اشنایی با شهرهای ایران  وکشورهای جهان

موقعيت، وسعت و حدود جغرافيايي
شهرستان بهبهان با وسعتی معادل 3195 کيلومترمربع در جنوب غربی استان خوزستان قرار دارد. اين شهرستان از سه بخش تشکيل شده است:

بخش مرکزي: متشکل از شهر بهبهان و حومه و دهستانهای دودانگه و تشان با وسعت 2086 کيلومترمربع
بخش زيدون به مرکزيت شهر سردشت، مشتمل بر دهستانهای سردشت، درونک با وسعت 990 کيلومترمربع
بخش آغاجاری با وسعت 119 کيلومترمربع
اين دشت زيبا از طرف شمال وشمال شرقی به استان کهگيلويه (دهدشت و ليکک)، از جنوب به بخش زيدون، از غرب به آغاجاری و شهرستان اميديه (جايزان) و از شرق به شهرستان گچساران محدود مي‏شود.
ويژگيهای طبيعي
کوهها: در شمال دشت بهبهان رشته کوه خوئيز که بلندترين نقطه آن 1685 متر بر فراز تنگ شيخ و کوه حاتم با ارتفاع بيش از 2100 متر قرار دارد. در جنوب اين دشت پازنان و دريزه کوه با حداکثر ارتفاع 600 متر در غرب آل‏کوه و زرد با ارتفاع حداکثر 785 متر و در شرق کوه رمه‏چر (احمد و محمد) با حداکثر ارتفاع 700 متر واقع شده است.
آب‏وهوا: اگر برای خوزستان با توجه به شاخص‏های جوی آن سه نوع آب‏وهوای بياباني، نيمه‏بيابانی (کوهپايه‏اي) و کوهستانی در نظر بگيريم، بهبهان آب‏وهوای نيمه‏بيابانی يا کوهپايه‏ای دارد. حداکثر مطلق دمای بهبهان بيش از 50 درجه در تير و مرداد و حداقل آن تا صفر درجه در آذر و دی مي‏رسد.
رودها: شايد بتوان رمز موجوديت و حيات شهر بهبهان با ديرينه تاريخي‏اش را در دو شريان طرفين آن يعنی مارون و خيرآباد جستجو کرد.   

وجه تسميه بهبهان:
در وجه تسميه بهبهان چند نظريه بيان شده است که مهمترين آنها:
بهو به معنای کوشک و کوشک عبارت است از قصر و عمارت عالی خارج از شهر گويند که در ميان باغ و بوستانی قرار گرفته باشد و بهبهون يعنی بهترين کوشک.
بهبهو به فضای باز و جا و مکانی مناسب گفته مي‏شود که عشاير و ايلات بخصوص در فصل بهار در آن موقتاً اطراق مي‏کنند و چون اين مکان از نظر جغرافيايی با تعريف دشت همخوانی دارد لهذا بهو يعنی دشت و بهبهو (بهبهان) يعنی بهترين دشت.
در غرب بهبهان کنونی (کوهپايه‏های زاگرس) جايگاهی وجود دارد که مربوط به بغ بغان يعنی خدای خدايان (عهد باستان) است که با گويش محلی بعبعو گفته مي‏شود. اين لفظ در اثر تکرار در طول زمان به بهبهو و سپس بهبهون يا بهبهان بيان شده است. (نظريه فوق صادق است.)

پيشينه تاريخی بهبهان:
تاريخ بهبهان همواره و همه‏جا با تاريخ ارگان همراه بوده است و اساساً يکی محسوب مي‏شود. شهر قديمی ‏بهبهان(ارجان) بواسطه اشياء بدست آمده در کشفيات باستان‏شناسی سال 1361 هجری شمسی تاکنون قديمي‏ترين دوره تاريخی آن معلوم گرديده است که نشان از هزاره دوم پيش از ميلاد مسيح دارد. گور مکشوفه کتين هوتران فرزند پادشاه ايلامي‏که در هزاره دوم پيش از ميلاد مسيح سلطنت مي‏کرده همراه با جام ارجان و حلقه قدرت، شوکت و عظمت فرهنگی و هنری ارجان را به نمايش مي‏گذارد و با عرضه اطلاعات گرانبهايی ازتاريخ بهبهان را معلوم مي‏دارد که اين شهر قديمي‏ چگونه از نشر فرهنگی بر تارک منطقه مي‏درخشيده است.

