قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیاء شرکتی از زیرمجموعه‌های سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است که بعد از جنگ ایران و عراق با دستور حضرت آیت الله سید علی خامنه‌ای تشکیل شد و هدف از تأسیس آن آب‌رسانی، صدور نفت و گاز، پروژه‌های سدسازی و انتقال آب و نیرو و راه‌سازی بود. این شرکت تحت تحریم‌های شدید بین‌المللی قرار دارد.

نماینده ولی‌فقیه در سپاه پاسداران در مورد تأسیس این شرکت گفته بود: «سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در زمان جنگ حجم عظیمی از آلات و ادوات مهندسی را بنا به نیاز زمان جنگ در اختیار گرفته بودند که پس از جنگ بی‌استفاده مانده است و بنابراین ضرورت دارد که این امکانات و تجهیزات برای کمک به توسعه اقتصاد به‌کار گرفته شود. بر این اساس تدبیر شده که بخشی از توان سپاه از حالت نظامی خارج و به غیرنظامی تبدیل شود و به سازندگی کشور کمک کند. با این پیشینه، قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیا برای کمک به سازندگی و بازسازی خرابی‌های جنگ به میدان آمده است.»

 

فعالیت‌های اقتصادی

رویکرد دولت نهم (احمدی‌نژاد) در واگذاری پروژه‌های بزرگ کشور به نهادهای نظامی، قرارگاه خاتم‌الانبیا را به یکی از بزرگترین پیمانکاران ایران بدل کرده است. بخش خصوصی پیوسته به این رویکرد دولت انتقاد و اعتراض داشته‌اند.

رستم قاسمی، فرمانده قرارگاه خاتم‌الانبیاء گفته است که تأمین مالی عملیات در فازهای ۱۵ و ۱۶ میدان مشترک گازی پارس جنوبی در گرو برداشت یک میلیارد دلاری از حساب ذخیره ارزی است.

شرکت ملی گاز ایران در یک قرارداد ساخت خط لوله ۲۷۰ کیلومتری با ارزش حدود ۲۵۰ میلیون دلار را به قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیا واگذار نمود. بخش اول این خط لوله در سال ۱۳۸۵ به ارزش ۱ میلیارد ۳۰۰ میلیون دلار نیز به این قرارگاه واگذار شده بود. [۱]

آزادراه قم-مشهد با مشارکت شرکت تهران گسترش وابسته به قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیاء به میزان 30درصد ساخته خواهد شد[۲]

بر اساس طرحی از دولت محمود احمدی‌نژاد برای آب دریای خزر به استان سمنان قرارگاه خاتم‌الانبیا به عنوان پیمانکار این طرح انتخاب شد. در این طرح که ۱۵۰ میلیون اعتبار برای آن در نظر گرفته شده سالانه ۵۰۰ میلیون متر مکعب آب دریای خزر از طریق لوله‌کشی و کانال به استان سمنان و کویر لوت منتقل می‌شود. [۳]

سوابق مسئولین قبلی

اولین فرمانده قرارگاه محسن رضایی است که در حال حاضر دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام می‌باشد که با همکاری هاشمی بنیان قرارگاه را گذاشت. همان موقع ایشان قرارگاه را با نام اختصاری قرب نام نهاد.

  • پس از آن سید یحیی رحیم صفوی رئیس قرارگاه شد که در زمان او قراردادهای نفتی توسعه یافت.
  • محمدعلی جعفری فرمانده بعدی قرارگاه خاتم گردید.
  • بعد از جعفري ‌‌‌‌‌رستم قاسمي فرمانده اين قرارگاه شد .
  • در حال حاضر سردار مظفري شمس سکاندار این مجموعه می‌باشد.

زیر مجموعه‌های قرارگاه سازندگی خاتم الانبیاء

قرارگاه سازندگی قائم

  1. قرارگاه سازندگی نوح
  2. قرارگاه سازندگی کربلا
  3. قرارگاه سازندگی کوثر

تحریم‌های بین‌المللی

در ماه مه ۲۰۱۰ قرارگاه خاتم الانبیاء، شرکت‌های زیرمجموعه آن و فرمانده آن رستم قاسمی تحت تحریم دولت آمریکا قرار گرفتند. در ۹ ژوئن همین سال نیز شورای امنیت سازمان ملل با صدور قطعنامه‌ای این قرارگاه و چهار مؤسسه زیرمجموعه آن به‌نام‌های مکین، رهاب، فاطر و مهندسین مشاور ایمن‌سازان را به همراه ۴۰ شرکت و مؤسسه ایرانی دیگر در فهرست تحریم‌های خود قرار داد. بر اساس این قطعنامه دارایی‌های این شرکت‌ها در بانک‌های خارجی باید مسدود شود و مسئولان آن‌ها حق مسافرت بین‌المللی ندارند.[۴]

حمایت دولت

محمود احمدی‌نژاد در بهمن ۱۳۸۲ در مقام شهرداری تهران چند قرارداد با سپاه بست و در پاسخ به خبرنگارانی که علت چنین تصمیمی را بدون برگزاری تشریفات مناقصه می پرسیدند گفت پیمانکاران دولتی به دلیل داشتن تجربه در کار و ارائه قیمت پایین، مورد قبول شهرداری هستند.

سال ۱۳۸۵ نیز شرکت اورینتال اویل با تمام تجهیزات و سرمایه به قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیاء واگذار شد. ارزش دارائی‌های این شرکت ۹۰ میلیون دلار بود. یک سال پیش از آن مدیرعامل این شرکت خصوصی، تحت پیگرد قضایی قرار داشت اما در دادگاه تجدید نظر تبرئه و شرکت‌اش در قرارگاه سازندگی خاتم الانبیاء ادغام شد. با روی کارآمدن دولت محمود احمدی‌نژاد بخش عمده‌ای از پروژه‌های مهم گازی و نفتی، بعضاً بدون انجام روال قانونی مربوط به مناقصه‌ها، به سپاه پاسداران و شرکت‌های وابسته و خصوصا قرار گاه مهندسی خاتم النبیاء واگذار شدند. طرح توسعه فازهای ۱۵ و ۱۶ پارس جنوبی در مرداد ۱۳۸۵ به صورت ترک تشریفات قانونی به قرارگاه خاتم‌الانبیا واگذار شد. ارزش مالی این قرارداد ۲ میلیارد و ۹۷ میلیون دلار بود.

منبع- ویکی بدیا