معرفی، تاریخچه و آشنایی با شهر اهر


نام رسمی:اهر
کشور:ایران Flag of Iran.svg
استان:آذربایجان شرقی
شهرستان:اهر
نام‌های قدیمی:میمند

جمعیت:۸۵٬۷۸۲ نفر
زبان‌های گفتاری:ترکی آذربایجانی

مذهب:شیعه
ارتفاع از سطح دریا:۱۳۶۰ متر

میانگین دمای سالانه:بیشینه:۳۴+   کمینه: ۲۷-
بارش سالانه:۳۱۰ میلی‌متر
-------------------------------------------------------------------------

اَهَرْ یکی از شهرهای شمالی استان آذربایجان شرقی و مرکز شهرستان اهر است. این شهر با ۸۵٬۷۸۲ نفر جمعیت در سال ۱۳۸۵ خورشیدی، به‌عنوان پنجمین شهر پرجمعیت استان آذربایجان شرقی پس از شهرهای تبریز، مراغه، مرند و میانه محسوب می‌گردد.

شهر اهر بزرگ‌ترین شهر منطقهٔ ارسباران بوده و به‌عنوان مرکز این منطقه شناخته می‌شود. این شهر برسر جادهٔ تبریز-مشگین‌شهر و در ۱۲۰ کیلومتری شمال شرق تبریز قرار گرفته‌است. اهر از شهرهای تاریخی ایران بوده و سنگ‌نبشتهٔ اورارتویی سغندل و نیز بقایای دژهای ساسانی از مهم‌ترین آثار تاریخی این منطقه به‌شمار می‌روند.

وجه تسمیه


برخی نام قدیم اهر را «میمند» دانسته‌اند؛ به گونه‌ای که در کتاب حدودالعالم در سال ۳۷۵ هجری این شهر بدین نام خوانده شده و منطقه‌ای آباد و پررونق شمرده شده‌است.

برخی دیگر ریشهٔ واژهٔ اهر را به معنای درخت «ون» در زبان عربی دانسته‌اند که باتوجه به وجود انبوه این‌گونه درختان در پیرامون شهر، به این نام مشهور گشته‌است.

برخی نیز واژهٔ اهر را تکمیل‌یافته واژهٔ «هور» به معنای خورشید دانسته‌اند که پیش از ورود اسلام به منطقه و در دوران مهرپرستی به این نام معروف شده‌است.

پیشینه


در اوایل دورهٔ اسلامی، اهر به جهت قرارگرفتن برسر راه تبریز-اردبیل، از شهرهای پررونق و آباد ایران به‌شمار می‌رفته‌است. فرمانروایان پیشتکین این شهر را پایتخت خود قرار داده بودند. پادشاهان صفوی به جهت قرارگرفتن آرامگاه شیخ شهاب‌الدین در اهر، به این شهر توجه بیش‌تری نشان می‌دادند و اهر را برای مدتی به‌عنوان حاکم‌نشین منطقهٔ قره‌داغ برگزیده بودند.

در دورهٔ قاجاریه عباس میرزا برای مدتی این شهر را مرکز فرماندهی خود علیه روس‌ها قرار داد. نیروی هوایی شوروی در شهریور ۱۳۲۰ خورشیدی، اهر و اغلب شهرهای آذربایجان را مورد هجوم قرار داد و در جریان این جمله شماری از اهالی این شهر کشته شدند.


جغرافیا

شهر اهر با ۱۳۶۰ متر ارتفاع از سطح دریا در ۴۷ درجه و ۴ دقیقهٔ طول شرقی و ۳۸ درجه و ۲۸ دقیقهٔ عرض شمالی قرار گرفته‌است. این شهر در منطقه‌ای کوهستانی واقع شده و کوه‌های شیور در شمال شرق، بزکش در جنوب و قاشقاداغ در جنوب شرق آن قرار گرفته‌است. رودخانهٔ کیچیک‌چای از داخل، اهرچای از جنوب و علیرضاچای و رنگول‌چای از غرب اهر می‌گذرند.

از لحاظ تغییرات آب و هوایی، بیشینهٔ دمای اهر در فصل تابستان ۳۴ درجهٔ سانتی‌گراد بالای صفر و کمینهٔ دمای آن در فصل زمستان ۲۷ درجهٔ سانتی‌گراد زیر صفر است؛ همچنین میانگین بارش سالانهٔ اهر ۳۱۰ میلی‌متر گزارش شده‌است.
جنگل‌های ارسباران.