صنايع دستی بهبهان
بهبهان از قديم‏الايام دارای صنايع دستی متنوعی بوده است که با برچيده شدن راسته بازار تحولات اقتصادی و ظهور مشاغل جديد اکثر آنها از ميان رفته‏اند مهمترين آنها عبارت بودند از: مسگري، ورشوسازي، ساخت قليان، ظروف سفالي، عبابافي، نمدمالي، لحاف‏دوزي، توليد کلاه نمدي، گيوه و ... از اين ميان تنهاعبابافي، نمدمالي، لحاف‏دوزی و گيوه‏دوزی باقی مانده است.

معرفی اماکن تاريخی بهبهان:
ديوار و خندق اطراف شهر، مسجد جامع و راسته بازار، نارين قلعه (تخريب شده)، مقوم (از بين رفته)، آب انبار و برکه‏ها، بقعه بشير نذير، عمارت کلاه فرنگی (تخريب شده)، مجموعه ارجان گور مکشوفه کيدين هوتران)، مجموعه بکان (پل، حمام)، پل خيری مح خان (خيرآباد)، قلعه مدرسه (خيرآباد)، آتشکده چهارطاق (خيرآباد)، کتيبه تنگ تکاب، برجهای رضاخاني، خرابه‏های کلگه‏زار، کتيبه تنگ سروک 

معرفی اماکن ديدن طبيعی بهبهان:
تنگ تکاب، تنگ بن، تنگ خوئيز، تنگ سروک، دره گرمابه، امامزاده شيرعلي، باغ بهو 

معرفی اماکن غيرطبيعی بهبهان:
پارک جنگلی سلمان فارسی (جاده اهواز)، پارک جنگلی ارجان (جاده سيمان-نرگس‏زار)، اردوگاه شهيد رجايی (جاده اهواز)، پارک ساحلی خارستان (جاده اهواز)، سد مخزنی مارون 

اسامي‏اماکن مذهبی بهبهان :
امامزاده حيدر، امامزاده شاه‏مير عالی حسين، امامزاده شاه‏فضل، بي‏بی خديجه، بي‏بی زبيده خاتون، بي‏بي‏صالحه‏بيگم، امامزاده ابراهيم، امامزاده شيرعلي، امامزاده ابوذر، سيد فقه، آخوند ملاعلی بهبهاني

حيات وحش و مناطق طبيعی بهبهان:
شهرستان بهبهان به علت واقع شدن در دشت و مجاورت با ارتفاعات رشته کوه زاگرس و بنادر جنوبی ايران و نيز واقع در گذرگاه چهار استان و برخورداری از رودخانه‏های پرآب مارون و خيرآباد و زهره دارای موقعيت خاص و مناطق ويژه‏ای است.اين مناطق تحت نظارت مستمر پرسنل اداره حفاظت محيط زيست شهرستان بهبهان بوده تا بستر مناسبی جهت حفاظت و ادامه حيات و بالندگی محيط زيست شهرستان بوجود آيد. در اين مناطق بکر و زيبا گونه‏های مختلف از حيوانات و پرندگان حمايت شده از قبيل کبک، تيهو، دراج، زنبورخوار، کل و بز و ... ديده مي‏شود.

محيط زيست انسانی ولزوم توجه به آن:
امروزه بعلت وجود صنايع مختلف نفت و گاز در اطراف شهرستان (زيدون و آغاجاري) و ديگر صنايع کوچک و بزرگ در مرکز شهرستان رعايت ضوابط و استانداردهای زيست محيطی از سوی صاحبان صنايع امری اجتناب‏ناپذير است که در اين رابطه نقش نظارتی محيط زيست شهرستان در کاهش ميزان آلودگي‏های زيست محيطی بسيار مهم و موثر مي‏باشد.

