اشنایی با شهرهای ایران  وکشورهای جهان

مکان های دیدنی و تاریخی

شهرستان ماه نشان از جاذبه های طبیعی و مکان های تاریخی خوبی برخوردار است. چشمه های آب معدنی، کرانه رودخانه های منطقه، دریاچه آب شیرین، کاروانسراها و قلعه های قدیمی که قدمت بیش تر آن ها به دوره های میانی اسلام می رسند، برخی از جاذبه های این شهرستان هستند که در قسمت های مختلف منطقه پراکنده شده اند و روی هم جغرافیای جهانگردی این شهرستان را تشکیل می دهند. رودخانه هایی که در شهرستان ماه نشان جریان دارند، همگی از ارتفاعات متعدد این شهرستان سرچشمه گرفته و آبادانی و زیبایی منطقه ماه نشان را سبب شده اند. باغ های خرمی که در کرانه این رودخانه ها به وجود آمده اند از تفرجگاه های محلی مردم منطقه هستند. چشمه آب گرم میانج و حلب که در دهستان انگوران واقع شده اند و چشمه آب معدنی نيگجه که در روستایی به همین نام واقع شده از مراکز مهم آب درمانی به شمار می آیند که مردم و مسافران منطقه از آن استفاده می کنند. دریاچه زیبای پری که در محدوده شهرستان ماه نشان واقع شده، زیباترین جاذبه های طبیعی شهرستان ماه نشان است و تقریباً تنها دریاچه طبیعی کل استان به حساب می آيد که با چشم انداز بسیار زیبایی در میان یک دشت وسیع گسترده شده است. خردادماه و تیر ماه بهترین ماه های سفر به این منطقه هستند. وجود جاذبه های تاریخی در شهرستان ماه نشان، حکایت از تاریخ و پیشینه تاریخی این منطقه دارد. کاروانسرای سرچم، قلعه سیتی قلعه، قلعه باستانی بهستان و قلعه صخره ای مهر از جمله مهم ترین جاذبه های تاریخی شهرستان ماه نشان هستند.  

صنايع و معادن

به لحاظ وجود کوه‌های متعدد و سرگذشت دیرینه زمین شناسی، معادن زیادی در این منطقه وجود دارند که مهم ترین آن ها معدن روی و سرب انگوران در بخش انگوران در جنوب شهرستان ماه نشان است که از اهمیت بسیار زیادی در سراسر استان و کشور برخوردار است. معدن سنگ‌ لاشه، نمک، سنگ گچ، فلدسپات و خاک صنعتی نیز در این شهرستان وجود دارند که حائز اهمیت هستند. به دلیل وجود معادن متعدد صنایع نسبتاً خوبی در این منطقه مستقر شده است. کارخانه كاسيميس (جهت تلفيق خاک معدن سرب و روی)، كارخانه فرآورده‌های آلومينيوم (توليد و پخش آلومينيوم) و شركت كيميا جم (توليد ورق و روی) از مهم ترین کارخانه های شهرستان ماه نشان هستند که بیش تر در نزدیک شهر دندی (مرکز بخش انگوران) مستقر شده اند. کارخانه ماه نشان در داخل دره ای در کناره رودخانه قزل اوزن واقع شده و اطراف آن با كوه های دولبان در خاور، ازبكلو داغ در شمال خاوری، گونی ‌قلعه و قره ‌داغ در شمال، چراغ‌‌يانان در باختر، يارخ يارخ در جنوب و اوغلان قيز در جنوب باختری احاطه شده است.  

کشاورزی و دام داری

به طور كلی به علت مناسب بودن خاک و فراوانی آب كشاورزی در منطقه از رونق خوبی برخوردار است و هسته اصلی اقتصاد آن را تشكيل می دهد. محصولات عمده اين منطقه را انواع غلات از قبیل، گندم، جو، برنج و بلغور، انواع صیفی جات از قبیل، هندوانه، خیار و گوجه فرنگی و انواع محصولات باغی از قبیل، سيب، انگور، زردآلو، گردو و انار تشکیل می دهند. دامداری در این ناحیه بیش تر به صورت سنتی رواج دارد با اين حال لبنیات و فرآورده های دامی این منطقه قابل توجه است.  

