اشنایی با شهرهای ایران  وکشورهای جهان

بندر بوشهر مرکز استان بوشهر از استان‌های ایران است. این شهر همچنین مرکز شهرستان بندر بوشهر نیز می‌باشد. جمعیت این شهر بر پایه آمار سرشماری سال ۸۵ برابر با ۱۶۱٬۶۷۴ نفر است.[۱]
بیشتر مردم بوشهر به زبان فارسی(لهجه‌های گوناگون محلی از زبان فارسی)تکلم می‌کنند و اقلیت هایی از مردم استان هم متکلم به زبان های لری و ترکی قشقایی و عربی و... هستند بندر امروزی بوشهر را نادرشاه افشار در ۱۷۳۶ میلادی رونق دوباره بخشید. نام این محل پیش از آن ریشهر بود. خود نام بوشهر پیشینه‌ای دیرینه دارد.البته شکوه بوشهر راباید درزمان عیلامیان جست.


پیشینه تاریخی

دیرینگی بافت‌ تاریخی‌ بوشهر، به‌ دوره‌ی‌ حکومت‌ نادرشاه افشار برمی‌گردد که‌ در آن‌ هنگام‌ با تأسیس‌ پایگاه‌ دریایی‌ نادرشاه‌ در خور شرقی‌ بوشهر موسوم‌ به‌ خور نادری‌، بندر بوشهر از یک‌روستای‌ کوچک‌ ماهیگیری‌ (۱) به‌ یک‌ بندر مهم‌ تبدیل‌ گردید. مادام‌ دیولافوا در سفر اول‌ خود به‌ بوشهر به‌ کشتی‌هایی‌ اشاره‌ می‌کند که‌ به‌ احتمال‌ قوی‌ بازمانده‌ی‌ کشتی‌های‌ نادرشاه‌بوده‌اند (۲). از آن‌ تاریخ‌ رونق‌ و آبادانی‌ آن‌ ادامه‌ یافت‌ و در دوره‌ی‌ زندیه‌ به‌ دلیل‌ نزدیکی‌ به‌ پایتخت‌ ایران‌ در شیراز اهمیت‌ این‌ بندر دوچندان‌ شد. بافت‌ قدیم‌ بوشهر از شرق‌، شمال‌ و سمت‌مغرب‌ به‌ دریا محدود است‌ و از جنوب‌ به‌ خیابان‌ لیان‌ فعلی‌ محدود است. در گذشته‌ یعنی‌ در سال‌ ۱۲۷۱ هـ.ق‌ در محل‌ خیابان‌ لیان‌، حصار شهر با تعداد پانزده‌ باروی‌ نظامی‌ مستقر بوده‌ ودروازه‌ی‌ اصلی‌ شهر در محل‌ میدان‌ انقلاب‌ فعلی‌ قرار داشته‌ که‌ هنوز هم‌ در فرهنگ‌ و عرف‌ بومیان‌ بوشهر به‌ نام‌ دروازه‌ مشهور است‌

بندر بوشهر نیز می‌باشد. جمعیت این شهر بر پایه آمار سرشماری سال ۸۵ برابر با ۱۶۱٬۶۷۴ نفر است

______________________________________________

اطلاعات کلی

نام رسمی: بوشهر
کشور: ایران
استان: بوشهر
شهرستان: بوشهر

بخش: مرکزی

نام محلی: بوشهر

نام‌های قدیمی: ابوشهر-لیان-ریشهر

بوشهر

مردم

جمعیت: ۱۶۹٬۹۶۶

رشد جمعیت: ۱٫۴ درصد

تراکم جمعیت: ۳۶٫۹ نفر
نفر بر کیلومتر مربع

زبان‌های گفتاری: فارسی

مذهب: شیعه

جغرافیای طبیعی

مساحت: ۹۸۴٫۵ کلیومتر مربع

ارتفاع از سطح دریا: ۰

آب‌وهوا

میانگین دمای سالانه: ۲۵٫۷

بارش سالانه: ۲۲۰ میلیمتر

روزهای یخبندان سالانه: ۰

اطلاعات شهری

ره‌آورد: ماهی,کالا

پیش‌شماره تلفنی: ۰۷۷۱
___________________________________________________

تاریخ

- پیشینه تاریخی بوشهر را باید در بین ۳۰۰۰ تا ۳۵۰۰ سال پیش جستو جو کرد و بر اساس آثار گلی بدست آمده در ویرانه‌های ریشهر قدمت آن را همدوره با سلطه ایلامی‌ها بر منطقه بین النهرین(۳۵۰۰سال پیش) تخمین می‌زنند.

