منطقه بسيار معروف نفتی گچساران؛ از نواحی قديمی و معروف صنعت نفت ايران به شمار می آيد. گچساران يكی از شهرستان های استان كهكيلويه و بوير احمد است كه از شمال به كهگيلويه، از خاور و جنوب به ممسنی (از شهرستان های استان فارس) و از باختر به حومه بهبهان محدود می‌شود. عمده‌ترين صنايع دستی در اين شهرستان قالی بافی، جاجيم بافی، گليم‌بافی وعبابافی‌است‌كه‌بيش‌تراين صنايع جنبه مصرف داخلی داشته و كم‌تر صادرمي‌شوند. مردم اين شهرستان مسلمان شيعه و آريايی نژادند و به زبان فارسی با گويش لری، تركی، و قشقايی سخن می‌گويند. بيش تر مردم اين منطقه از ايل قشقايی (طايفه دره شوری) و ايل بوير احمدی (طوايف نگين تاجی، سادات و آقايی) و برخی از ايل باشت و بايونی هستند. به واسطه‌ي فعاليت‌های صنعت نفت، عده‌ای مهاجر اصفهانی و بهبهانی نيز در اين منطقه زندگی می‌كنند. به علت وجود واحدها، تأسيسات و صنايع مختلف در اين شهرستان اين منطقه توانسته جمعيت روستايی را جذب کرده و مركز شهرستان گچساران را به يك شهر مهاجرپذير‌تبديل‌کند.دژسليمان،تل‌دهوه، دو گوردوپا، امام‌زاده شاه‌عباس، امام‌زاده‌بي‌بي‌حكيمه، پل‌هاي باستاني خيرآباد (پل سفلايي) و پل هاي پيرين (برين)از جمله مكان‌‌هاي تاريخي وديدني شهرستان گچساران به شمار مي‌آيند.

مکان های دیدنی و تاریخی


دژ سليمان، تل‌دهوه، دو گوردوپا، امام‌زاده شاه‌عباس، امام‌زاده‌بي‌بي‌حكيمه، پل‌هاي باستاني خيرآباد (پل سفلايي) و پل هاي پيرين (برين)از جمله مكان‌‌هاي تاريخي وديدني شهرستان گچساران به شمار مي‌آيند.  


صنايع و معادن


شهرستان گچساران از لحاظ وجود صنايع، غنی بوده و واحدهای صنعتی از جمله تأسيسات شركت نفت، كارگاه‌های آرد و برنج و هم چنين كارگاه‌های ساختمانی متعدد، مراكز اشتغال افراد مختلف است. مهم‌ترين معادن اين شهرستان را منابع نفت خام و ذخاير گوگرد در روستای نزاع عليا گچساران و معادن سنگ های ساختمانی تشكيل می دهند. از بيش تر معادن شن و ماسه، خاك رس و سنگ آهك در فعاليت های ساختمانی و راه سازی و هم چنين توليد آجر و موزاييك استفاده می شود. اين منطقه از مناطق نفت خيز محسوب شده و در دو خط شاه لوله، نفت از آن صادر می شود.  


کشاورزی و دام داری


به طور كلی اقتصاد شهرستان گچساران بر اساس كشاورزی، دام‌داری و پرورش طيور استوار است. با وجود مشكلات كمبود آب درنواحی جنوبی و باختری، كشاورزی شهرستان پيشرفت نسبتا خوبی داشته است. در حال حاضر كشاورزی بيش تر در دشت های باشت، ليشتر و دوگنبدان به صورت نيمه مكانيزه جريان دارد و آب كشاورزی از رودخانه و چاه ژرف تأمين مي‌شود. از فرآورده های عمده كشاورزی می‌توان گندم، جو، برنج، بنشن، بادام، چغندرقند و مركبات را نام برد. در اين منطقه دام‌داری بيش‌تر به روش سنتی انجام می شود و فرآورده های دامی از جمله صادرات منطقه به شمار می روند. هم چنين دام‌داری صنعتی كمك موثری به اصلاح نژاد دامی نموده است. مرغ‌داری صنعتی نيز در حال گسترش است که بخش كوچكی از گوشت مورد نياز شهرنشينان را تأمين می كند. در اين شهرستان به علت رونق كشاورزی و دام‌داری و پرورش طيور و وجود انواع تأسيسات نفتی و اجتماع كارگران و مهندسان شركت نفت، بازرگانی بسيار پر رونقی است و انواع محصولات كشاورزی، فرآورده های دامی، طيور، نفت و سنگ های ساختمانی به خارج از اين شهرستان صادر می‌شوند.  