جای‌های دیدنی

آرامگاه شیخ شهاب‌الدین اهری

آرامگاه شیخ شهاب‌الدین اهری از عارفان سدهٔ هفتم هجری در پارک شیخ شهاب‌الدین شهر اهر قرار گرفته‌است. پیشینهٔ این بنا که با شیوه اسلامی ساخته شده، به دورهٔ شاه عباس یکم صفوی می‌رسد؛ البته برخی از بخش‌های تاریخی آن به پیش از این دوره و به‌طور عمده به دورهٔ ایلخانان مربوط می‌شود.

مساحت کل آرامگاه ۱۴۹۷ متر مربع شامل ایوان، خانقاه، غرفه‌ها، مسجد و مناره‌های متعدد است. در سال ۱۳۷۴ خورشیدی، موزه عرفان و ادب مشتمل بر سه سالن و یک صحن در بخش خانقاه آرامگاه شیخ شهاب‌الدین اهری تأسیس شده که اشیای تاریخی و عرفانی و نیز سنگ مزارهای تاریخی را در خود جای داده‌است.

بازار اهر


بازار اهر از شاخه‌های مختلفی تشکیل یافته و دارای ۴ بخش اصلی به نام‌های بازار جعفرقلی‌خان، بازار کفاشان، بازار نصیربیگ و راسته‌بازار است. این بازار در زمان رشیدالملک، حکمران وقت ارسباران مرمت شده‌است.

خانه قاسم اهری


خانهٔ تاریخی قاسم اهری از خانه‌های تاریخی اهر است که در خیابان حزب‌الله این شهر قرار گرفته‌است. این بنا از اتاق‌ها، سرسرا و نورگیرهای مختلفی شکل گرفته‌است. در سال ۱۳۸۴ خورشیدی، پارک قاسم اهری در جوار خانه تاریخی مذکور احداث شده‌است.

جمعیت


برپایهٔ سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵ خورشیدی، جمعیت شهر اهر بالغ بر ۸۵٬۷۸۲ نفر بوده که از این تعداد، ۴۲٬۷۹۶ نفر مرد و ۴۲٬۹۸۶ نفر زن بوده‌اند؛ همچنین شمار خانوارهای ساکن این شهر، ۲۰٬۸۴۴ خانوار بوده‌است.

از لحاظ میزان سواد نیز از مجموع پاسخ‌دهندگان، ۶۰٬۵۱۹ نفر را افراد باسواد و ۱۷٬۹۲۲ را افراد بی‌سواد تشکیل داده‌اند؛ به عبارت دیگر ۷۷٫۱۵ درصد از ساکنان شهر باسواد و ۲۲٫۸۴ درصد نیز بی‌سواد بوده‌اند.


پل صفوی - جاده تبریز- اهر



مشخصات جغرافيايي

                                     


شهرستان اهر در منطقه ای كوهستانی و كشاورزی قرار گرفته است. شهرستان اهر از شمال به کلیبر، از جنوب با هریس، از باختر به ورزقان و از خاور به مشکین شهر اردبیل محدود می شود. مرکز این شهرستان، شهر اهر است که در درازای خاوری 47 درجه و 06 دقيقه و در پهنای شمالی 38 درجه و 28 دقيقه و ارتفاع 1341 متری از سطح دريا و در 120 كيلومتری شمال خاوری تبريز و در مسير جاده اصلی تبريز – مشكين شهر قرار گرفته است.  

نام رسمی:اهر
کشور:ایران Flag of Iran.svg
استان:آذربایجان شرقی
شهرستان:اهر
نام‌های قدیمی:میمند

جمعیت:۸۵٬۷۸۲ نفر
زبان‌های گفتاری:ترکی آذربایجانی

مذهب:شیعه
ارتفاع از سطح دریا:۱۳۶۰ متر

میانگین دمای سالانه:بیشینه:۳۴+   کمینه: ۲۷-
بارش سالانه:۳۱۰ میلی‌متر
-------------------------------------------------------------------------

اَهَرْ یکی از شهرهای شمالی استان آذربایجان شرقی و مرکز شهرستان اهر است. این شهر با ۸۵٬۷۸۲ نفر جمعیت در سال ۱۳۸۵ خورشیدی، به‌عنوان پنجمین شهر پرجمعیت استان آذربایجان شرقی پس از شهرهای تبریز، مراغه، مرند و میانه محسوب می‌گردد.

