بندر ديلم يكي از شهرستان هاي استان بوشهر است. اهالی بندر ديلم آريايی نژادند و زبان فارسی‌را ‌با گويش لری و بندری صحبت می‌کنند. مردم اين شهرستان مسلمان و شيعه مذهبند. ازآن جايی که شهرستان ديلم بندری است در کنار آب های خليج فارس بيش ترين صنايع دستی اين منطقه، صنايع دستی ساحلی است که مهم ترين آن لنج سازی و قايق ‏سازی است. لنج سازی و قايق سازی از قديمی ترين و مهم ترين صنايع دستی اين شهرستان بندری است و که از قدمت زيادی برخوردار است. اين صنعت در سال های اخير به واسطه افزايش مبادلات دريايی و صيد ماهی از رونق زيادی برخوردار شده است نيروی شاغل اين صنعت منحصر به همان گلافان(سازندگان لنج و قايق) قديمی است. مصالح اوليه مورد نياز، چوب های جنگلی مقاوم در مقابل رطوبت برای اسكلت و تخته‏های مرغوب هندی به نام سای برای بدنه است. بقيه مصالح مورد نياز از محل تهيه می شود. هنوز وسيله كار گلافان بسيار ابتدايی است كه سبب كندی كار و كمی توليد ساليانه می ‏شود.

مکان های دیدنی و تاریخی


بندر قدیمی مهروبان در 24 كیلومتری شمال بندر دیلم قرار داشت. آثار خرابه های این بندر هم اكنون درمحلی به نام تل امام زاده مشهود است. حدود 20 كیلومتری بندر دیلم در حوالی خور امام حسین كه امروزه یكی از مراكز تاسیسات نفتی جنوب است آثار خرابنه های بندر سی نیز باقی مانده است. 


صنايع و معادن


از صنايع و معادن بندر ديلم اطلاعات مستندي در دست نيست.  


کشاورزی و دام داری


كشاورزی در اين منطقه از رونق چندانی برخوردار نيست و علت آن هم كمبود آب و وجود زمين های نامساعد و سست شنی است. تنها قسمت های كمی از اين بخش زير كشت گندم و جو قرار گرفته كه به صورت ديم كاشته می شود. تنها معادن اين بخش را يك معدن شن و ماسه در 20 كيلومتری غرب بندر ديلم و دو معدن سنگ در 30 و 35 كيلومتری شمال شرقی بندر ديلم تشكيل می دهند. اساس اقتصاد ديلم در درجه اول بر تجارت و در درجه دوم بر ماهی گيری و كشاورزی و دام داری استوار شده است. ديلم از ديرباز بندری بوده كه اهالی آن به كار تجارت می پرداختند و از طريق خليج فارس با كشورهای همسايه جنوبی به داد و ستد مشغول بودند. از اين بندر بيش ترين داد و ستد با كشورهای امارات متحده عربی و كويت صورت می گرفته است. علاوه بر آن ماهی گيری از مشاغل عمده اهالی است كه مقاديری از ماهی های صيد شده به ساير نقاط صادر می شود. 

 

مشخصات جغرافيايي


بندر ديلم در طول جغرافيايی 50 درجه و 9 دقيقه و عرض جغرافيايی 30 درجه و 3 دقيقه و ارتفاع 10 متری از سطح دريا قرار دارد. اين بندر در 232 كيلومتری شمال غربی بندر بوشهر و در 72 كيلومتری جنوب شهرستان بهبهان (در استان خوزستان) در ساحل خليج فارس قرار دارد. همسايه گان اين شهرستان از شمال شهرستان بهبهان و بندر ماهشهر (‌ از استان خوزستان ) از شرق استان كهگيلويه و بوير احمد، از جنوب بندر گناوه و از غرب آب های خليج فارس هستند. آب و هوای ديلم گرم و مرطوب است.  