 
مشخصات جغرافيايي


گچساران يكی از شهرستان های استان كهكيلويه و بوير احمد از شمال به كهگيلويه، از خاور و جنوب به ممسنی(از شهرستان‌های استان فارس)، از باختر به حومه بهبهان محدود می‌شود. شهر دوگنبدان مركز شهرستان گچساران به دو بخش مركزی و باشت تقسيم شده است. رودخانه زهره مهم ترين رودخانه اين ناحيه در جنوب گچساران جاری است. آب و هوای شهرستان گچساران در خاور معتدل و خشك و در باختر گرمسيری و خشك است. بر اساس سرشماری سال 1375 جمعيت شهرستان گچساران 125491 نفر برآورد شده است.
از مركز شهرستان گچساران (دوگنبدان ) چهار راه جداشده است:
- راه درجه يك اصلی به سوی خاور به درازای 75 كيلومتر تا بابا ميدان (از توابع ممسنی)که از همين راه به درازای 270 كيلومتر تا مركز شهرستان شيراز می پيوندد.
- راه درجه دو اصلی به سوی شمال باختری به درازای 70 كيلومتر تا مركز شهرستان بهبهان.
- راه درجه دو فرعی به سوی جنوب باختری به درازای 66 كيلومتر تا بندر ديلم.
- راه فرعی به سوی شمال باختری به درازای 60 كيلومتر تا مركز شهرستان كهكيلويه (دهدشت). 


وجه تسميه و پيشينه تاريخي


گچساران (دو گنبدان) در گذشته بخشی از كهكيلويه و بويراحمد بود كه اخيرا به شهرستان تبديل شده است. شهر دو گنبدان مركز گچساران در منتهی اليه مناطق نفت خيز ايران قرار گرفته است و در آغاز قرن ششم شهری كوچك با هوايی گرم بوده است. منطقه نفتی گچساران بسيار معروف و از نواحی قديمی و معروف صنعت نفت ايران به شمار می آيد. پيش از اين كه دوگنبدان كنونی ساخته شود، شهركی به نام گچساران در جنوب خاوری آن قرار داشت كه بعدها محل فعاليت های نفتی گرديد. اين شهرك بر اثر ناهمواری زمين، محدوديت فضای شهری، دوری از جاده های اصلی استان، تراكم تأسيسات نفتی و زمين لرزه های متناوب ومكرری كه بر اثر انفجار برای اكتشاف معادن نفت ايجاد می شد، سرانجام به دوگنبدان منتقل شد كه به گويش لری به آن «دو گنبذون» گفته می شود. در دشت‌های خاور و باختر دو گنبدان آثاری از دو گنبد قديمی وجود دارد كه يكی در ناحيه ليشتر (باختر شهر) و ديگری در دشت دوگنبدان (خاور شهر) واقع است. به نظر می رسد كه نام دوگنبدان به واسطه وجود همين دوگنبد در خاور و باختر شهر باشد.  

 