شهر اهر بزرگ‌ترین شهر منطقهٔ ارسباران بوده و به‌عنوان مرکز این منطقه شناخته می‌شود. این شهر برسر جادهٔ تبریز-مشگین‌شهر و در ۱۲۰ کیلومتری شمال شرق تبریز قرار گرفته‌است. اهر از شهرهای تاریخی ایران بوده و سنگ‌نبشتهٔ اورارتویی سغندل و نیز بقایای دژهای ساسانی از مهم‌ترین آثار تاریخی این منطقه به‌شمار می‌روند.

وجه تسمیه


برخی نام قدیم اهر را «میمند» دانسته‌اند؛ به گونه‌ای که در کتاب حدودالعالم در سال ۳۷۵ هجری این شهر بدین نام خوانده شده و منطقه‌ای آباد و پررونق شمرده شده‌است.

برخی دیگر ریشهٔ واژهٔ اهر را به معنای درخت «ون» در زبان عربی دانسته‌اند که باتوجه به وجود انبوه این‌گونه درختان در پیرامون شهر، به این نام مشهور گشته‌است.

برخی نیز واژهٔ اهر را تکمیل‌یافته واژهٔ «هور» به معنای خورشید دانسته‌اند که پیش از ورود اسلام به منطقه و در دوران مهرپرستی به این نام معروف شده‌است.

پیشینه


در اوایل دورهٔ اسلامی، اهر به جهت قرارگرفتن برسر راه تبریز-اردبیل، از شهرهای پررونق و آباد ایران به‌شمار می‌رفته‌است. فرمانروایان پیشتکین این شهر را پایتخت خود قرار داده بودند. پادشاهان صفوی به جهت قرارگرفتن آرامگاه شیخ شهاب‌الدین در اهر، به این شهر توجه بیش‌تری نشان می‌دادند و اهر را برای مدتی به‌عنوان حاکم‌نشین منطقهٔ قره‌داغ برگزیده بودند.

در دورهٔ قاجاریه عباس میرزا برای مدتی این شهر را مرکز فرماندهی خود علیه روس‌ها قرار داد. نیروی هوایی شوروی در شهریور ۱۳۲۰ خورشیدی، اهر و اغلب شهرهای آذربایجان را مورد هجوم قرار داد و در جریان این جمله شماری از اهالی این شهر کشته شدند.


جغرافیا

اهر یکی از شهرستان های استان آذربایجان شرقی است که پیش از اسلام اوزانلار نام داشته و به نام ميمد نيز مشهور است. بعد از ظهور اسلام به نام اهر يا اهريچ خوانده شد كه حاكم نشين قره داغ بود. شهرستان اهر در منطقه ای كشاورزی قرار گرفته و در زمينه ی کشاورزی، دام پروری و باغ داری از امكانات طبيعی و نيروی انسانی خوبی برخوردار است. در شهرستان اهر؛ جاذبه های طبیعی و تاریخی بااهمیتی می توان دید. به همین سبب این شهرستان در صنعت گردشگری نیز ایفاگر نقش قابل توجهی است. بيش تر دره ها و بلندی های شهرستان اهر؛ پوشيده از جنگل و مرتع است. جنگل های زیبای ارسباران، چشمه های آب معدنی گازدار عربشاه، آّب معدنی مشک عنبر، آب معدنی دره آبش احمد و آب معدنی آبريس همراه با ساير عوامل طبيعی از جمله رودخانه ارس، دشت اهر و تالاب ها و ارتفاعات منطقه؛ چشم انداز زيبايی از طبيعت شهرستان اهر را به نمایش می گذارند. پيشينه ی تاريخی و کهن شهرستان اهر؛ سبب وجود تپه ها، مساجد، اماکن عمومی، قلعه ها و کاروان سراهایی در این منطقه شده است. بازار اهر، حمام کردشت و بقعه شیخ شهاب الدین اهری از جمله مهم ترین این بناها به شمار می آیند.

