شهرستان دشت آزادگان یکی از شهرستانهای استان خوزستان در جنوب غربی ایران است. مرکز این شهرستان شهر سوسنگرد است. این شهرستان از شرق با شهرستانهای شوش و اهواز هم مرز است. دشت آزادگان در ابتدا به دست میسان یا سهل میان و بعد از آن به بنی طرف معروف بود. در سال 1314 خورشیدی بنا به تصویب هیأت وزیران به دشت میشان تغییر نام یافت و بعد از جنگ ایران و عراق، نام آن به دشت آزادگان تغییر یافت. دشت آزادگان از نخستین مناطق ایران است که به اشغال نیروهای عراقی در آمده است. این شهرستان در سال 1323 تشکیل شده است و دارای سه بخش است:

  • بخش هویزه به مرکزیت هویزه
  • بخش بستان به مرکزیت شهر بستان
  • بخش مرکزی به مرکزیت شهر سوسنگرد

این شهرستان تا سال 1323 خورشیدی جزء شهرستان اهواز بود و بعد از آن با پیوستن به بخش بستان به شهرستان دشت میشان و دشت آزادگان تبدیل شد.[۱]

شهرستان دشت آزادگان در 60 كيلومتري شمال باختر اهواز واقع شده و هم مرز كشور عراق است. اين شهرستان از شمال به شوش و ايلام، از جنوب و باختر به عراق و از خاور به اهواز متصل بوده و چند تپه كم ارتفاع به اسامي تپه الله‌اكبر، ميشداغ يا ميشداخ و عين آسمان است. اردشير بابكان در راه براندازي سلطنت هاي مستقل و ملوك الطوايفي به منطقه دشت ميسان آمدو سلطنت 350 ساله آن را برانداخت. پايتخت اين دولت را كرخه ميشان مي‌ناميده اندو ايجاد آن بر خرابه هاي شهر «اسطوخيا» كه آن هم جانشين شهري است كه اسكندر ساخته بود ماني نيز هنگامي كه دين جديد آورده بود در دشت ميسان ساكن شد. از آثار موجود در دشت آزادگان مي‌توان سلطان داور، قدمگاه زين العابدين، مولا فاضل، ابراهيم خليل، ابولفضل العباس و امير المومنين را نام برد.

مکان های دیدنی و تاریخی


از آثار موجود در دشت آزادگان مي‌توان سلطان داور، قدمگاه زين العابدين، مولا فاضل، ابراهيم خليل، ابولفضل العباس و امير المومنين را نام برد.

 

صنايع و معادن


از صنايع و معادن شهرستان دشت آزادگان اطلاعات مستندي در دست نيست.  

 

کشاورزی و دام داری


شهرستان دشت آزادگان دارای آب و هوای گرمسيری است و محصولات گرمسيری در اين شهرستان به عمل می آيد. از مهم ترين محصولات كشاورزی اين منطقه می توان گندم، جو، ‌برنج، حبوبات، صيفی جات، جاليز، نباتات علوفه ای و خرما كه مهم ترين محصول می باشد را نام برد. محصولات باغی شامل انواع ميوه نيز در اين شهرستان وجود دارد. سد رخه(انحرافی) آبگيری به درازای 192 و به ارتفاع 7/4 متر می باشد كه تا 225000 هكتار اراضی را‌ آبياری می كند. دشت آزادگان به علت وجود مراتع سرسبز و چراگاه های بزرگ در گذشته «دشت ميشان» نام داشته است. بنابراين دامپروری در اين ناحيه پر رونق و با اهميت بوده و از عمده ترين فعاليت های اقتصادی اهالی به شمار می رود. رودخانه كرخه در اين منطقه دارای آب فراوانی است و ماهی های زيادی دارد و عده ای از اهالی از راه ماهيگيری از اين رودخانه ارتزاق می نمايند

 

مشخصات جغرافيايي


شهرستان دشت آزادگان با 5844 كيلومتر مربع مساحت در باختر استان خوزستان و كنار مرز ايران و عراق واقع شده و مركز آن شهر دشت آزادگان ( سوسنگرد) است. اين شهرستان از شمال به شهرستان شوش و استان ايلام، از جنوب باختر به كشور عراق و از خاور به شهرستان اهواز محدود می باشد. شهر دشت آزادگان با 6/6 كيلومتر مربع مساحت در 60 كيلومتری شمال باختری اهواز، از نظر جغرافيايی بين 31 درجه و 33 دقيقه ی پهنای شمالی و 48 درجه و 10 دقيقه ی درازای خاوری نسبت به نصف النهار گرينويچ قرار دارد. بلندی اين شهرستان از سطح دريا 10 متر و هوای آن بسيار گرم است. راه هاي سوسنگرد – دهلران، سوسنگرد – اهواز و سوسنگرد – هويزه از راه های اين شهرستان به شمار مي‌رود و فاصله هوايی آن تا تهران 941 كيلومتر است.  