گچساران (دو گنبدان) در گذشته بخشی از كهكيلويه و بويراحمد بود كه اخيرا به شهرستان تبديل شده است. شهر دو گنبدان مركز گچساران در منتهی اليه مناطق نفت خيز ايران قرار گرفته است و در آغاز قرن ششم شهری كوچك با هوايی گرم بوده است. منطقه نفتی گچساران بسيار معروف و از نواحی قديمی و معروف صنعت نفت ايران به شمار می آيد. پيش از اين كه دوگنبدان كنونی ساخته شود، شهركی به نام گچساران در جنوب خاوری آن قرار داشت كه بعدها محل فعاليت های نفتی گرديد. اين شهرك بر اثر ناهمواری زمين، محدوديت فضای شهری، دوری از جاده های اصلی استان، تراكم تأسيسات نفتی و زمين لرزه های متناوب ومكرری كه بر اثر انفجار برای اكتشاف معادن نفت ايجاد می شد، سرانجام به دوگنبدان منتقل شد كه به گويش لری به آن «دو گنبذون» گفته می شود. در دشت‌های خاور و باختر دو گنبدان آثاری از دو گنبد قديمی وجود دارد كه يكی در ناحيه ليشتر (باختر شهر) و ديگری در دشت دوگنبدان (خاور شهر) واقع است. به نظر می رسد كه نام دوگنبدان به واسطه وجود همين دوگنبد در خاور و باختر شهر باشد.  

                   

تاريخچه شهرستان دوگنبدان

  
   
     
     
 

اين شهرستان در جنوب باختری استان کهگيلويه و بوير احمد واقع گرديده و 683/4 کيلومتر مربع مساحت دارد و مرکز اين شهرستان دوگنبدان می باشد . شهرستان گچساران متشکل از دو شهر به نامهای دوگنبدان و باشت است . و از دو بخش به نامهای مرکزی و باشت و نيز 6 دهستان تشکيل يافته است . گچساران در منطقه گرمسير قشلاقی واقع شده است و دارای دو نوع آب و هوای معتدل و خشک در نيمه شرقی و گرمسيری خشک در نيمه غربی می باشد . رودخانه زهره مهمترين رود اين شهرستان است که در جنوب شرقی دوگنبدان جاری است . شهرستان گچساران بدليل وجود معادن نفت يکی از مهمترين مراکز استخراج و بهره برداری نفت کشور به شمار می رود , و دارای اهميت و اعتبار ويژه ای است . مارين يکی از روستاهای زيبا و ديدنی شهرستان گچساران است . اين روستا که در کيلومتری شمال شهرستان گچساران در مسير راه دهدشت – گچساران قرار گرفته است و دارای آب و هوايي معتدل مي باشد . اين روستا دارای باغات فراوان و مزارع سرسبز است . و از ويژگی های روستای مارين معماری زيبا و چشم نواز آن است . که در نوع خود کم نظير می باشد . منازل روستايي در يک شيب 60 درجه از بالای کوه سرازير و تا ته دره که منتهی به باغات مرکبات است , ادامه دارد . از ديگر جاذبه های اين شهرستان ميتوان تنگ ديل , قلات گناوه , دشت گل و باعستان های مارين را نام برد .

 
     
     
     
 

 منطقه نفت خيز گچساران

 
     
     
     
 