 

مکان های دیدنی و تاریخی


بيش تر دره ها و بلندی های شهرستان اهر پوشيده از جنگل و مرتع است که چشم انداز زیبایی به طبیعت این ناحیه بخشیده است. چشمه های آب معدنی گازدار عربشاه، آّب معدنی مشک عنبر، آب معدنی دره آبش احمد و آب معدنی آبريس همراه با ساير عوامل طبيعی از جمله رودخانه ارس، دشت اهر، تالاب ها و ارتفاعات منطقه؛ جاذبه های طبيعی این ناحیه را به وجود آورده اند که طبیعت دوستان را به سوی خود جلب می کنند. پيشينه ی تاريخی و گذشته ی شهرستان اهر نيز سبب وجود جاذبه های معماری و تاریخی چون: تپه های باستانی، مساجدقدیمی، قلعه ها و کاروان سراهای تاریخی در منطقه شده است. از جمله مهم ترين مکان های تاريخی شهرستان اهر می توان بازاراهر را که يکی از زيباترين بازارهای آذربايجان شرقی است، حمام کردشت و بقعه شيخ شهاب الدين اهری را نام برد. (توضیحات بناهای یاد شده به طور کامل در قسمت های مربوطه آورده شده است)  

 

صنايع و معادن


انواع صنايع كارگاهی و دستی در اين شهرستان فعاليت دارند. عمده ی صنايع كارگاهی اين شهرستان عبارتند از: آرد سازی، موزاییک سازی، ريسندگی خامه قالی، چوب بری، شن و ماسه شویی، جوراب بافی، جعبه سازی،‌ آجر پزی، تانكرسازی، سنگ بری و ماكارونی سازی. مهم ترين معادن موجود در حوالی شهرستان اهر نيز عبارتنداز: چهار معدن مس در نواحی شمالی اهر، معدن آهک با ميزان استخراج قابل توجه در هشت كيلومتری شمال خاوری اهر، معدن سيليس و معدن سنگ های ساختمانی. 

 

کشاورزی و دام داری


شهرستان اهر در منطقه ای كشاورزی قرار گرفته است و در زمينه ی كشاورزی، دام پروری و باغ داری از رونق به سزایی برخوردار است. غلات، حبوبات، علوفه، سيب زمينی، پنبه، ذرت، برنج از محصولات این ناحیه است. منابع و محصولات جنگلی اين شهرستان نيز دارای اهميت زیادی است. شهرستان اهر به علت شرايط جغرافيايی مساعد و بهره مندی از مراتع خوب و غنی،از طرف عشاير به عنوان ييلاق مورد استفاده قرار می گيرد. پرورش دام در اين شهرستان شامل گوسفند، بز، گاو (اصيل بومی و دو رگه) گاو ميش، شتر و اسب می شود. پرورش طيور به دو شيوه ی مدرن و سنتی انجام می گيرد که روش مدرن تنها شامل مرغ، و روش های سنتی شامل مرغ، خروس، غاز، بوقلمون، اردک می شود. پرورش زنبور عسل نيز در شهرستان اهر رواج داشته و تعداد زیادی کندوی مدرن و سنتی در این ناحیه وجود دارد.  

 

وجه تسميه و پيشينه تاريخي


اهر، دژ قوم ماد و رودخانه ارس مرز دولت ماد بود. اهر از شهرهای قديمی آذربايجان است. اين شهر قبل از اسلام اوزانلار نام داشت و به نام ميمد نيز مشهور بود. بعد از ظهور اسلام به نام اهر يا اهريچ خوانده شد كه حاكم نشين قره داغ بود. در سال 23 هجری قمری در زمان خليفه دوم، قوای اسلام به فرماندهی بكربن عبدالله به اين منطقه دست يافتند. در زمان خلافت عباسيان از سال 200 تا 222 هجری قمری بابك خرمدين در آذربايجان بر عليه خليفه عباسی (معتصم) قيام كرده قريب به 20 سال در مقابل سپاهيان خليفه مقاومت نمود و حماسه ها آفريد. او بزرگ ترين سرداران عرب و سپاهيان اش را كه بيش از 250 هزار نفر بودند نابود كرد.
در زمان حكومت شهر ياران گمنام (كنگريان، جستانيان، آل مسافر، رواديان) شهر اهر در رديف سرزمين قهرمانان استقلال طلب ايران بود. پس از حكومت سلجوقيان و خوارزمشاهيان، در زمان اتابكان، شهرستان اهر مركز حكومت اولاد جهان پهلوانان، اتابک آذربايجان بود و تعدادی از آنان به نام مالک اهر در ارسباران حكومت كردند.
در زمان حكومت صفويه جنگ سختی بين مردم اهر و ايل بايبوردلو با قشون عثمانی در محل معروف به قانلی گول در جنوب اهر اتفاق افتاد. در دوره قاجاريه و جنگ های ايران و روس شهر اهر مركز فرماندهی عباس ميرزا نايب السلطنه بود. در سال 1228 قمری در بيماری وبای تبريز كه عده بی شماری تلف شدند، محمد شاه مدتی در اهر اقامت داشت و به امور آذربايجان رسيدگی می كرد. مظفرالدين شاه قاجار در سفری به ارسباران بعضی مناظر طبيعی اروپا را با نقاط دل انگيز اين منطقه مقايسه كرده است. این منطقه در برگیرنده ی شهرها، بخش ها و روستاهای زیادی است و امروزه یکی از آبادترین نواحی استان آذربایجان شرقی به شمار می رود.
 