۲ـ در فاصلهٔ کمی از دروازهٔ شهر، چهار کشتی یا بهتر بگوییم چهار قایق بزرگ که از بادبان و دکل عاری هستند، از پهلو در کنار دریا افتاده‌اند، به طوری که می‌گفتند این‌ها یک دسته ازکشتی‌های دولتی بوده‌اند و چندین سال است که بر روی شن‌های ساحلی در حال پوسیدن هستند.

شاید سابق بر این، ترس و وحشتی از خشم و غضب رب‌النوع دریا نداشته و در میان دریا، با طوفان می‌جنگیده‌اند، ولی امروزه به کلی از کار افتاده‌اند. (دیولافوا ـ ایران، کلده و شوش‌. ص ۵۳۶)

همان‌گونه که در تصویر چاپ شده پیدا است، چهار کشتی قدیمی که در حال پوسیدن هستند، دارای طرحی غیر از طرح کلی کشتی‌های بادبان دار بومی هستند که در همان حوالی بر روی‌آب شناور و در حال استفاده هستند. این امر دلیلی است بر این که این چهار کشتی را همان مهندسان و کارشناسانی که نادر شاه از شمال ایران به بوشهر اعزام نموده ساخته‌اند و در ساخت‌کشتی‌های مذکور، از طرح خودشان استفاده کرده‌اند.

برادلی برت در سفرنامهٔ خود تحت عنوان از خلیج فارس تا دریای خزر، از طریق ایران چنین می‌نویسد: بنابراین نادرشاه دستور داد تا چوب و الوار را از جنگل‌های مازندران واقع در ۸۰۰مایلی سواحل جنوبی ایران بریده، همراه با کارگران کشتی ساز به جنوب ایران حمل کنند، ضمنٹ طبق دستور نادرشاه، کشتی‌سازان مازندرانی موظف بودند به همان طریق که در ولایت‌مازندران کشتی می‌سازند، ساکنان جنوب ایران را آموزش دهند.

۳ـ روزنامهٔ وقایع‌اتفاقیه در شماره‌های ۲۴۱ و ۲۹۰ در مورد این دیوار اطلاعات ارزش‌مندی به شرح زیر ثبت کرده است‌:

سال ۱۲۷۱ هـ.ق‌ چون از جانب اولیای دولت قاهره به عالیجاه دریابیگی حکم شده بود که دیوار حصار شهر بوشهر را که به سمت دریاست بسازد، عالیجاه مشارالیه در دویم ماه ذیقعده، بنا و عمله بکار انداخته‌و شروع به ساختن آن جا نموده، ابتدا از برج بحری تا برج اول که جنب برج مزبور است شد، و قرار شد که به همین ردیف برج به برج دیوارش را بسازند تا به چهار برج دیوار متصل شود و تا مسلخ شهر مزبور، دیوار حصار از برج بحری الی برج اول، از قراری که بازدید کرده‌اند بعد از شالیده، تا سه ذرع ارتفاع ساخته شده‌است و آن چه ساخته‌اند در کمال خوبی و استحکام است و ازقراری که نوشته‌اند، در ماه ذیحجه بنا بوده‌است، که شروع به ساختن جان پناه نمایند و عالیجاه دریابیگی سعی و اهتمام زیاد دارد که به زودی حصار به چهار برج متصل شود. (روزنامه وقایع اتفاقیه ـ نمرهٔ ۲۴۱.ص‌۱۵۱۷.)

سال ۱۲۷۲ هـ.ق‌. دیگر نوشته‌اند که از پانزده بدنهٔ لب دریا که بر حسب حکم اولیای دولت علیه مقرر شده بود ساخته شود، هشت بدنهٔ آن تا این اوقات با کمال استحکام به اتمام رسیده و بدنهٔ نهم ودهم نیز در دست است که بدنهٔ نهم جا پناهش در دست و قریب به اتمام است و بدنهٔ دهم را یک ذرع از شالیده چیده بالا آورده‌اند که تا اواسط ماه ذیحجه‌الحرام تمام خواهد شد. بعد ازاتمام بدنهٔ نهم و دهم به حکم اولیای دولت قاهره، در جای باستیانی که عالیجاه عبدالله‌خان ساخته بود و حالا خراب است، باستیانی جدید ساخته می‌شود و بعد از اتمام باستیان مزبور پنج‌بدنهٔ دیگر ساخته خواهد شد. (وقایع اتفاقیه‌. نمرهٔ ۲۹۰.ص ۱۸۷۲.)

