۲
۱۶	فیروزآباد	سلسله	۲٬۸۵۷	۲
۱۷	زاغه	خرم‌آباد	۲٬۸۳۹	۳
۱۸	درب گنبد	کوهدشت	۲٬۱۱۹	۵
۱۹	محمودوند	خرم‌آباد	۱٬۸۱۷	۴
۲۰	چغلوندی	خرم‌آباد	۱٬۵۴۴	۵
۲۱	سراب‌دوره	خرم‌آباد	۱٬۳۱۲	۶
۲۲	مؤمن‌آباد	ازنا	۱٬۲۳۰	۲
۲۳	چالانچولان	دورو

کونانی

کوناني يکي از شهرهاي استان لرستان در غرب ايران است. اين شهر مرکز بخش کوناني از توابع شهرستان کوهدشت است.
جمعيت اين شهردر سال 1385، برابر با 12850 نفر بوده‌است.
اطراف کوناني را کوه‌هايي فرا گرفته‌اند که از شرق ماه کوه، از شمال کوه معروف بازگير از جنوب کوه نثار و از غرب کوه بزرگ گور هستند. از وسط اين شهر در گذشته‌اي نه چندان دور رودي مي‌گذشت که شهر کوهناني اطراف آن جمع شده و به همين دليل نماي شهر تقريبا طولي است. اين شهر داراي زمين‌هاي کشاورزي هموار زيادي در اطراف خود است، کشاورزان از آن نهايت استفاده را کرده و هنگام پرورش محصول به بهشتي کم نظير تبديل مي‌شود.وجه تسميه آن نيز به همين دليل است، يعني کوهِ نان (کوهناني). بخش کوهناني شامل روستاهاي شورابه، روستاي پاي آستان، خسرو آباد، حسين آباد، مرالي، حيدرخاني، خود شهر کوهناني، روستاي بساط بيگي، منار، زير تنگ سياب(داراي باغ‌هاي انار زياد که توسط چشمه اين منطقه تغذيه مي‌شوند)، نوم کولي، گرخشاب، رماوند(داراي بوستان‌هاي کشاورزي زياد در کنار رود سيمره)، منطقه چشمه حيدر(داراي چراگاههاي مناسب براي دامهاي منطقه بوده که مابين کوه بزرگ گور و رود سيمره مي‌باشد)و بالاخره روستاي سرسبز رودبار است که هرساله بخش بزرگي از ميوه جات استان را تامين مي‌کند. لازم به ذکر است که روستاي زيرتنگ سياب توالي از روستاهاي پشت سر هم است که تماما داراي باغ‌هاي انار مي‌باشند. بيشتر اين محصول براي صادرات به استان‌ها وکشورهاي ديگر مورد استفاده قرار مي‌گيرد.زبان مردم اين شهر لکي است که بازمانده يکي از زبان هاي باستاني ايراني است. از طوايف معروف اين شهر مي‌توان کاکم زوند و حيدرخاني( که خود را از بازماندگان کريم خان زند مي‌دانند)، محمدرضايي، بساط بيگي، مرالي، نورعلي، آدينه وند، کت کن، آدينه وند( که در منطقه زير تنگ و ياري بگ يا باباگردعلي زندگي مي‌کنند) و... را نام برد. درباره روستاي زيرتنگ سياب لازم بذکر است که داراي بزرگترين چشمه استان مي‌باشد که از قديم در سواحل آن درخت انار پرورش مي‌يافته است اما با ورود تکنولوژي آب روستا با نقاط دوردست پمپاژ مي‌شود بطوريکه سطح زير کشت درخت انار اکنون بالغ بر 700 هکتار مي‌باشد.اين روستا داراي طبيعتي زيبا و دلپذير مي‌باشد که مسافران زيادي را به سوي خود جذب مي‌کند. از نقاط ديدني اين روستا علاوه بر باغات وسيع و سرسبز آن مي‌توان به کوه زيبا و باستاني ويزنهار، دره شاخهل، استخر طبيعي چمقره، سواحل زيباي رودخانه سياب، چشمه‌هاي آب گرم گرخوشاب و... اشاره کردنام اصلي منطقه کوراني بوده است چنانکه تيره‌اي از انها به حوالي شيراز کوچ کرده اند هنوز خود را کوراني مينامند بنا به دليل نا معلومي اين نام به کوه ناني بدل شده است ظاهرآ طوايف متخاصم کلمه کوراني را کور نان تاويل وتعبير مي‌کرده اند که در گويش محلي معني فردي که مهمان نواز نباشد را مي‌دهد واز انجا که در بين مردم منطقه نان دادن ومهمان نوازي ارزش محسوب مي‌شود واکنش نشان داده وگفته اند ما کورنان نيستيم بلکه کوه نان هستيم. والبته اين جعل ناصواب وتحريف نام واقع شده است والبته اگر به صحبت افراد مسن گوش داده شود هنوز کوراني(کوروني) مي‌گويندوقرين به ذهن است که کوراني ريشه اش گوراني يعني از طايفه گوران کرد نژاد هستند.شايد بجا باشد که جوانان منطقه نام اصيل کوراني را احيائ کنند .نکته ديگر اينکه کوراني و رومشکان و طرحان که در قديم مجموعآ طرحان گفته مي‌شده است ولي حالا سه بخش مجزا شده اند در کل حدود 75000 (هفتادو پنج هزار ) جمعيت داردوشهر کوراني(کوهناني)که حدود 15000(پانزده هزار)جمعيت دارد تشکيل شهرستان طرحان را بدهد که بسيار بجا مي‌باشد. در تاريخ همواره طرحان از کوهدشت مهمتر بوده وبه همه شهرستان اطلاق مي‌شده است.واکنون موقع ان است که مجددآ موقعيت خود را با شهرستان شدن احيا کند جاي تاسف است که موضوع تشکيل شهرستان جديد البته با مشارکت رومشکان. واگر کافي نبود طرحان هم مشارکت داده شود

خرم اباد

این شهر تاریخ چند هزار ساله دارد و یكی از شهرهای قدیمی ایران است كه از آغاز پیدایش خود تاكنون، تمدنهای مختلف و متعددی، از جمله كاسی‌ها، بابلی‌ها، ایلامی‌ها، ساسانیان، سلجوقیان و خوارزمشاهیان و ... را تجربه كرده است. در پیرامون این شهر آثار متعددی از ادوار فوق باقی مانده است.

خرم‌آباد در میان دره‌ای قیفی شكل و پر آب جای گرفته است و قلعه‌های تاریخی و قدیمی آن، محلی امن و سنگری محكم برای حاكمان زمان در برابر مهاجمان و شورشیان بوده است.خرم‌آباد شهری است تجارتی، خدماتی و نظامی كه به عنوان مركز استان لرستان، در كنار توسعه ناموزون، موجبات جذب مهاجران شهری و روستایی را فراهم آورده است.

شكل و تركیب شهر خرم‌آباد بیشتر تابع عوامل جغرافیایی آن است، به طوری كه فشار جمعیت، خانه‌های شهری را تا كمركش كوه پیش برده است. خرم‌آباد دارای معبر و مسیرهای قدیمی و طبیعی است.

جاذبه های ديدنی

 گرداب سنگی 
 منار خرم آباد
 مقبره فلک الدین
 مقبره بابا طاهر
 مقبره جلاله
 مقبره میر سید علی
 مقبره حیات الغیب
 بقعه جابر

ادامه نوشته