وجه تسميه و پيشينه تاريخي


در متون كهن عربی، فارسی، يونانی و سريانی از اين منطقه با نام های «كشور ميسن»، «مملكت كرخ ميسان»، «كرخ ميشان»، «فرات ميشان»، «ايالت ميسن» يا «ميسان» و «ميشان» ياد شده است. بر اساس همين منابع، اين سرزمين در روزگار هخامنشيان آباد بوده است، چنان که از رود كرخه به عنوان زندگی بخش اين سرزمين ياد کرده اند. اگرچه ايالت ميسان گاه مستقل و گاه تابع فرمانروايان خوزستان بود، اما تا به روزگار سلوكيان و ساسانيان شهرت خود را حفظ كرد. در روزگار اشكانيان بيش تر از «ميسن» به نام مركز ايالت اشكانی كه شوش و خوزستان را زير فرمان داشته سخن به ميان آمده است. بعدها در جنوب و جنوب باختری اين سرزمين، كشور يا ايالت ديگری بنيان گرفت كه «دشت ميسان» ناميده شد و به هنگام فرمانروايی عرب زبان ها به «دستميسان» تغيير يافت. مركز اين ايالت شهر سوسنگرد کنونی است که نام قديم روستايی از آن سرزمين را، دارا می باشد. اين شهرستان معروف زمانی نيز به نام شهر حكومت نشين خود، «نهرتيری» نام داشت. سلطنت ميسانی بيش از 350 سال به درازا کشيد، تا اين که به دست اردشير بابكان از ميان برداشته شد. اين منطقه در قرون وسطی، «ولايت هويزه» و در دوره های قاجاريه و اوايل سلطنت رضاخان پهلوی «بنی طرف» و «هويزه» خوانده می شد که سپس به واسطه وجود احشام و مراتع سرسبز در اين ناحيه، به «دشت ميشان» مرسوم گشت.  

 