 

مشخصات جغرافيايي


شهرستان اهر در منطقه ای كوهستانی و كشاورزی قرار گرفته است. شهرستان اهر از شمال به کلیبر، از جنوب با هریس، از باختر به ورزقان و از خاور به مشکین شهر اردبیل محدود می شود. مرکز این شهرستان، شهر اهر است که در درازای خاوری 47 درجه و 06 دقيقه و در پهنای شمالی 38 درجه و 28 دقيقه و ارتفاع 1341 متری از سطح دريا و در 120 كيلومتری شمال خاوری تبريز و در مسير جاده اصلی تبريز – مشكين شهر قرار گرفته است.  

 

 

شهر اهر با ۱۳۶۰ متر ارتفاع از سطح دریا در ۴۷ درجه و ۴ دقیقهٔ طول شرقی و ۳۸ درجه و ۲۸ دقیقهٔ عرض شمالی قرار گرفته‌است. این شهر در منطقه‌ای کوهستانی واقع شده و کوه‌های شیور در شمال شرق، بزکش در جنوب و قاشقاداغ در جنوب شرق آن قرار گرفته‌است. رودخانهٔ کیچیک‌چای از داخل، اهرچای از جنوب و علیرضاچای و رنگول‌چای از غرب اهر می‌گذرند.

از لحاظ تغییرات آب و هوایی، بیشینهٔ دمای اهر در فصل تابستان ۳۴ درجهٔ سانتی‌گراد بالای صفر و کمینهٔ دمای آن در فصل زمستان ۲۷ درجهٔ سانتی‌گراد زیر صفر است؛ همچنین میانگین بارش سالانهٔ اهر ۳۱۰ میلی‌متر گزارش شده‌است.
جنگل‌های ارسباران.



جای‌های دیدنی

آرامگاه شیخ شهاب‌الدین اهری

آرامگاه شیخ شهاب‌الدین اهری از عارفان سدهٔ هفتم هجری در پارک شیخ شهاب‌الدین شهر اهر قرار گرفته‌است. پیشینهٔ این بنا که با شیوه اسلامی ساخته شده، به دورهٔ شاه عباس یکم صفوی می‌رسد؛ البته برخی از بخش‌های تاریخی آن به پیش از این دوره و به‌طور عمده به دورهٔ ایلخانان مربوط می‌شود.

مساحت کل آرامگاه ۱۴۹۷ متر مربع شامل ایوان، خانقاه، غرفه‌ها، مسجد و مناره‌های متعدد است. در سال ۱۳۷۴ خورشیدی، موزه عرفان و ادب مشتمل بر سه سالن و یک صحن در بخش خانقاه آرامگاه شیخ شهاب‌الدین اهری تأسیس شده که اشیای تاریخی و عرفانی و نیز سنگ مزارهای تاریخی را در خود جای داده‌است.

بازار اهر


بازار اهر از شاخه‌های مختلفی تشکیل یافته و دارای ۴ بخش اصلی به نام‌های بازار جعفرقلی‌خان، بازار کفاشان، بازار نصیربیگ و راسته‌بازار است. این بازار در زمان رشیدالملک، حکمران وقت ارسباران مرمت شده‌است.

خانه قاسم اهری


خانهٔ تاریخی قاسم اهری از خانه‌های تاریخی اهر است که در خیابان حزب‌الله این شهر قرار گرفته‌است. این بنا از اتاق‌ها، سرسرا و نورگیرهای مختلفی شکل گرفته‌است. در سال ۱۳۸۴ خورشیدی، پارک قاسم اهری در جوار خانه تاریخی مذکور احداث شده‌است.

