شهر مَريانَج (نام محلي: مَرگانه) يکي از شهرهاي استان همدان ايران است. مريانج يکي از شهرهاي تابعه شهرستان همدان است که در 6 کيلومتري جاده همدان-کرمانشاه و در دامنه‌هاي الوند واقع است. لهجه مردم اين شهر مرگانه‌اي نام دارد که نزديکي‌هايي با گويش‌هاي لري و فارسي جنوب استان همدان دارد.مريانج

اولين آمار ثبت شده در خصوص جمعيت مريانج به 53 سال قبل يعني سال 1329 بر ميگردد . در اين سال قصبه مريانج بالغ بر 4555 نفر جمعيت داشته است كه به لحاظ تقسيمات سياسي به استان كردستان تعلق داشته است . در اولين سرشماري عمومي نفوس و مسكن سال 1335 جمعيت اين شهر به 4846 نفر مي رسد كه در طول اين 6 سال 6.4 درصد رشد داشته است . محل جغرافيايي مريانج به لحاظ تقسيمات سياسي در سال مذكور از محدوده سياسي استان كردستان خارج و به محدوده سياسي استان كرمانشاه ملحق مي گردد و در سال 1345 به محدوه جغرافيايي استان همدان اضافه مي شود . جمعيت شهر مريانج به ترتيب در سرشماري هاي عمومي نفوس و مسكن سال 1345 – 1355- 1365 - 1375 و 1382 به ترتيب به 5148 -5794 - 8242 - 9523 و 9554 نفر مي رسد . در حال حاضر جمعيت شهر مريانج در سال 1383بر اساس آمار خانه بهداشت بالغ بر 9410 نفر مي باشد .

جدول شماره (1 ) تعداد و سير رشد جمعيت شهر مريانج طي سال 1329-1383

سال

1329

1335

1345

1355

1365

1375

1382

1383

جمعيت

4555

4846

5148

5794

8242

9523

9554

9410

رشد جمعيت

1.06

0.62

1.25

4.2

1.55

0.04

1.5-


همانطور كه در جدول شماره (1) و نمودار شماره (1 ) نشان ميدهد نمودا ر وند كلي رشد جمعيت داراي شيب منفي است . اما در دو مقطع آماري در مقايسه با سالهاي قبل داراي رشد مثبت بوده است . يكي رشد 1.25 درصدي در مقطع آماري 1345 الي 1355 كه ناشي از بهبود وضعيت معيشت اجتماعي و اقتصادي مردم ناشي از اثرات حاصل از اصلاحات كشاورزي است كه در اين مقطع با قطع ارتباط مالكان و خوانين عمده و با حمايت دولت , اراضي كشاورزي با اقساط دراز مدت به زارعين و رعايا واگذار مي گردد . دومين مقطع افزايش رشد جمعيت به دهه 55 -65 تعلق دارد . كه در اين مقطع با پيروزي انقلاب اسلامي و توجه ويژه به مناطق روستايي و عمران و آبادي مناطق كشاورزي و بي توجهي دولت در امر كنترل جمعيت و شروع جنگ تحميلي عراق عليه ايران و توجه دولت به افزايش جمعيت بمنظور تامين نيروي نظامي مورد نياز از جمله عواملي موثر در رشد بي سابقه جمعيت در اين برهه مي باشد . بعد از اين مقطع همواره از سال 1365 تاكنون رشد جمعيت داراي روند نزولي داشته است . بطوريكه جمعيت سال 1383 حدود 144 نفر كمتر از جمعيت سال 1382 گزارش گرديده است .

تعداد و بعد خانوار

بر اساس آخرين اطلاعاتي جمعيتي اخذ شده از مركز بهداشت درماني , اين شهر در سال 1383 داراي 2243 خانوار مي باشد . متوسط بعد خانوار در حال حاضر 4.2 نفر مي باشد . در صورتيكه اين رقم در سال 1345 حدود 5.17 نفر بوده است . كه در مدت اين 38 سال بعد خانوار حدود يك نفر كاهش يافته است . تناسب و در حد مطلوب بودن اين معيار نيز امروزه بعنوان نشانه اي از توسعه يافتگي به حساب مي آيد . پيش گرفتن برنامه هاي جمعيتي تا حد زيادي بمنظور پايين آوردن متوسط تعداد افراد خانوارصورت ميگيرد تا از آن طريق سطح زندگي عمومي خانوار ارتقاء يابد . در نمودار شماره(2) تعداد و بعد خانوار طي سالهاي 45 الي 83 ارائه گرديده است .

نسبت جنسي

هدف از توزيع يا تركيب جنسي جمعيت اطلاع يافتن از تعداد زن و مرد در جامعه مورد مطالعه است . نسبت جنسي بهترين و شناخته شده ترين شاخص جمعيتي در اين رابطه است و آن عبارت است از نسبت مرد به زن يا اينكه تعداد مردان در مقابل يك صد نفر زن . معمولا ً اين نسبت در هنگام تولد حدود 105 نفر مي باشد ولي پس از تولد به علت الگوهاي مختلف مرگ و مير و چگونگي مهاجرت و وضعيت بهداشت عمومي تغيير مينمايد .