 تقسیمات کشوری

  • بخش مرکزی
    • دهستان الله اکبر
    • دهستان حومه شرقی
    • دهستان حومه غربی

شهرها: سوسنگرد

شهرها: بستان

  • بخش هویزه
    • دهستان بنی صالح
    • دهستان نیسان
    • دهستان هویزه

شهرها: هویزه و رفیع

 روستاها

 اله اكبر سعيديه بستان   
 جليزي حنظله ابواحمدي البوحافظ   
 حميدي ابوتمر حمودعاصي   
 سيدعباس ابوجاموسه دفارسفلي   
 شخيطر ابوعلگايه دفارعليا   
 علي ابادهوفل ابوگطيله سيدشبيب   
 مطيعات حاجي سالم صالح حسن   
 جليزي حميداني صناف كشكول   
 جليزي عبدالرضا خرابه سادات عبيات   
 سبحانيه دبات عبيدگاطع   
 شيخ صالح دبيه فنيخي   
 هوفل شرقي رميم شمالي فيروزاباد   
 البوصياد سرهنگيه قدرت اباد   
 بنده سوبله مچريه   
 حسن حاجي شاه دشت میهن‌آباد   
 سيدخلف صاهندي دبيه ام دبس   
 سيدعامر صاهندي سعيديه فنيخي سفلي   
 سيدفاضل صدررميم بني صالح   
 سيدناصر عگبات ابوعكفا   
 شاكريه قويزيه البوغربه   
 صگورحنظله قاسم شيخ الوس   
 صگورفريح محمد كروشات اميزع   
 هوفل غربي كسر بگعان   
 هوفل سيدحمد محيره جراحيه سيدعرب   
 حومه شرقي موشه حساسنه بالا   
 كوت سيدنعيم ابوعبدشرهاني حساسنه پائين   
 ابوحميظه حومه غربي حيادر   
 غدير برديه يك دايخ   
 حاج جراح دهلاويه ده مهاوي   
 ساريه شويرع شطعلي سادات   
 صدرابوحميظه محاره شطعلي مصفا   
 صدرجلاليه مكينه حاج لازم شويب   
 مرعي مالكيه غربي سعدون دو   
 خوزستان ني باف البوعفري طبر   
 خزعليه برديه كوچك ظهيريه بالا   
 ساچت حاجيه ظهيريه پايين   
 سيدعزيز دحيمي دو كريم صالح   
 مالكيه سفلي دحيمي سه گطافه   
 مالكيه عليا سويداني لطيف   
 بريچيه سفلي مگاصيص مجيدمنابي   
 جرگه سيدعلي ابوجلال جنوبي مچافت   
 جلاليه جنوبي احيمر مشيمشيه   
 حمودي سعدون چولانه مطلب   
 جلاليه شمالي دحيمي يك مطليج   
 البوعفري جنوبي رمله معينيه   
 گلبهار طگطاگه يزدنو   
 شيباني ازادي حقر   
 مالكيه وسطي ابوجلال شمالي سعدون يك   
 نعمه بيت حردان هويزه جفير   
   احمداباد جفيردو   
   ام الحبار نيسان   
   قيصريه سفلي اسحق   
   قيصريه عليا بني نعامه شمالي   
   مكينه حاجي جمعه ساكي بيت كوار   
   مليحه حاج بدر غميجه   
   مليحه كوت سعد جزيره   
   موليه حبچيه   
   امامزاده سيدخضر حنظله   
   هوره عاگول بالا دغاغله   
   امامزاده خضر زين العابدين   
   حسانيات سموميه   
   البوسويط شعلان   
   حاج كريم عبدالقاسم   
   حويش نيس كاوس حمدان   
   سميده كاوس محمد   
   سياراحمداباد گريشيه   
   عطابيه شمالي ماهورحاج لفته   
   عطابيه جنوبي مومنيه   
   معرض بني صالح نهيرات   
   مليحه علومي هرمزان خزعل   
   قيصريه وسطي هرمزان سعدون   
   الهاسي برس گبان   
   دولت اباد برگه   
   بعينيه حسچه   
   مگطع يبر عمه   
   مليحه شرقي گبان   
   حسين دهيش لوليه   
   طليل بيت دهاس   
   عياش شموس   
   مطير     
   ارباع واخماس     
   بطليه     
   بلم     
   بني نعامه جنوبي     
   حربايه شلاگه     
   سعديه     
   سياراحمدابادموالي     
   قاسم علوان     
   مكينه داغرچناني     
   مكينه دوارجه     
   بيت فعيل دو     
   بيت فعيل يك     
   حميديه     
   مالحه يك     
   هورت العباس     
   ام ارقال يك     
   شنانه دو     
   طويبه     
   كوثران     
   مالحه دو     
   طويله يك     
   طويله دو     
   ام ارقال دو     
   ام ارقال سه     
   روستائ صاحب وزامل     
   ام الغفارئ
   لطلاطه 
   قیصریه سفلی البوسویطشهرستان از شمال به شوش و ايلام، از جنوب و باختر به عراق و از خاور به اهواز متصل بوده و چند تپه كم ارتفاع به اسامي تپه الله‌اكبر، ميشداغ يا ميشداخ و عين آسمان است. اردشير بابكان در راه براندازي سلطنت هاي مستقل و ملوك الطوايفي به منطقه دشت ميسان آمدو سلطنت 350 ساله آن را برانداخت. پايتخت اين دولت را كرخه ميشان مي‌ناميده اندو ايجاد آن بر خرابه هاي شهر «اسطوخيا» كه آن هم جانشين شهري است كه اسكندر ساخته بود ماني نيز هنگامي كه دين جديد آورده بود در دشت ميسان ساكن شد. از آثار موجود در دشت آزادگان مي‌توان سلطان داور، قدمگاه زين العابدين، مولا فاضل، ابراهيم خليل، ابولفضل العباس و امير المومنين را نام برد. 
مکان های دیدنی و تاریخی

از آثار موجود در دشت آزادگان مي‌توان سلطان داور، قدمگاه زين العابدين، مولا فاضل، ابراهيم خليل، ابولفضل العباس و امير المومنين را نام برد. 
  
صنايع و معادن

از صنايع و معادن شهرستان دشت آزادگان اطلاعات مستندي در دست نيست.   
 