۴ـ جرج کرزن (George N. Curzon)، دربارهٔ این دیوار چنین می‌گوید: در جیههٔ غربی، شهر بوشهر را سابقٹ با دیوارهای بلندی که دوازده برج و بارو و دو دروازه داشت، سنگربندی کرده‌بودند.

۵ـ... و نیز عالیجاه حسنعلی خان دریابیگی قرار داد که فقرا و غربایی که در شهر خانهٔ کپری دارند، خانه‌های خود را کنده و برده در خارج شهر که تخمینٹ پانصد قدم از بلده دور و در کناره‌ی‌دریا به سمت جنوب چهار برج واقع است، بزنند، که اهل شهر از تشویش سوختن خانه‌های مزبور، ایمن باشند و اشخاص مزبور در کارند (و) خانه‌های خود را بیرون برده و می‌برند و منظورعالیجاه مشارالیه آن است که سوای این‌ها نیز اشخاصی که خانه‌های کپری در شهر دارند، اگر در قوه دارند، خانه از سنگ و گچ و گل بسازند و خانه‌های کپری را موقوف بدارند و اگر مقدورشان‌نباشد، آن‌ها نیز خانه‌های کپری خود را از شهر کنده به همان مکان خارج شهر برده بزنند و در آن جا سکنی نمایند; روزها را به شهر آمده مشغول کسب و حرفهٔ خود باشند و شب‌ها به‌خانه‌های خود بروند که خانهٔ کپری در شهر مطلقٹ نباشد، چون اغلب اوقات این خانه‌های کپری آتش می‌گیرد و گذشته از آن باعث کثافت شهر نیز می‌شود، به این جهت می‌خواهد موقوف‌نماید. (روزنامه وقایع اتفاقیه ـ نمرهٔ ۲۹۰ ص ۱۸۷۲.)

۶ـ مکانیسم‌های سازگاری بافت قدیم بوشهر استان بوشهر
__________________________________________________

قلعه تاريخى بوشهر (عمارت ملک)
__________________________________________________

ادامه مطلب

موزه منطقه بوشهر موضوع: باستان شناسی، مردم شناسی
موزه تاریخ طبیعی
[ویرایش] منابع
روزنامهٔ وقایع اتفاقیه، نمرهٔ ۲۴۱. سی‌ام ذیحجه ۱۲۷۱. ص ۱۵۱۷
روزنامهٔ وقایع اتفاقیه، نمرهٔ ۲۹۰. نوزدهم ذیحجه ۱۲۷۲.ص‌۱۸۷۲
کرزن، لرد جرج‌. ن‌: ایران و قضیهٔ ایران (ترجمه ع‌. وحید مازندرانی‌). مرکز انتشارات علمی و فرهنگی‌. چاپ دوم‌. تهران ـ ۱۳۶۲.ص ۸۵. جلد اول / ص ۲۸۲ جلد دوم‌.
دیولافوا، مادام ژان‌: سفرنامه (ایران، کلده و شوش‌). ترجمه علی محمد فره‌وشی‌. مؤسسهٔ انتشارات و چاپ دانشگاه تهران‌. چاپ پنجم‌. تهران ـ ۱۳۷۱.ص ۵۳۶.
وادالا.ر.می‌: خلیج فارس در عصر استعمار (ترجمه پروفسور شفیع جوادی‌). سحاب کتاب‌.چاپ دوم‌.تهران ـ ۱۳۶۴. ص ۱۵.
زنگنه، حسن‌: جنوب ایران، به روایت سفرنامه‌نویسان‌. انتشارات نوید شیراز ـ ۱۳۸۰.ص‌۱۷۸.
بلادی، سیدعبدالعزیز: بررسی مکانیسم‌های سازگاری با شرایط اقلیمی در معماری بافت قدیم بوشهر. سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان بوشهر. (فصل‌نامهٔ اجتماعی ـ اقتصادی ـفرهنگی‌). بوشهر ـ ۱۳۳