مهاجرت از مهمترين عوامل توزيع جنسي جمعيت ها است و چون اصولاً قابليت تحرك جوانان خصوصاً مردها بيشتر است , لذا اين حركات و مهاجرت ها سبب مي شود كه در نقاط مهاجر فرست عده زنان بيشتر باشد و در نقاط مهاجر پذير تعداد مردان بيشتر باشد . نسبت جنسي جمعيت شهر مريانج از رقم 123 در سال 1345 نفر به 105 نفر در سال 1383 رسيده است . همچنين اين نسبت در سالهاي 55 و 65 به ترتيب 125 و 116 نفر بوده است . البته نسبت جنسي در گروههاي عمده سني مختلف مي باشد ولذا براي اينكه تجزيه و تحليل هاي دموگرافيك را به معناي واقعي آن انجام داد آگاهي از توزيع سني جمعيت در گروههاي مختلف سني جهت بررسي زمينه هاي مختلف در امر برنامه ريزي و پژوهشي ضروري است . در اين خصوص سيماي تركيب سني و جنسي را در گروهاي مختلف سني شهر مريانج بر اساس آخرين آمار موجود به شرح جدول شماره ( 2) ارائه گرديده است .



پيشينه و تاريخ مريانج:
مريانج در بين شهرهاي مجاور همدان کمترين مهاجر را پذيرفته‌است و از وضعيت اقتصادي مناسبي برخورداراست. مردمان آن عموماً از طريق کشاورزي، دامداري، کاميون داري و... امرار معاش مي‌نمايند. ويژگي‌هاي فرهنگي و زباني آنها بعنوان يک خرده فرهنگ آنها را از روستاها و شهرهاي مجاور متمايز مي‌نمايد. وجه تسميه آن دقيقا مشخص نيست بعضا مبتني بر حدس و استنباط‌هاي شخصي است اما اهالي به آن مرگانه و همداني‌ها مريانه مي‌گويند ودر نقشه‌ها و مکاتبات اداري بصورت معرب مريانج استعمال مي‌شود. دکتر اذکايي در کتاب مادستان يا همدان نامه از طريق تحليل‌هاي زبان شناسي بر اين باور است که مرگانه از دو جز مرگ + آنه تشکيل شده و مرگ يا مرغ بمعني چمن مي‌باشد و در مجموع يعني محلي که در آنجا چمن فراوان است.(اين واژه در مرغزار به معني چمن زار و معرب آن مرج در واژه مرج راهط ومروج الذهب مشاهده مي‌شود).

اولين آمار ثبت شده در خصوص جمعيت مريانج به 53 سال قبل يعني سال 1329 بر ميگردد . در اين سال قصبه مريانج بالغ بر 4555 نفر جمعيت داشته است كه به لحاظ تقسيمات سياسي به استان كردستان تعلق داشته است . در اولين سرشماري عمومي نفوس و مسكن سال 1335 جمعيت اين شهر به 4846 نفر مي رسد كه در طول اين 6 سال 6.4 درصد رشد داشته است . محل جغرافيايي مريانج به لحاظ تقسيمات سياسي در سال مذكور از محدوده سياسي استان كردستان خارج و به محدوده سياسي استان كرمانشاه ملحق مي گردد و در سال 1345 به محدوه جغرافيايي استان همدان اضافه مي شود . جمعيت شهر مريانج به ترتيب در سرشماري هاي عمومي نفوس و مسكن سال 1345 – 1355- 1365 - 1375 و 1382 به ترتيب به 5148 -5794 - 8242 - 9523 و 9554 نفر مي رسد . در حال حاضر جمعيت شهر مريانج در سال 1383بر اساس آمار خانه بهداشت بالغ بر 9410 نفر مي باشد .

جدول شماره (1 ) تعداد و سير رشد جمعيت شهر مريانج طي سال 1329-1383

سال

1329

1335

1345

1355

1365

1375

1382

1383

جمعيت

4555

4846

5148

5794

8242

9523

9554

9410

رشد جمعيت

1.06

0.62

1.25

4.2

1.55

0.04

1.5-


همانطور كه در جدول شماره (1) و نمودار شماره (1 ) نشان ميدهد نمودا ر وند كلي رشد جمعيت داراي شيب منفي است . اما در دو مقطع آماري در مقايسه با سالهاي قبل داراي رشد مثبت بوده است . يكي رشد 1.25 درصدي در مقطع آماري 1345 الي 1355 كه ناشي از بهبود وضعيت معيشت اجتماعي و اقتصادي مردم ناشي از اثرات حاصل از اصلاحات كشاورزي است كه در اين مقطع با قطع ارتباط مالكان و خوانين عمده و با حمايت دولت , اراضي كشاورزي با اقساط دراز مدت به زارعين و رعايا واگذار مي گردد . دومين مقطع افزايش رشد