وجه تسميه و پيشينه تاريخي

در مورد نام منطقه ماه نشان، روايات متعددی وجود دارد. برخی از اين روايات گويای اين مطلب است که به علت قدمت زياد و پيدا شدن آثاری از زندگی قوم ماد در اين منطقه، نام "ماد نشان" به اين ناحيه داده شد كه به مرور زمان اين نام به ماه نشان تبديل شده است. روايات ديگر نيز حاکی از اين است که منطقه ماه نشان به علت داشتن انگور و می زياد ابتدا به نام "می ‌نوشان" معروف بود و به مرور زمان به ماه‌ نشان تبديل شده است. وجود آثار باستانی و قدیمی چون ستی قلعه که به دوره ساسانیان تعلق دارد، گواه خوبی بر قدمت سکونت در این ناحیه است.  

مشخصات جغرافيايي

شهرستان ماه نشان از شمال به شهرستان زنجان، از شمال باختری به شهرستان چاراویماق (استان آذربایجان شرقی)، از باختر به شهرستان تکاب (استان آذربايجان غربی)، از خاور به شهرستان زنجان، از جنوب خاوری به شهرستان ایجرود و از جنوب به شهرستان بیجار (استان کردستان) محدود می شود. اين شهرستان در 47 درجه و 10 دقيقه تا 47 درجه و 59 دقيقه درازای خاوری و 36 درجه و 21 دقيقه تا 36 درجه و 59 دقيقه پهنای شمالی واقع شده است. مرکز اين شهرستان نيز در47 درجه و 40 دقيقه درازای خاوری و36 درجه و 45 دقيقه و ارتفاع 1300 متری از سطح دريا واقع شده است. شهرستان ماه نشان در سال 1379 و با اجرای قانون جديد تقسيمات كشوری در استان زنجان تشكيل شده است. قبل از اين تاريخ محدوده ماه نشان با عنوان بخش ماه نشان تابع شهرستان زنجان بوده است. اين شهرستان در بخش باختری استان زنجان قرار گرفته و با استان‌های آذربايجان باختری، کردستان و آذربایجان خاوری هم جوار است. براساس سرشماری سراسری سال 1375 جمعیت این شهرستان (که جزو شهرستان زنجان محسوب می شد) 67،378 نفر برآورد شده است. مراكز جمعيتی این شهرستان را شهرهای ماه نشان و دندی تشکیل می دهند. ميزان تقریبی شهرنشينی در اين شهرستان معادل 1/8 درصد برآورد شده است.

شهرستان ماه نشان از شمال به شهرستان زنجان، از شمال باختری به شهرستان چاراویماق (استان آذربایجان شرقی)، از باختر به شهرستان تکاب (استان آذربايجان غربی)، از خاور به شهرستان زنجان، از جنوب خاوری به شهرستان ایجرود و از جنوب به شهرستان بیجار (استان کردستان) محدود می شود. اين شهرستان در 47 درجه و 10 دقيقه تا 47 درجه و 59 دقيقه درازای خاوری و 36 درجه و 21 دقيقه تا 36 درجه و 59 دقيقه پهنای شمالی واقع شده است. مرکز اين شهرستان نيز در47 درجه و 40 دقيقه درازای خاوری و36 درجه و 45 دقيقه و ارتفاع 1300 متری از سطح دريا واقع شده است. شهرستان ماه نشان در سال 1379 و با اجرای قانون جديد تقسيمات كشوری در استان زنجان تشكيل شده است. قبل از اين تاريخ محدوده ماه نشان با عنوان بخش ماه نشان تابع شهرستان زنجان بوده است. اين شهرستان در بخش باختری استان زنجان قرار گرفته و با استان‌های آذربايجان باختری، کردستان و آذربایجان خاوری هم جوار است. براساس سرشماری سراسری سال 1375 جمعیت این شهرستان (که جزو شهرستان زنجان محسوب می شد) 67،378 نفر برآورد شده است. مراكز جمعيتی این شهرستان را شهرهای ماه نشان و دندی تشکیل می دهند. ميزان تقریبی شهرنشينی در اين شهرستان معادل 1/8 درصد برآورد شده است.                  