منطقه نفتخيز گچساران در سالهاى ١٣٠٢ و ١٣٠٣ هجرى شمسى مورد مطالعه قرار گرفت. در سال ١٣١٠ عمليات حفارى براى چندمين بار آغاز شد و پس از حفر چاههاى بسيار در لايه آسمارى ميزان توليد نفت به ٢١ هزار بشكه در روز رسيد. برنامه هاى حفارى تا قبل از ملى شدن صنعت نفت ادامه يافت و در اين مدت به ١٦ حلقه چاه و ٦٠ هزار بشكه نفت در روز افزايش يافت. پس از ملى شدن صنعت نفت، شركت اكتشاف و توليد نفت ايران در سالهاى ٣٦ و ١٣٣٥ عمليات حفارى را بار ديگر در اين منطقه آغاز كرد. اين برنامه نيز تا سال ١٣٤٥ ادامه داشت و تعداد چاههاى حفارى شده به ٤٦ حلقه افزايش يافت.
ميدان نفتى گچساران در فاصله ٢٢٠ كيلومترى جنوب شرقى اهواز قرار گرفته و شامل سازندهاى شكاف دار كربناتى آسمارى و بنگستان بوده كه در جهت عمومى شمال غربى، جنوب شرقى طاقديس هاى ميادين نفتى جنوب ايران واقع شده است. اين ميدان طاقديسى بطول حدود ٧٠ كيلومتر و عرض ٦ تا ١٥ كيلومتر است. توليد عمده نفت از سازند آسمارى اين ميدان صورت مى گيرد كه عمدتا از سنگهاى كربناتى تشكيل گرديده است. توليد از مخزن از سال ١٣١٨ با چاه شماره ١٣ آغاز گرديد. حجم نفت در جاى مخزن در سال ١٣٥٦ بالغ بر ٣/٤٦ ميليارد بشكه تخمين زده شده است. تاريخچه توليد از مخزن بيانگر آن است كه ميزان توليد روزانه همواره افزايش داشته و در سال ١٣٥٥ به حداكثر ميزان خود بالغ بر ١١٨٠ هزار بشكه در روز رسيده است. تزريق گاز در مخزن از سال ١٣٥٦ آغاز گرديده كه هم اكنون نيز با ميزان تزريق بيش از يكهزار ميليون فوت مكعب در روز از طريق ١٦ حلقه چاه تزريقى ادامه دارد.
شركت بهره‌بردارى و گاز گچساران بر اساس سياستها و برنامه‌هاى وزارت نفت مبنى بر ايجاد كيفيت و تحول در نحوه اداره فعاليتهاى مبتنى بر سياست شكل گيرى بنگاههاى اقتصادى و بمنظور كارائى و اثر بخشى سازمانها و همچنين ايجاد بهره جوئى از فن آورى و آماده سازى بستر لازم براى مديريت در جهت ارتقاى سطح كيفى و كمى صنعت نفت بعنوان يكى از شركتهاى فرعى تابعه شركت ملى مناطق نفت خيز در سال ١٣٧٨ تشكيل گرديد.
اين شركت به لحاظ موقعيت ممتاز جغرافيائى و گستردگى آن در استانهاى كهگيلويه و بوير احمد، فارس، بوشهر، خوزستان و اصفهان از ويژگى خاصى برخوردار است و فعلا داراى توانائى توليد ٧٣٦ هزار بشكه در روز از ميادين فعال گچساران ، بى بى حكميه ، رگ سفيد-٢ ،پازنان-٢ ، بينك‌،گلخاري‌، نرگسى، چلينگر، گرنگان، سباهمكان و سولابدر مي‌باشد و همچنين مسئوليت توسعه و توليد از ميادين نفتى تحت برنامه خويز، كيلوركريم، زاغه، رودك و چهاربيشه با ظرفيت مجاز توليد ١٧ هزار بشكه در روز را نيز بر عهده دارد. به طور كلى شركت گچساران وسئوليت توليد صيانت شده از ١٦ ميدان نفتى با استفاده از ٥٨٨ حلقه چاه ، ١٠ واحد بهره بردارى، ٣ كارخانه نمكزدائى ، ١٠ ايستگاه تقويت فشار و تزريق گاز ، ٣ كارخانه گاز و گاز مايع(دو كارخانه ١٢٠٠ و ١٣٠٠ در حال احداث) ، سيستم توليد و تزريق گازپازنان، سيستم گازآغار / دالان ، ٥ آزمايشگاه شميائى و ٥ واحد آبرسانى را بر عهده دارد.
بزگترين ميدان نفتى اين شركت، ميدان گچساران مي‌باشد كه با ابعاد ٧٠ كيلومتر طول و ٦ تا ١٥ كيلومتر عرض يكى از بزرگترين مخازن كربناتى ايران مي‌باشد. اين مخزن طى سالهاى ١٣٠٢ و ١٣٠٣ هجرى شمسى مورد مطالعه قرار گرفت و پس از حفارى تعدادى چاه در سال ١٣١٦ با توليد از چاه شماره-٣ با ميزان ٢٦ هزار بشكه در روز آغاز گرديد. بر اساس مطالعات انجام شده بمنظور تثبيت فشار مبناى نفت بر روى ١٤٣ بار تزريق گاز در اين مخزن با هدف رعايت نسبت تزريق ١٦٠٠ ميليون فوت مكعب به ازاى هر بشكه نفت توليدى از سال ١٣٦٥ آغاز و هم اكنون به دليل پائين بودن فشار مبناى نفت تزريق گاز در ١٦ حلقه چاه با نسبت حدود ٢٠٠٠ فوت مكعب گاز به ازاى هر بشكه نفت توليدى ادامه دارد.