منطقه گردشگری تنگ تکاب
اين روستا در 20 کيلومتری شمال بهبهان، نواحی اطراف کارخانه سيمان و در نزديکی سد مارون، در دامنه کوه تنگ تکاب واقع شده است. راه باريک و پرپيچ و خم کوهستانی ما را به اين منطقه خوش آب و هوا مي‏رساند که به طور کامل بر شهر بهبهان و رودخانه مارون که در پای آن جريان دارد مسلط است. مخصوصاً د ر شب  چشم‏انداز شهر بسيار ديدنی است. باغ‏های انبوهی در دامنه کوه واقع شده‏اند و هرکدام دارای چشمه و استخر مي‏باشد. کوهستانی بودن، وجود مناظر زيبای طبيعی و دور بودن از هياهوی شهر باعث شده است تا در همه فصول سال علاقمندان زيادی جهت تفريح و استراحت به اين منطقه بيايند. کوهستانی بودن منطقه به دوستداران کوهنوردی و صخره‏نوردی امکان پرداختن به علاقه خود را مي‏دهد. علاوه بر اين از قلعه‏هايی به جای مانده که به حسن صباح نسبت داده مي‏شوند و آن طور که در کتاب خداوند الموت آمده يکی از معاونان حسن صباح در اين قلعه بر منطقه‏های خوزستان و فارس و کهگيلويه نظارت مي‏کرده است.

منطقه گردشگری خاييز
اين روستا در شمال شرقی بهبهان در دامنه کوه خاييز و با فاصله حدود 22 کيلومتری از شهرستان واقع شده است.
روستا دارای تاريخچه طولانی از دوران پادشاهان ساسانی است و آثار آن عبارتند از سنگچيني‏های راه شاهی و همچنين سه آسياب واقع در دهانه تنگ خاييز که رونق منطقه را تا قرون گذشته يعنی تا دوره‏های اسلامي‏مي‏رساند.

جاذبه‏های گردشگری روستای خاييز عبارتند از:
امکان انجام فعاليت کوهنوردي، وجود گونه‏های جانوری در محيط کوهستان و وجود چشمه آب خاييز که از تنگ خاييز سرچشمه مي‏گيرد. مهمترين عامل جذب گردشگران زيارتگاه امامزاده محمد مي‏باشد.
اين روستا در طول سال در ماههای اسفند تا اوايل خرداد دارای شرايط آب و هوايی مناسب مي‏باشد و سرسبزی منطقه در اين اوقات شرايط مناسبی جهت تفريح خانوادگی و دسته جمعی همشهريان فراهم مي‏نمايد.

منطقه گردشگری پشکر
اين روستا در شمال بهبهان و در نزديکی سد مارون در پای يکی از کوههای رشته کوه تنگ تنکاب، ميان کوه و دره‏ای به عمق 40 متر که رودخانه خروشان مارون در آن مي‏گذرد، قرار دارد. در اين روستا، باغ‏هايی از ليمو و نخل و نارنج در دو بخش شرق و غرب وجود دارد. همچنين در فاصله ميان روستا و باغ‏های غربی حدود دويست متر تپه‏هايی وجود دارند که در ماههای پرباران سال از چمن و گل پوشيده مي‏شوند. خانه‏های روستا گلی و قديمي‏هستند و بافت قديمي‏آن پلکاني‏شکل و زيبا و با وجود غير مسکونی بودن هنوز قابل استفاده هستند.

جاذبه‏های گردشگری اين روستا عبارتند از:
الف – استعداد گردشگری اين روستا بيشتر مربوط به بافت قديمي‏‏وزيبای منازل آن است که هنوز هم سرپا و قابل استفاده هستند و همچنين نزديکی آن به رودخانه پر آب مارون است. با اين توضيح که مي‏توان از اين بافت قديمي‏برای راه اندازی سفره خانه‏های سنتی استفاده شد. راه اندازی چنين سفره خانه‏هايی در پای کوه لطف و صفای خاصی دارد.
ب – ساحل رودخانه  و استفاده از فضای اطراف آن جهت شنا و ماهيگيري
ج- کوهستانی بودن منطقه اين امکان را به دوستداران کوه و طبيعت مي‏دهد تا به علاقه خود بپردازند.
د – جاده طولانی که بين کوه و دره است جهت پياده روی و دوچرخه سواری مناسب است.