 پيشينه تاريخي

   مادها از طريق مصب و كناره هاي رودخانه قزل اوزن وارد فلات ايران شدند و در روستاهائي همچون مادآباد در 15 كيلومتري شهر ماهنشان مستقر شدند و وجود قلعه هاي دفاعي همچون قلعه بهستان در 12 كيلومتري ماهنشان معماري زيبا و هنرمندانه اي را به نمايش گذاشته است در دوره افشاريه اين شهرستان محل استقرار ايل افشار بوده كه بيشترين موقع جغرافيائي اين ايل در حاشيه رودخانه قزل اوزن بوده است ايل افشار يكي از مهمترين تيره هاي غني بگلو بوده كه در كتاب مراه البلدان از اين منطقه به عنوان منطقه افشاريه ياد شده است همچنين دهستان قزل گچيلو نيز به عنوان منطقه افشاريه عنوان شده كه از فرهنگ دولت نادرشاه افشاري خبر مي دهد . در دوره صفويه اين منطقه از موقعيت استراتژيكي خاصي برخوردار بوده و محور تدافعي در مقابل تهاجمات عباسيان بوده كه مبارزاتي بين شيعيان صورت گرفته كه مقبره هايي با زبان عربي از جمله قبرستان شهيدلر وجود دارند . 

 اماكن تاريخي كه مهمترين آن قلعه بهستان متعلق به دوره هخامنشيان ، حسينيه روستاي قلعه ارزه خوران اواخر قاجاريه  ، مقبره مولانا همتي انگوراني (قرن دهم هجري ) قلعه كليسا در روستاي كليسا ، گنجعلي بيگ قلعسي در روستاي گنج آباد ، قلعه ياستي قلعه در روستاي ياستي قلعه ، منجيق ليق در روستاي ياستي قلعه دوره ساساني ، گيلار تپه قرن 6 هجري قمري در روستاي قلعه جوق سياه منصور ، اورتا تپه قرن 602 هجري قمري در روستاي ياستي قلعه ، تپه تكلي كاني قرن 109 هجري قمري روستاي پري ، قبرستان گورتپه در روستاي ينگيجه ، درياچه طبيعي خندقلو ، يخچال طبيعي قوشقار ، قلعه جوق سياه منصور و ....مي توان نام برد .

وضعیت جغرافیائی و طبیعی شهرستان ماهنشان

شهرستان ماهنشان اين ديار كهن و سرزمين گنج هاي پنهان واقع در غرب استان زنجان يكي از هفت شهرستان استان با مساحت 4180 كيلومترمربع در امتداد 48 درجه و 10 دقيقه تا 36 درجه و 20 دقيقه  طول شرقي نصف النهار گرينويچ و 37 درجه و 10 دقيقه تا 36 درجه و 20 دقيقه عرض شمالي خط استوا با ارتفاع 1350 متر از سطح دريا واقع شده است. اين شهرستان از موقعيت جغرافيايي ويژه و ممتازي به لحاظ قرارگيري و ارتباط با ساير نواحي برخوردار مي باشد بطوريكه از شمال به استان آذربايجان شرقي، از غرب با آذربايجان غربي از جنوب با استان كردستان و از شرق با شهرستانهاي زنجان و ايجرود محدود مي شود اوضاع جوي و شرايط اقليمي منطقه كوهستاني و اغلب سال پوشيده از برف و داراي آب و هواي نسبتاً سرد مي باشد