  
   
   
     
     
  توليد نفت و گاز:  
   
     
     
 

شركت بهره‌بردارى نفت و گاز گچساران به لحاظ موقعيت ممتاز جغرافيايى و گستردگى آن در استانهاى كهكيلويه و بوير احمد، فارس، بوشهر، خوزستان و اصفهان از ويژگى خاصى برخوردار است اين شركت با توان توليدى بيش از ٧٥٠ هزار بشكه در روز نفت از حدود ٣٢٠ حلقه چاه توليدى يكى از شركتهاى فرعى تابع شركت ملى مناطق نفت خيز جنوب بشمار مى رود. عمده چاههاى تحت مسئوليت اين شركت در مخازن نفتى گچساران، بي‌بي‌حكيمه، رگ سفيد، پازنان، گلخارى، بينك، چلينگر، نرگسى، گرنگان، يلوركريم، سولابدر، سياهمكان، خويز، رودك، زاغه، چهاربيشه و كوه‌كاكى حفارى شده‌اند. از ميان ١٠ حوزه نفتى در مدار توليد تحت مسئوليت اين شركت هم اكنون مخزن گچساران با توليد روزانه ٥٠٠ هزار بشكه در روز بيشترين و مخزن سياهمكان با توليد ٤ هزار بشكه در روز كمترين سهم توليدى نفت را بعهده دارند.

 
     
     
 

تاسيسات و واحدهاى تابعه

  
   
     
     
 

اين شركت مسئوليت راهبرى ١٠ واحد بهره‌بردارى، ٣ واحد نمكزدائى، ١١ ايستگاه تقويت فشار، ٣ كارخانه گاز و گاز مايع (كارخانه هاى ١٢٠٠ و ١٣٠٠ در حال احداث مى باشند) منطقه تفكيك گاز پازنان، سيسستم گاز آغاردالان، ٩٠ مجموعه تفكيك سرچاهها، ٥ آزمايشگاه شيميايى، ٥ كارخانه آبرسانى با ظرفيت حدودا ٣٢٥٠٠ متر مكعب در روز، قريب ٢٠٠ كيلومتر طول خط آبرسانى، ٦٠٠ كيلومتر طول خطوط انتقال و توزيع برق، ١٠ مولد برق اضطرارى به قدرت ٩ مگاوات، ١٠٥ دستگاه توربوالكتروپمپ مخصوص نفت خام، ٤١ دستگاه توربوكمپرسور و ٢٢ دستگاه الكتروكمپرسور و حدود ٣٣٧٣ كيلومتر خطوط لوله جريانى و انتقال نفت و گاز در اندازه‌هاى ٤ اينچ تا ٤٦ اينچ از اهم واحدها و تاسيسات اين شركت به شمار مي‌رود. از كل نفت توليدى مخازن شركت، روزانه حدود ٥٠ هزار بشكه نفت به پالايشگاه شيراز ارسال شده و مابقى به پايانه صادراتى جزيره خارك ارسال مي‌گردد. شركت بهره‌بردارى نفت و گاز گچساران با مجموعه تاسيسات و واحدها تابعه و در در اختيار
داشتن ٣٢٢٧ نفر شاغل در بخشهاى عملياتى و پشتيبانى، بيش از ٢٥ نفت خام كشور را توليدنفت و گاز كارون مقام دوممجموع شركتهاى تابع شركت ملى مناطق نفت خيز جنوب دارا است. ذخائر عظيم گازى نيز در منطقه از موقعيت ممتازى برخوردار بوده و محل مناسبى براى ايجاد صنايع جانبى مي‌باشد. توليد انباشتى از مخازن تحت مسئوليت اين شركت تا پايان سال ٧٨ برابر ٠٢٧٨/١٣ ميليارد بشكه نفت بوده كه ١٦٣/٨ ميليارد بشكه آن متعلق به مخزن گچساران مي‌باشد. حجم نفت در جاى اوليه ١٠٤٦١٦ ميليون بشكه از مجموع ٤١ ميدان در مدار توليد، برنامه شده و برنامه نشده بود كه با ١٩٣٨٤ ميليون بشكه بازيافت اوليه مورد انتظار، توليد مجاز تا يك ميليون و هفت هزار بشكه در روز را امكان پذير مى سازد. تزريق گاز در مخازن گچساران وبي‌بي‌حكيمه بطور متوسط روزانه ٥١١١ ميليون فوت مكعب صورت مي‌پذيرد كه حدودا ١١١٥ ميليون فوت مكعب آن از طريق گاز همراه مخازن فوق و ٨٣٠ ميليون فوت مكعب آن از مخزن پازنان تامين مى گردد.



