شهرستان طارم به علت طبیعت زیبا و شباهت آب و هوایی به مناطق شمالی کشور از زیباترین و منحصر به فردترین مناظر و چشم اندازهای طبیعی برخوردار است. پیشینه تاریخی و قدمت طولانی منطقه نیز به کمک طبیعت زیبای آن آمده و شهرستان طارم را از نظر ظرفیت های بالقوه جهانگردی غنی كرده است. این منطقه از جاذبه های طبیعی و مکان های تاریخی با ارزشی برخوردار است که در صورت توجه‌بیش تر و فراهم كردن امکانات رفاهی و گردشگری برای بازدیدکنندگان و معرفی صحیح این منطقه زیبای استان، قابلیت رشد و توسعه بسیار زیادی را در زمینه اکوتوریسم (طبیعت گردی) و توریسم فرهنگی خواهد داشت. چشمه های آب معدنی، رودخانه های متعدد دایمی و فصلی، جنگل ها و آبشارهای زیبای داخل جنگل ها، روستاهای ییلاقی و زیبایی که در دره های ارتفاعات طارم واقع شده اند، غار خرمنه سر که از غارهای معروف استان است، قلعه های تاریخی و باستانی که قدمت آن ها به دوران پیش از اسلام می رسد و گواهی بر قدمت سکونت در این ناحیه هستند و امام زاده هایی كه تقدس خاصی در میان مردم دارند، برخی از مکان های با ارزش گردشگری و شناخته شده در شهرستان طارم را تشکیل می دهند. به نظر می رسد که در صورت برنامه ریزی صحیح و لحاظ كردن پتانسیل بالای منطقه در برنامه ریزی های صنعت توریسم استان، شهرستان طارم در زمینه جلب توریست و رونق این صنعت به خصوص در زمینه اکوتوریسم (طبیعت گردی)، گوی سبقت را از سایر مناطق استان برباید و به جایگاه واقعی خود دست یابد.

مکان های دیدنی و تاریخی


قسمتی از دریاچه سد سفید رود که در شهرستان طارم واقع شده، ساحل رودخانه هایی که همگی ریزابه قزل اوزن هستند، دامنه ارتفاعات، جنگل ها، چشمه آب معدنی الله بلاغی، غار خرمنه سر، روستای تشویر، روستای شاه نشین و دیگر روستاهای ییلاقی با آب و هوای مناسب، چشم انداز باغ ها و کشتزارهای برنج و... از جاذبه های طبیعی شهرستان طارم هستند که به همراه سکوت و آرامش دلپذیر منطقه، مقدمات استراحت کم نظیر و دلچسبی را برای بازدیدکنندگان از این خطه زیبای استان زنجان فراهم می كنند. شهرستان طارم علاوه بر جاذبه های طبیعی به نسبت وسعت و موقعیت خود در استان از بناهای تاریخی و مکان های دیدنی خوبی برخورداراست. قلعه شميران، قلعه سانسيز، بنای امام زاده حيدر، بنای امام زادگان عوف و هاشم (ع)، چهار تاقی های طارم، آتشکده تشوير، آتشکده الزين و آتشکده پيرچم از جمله بناهای ارزشمند و دیدنی شهرستان طارم هستند که در کنار طبیعت زیبا و منحصر به فرد منطقه ارزش های توریستی و تفرجگاهی این ناحیه را یادآوری می کنند.  

 

صنايع و معادن


درباره صنايع ماشيني ومعادن شهرستان طارم اطلاعات مستندي در دست نيست ولي رونق دام‌داری در منطقه طارم باعث وفور مواد اولیه مورد نياز در صنایع دستی شده و و به اين صنعت رونق خاصی داده است. قالی بافی، گلیم بافی، جاجیم بافی و نمدبافی از جمله مهم ترین صنایع این منطقه هستند كه ارزش صادراتی بالايی دارند. بافت انواع البسه و انواع جوراب ها و شال های پشمی از دیگر صنایع دستی منطقه هستند که بیش تر توسط زنان و دختران بافته می شوند.  

 

کشاورزی و دام داری


کشاورزی در این منطقه به صورت سنتی و نیمه صنعتی انجام می گيرد و در ارتفاعات به صورت دیم و در پای کوه ها و میان دره ها به صورت آبی انجام می شود. حدود 95 درصد از مردم اين منطقه از طريق كشاورزی زندگی می كنند و توليدات كشاورزی آن ها عبارتند از برنج، گندم، جو، سيب زمينی، پياز، بنشن، زيتون، انار، پنبه، توت، فندق، گردو، گيلاس، سيب و انگور. برنج طارم يكى از مهم ترين محصولات کشاورزی سراسر استان زنجان است که به دلیل کیفیت ممتاز خود از شهرت خوبی در سراسر کشور برخوردار است.
دام‌داری نیز در اين شهرستان به صورت سنتی انجام می گيرد و با توجه به پوشش گياهی مناسبی كه در منطقه وجود دارد از اهميت خاصی برخوردار است. صادرات منطقه طارم، فرآورده های كشاورزی و باغداری و دام و فرآورده های دامی است. در روستاهای ارشت و زهترآباد اين شهرستان معادن نمک نيز وجود دارد که به روش سنتی مورد بهره برداری قرار می گیرند.
 