 

وجه تسميه و پيشينه تاريخي


مهروبان، مهرويان، ماهی رويان و يا ماهی روان كه بعضی از جغرافی نويسان و مورخان در محل و موضع آن دچار ترديد و اشتباه شده اند، در حقيقت در چهار فرسخی يا 24 كيلومتری شمال بندر ديلم امروز قرار داشته است. اين بندر بندری پر رونق و معروف بود. پس از ويرانی بندر مهروبان، كه گويا در عصر مغول يا كمی قبل از آن روی داده است، بر رونق بندر ديلم افزوده شده است. اگر چه نام بندر ديلم را در نوشته های 150 سال اخير می بينيم اما از چند قرن قبل از اين نيز دارای رونق بوده است. اين بندر در 12 فرسخی جنوب شهرستان بهبهان در استان خوزستان، و در 36 فرسخی شمال غربی بندر بوشهر در ساحل دريا قرار گرفته است. آثار بازمانده بندر استخر و بندر ابوالهوا در فاصله هجده كيلومتری بين بندر ديلم و بهبهان ديده می شود. امروزه بندر ديلم مرواريدی كوچك بر تارك خليج بزرگ فارس است. مسيرهاي ارتباطي به اين شهرستان عبارت اند از:
راه اصلی بندر ديلم – گناوه به سمت جنوب شرقی به طول 67 كيلومتر
راه فرعی بندر ديلم – هنديجان – بندر ماهشهر به سمت شمال غربی
راه فرعی بندر ديلم – سردشت – بهبهان
 

 قدمت تاریخی دیلم :قرائن تاريخي نشان مي دهد كه قدمت اين بندر به دوره هخامنشي مربوط مي شود ، كه وجه تسميه آن به خوبي روشن نيست . چرا كه در ادوار مختلف اين منطقه اسمهايي داشته است . بندر تيلمون (ديلمون) برگرفته از: نام قديم بحرين و سـرانجام بنــدرديلم نــامهايي بوده انـد كه بـه اين شهرستان اتلاق گرديده است.
و نام هاي ذكرشده ديگري درتاريخ است كه اين شهر را ديـل، ديلـه هم ناميده اند.
در دوره هخامنشي دو رشته راه، پارسارگاد و تخت جمشيد را به هرمز، بندرديلمون و آستانه دركرانه خليج فارس مربوط مي ساخته كه بنادر ديلمون ، هرمز و ريشهر ( بوشهركنوني ) در دوره مذكور از مراكز تجاري بوده اند، صدور روغن چراغ ، نفت از بندر شينيز (سينيز) باقي مانده از دوره ساسانيان و پارچه هاي كتاني و فلزات گرانقيمت مرسوم بوده است.
آثــار پنج شهــر تاريخي با نامهاي سينيز (شينيز) ، اسلجان، مهروبان، سنجاهان و قوستان از دوره هاي قبل از اسلام در اين شهرستان كشف و به ثبت رسيده است كه با وجود اسناد تاريخي و سفرنامه هايي ازجمله
سفرنامه ناصرخسرو ، [وآثار باستانی ] تاريخ اين شهرستان بين 2300 الي 2500 سال اعلام گرديده است...

بندر ديلم يكي از شهرستان هاي استان بوشهر است. اهالی بندر ديلم آريايی نژادند و زبان فارسی‌را ‌با گويش لری و بندری صحبت می‌کنند. مردم اين شهرستان مسلمان و شيعه مذهبند. ازآن جايی که شهرستان ديلم بندری است در کنار آب های خليج فارس بيش ترين صنايع دستی اين منطقه، صنايع دستی ساحلی است که مهم ترين آن لنج سازی و قايق ‏سازی است. لنج سازی و قايق سازی از قديمی ترين و مهم ترين صنايع دستی اين شهرستان بندری است و که از قدمت زيادی برخوردار است. اين صنعت در سال های اخير به واسطه افزايش مبادلات دريايی و صيد ماهی از رونق زيادی برخوردار شده است نيروی شاغل اين صنعت منحصر به همان گلافان(سازندگان لنج و قايق) قديمی است. مصالح اوليه مورد نياز، چوب های جنگلی مقاوم در مقابل رطوبت برای اسكلت و تخته‏های مرغوب هندی به نام سای برای بدنه است. بقيه مصالح مورد نياز از محل تهيه می شود. هنوز وسيله كار گلافان بسيار ابتدايی است كه سبب كندی كار و كمی توليد ساليانه می ‏شود.