ادامه مطلب

منابع -همشهری انلاین- سایت باشت باوی

منطقه بسيار معروف نفتی گچساران؛ از نواحی قديمی و معروف صنعت نفت ايران به شمار می آيد. گچساران يكی از شهرستان های استان كهكيلويه و بوير احمد است كه از شمال به كهگيلويه، از خاور و جنوب به ممسنی (از شهرستان های استان فارس) و از باختر به حومه بهبهان محدود می‌شود. عمده‌ترين صنايع دستی در اين شهرستان قالی بافی، جاجيم بافی، گليم‌بافی وعبابافی‌است‌كه‌بيش‌تراين صنايع جنبه مصرف داخلی داشته و كم‌تر صادرمي‌شوند. مردم اين شهرستان مسلمان شيعه و آريايی نژادند و به زبان فارسی با گويش لری، تركی، و قشقايی سخن می‌گويند. بيش تر مردم اين منطقه از ايل قشقايی (طايفه دره شوری) و ايل بوير احمدی (طوايف نگين تاجی، سادات و آقايی) و برخی از ايل باشت و بايونی هستند. به واسطه‌ي فعاليت‌های صنعت نفت، عده‌ای مهاجر اصفهانی و بهبهانی نيز در اين منطقه زندگی می‌كنند. به علت وجود واحدها، تأسيسات و صنايع مختلف در اين شهرستان اين منطقه توانسته جمعيت روستايی را جذب کرده و مركز شهرستان گچساران را به يك شهر مهاجرپذير‌تبديل‌کند.دژسليمان،تل‌دهوه، دو گوردوپا، امام‌زاده شاه‌عباس، امام‌زاده‌بي‌بي‌حكيمه، پل‌هاي باستاني خيرآباد (پل سفلايي) و پل هاي پيرين (برين)از جمله مكان‌‌هاي تاريخي وديدني شهرستان گچساران به شمار مي‌آيند.

مکان های دیدنی و تاریخی


دژ سليمان، تل‌دهوه، دو گوردوپا، امام‌زاده شاه‌عباس، امام‌زاده‌بي‌بي‌حكيمه، پل‌هاي باستاني خيرآباد (پل سفلايي) و پل هاي پيرين (برين)از جمله مكان‌‌هاي تاريخي وديدني شهرستان گچساران به شمار مي‌آيند.  


صنايع و معادن


شهرستان گچساران از لحاظ وجود صنايع، غنی بوده و واحدهای صنعتی از جمله تأسيسات شركت نفت، كارگاه‌های آرد و برنج و هم چنين كارگاه‌های ساختمانی متعدد، مراكز اشتغال افراد مختلف است. مهم‌ترين معادن اين شهرستان را منابع نفت خام و ذخاير گوگرد در روستای نزاع عليا گچساران و معادن سنگ های ساختمانی تشكيل می دهند. از بيش تر معادن شن و ماسه، خاك رس و سنگ آهك در فعاليت های ساختمانی و راه سازی و هم چنين توليد آجر و موزاييك استفاده می شود. اين منطقه از مناطق نفت خيز محسوب شده و در دو خط شاه لوله، نفت از آن صادر می شود.  