کاوانسرای خيرآباد
بنای کاروانسرا (مدرسه) خيرآباد که با شماره 3840 در فهرست آثار ملی به ثبت رسيده در 25 کيلومتری شرق بهبهان در روستای خيرآباد (قلعه مدرسه) با چهار قرن قدمت در سال 1089 ه.ق همزمان با سلطنت شاه سليمان صفوي، به دستور حسين علی خان زنگنه (حاکم ايالات بهبهان و کهگيلويه) ساخته شد.
وسعت اين بنا که تماماً از آجر پخته و گچ ساخته شده است، در ابتدا 9943 متر مربع بوده و دارای قسمتهای مختلف از جمله مسجد، حجره برای معلمان، آشپزخانه، حمام و بازارچه بود، که هم اکنون تنها بنای اصلی مدرسه (حدود 2500 متر مربع) باقی مانده و آثار بقيه بناها از بين رفته است.
به دليل اينکه از سال 1135 ه‏‏.ق که علمای اخباری در آن اقامت کردند، از اين محل به عنوان برج و بارويی مستحکم جهت مقابله و مباحثه علمي‏با آيت‏الله وحيد بهبهانی استفاده مي‏کردند. از اين زمان به بعد مدرسه خيرآباد به قلعه مدرسه معروف گرديد. اين بنا نماينگر خصيصه علم دوستی مردم بهبهان است.

امامزاده اباذر
بقعه امامزاده اباذر در 40 کيلومتری جنوب بهبهان در بخش زيدون سردشت واقع گرديده است که با توجه به نقاشيها و مشبک‏کاريها و گچبري‏های به کار رفته در آن به کار استادکاران شيرازی به روزگار زند واوايل دوره قاجار شباهت دارد، از معدود بناهای اين دوره است که به طور کامل تخريب و بازسازی نشده است.
اين بنا که به صورت يک ايوان ساخته شده، در گذشته دو غرفه در طرفين ايوان سرتاسری داشته که دو گوشواره با روکاری آيينه کاری داشت. بر هر طرف ايوان پايه مناره و گلويی مناره با کاشيکاری و نقش يامحمد، ياعلي، يافاطمه، ياحسن و ياحسين باقی مانده است.
ايوان ورودی با گچبري‏ها و طاقچه نماها و کاشي‏های سبز و سياه و سفيد و زرد که کاشيکاری دوره قاجاری است، تزيين شده بود که در چند سال اخير تخريب و بازسازی شده است. درون بقعه که زير گنبد شلجمی ‏قرار دارد مقرنس‏کاری و آيينه‏کاری نفيسی از دوره قاجار دارد.  تفريحگاه احداث شده در محوطه امامزاده اباذر شامل فضای سبز ودرياچه مي‏باشد که محل مناسبی جهت استراحت   و تفريح زائران محسوب مي‏گردد.

بافت تاريخی بهبهان
بافت تاريخی شهر بهبهان که قديمي‏ترين منطقه بهبهان فعلی پس از ارجان است، به شرح زير مي‏باشد:
از شمال به خيابان شريعتي، از جنوب به خيابان گرايمي، از شرق به نحوی و ادامه آن به موازات مسيل آبخروار تا خيابان شريعتی و از غرب به خيابان پيروز منتهی مي‏شود. خيابان عدالت و خيابان جوانمردی بصورت دو محور عمود بر هم از وسط اين ناحيه عبور مي‏نمايد که خيابان وانمردی فعلي، سالها قبل به صورت مسيلی از وسط شهر مي‏گذشته و حد فاصل بين دوقوم قنوات و بهبهان بوده است. مساحت کلی اين منطقه حدود 146 هکتار است.
از ديگر ويژگي‏های اين بافت وجود بيش از 84 مسجد، حسينيه و امامزاده در لابلای مکان مسکونی آن است. قدمت بيشتر خانه‏هايی که در بافت واقع شده‏اند به دوره‏های قاجار و پهلوی مي‏رسند. از ويژگي‏های معماری اين بناها مي‏توان به وجود زيرزمين در اثر آنها وجود ايوان با ستونهای مدور، سردرهای قوسی به صورت نيم دايره و آجرکاريهای زيبا در نمای بيشتر آنها اشاره نمود.