کشاورزی و دام داری 

شهرستان دشت آزادگان دارای آب و هوای گرمسيری است و محصولات گرمسيری در اين شهرستان به عمل می آيد. از مهم ترين محصولات كشاورزی اين منطقه می توان گندم، جو، ‌برنج، حبوبات، صيفی جات، جاليز، نباتات علوفه ای و خرما كه مهم ترين محصول می باشد را نام برد. محصولات باغی شامل انواع ميوه نيز در اين شهرستان وجود دارد. سد رخه(انحرافی) آبگيری به درازای 192 و به ارتفاع 7/4 متر می باشد كه تا 225000 هكتار اراضی را‌ آبياری می كند. دشت آزادگان به علت وجود مراتع سرسبز و چراگاه های بزرگ در گذشته «دشت ميشان» نام داشته است. بنابراين دامپروری در اين ناحيه پر رونق و با اهميت بوده و از عمده ترين فعاليت های اقتصادی اهالی به شمار می رود. رودخانه كرخه در اين منطقه دارای آب فراوانی است و ماهی های زيادی دارد و عده ای از اهالی از راه ماهيگيری از اين رودخانه ارتزاق می نمايند
 
مشخصات جغرافيايي

شهرستان دشت آزادگان با 5844 كيلومتر مربع مساحت در باختر استان خوزستان و كنار مرز ايران و عراق واقع شده و مركز آن شهر دشت آزادگان ( سوسنگرد) است. اين شهرستان از شمال به شهرستان شوش و استان ايلام، از جنوب باختر به كشور عراق و از خاور به شهرستان اهواز محدود می باشد. شهر دشت آزادگان با 6/6 كيلومتر مربع مساحت در 60 كيلومتری شمال باختری اهواز، از نظر جغرافيايی بين 31 درجه و 33 دقيقه ی پهنای شمالی و 48 درجه و 10 دقيقه ی درازای خاوری نسبت به نصف النهار گرينويچ قرار دارد. بلندی اين شهرستان از سطح دريا 10 متر و هوای آن بسيار گرم است. راه هاي سوسنگرد – دهلران، سوسنگرد – اهواز و سوسنگرد – هويزه از راه های اين شهرستان به شمار مي‌رود و فاصله هوايی آن تا تهران 941 كيلومتر است.   

وجه تسميه و پيشينه تاريخي

در متون كهن عربی، فارسی، يونانی و سريانی از اين منطقه با نام های «كشور ميسن»، «مملكت كرخ ميسان»، «كرخ ميشان»، «فرات ميشان»، «ايالت ميسن» يا «ميسان» و «ميشان» ياد شده است. بر اساس همين منابع، اين سرزمين در روزگار هخامنشيان آباد بوده است، چنان که از رود كرخه به عنوان زندگی بخش اين سرزمين ياد کرده اند. اگرچه ايالت ميسان گاه مستقل و گاه تابع فرمانروايان خوزستان بود، اما تا به روزگار سلوكيان و ساسانيان شهرت خود را حفظ كرد. در روزگار اشكانيان بيش تر از «ميسن» به نام مركز ايالت اشكانی كه شوش و خوزستان را زير فرمان داشته سخن به ميان آمده است. بعدها در جنوب و جنوب باختری اين سرزمين، كشور يا ايالت ديگری بنيان گرفت كه «دشت ميسان» ناميده شد و به هنگام فرمانروايی عرب زبان ها به «دستميسان» تغيير يافت. مركز اين ايالت شهر سوسنگرد کنونی است که نام قديم روستايی از آن سرزمين را، دارا می باشد. اين شهرستان معروف زمانی نيز به نام شهر حكومت نشين خود، «نهرتيری» نام داشت. سلطنت ميسانی بيش از 350 سال به درازا کشيد، تا اين که به دست اردشير بابكان از ميان برداشته شد. اين منطقه در قرون وسطی، «ولايت هويزه» و در دوره های قاجاريه و اوايل سلطنت رضاخان پهلوی «بنی طرف» و «هويزه» خوانده می شد که سپس به واسطه وجود احشام و مراتع سرسبز در اين ناحيه، به «دشت ميشان» مرسوم گشت.   
 
شهرستان دشت آزادگان در 60 كيلومتري شمال باختر اهواز واقع شده و هم مرز كشور عراق است. اين شهرستان از شمال به شوش و ايلام، از جنوب و باختر به عراق و از خاور به اهواز متصل بوده و چند تپه كم ارتفاع به اسامي تپه الله‌اكبر، ميشداغ يا ميشداخ و عين آسمان است. اردشير بابكان در راه براندازي سلطنت هاي مستقل و ملوك الطوايفي به منطقه دشت ميسان آمدو سلطنت 350 ساله آن را برانداخت. پايتخت اين دولت را كرخه ميشان مي‌ناميده اندو ايجاد آن بر خرابه هاي شهر «اسطوخيا» كه آن هم جانشين شهري است كه اسكندر ساخته بود ماني نيز هنگامي كه دين جديد آورده بود در دشت ميسان ساكن شد. از آثار موجود در دشت آزادگان مي‌توان سلطان داور، قدمگاه زين العابدين، مولا فاضل، ابراهيم خليل، ابولفضل العباس و امير المومنين را نام برد. 
مکان های دیدنی و تاریخی

از آثار موجود در دشت آزادگان مي‌توان سلطان داور، قدمگاه زين العابدين، مولا فاضل، ابراهيم خليل، ابولفضل العباس و امير المومنين را نام برد. 
  