وجه تسميه و پيشينه تاريخي


شهرستان طارم يكی از شهرستان های خرم استان زنجان است كه در ناحيه شمال خاوری آن قرار دارد. به استناد مدارک به دست آمده از غار خرمنه سر این منطقه در دو دوره پيش از تاريخ و قرن چهارم هجری يكی از زيستگاه های انسانی بوده است. عبور رودخانه عظيم قزل ‌اوزن و ریزابه های متعدد آن از منطقه طارم، باعث آبادانی و رشد كشاورزی و دامداری در این منطقه شده است. وجود کهن سال ترین درختان استان زنجان در این شهرستان به همراه آثار طبیعی و جاذبه های تاریخی قابل توجه، استعداد جهانگردی درخور توجهی به اين شهرستان داده است. منطقه طارم در زلزله سال 1369 آسیب جدی و سختی دیده است. 

 

مشخصات جغرافيايي


شهرستان طارم که با نام آب بر نیز مشهور است از شمال به استان های گیلان و اردبیل، از جنوب به شهرستان ابهر و استان قزوین، از خاور به شهرستان رودبار (استان گیلان) و دریاچه سد سفیدرود و از باختر به شهرستان زنجان محدود می شود. این شهرستان از نظر جغرافیایی در 48 درجه و 30 دقيقه تا 49 درجه و 15 دقيقه درازای خاوری و 36 درجه و 41 دقيقه تا 37 درجه و 12 دقيقه پهنای شمالی قرار گرفته است. مرکز شهرستان نيز از نظر جغرافيايی در 48 درجه و 58 دقيقه درازای خاوری و 36 درجه و 55 دقيقه پهنای شمالی و ارتفاع 650 متری از سطح دريا واقع شده است. شهرستان طارم در شمال خاوری استان زنجان واقع شده و مرکز آن آب بر نام دارد و این نام به این دلیل که شهر در بریدگی رودخانه قزل اوزن واقع شده است به این منطقه اطلاق شده است. بر اساس سرشماری سراسری سال 1375 جمعیت شهرستان طارم 43،460 نفر برآورد شده که از این تعداد 4338 نفر در شهر آب بر ساکن بوده اند.  

 

شهرستان طارم يكی از شهرستان های خرم استان زنجان است كه در ناحيه شمال خاوری آن قرار دارد. به استناد مدارک به دست آمده از غار خرمنه سر این منطقه در دو دوره پيش از تاريخ و قرن چهارم هجری يكی از زيستگاه های انسانی بوده است. عبور رودخانه عظيم قزل ‌اوزن و ریزابه های متعدد آن از منطقه طارم، باعث آبادانی و رشد كشاورزی و دامداری در این منطقه شده است. وجود کهن سال ترین درختان استان زنجان در این شهرستان به همراه آثار طبیعی و جاذبه های تاریخی قابل توجه، استعداد جهانگردی درخور توجهی به اين شهرستان داده است. منطقه طارم در زلزله سال 1369 آسیب جدی و سختی دیده است. شهرستان طارم دارای ۲ بخش و ۵ دهستان و  ۱۰۵ روستا می باشد . بخش مرکزی شامل دارای سه دهستان است:
  •  دهستان آببر با 13 روستا
  • دهستان گیلوان با 25 روستا
  • دهستان درام با 25 روستا

بخش چورزق از دو دهستان تشکیل یافته است:

  • دهستان چورزق با 26 روستا
  • دهستان دستجرده با 16 روستا

شهرستان طارم در یک نگاه 

 

جمعيت 47048 نفر جمعیت زنان : 24865نفر جمعیت روستاها: 39927 نفر
جمعیت مردان : 22183 نفر جمعیت شهرها: 7121 نفر
مساحت 2235 کیلومتر مربع
تعداد بخش ونام بخشها دوبخش شامل  1- بخش مرکزی 2- بخش چورزق
تعداد شهرها ونام شهرها دو شهر شامل1- شهر آببر 2- شهرچورزق
تعداد روستا 101روستا دارای سکنه و54 روستا خالی ازسکنه
تعداد کتابخانه ها 3 باب کتابخانه دولتی 2 باب خصوصی 1 مجتمع های فرهنگی وهنری
مذهب شیعه
زبان وگویش اکثراً ترکی وبرخی مناطق گویش های محلی مثل تاتی وکردی رایج است
تعداد دانشگاه ومراکز آموزش عالی دولتی بهمراه نام آنها --------
تعداد ونام دانشگاههای غیر دولتی ---------
جمعیت دانش آموزی 11838 نفر تعداد پسران:6275 نفر دبستان : 4762 نفر
راهنمائی :3750 نفر
تعداددختران: 5563 نفر دبيرستان: 3326 نفر
نام وتعداد مراکز مذهبی(اعم از مساجد حسینیه ها،حوزه علمیه،امامزاده) تعداد 95 باب مسجد درسطح شهرستان
به تعداد 12 امامزاده - یک باب حسينه
اماکن ورزشی (تعداد) 2 سالن ورزشی فعلی - یک زمين فوتبال دائر- 2 سالن ورزشی با 90% پيشرفت درحال اجرا
مراکز بهداشتی ودرمانی(تعداد) 5 مرکز بهداشتی ودرمانی شهری وروستائی
تعداد بیمارستان ونام آنها(دولتی وغیر دولتی) یک واحد بیمارستان دولتی بنام شهدای طارم
مشاهیر ( اعم از شاعرین ، نخبگان و... ) 1- آقای حاج عیسی احمدی شاعر ( بازنشسته وعضو خانه کارگر تهران
2-مرحوم امير خسرو ملقب به برهان السلطنه
3-مرحوم محمد رضا روحانی
آمار ايثارگران 112 شهید ، 109 جانباز ، 23 آزاده و9 جاوید الاثر
نرخ باسوادی %82
نرخ بیکاری %9

منبع- پرتال استان زنجان