جمعیت


برپایهٔ سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵ خورشیدی، جمعیت شهر اهر بالغ بر ۸۵٬۷۸۲ نفر بوده که از این تعداد، ۴۲٬۷۹۶ نفر مرد و ۴۲٬۹۸۶ نفر زن بوده‌اند؛ همچنین شمار خانوارهای ساکن این شهر، ۲۰٬۸۴۴ خانوار بوده‌است.

از لحاظ میزان سواد نیز از مجموع پاسخ‌دهندگان، ۶۰٬۵۱۹ نفر را افراد باسواد و ۱۷٬۹۲۲ را افراد بی‌سواد تشکیل داده‌اند؛ به عبارت دیگر ۷۷٫۱۵ درصد از ساکنان شهر باسواد و ۲۲٫۸۴ درصد نیز بی‌سواد بوده‌اند.


پل صفوی - جاده تبریز- اهر


اهر یکی از شهرستان های استان آذربایجان شرقی است که پیش از اسلام اوزانلار نام داشته و به نام ميمد نيز مشهور است. بعد از ظهور اسلام به نام اهر يا اهريچ خوانده شد كه حاكم نشين قره داغ بود. شهرستان اهر در منطقه ای كشاورزی قرار گرفته و در زمينه ی کشاورزی، دام پروری و باغ داری از امكانات طبيعی و نيروی انسانی خوبی برخوردار است. در شهرستان اهر؛ جاذبه های طبیعی و تاریخی بااهمیتی می توان دید. به همین سبب این شهرستان در صنعت گردشگری نیز ایفاگر نقش قابل توجهی است. بيش تر دره ها و بلندی های شهرستان اهر؛ پوشيده از جنگل و مرتع است. جنگل های زیبای ارسباران، چشمه های آب معدنی گازدار عربشاه، آّب معدنی مشک عنبر، آب معدنی دره آبش احمد و آب معدنی آبريس همراه با ساير عوامل طبيعی از جمله رودخانه ارس، دشت اهر و تالاب ها و ارتفاعات منطقه؛ چشم انداز زيبايی از طبيعت شهرستان اهر را به نمایش می گذارند. پيشينه ی تاريخی و کهن شهرستان اهر؛ سبب وجود تپه ها، مساجد، اماکن عمومی، قلعه ها و کاروان سراهایی در این منطقه شده است. بازار اهر، حمام کردشت و بقعه شیخ شهاب الدین اهری از جمله مهم ترین این بناها به شمار می آیند.

 

مکان های دیدنی و تاریخی


بيش تر دره ها و بلندی های شهرستان اهر پوشيده از جنگل و مرتع است که چشم انداز زیبایی به طبیعت این ناحیه بخشیده است. چشمه های آب معدنی گازدار عربشاه، آّب معدنی مشک عنبر، آب معدنی دره آبش احمد و آب معدنی آبريس همراه با ساير عوامل طبيعی از جمله رودخانه ارس، دشت اهر، تالاب ها و ارتفاعات منطقه؛ جاذبه های طبيعی این ناحیه را به وجود آورده اند که طبیعت دوستان را به سوی خود جلب می کنند. پيشينه ی تاريخی و گذشته ی شهرستان اهر نيز سبب وجود جاذبه های معماری و تاریخی چون: تپه های باستانی، مساجدقدیمی، قلعه ها و کاروان سراهای تاریخی در منطقه شده است. از جمله مهم ترين مکان های تاريخی شهرستان اهر می توان بازاراهر را که يکی از زيباترين بازارهای آذربايجان شرقی است، حمام کردشت و بقعه شيخ شهاب الدين اهری را نام برد. (توضیحات بناهای یاد شده به طور کامل در قسمت های مربوطه آورده شده است)  

 

صنايع و معادن


انواع صنايع كارگاهی و دستی در اين شهرستان فعاليت دارند. عمده ی صنايع كارگاهی اين شهرستان عبارتند از: آرد سازی، موزاییک سازی، ريسندگی خامه قالی، چوب بری، شن و ماسه شویی، جوراب بافی، جعبه سازی،‌ آجر پزی، تانكرسازی، سنگ بری و ماكارونی سازی. مهم ترين معادن موجود در حوالی شهرستان اهر نيز عبارتنداز: چهار معدن مس در نواحی شمالی اهر، معدن آهک با ميزان استخراج قابل توجه در هشت كيلومتری شمال خاوری اهر، معدن سيليس و معدن سنگ های ساختمانی. 