مکان های دیدنی و تاریخی


بندر قدیمی مهروبان در 24 كیلومتری شمال بندر دیلم قرار داشت. آثار خرابه های این بندر هم اكنون درمحلی به نام تل امام زاده مشهود است. حدود 20 كیلومتری بندر دیلم در حوالی خور امام حسین كه امروزه یكی از مراكز تاسیسات نفتی جنوب است آثار خرابنه های بندر سی نیز باقی مانده است. 


صنايع و معادن


از صنايع و معادن بندر ديلم اطلاعات مستندي در دست نيست.  


کشاورزی و دام داری


كشاورزی در اين منطقه از رونق چندانی برخوردار نيست و علت آن هم كمبود آب و وجود زمين های نامساعد و سست شنی است. تنها قسمت های كمی از اين بخش زير كشت گندم و جو قرار گرفته كه به صورت ديم كاشته می شود. تنها معادن اين بخش را يك معدن شن و ماسه در 20 كيلومتری غرب بندر ديلم و دو معدن سنگ در 30 و 35 كيلومتری شمال شرقی بندر ديلم تشكيل می دهند. اساس اقتصاد ديلم در درجه اول بر تجارت و در درجه دوم بر ماهی گيری و كشاورزی و دام داری استوار شده است. ديلم از ديرباز بندری بوده كه اهالی آن به كار تجارت می پرداختند و از طريق خليج فارس با كشورهای همسايه جنوبی به داد و ستد مشغول بودند. از اين بندر بيش ترين داد و ستد با كشورهای امارات متحده عربی و كويت صورت می گرفته است. علاوه بر آن ماهی گيری از مشاغل عمده اهالی است كه مقاديری از ماهی های صيد شده به ساير نقاط صادر می شود. 

 

مشخصات جغرافيايي


بندر ديلم در طول جغرافيايی 50 درجه و 9 دقيقه و عرض جغرافيايی 30 درجه و 3 دقيقه و ارتفاع 10 متری از سطح دريا قرار دارد. اين بندر در 232 كيلومتری شمال غربی بندر بوشهر و در 72 كيلومتری جنوب شهرستان بهبهان (در استان خوزستان) در ساحل خليج فارس قرار دارد. همسايه گان اين شهرستان از شمال شهرستان بهبهان و بندر ماهشهر (‌ از استان خوزستان ) از شرق استان كهگيلويه و بوير احمد، از جنوب بندر گناوه و از غرب آب های خليج فارس هستند. آب و هوای ديلم گرم و مرطوب است.  

 

وجه تسميه و پيشينه تاريخي


مهروبان، مهرويان، ماهی رويان و يا ماهی روان كه بعضی از جغرافی نويسان و مورخان در محل و موضع آن دچار ترديد و اشتباه شده اند، در حقيقت در چهار فرسخی يا 24 كيلومتری شمال بندر ديلم امروز قرار داشته است. اين بندر بندری پر رونق و معروف بود. پس از ويرانی بندر مهروبان، كه گويا در عصر مغول يا كمی قبل از آن روی داده است، بر رونق بندر ديلم افزوده شده است. اگر چه نام بندر ديلم را در نوشته های 150 سال اخير می بينيم اما از چند قرن قبل از اين نيز دارای رونق بوده است. اين بندر در 12 فرسخی جنوب شهرستان بهبهان در استان خوزستان، و در 36 فرسخی شمال غربی بندر بوشهر در ساحل دريا قرار گرفته است. آثار بازمانده بندر استخر و بندر ابوالهوا در فاصله هجده كيلومتری بين بندر ديلم و بهبهان ديده می شود. امروزه بندر ديلم مرواريدی كوچك بر تارك خليج بزرگ فارس است. مسيرهاي ارتباطي به اين شهرستان عبارت اند از:
راه اصلی بندر ديلم – گناوه به سمت جنوب شرقی به طول 67 كيلومتر
راه فرعی بندر ديلم – هنديجان – بندر ماهشهر به سمت شمال غربی
راه فرعی بندر ديلم – سردشت – بهبهان
 

 



ادامه مطلب