راسته بازار
اين مجموعه که با شماره 3769 در فهرست آثار ملی ثبت گرديده در حال حاضر قديمي‏ترين بازار شهر مي‏باشد که در زمان گذشته مرکزثقل تجاری شهر بهبهان و حومه آن بوده است. اين مجموعه که متعلق به دوره قاجار مي‏باشد، دارای چندين راسته بوده که حرفه‏های مختلف در راسته‏های مخصوص به خود فعاليت داشتند. در حال حاضر تنها يک راسته از آن باقی مانده که از اين قسمت باقی مانده است. برروی ديوار راسته باقی مانده دو کتيبه قرار دارد. مصالح به کار رفته در ساخت ابزار سنگ و گچ است و از ويژگي‏های آن مي‏توان به سقف گنبدی حجره‏ها و کاربرد طاق و تويزه در پوشش سقف راسته‏ها اشاره نمود.

مجموعه ارجان (شامل پل، حمام و قدمگاه)
حمام بکان
اين حمام متعلق به دوره ساسانی و مرتبط با شهر قديم ارجان است و در کنار رودخانه مارون در نزديکی روستای امام رضا واقع شده است. معماری اين بنا به صورت چهار ايوانی است که در حال حاضر به علت اينکه کف آن تا ارتفاع زيادی بر اثر ريزش سقفها و سنگهای کناره دره پر شده است، پلان آن کاملاً ديده نمي‏شود، يک قمست مربع شکل مرکزی است که چهارايوان در چهار جهت آن قرار داشته است. ايوانها که در روی چهار ستون قرار داشته‏اند با طاقهای جناقی به هم متصل شده و قسمت مرکزی سقف گنبدی شکل داشته که در حال حاضر ريخته است.

پل امام رضا يا پل ارجان:
اين پل که در کنار رودخانه مارون در نزديکی روستای امام رضا (ع) و قدمگاه امام رضا (ع) واقع شده است متعلق به دوره ساسانی مي‏باشد. اين پل دارای دهانه ای طاق مانند در دست راست رودخانه باقی مانده است و چند پل و سنگفرش بستر زير پل نيز در حول و حوش بالا و پايين ديده مي‏شود. تمامي‏آثار به جامانده ساسانی است و از سنگ و ملاط گچ ساخته شده است. آثار پل کوچک ديگری پائينتر از پل بزرگتر ديده مي‏شود.

پل سفلائی ارجان:
اين پل که در کنار رودخانه مارون واقع شده پهنائی برابر 13 متر داشته است. سمت غربی پل تقريباً سالم مانده ولی سمت شرقی که در معرض جريان آب قرار داشته به شدت آسيب ديده است. قسمتهايی که جريان آب به سوی آنها مي‏آيد از قسمتهايی که آب از آنها دور مي‏شود باريکترند. بر ديوار ميانی حفره‏هايی به پهنی 1/1 متر يا 95 سانتيمتر وجود دارد. در سمت غربي، اين حفره‏ها بوسيله راههای 10/1 متری به هم مربوط مي‏باشند. اين پل مي‏تواند بر مبنای پل عليائی خيرآباد قابل نوسازی باشد. شيب‏های درازی از جاده تا نزديک آب وجود دارد و اين جاده از روی پلی با يک قوس بزرگ عبور مي‏نموده است. آثار اين پل را مي‏توان در ارتباط با ارجان در نظر گرفت. پس از نابودی اين شهر ديگر دليلی نداشت که از اين نگهداری شود. آثار باقيمانده را بايد حداکثر به اواخر دوره قبل از صفوی منسوب دانست.