کشاورزی و دام داری


به طور كلی اقتصاد شهرستان گچساران بر اساس كشاورزی، دام‌داری و پرورش طيور استوار است. با وجود مشكلات كمبود آب درنواحی جنوبی و باختری، كشاورزی شهرستان پيشرفت نسبتا خوبی داشته است. در حال حاضر كشاورزی بيش تر در دشت های باشت، ليشتر و دوگنبدان به صورت نيمه مكانيزه جريان دارد و آب كشاورزی از رودخانه و چاه ژرف تأمين مي‌شود. از فرآورده های عمده كشاورزی می‌توان گندم، جو، برنج، بنشن، بادام، چغندرقند و مركبات را نام برد. در اين منطقه دام‌داری بيش‌تر به روش سنتی انجام می شود و فرآورده های دامی از جمله صادرات منطقه به شمار می روند. هم چنين دام‌داری صنعتی كمك موثری به اصلاح نژاد دامی نموده است. مرغ‌داری صنعتی نيز در حال گسترش است که بخش كوچكی از گوشت مورد نياز شهرنشينان را تأمين می كند. در اين شهرستان به علت رونق كشاورزی و دام‌داری و پرورش طيور و وجود انواع تأسيسات نفتی و اجتماع كارگران و مهندسان شركت نفت، بازرگانی بسيار پر رونقی است و انواع محصولات كشاورزی، فرآورده های دامی، طيور، نفت و سنگ های ساختمانی به خارج از اين شهرستان صادر می‌شوند.  

 
مشخصات جغرافيايي


گچساران يكی از شهرستان های استان كهكيلويه و بوير احمد از شمال به كهگيلويه، از خاور و جنوب به ممسنی(از شهرستان‌های استان فارس)، از باختر به حومه بهبهان محدود می‌شود. شهر دوگنبدان مركز شهرستان گچساران به دو بخش مركزی و باشت تقسيم شده است. رودخانه زهره مهم ترين رودخانه اين ناحيه در جنوب گچساران جاری است. آب و هوای شهرستان گچساران در خاور معتدل و خشك و در باختر گرمسيری و خشك است. بر اساس سرشماری سال 1375 جمعيت شهرستان گچساران 125491 نفر برآورد شده است.
از مركز شهرستان گچساران (دوگنبدان ) چهار راه جداشده است:
- راه درجه يك اصلی به سوی خاور به درازای 75 كيلومتر تا بابا ميدان (از توابع ممسنی)که از همين راه به درازای 270 كيلومتر تا مركز شهرستان شيراز می پيوندد.
- راه درجه دو اصلی به سوی شمال باختری به درازای 70 كيلومتر تا مركز شهرستان بهبهان.
- راه درجه دو فرعی به سوی جنوب باختری به درازای 66 كيلومتر تا بندر ديلم.
- راه فرعی به سوی شمال باختری به درازای 60 كيلومتر تا مركز شهرستان كهكيلويه (دهدشت). 


وجه تسميه و پيشينه تاريخي


گچساران (دو گنبدان) در گذشته بخشی از كهكيلويه و بويراحمد بود كه اخيرا به شهرستان تبديل شده است. شهر دو گنبدان مركز گچساران در منتهی اليه مناطق نفت خيز ايران قرار گرفته است و در آغاز قرن ششم شهری كوچك با هوايی گرم بوده است. منطقه نفتی گچساران بسيار معروف و از نواحی قديمی و معروف صنعت نفت ايران به شمار می آيد. پيش از اين كه دوگنبدان كنونی ساخته شود، شهركی به نام گچساران در جنوب خاوری آن قرار داشت كه بعدها محل فعاليت های نفتی گرديد. اين شهرك بر اثر ناهمواری زمين، محدوديت فضای شهری، دوری از جاده های اصلی استان، تراكم تأسيسات نفتی و زمين لرزه های متناوب ومكرری كه بر اثر انفجار برای اكتشاف معادن نفت ايجاد می شد، سرانجام به دوگنبدان منتقل شد كه به گويش لری به آن «دو گنبذون» گفته می شود. در دشت‌های خاور و باختر دو گنبدان آثاری از دو گنبد قديمی وجود دارد كه يكی در ناحيه ليشتر (باختر شهر) و ديگری در دشت دوگنبدان (خاور شهر) واقع است. به نظر می رسد كه نام دوگنبدان به واسطه وجود همين دوگنبد در خاور و باختر شهر باشد.