رده بندی دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی در جهان که سالانه از طریق برخی مراکز معتبر مانند موسسه رده بندی سایماگو SRI وابسته به مرکز اسناد علمی Elsevier (که در این مقاله به معرفی این موسسه و متدلوژی رده بندی دانشگاه های دنیا توسط آن پرداختیم) شاخص مناسبی است تا وضعیت دانشگاه ها و موسسات تحقیقاتی کشور را بررسی نموده و از پیشرفت های جوانان این مرز و بوم در عالم دانش و فناوری مغرور شویم.

در آمار رتبه بندی مربوط به سال ۲۰۱۰ میلادی که در واپسین روزهای آن هستیم، ۳۶ مرکز دانشگاهی و پژوهشی در میان ۲۸۰۰ دانشگاه برتر جهان وجود دارند که اگر چه تا جایگاه کشورهای بالای جدول مانند چین، آمریکا، آلمان، انگلستان و ژاپن راه بسیاری مانده است اما نویدبخش روزهای بهتر در عرصه های علمی برای دانشگاه های کشور در سال های آتی خواهد بود.

رده بندی دانشگاه های ایران در جهان در سال 2010

در رده بندی امسال مانند سال های گذشته دانشگاه تهران، نماد آموزش عالی و دانشگاه مادر، رتبه اول کشوری را کسب کرده است

 دانشگاه تهران در رتبه بندی جهانی امسال به رتبه ۴۷۴ صعود کرده که در مقایسه با رتبه حدود ۱۰۰۰ در سالیان اخیر جهشی قابل توجه دارد.

 بیشترین تعداد مقالات منتشر شده توسط اساتید و دانشجویان دانشگاه تهران مربوط به پردیس دانشکده های فنی و در حوزه علوم مهندسی است که در دسته بندی سایماگو غالبا در  Physical Sciencesجای گرفته اند.

دانشگاه صنعتی شریف به عنوان یکی از دانشگاه های برتر کشور در رتبه ۵۴۶ جهانی قرار گرفته و در مکان دوم در ایران، در تعقیب دانشگاه تهران است. البته نباید دور از نظر داشت که دانشگاه تهران یک دانشگاه جامع است که رشته های هنر، ادبیات و علوم انسانی هم علاوه بر علوم پایه و مهندسی دارد. اگر چه این رشته ها تولید مقالات بین المللی چندان بالایی ندارند، اما به هر حال دانشگاه صنعتی شریف یک دانشگاه صنعتی است که تنها علوم پایه و مهندسی را پوشش می دهد و کسب عنوان دوم در کشور نیز برای این دانشگاه ِ معتبر حائز اهمیت خواهد بود.

دانشگاه علوم پزشکی تهران با رتبه ۶۹۱ در سال ۲۰۱۰ بین دانشگاه های جهان در رتبه سوم کشوری قرار دارد.  رتبه چهارم و پنجم و ششم کشوری در این لیست به ترتیب از آن دانشگاه تربیت مدرس، دانشگاه علم و صنعت و دانشگاه صنعتی امیرکبیر (پلی تکنینک تهران) است که آخرین نماینده ایران با رتبه سه رقمی در این جدول می باشد.

رتبه جهانی دانشگاه شیراز به عنوان هفتمین دانشگاه برتر کشور، ۱۰۶۵ است و پس از آن دانشگاه صنعتی اصفهان، شهید بهشتی و فردوسی مشهد قرار گرفته اند. جدول کامل مربوط به رده بندی دانشگاه های ایران در جهان در سال ۲۰۱۰ به این شرح است:

نام دانشگاه یا مرکز پژوهشی رتبه در ایران رتبه در جهان
دانشگاه تهران ۱ ۴۷۴
دانشگاه صنعتی شریف ۲ ۵۴۶
دانشگاه علوم پزشکی تهران ۳ ۶۹۱
دانشگاه تربیت مدرس ۴ ۸۵۵
دانشگاه علم و صنعت ایران ۵ ۹۲۳
دانشگاه صنعتی امیرکبیر (پلی تکنیک تهران) ۶ ۹۳۲
دانشگاه شیراز ۷ ۱۰۶۲
دانشگاه صنعتی اصفهان ۸ ۱۲۵۲
دانشگاه شهید بهشتی ۹ ۱۳۶۷
دانشگاه فردوسی مشهد ۱۰ ۱۳۹۸
دانشگاه علوم پزشکی شیراز ۱۱ ۱۴۵۰
دانشگاه صنعتی خواجه نصیر ۱۲ ۱۴۷۸
دانشگاه تبریز ۱۳ ۱۴۹۶
دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی ۱۴ ۱۵۹۵
پژوهشگاه دانش های بنیادی (IPM) 15 1635
دانشگاه اصفهان ۱۶ ۱۷۵۷
دانشگاه مازندران ۱۷ ۱۹۳۰
دانشگاه علوم پزشکی اصفهان ۱۸ ۲۰۰۰
دانشگاه علوم پزشکی تبریز ۱۹ ۲۰۰۳
دانشگاه بوعلی سینا (همدان) ۲۰ ۲۰۷۲
دانشگاه گیلان ۲۱ ۲۰۹۱
دانشگاه علوم پزشکی ایران (منحل شده) ۲۲ ۲۱۱۹
دانشگاه رازی (کرمانشاه) ۲۳ ۲۱۲۷
دانشگاه شهید باهنر کرمان ۲۴ ۲۳۴۵
دانشگاه ارومیه ۲۵ ۲۳۹۰
دانشگاه علوم پزشکی مشهد ۲۶ ۲۴۰۶
دانشگاه تربیت معلم تهران ۲۷ ۲۴۳۵
دانشگاه الزهرا (س) ۲۸ ۲۴۸۵
دانشگاه آزاد اسلامی (واحد علوم تحقیقات) ۲۹ ۲۵۳۱
انستیتو پاستور ایران ۳۰ ۲۵۴۷
دانشگاه یزد ۳۱ ۲۶۶۷
دانشگاه شهید چمران (اهواز) ۳۲ ۲۶۴۳
دانشگاه زنجان ۳۳ ۲۶۹۱
دانشگاه پیام نور ۳۴ ۲۷۴۶
دانشگاه سیستان و بلوچستان ۳۵ ۲۷۷۸
دانشگاه شاهد ۳۶ ۲۷۹۳
پژوهشگاه مواد و انرژی ۳۷ ۲۸۱۸
دانشگاه صنعتی شاهرود ۳۸ ۲۸۲۲

 

در این لیست تنها سه پژوهشگاه دولتی وجود دارند و مابقی ۳۶ مورد دانشگاه های زیرمجموعه وزارت علوم محسوب می شوند. این سه موسسه عبارتند از:

• پژوهشگاه دانش های بنیادی (IPM سابق( با رتبه کشوری ۱۵ و رتبه جهانی ۱۶۳۵،

• انستیتو پاستور ایران با رتبه کشوری ۳۰ و رتبه جهانی ۲۵۴۷ و

• پژوهشگاه مواد و انرژی با رتبه کشوری ۳۷ و رتبه جهانی ۲۸۱۸٫