 

کشاورزی و دام داری


شهرستان اهر در منطقه ای كشاورزی قرار گرفته است و در زمينه ی كشاورزی، دام پروری و باغ داری از رونق به سزایی برخوردار است. غلات، حبوبات، علوفه، سيب زمينی، پنبه، ذرت، برنج از محصولات این ناحیه است. منابع و محصولات جنگلی اين شهرستان نيز دارای اهميت زیادی است. شهرستان اهر به علت شرايط جغرافيايی مساعد و بهره مندی از مراتع خوب و غنی،از طرف عشاير به عنوان ييلاق مورد استفاده قرار می گيرد. پرورش دام در اين شهرستان شامل گوسفند، بز، گاو (اصيل بومی و دو رگه) گاو ميش، شتر و اسب می شود. پرورش طيور به دو شيوه ی مدرن و سنتی انجام می گيرد که روش مدرن تنها شامل مرغ، و روش های سنتی شامل مرغ، خروس، غاز، بوقلمون، اردک می شود. پرورش زنبور عسل نيز در شهرستان اهر رواج داشته و تعداد زیادی کندوی مدرن و سنتی در این ناحیه وجود دارد.  

 

وجه تسميه و پيشينه تاريخي


اهر، دژ قوم ماد و رودخانه ارس مرز دولت ماد بود. اهر از شهرهای قديمی آذربايجان است. اين شهر قبل از اسلام اوزانلار نام داشت و به نام ميمد نيز مشهور بود. بعد از ظهور اسلام به نام اهر يا اهريچ خوانده شد كه حاكم نشين قره داغ بود. در سال 23 هجری قمری در زمان خليفه دوم، قوای اسلام به فرماندهی بكربن عبدالله به اين منطقه دست يافتند. در زمان خلافت عباسيان از سال 200 تا 222 هجری قمری بابك خرمدين در آذربايجان بر عليه خليفه عباسی (معتصم) قيام كرده قريب به 20 سال در مقابل سپاهيان خليفه مقاومت نمود و حماسه ها آفريد. او بزرگ ترين سرداران عرب و سپاهيان اش را كه بيش از 250 هزار نفر بودند نابود كرد.
در زمان حكومت شهر ياران گمنام (كنگريان، جستانيان، آل مسافر، رواديان) شهر اهر در رديف سرزمين قهرمانان استقلال طلب ايران بود. پس از حكومت سلجوقيان و خوارزمشاهيان، در زمان اتابكان، شهرستان اهر مركز حكومت اولاد جهان پهلوانان، اتابک آذربايجان بود و تعدادی از آنان به نام مالک اهر در ارسباران حكومت كردند.
در زمان حكومت صفويه جنگ سختی بين مردم اهر و ايل بايبوردلو با قشون عثمانی در محل معروف به قانلی گول در جنوب اهر اتفاق افتاد. در دوره قاجاريه و جنگ های ايران و روس شهر اهر مركز فرماندهی عباس ميرزا نايب السلطنه بود. در سال 1228 قمری در بيماری وبای تبريز كه عده بی شماری تلف شدند، محمد شاه مدتی در اهر اقامت داشت و به امور آذربايجان رسيدگی می كرد. مظفرالدين شاه قاجار در سفری به ارسباران بعضی مناظر طبيعی اروپا را با نقاط دل انگيز اين منطقه مقايسه كرده است. این منطقه در برگیرنده ی شهرها، بخش ها و روستاهای زیادی است و امروزه یکی از آبادترین نواحی استان آذربایجان شرقی به شمار می رود.
 

 

مشخصات جغرافيايي


شهرستان اهر در منطقه ای كوهستانی و كشاورزی قرار گرفته است. شهرستان اهر از شمال به کلیبر، از جنوب با هریس، از باختر به ورزقان و از خاور به مشکین شهر اردبیل محدود می شود. مرکز این شهرستان، شهر اهر است که در درازای خاوری 47 درجه و 06 دقيقه و در پهنای شمالی 38 درجه و 28 دقيقه و ارتفاع 1341 متری از سطح دريا و در 120 كيلومتری شمال خاوری تبريز و در مسير جاده اصلی تبريز – مشكين شهر قرار گرفته است.  

 



ادامه مطلب