صنايع و معادن

از صنايع و معادن شهرستان دشت آزادگان اطلاعات مستندي در دست نيست.   
 
کشاورزی و دام داری 

شهرستان دشت آزادگان دارای آب و هوای گرمسيری است و محصولات گرمسيری در اين شهرستان به عمل می آيد. از مهم ترين محصولات كشاورزی اين منطقه می توان گندم، جو، ‌برنج، حبوبات، صيفی جات، جاليز، نباتات علوفه ای و خرما كه مهم ترين محصول می باشد را نام برد. محصولات باغی شامل انواع ميوه نيز در اين شهرستان وجود دارد. سد رخه(انحرافی) آبگيری به درازای 192 و به ارتفاع 7/4 متر می باشد كه تا 225000 هكتار اراضی را‌ آبياری می كند. دشت آزادگان به علت وجود مراتع سرسبز و چراگاه های بزرگ در گذشته «دشت ميشان» نام داشته است. بنابراين دامپروری در اين ناحيه پر رونق و با اهميت بوده و از عمده ترين فعاليت های اقتصادی اهالی به شمار می رود. رودخانه كرخه در اين منطقه دارای آب فراوانی است و ماهی های زيادی دارد و عده ای از اهالی از راه ماهيگيری از اين رودخانه ارتزاق می نمايند
 
مشخصات جغرافيايي

شهرستان دشت آزادگان با 5844 كيلومتر مربع مساحت در باختر استان خوزستان و كنار مرز ايران و عراق واقع شده و مركز آن شهر دشت آزادگان ( سوسنگرد) است. اين شهرستان از شمال به شهرستان شوش و استان ايلام، از جنوب باختر به كشور عراق و از خاور به شهرستان اهواز محدود می باشد. شهر دشت آزادگان با 6/6 كيلومتر مربع مساحت در 60 كيلومتری شمال باختری اهواز، از نظر جغرافيايی بين 31 درجه و 33 دقيقه ی پهنای شمالی و 48 درجه و 10 دقيقه ی درازای خاوری نسبت به نصف النهار گرينويچ قرار دارد. بلندی اين شهرستان از سطح دريا 10 متر و هوای آن بسيار گرم است. راه هاي سوسنگرد – دهلران، سوسنگرد – اهواز و سوسنگرد – هويزه از راه های اين شهرستان به شمار مي‌رود و فاصله هوايی آن تا تهران 941 كيلومتر است.   

وجه تسميه و پيشينه تاريخي

در متون كهن عربی، فارسی، يونانی و سريانی از اين منطقه با نام های «كشور ميسن»، «مملكت كرخ ميسان»، «كرخ ميشان»، «فرات ميشان»، «ايالت ميسن» يا «ميسان» و «ميشان» ياد شده است. بر اساس همين منابع، اين سرزمين در روزگار هخامنشيان آباد بوده است، چنان که از رود كرخه به عنوان زندگی بخش اين سرزمين ياد کرده اند. اگرچه ايالت ميسان گاه مستقل و گاه تابع فرمانروايان خوزستان بود، اما تا به روزگار سلوكيان و ساسانيان شهرت خود را حفظ كرد. در روزگار اشكانيان بيش تر از «ميسن» به نام مركز ايالت اشكانی كه شوش و خوزستان را زير فرمان داشته سخن به ميان آمده است. بعدها در جنوب و جنوب باختری اين سرزمين، كشور يا ايالت ديگری بنيان گرفت كه «دشت ميسان» ناميده شد و به هنگام فرمانروايی عرب زبان ها به «دستميسان» تغيير يافت. مركز اين ايالت شهر سوسنگرد کنونی است که نام قديم روستايی از آن سرزمين را، دارا می باشد. اين شهرستان معروف زمانی نيز به نام شهر حكومت نشين خود، «نهرتيری» نام داشت. سلطنت ميسانی بيش از 350 سال به درازا کشيد، تا اين که به دست اردشير بابكان از ميان برداشته شد. اين منطقه در قرون وسطی، «ولايت هويزه» و در دوره های قاجاريه و اوايل سلطنت رضاخان پهلوی «بنی طرف» و «هويزه» خوانده می شد که سپس به واسطه وجود احشام و مراتع سرسبز در اين ناحيه، به «دشت ميشان» مرسوم گشت.   
 



ادامه مطلب