قدمگاه امام رضا (ع)
بنای قدمگاه امام رضا (ع) در کناره رود مارون در حدود 10 کيلومتری شمال شرقی بهبهان واقع شده است.
طبق آنچه که در بين مردم سينه به سينه منتقل شده، اينجا محل استراحت امام رضا (ع) در هنگام عزيمت به خراسان بوده است. قدمت بنا به دوره ديالمه مي‏رسد که در دوه های بعدی تعميراتی روی آن صورت گرفته است.
بنا شامل يک حياط در سمت شمال است که ساختمان اصلی در قسمت جنوبی آن قرار گرفته است. اين قسمت شامل يک بنای چهارگوش به ابعاد 15 متر در 17 متر مي‏باشد که 6 ستون قطور آن را به صورت يک تالار ستوندار درآورده است. ستونها در دو رديف موازی قرار گرفته‏اند. دو رديف آن که شامل چهار ستون است و در غرب قرار گرفته‏اند به ابعاد 90/2 متر در 45/1 متر و دو ستون بعدی 60/1 متر در 30/1 متر مي‏باشند.
بنا در گذشته و حال کاربری مذهبی داشته و محل زيارت اهالی اطراف مي‏باشد. در صورتی که تحت حمايت ميراث فرهنگی قرار گرفته و مورد مرمت قرار گيرد با توجه به قرار گرفتن در نزديکی شهر قديمی ارجان و آثار به جای مانده از حمام و پلهای ارجان مي‏تواند عامل مهمی در جذب گردشگر باشد.

مجموعه فرهنگي، تفريحی و ورزشی خارستان
اين مجموعه در شمال غربی بهبهان، در 3 کيلومتری جاده بهبهان- اهواز، جنب سنگ شکن گلستاني‏منش واقع است و فاز اول آن با وسعت 25 هکتار توسط شهرداری در کنار رودخانه مارون احداث شده است. نمای کلی اين مجموعه بيضی شکل است و بيشه‏های طبيعی از انواع گون در مرکز آن قرار دارد و جاده آسفالتی اطراف اين بيشه‏ها کشيده شده است. در ضلع شرقی آن دو راه فرعی وجود دارد که اولين راه به درياچه که با وسعت 5/1 هکتار ساخته شده و بزرگترين درياچه مصنوعی استان خوزستان مي‏باشد و دارای امکانات قايق سواری است و دومين راه به چهار قلعه زمين فوتبال و واليبال ساحلی ( هر کدام 2 قطعه ) ختم مي‏شود. ضلع غربی مجموعه موازی با رودخانه مارون است و ميان رودخانه و پارک يک جاده ساحلی به طول 1100 متر کشيده شده است که در کناره آن، تعداد 140 سکو دايره‏ای شکل جهت استفاده خانواده‏ها ساخته شده است. امتداد اين سکوها به بيشه‏ای زيبا و طبيعی ختم مي‏شود که همچنان دست‏نخورده باقی مانده است.
در قسمت جنوب غربی پارک پيست دوچرخه‏سواری به وسعت يک هکتار ساخته شده است.
برنامه‏های در نظر گرفته شده برای اين مجموعه طی سه فاز اجرا مي‏شود و تا کنون فاز اول آن اجرا شده است. که به طور کلی شامل احداث درياچه، زمين فوتبال ساحلی (2 قطعه)، زمين واليبال ساحلی (2 قطعه)، پيست دوچرخه سواری و احداث 140 سکو و خيابان سازی بوده است و فاز دوم شامل ساحل سازی و احداث سکوی ماهيگيری است.
بهبهان در جنوب خاوري خوزستان و در 205 كيلومتري اهواز و در نزديكي شهر تاريخي ارجان واقع شده است. پس از ويراني ارجان مردم آن در محل بهو(بهبهان) به معناي قصري كه اطراف باغ باشد شهر جديد را بنا كردند. نخستين نشانه‌هاي حضور انسان در اين دشت به هزاره ششم پيش از ميلاد باز مي‌گردد. شهرستان بهبهان يكي از شهرستانهاي استان خوزستان است كه از شمال باختري به شهرستان رامهرمز و از شمال خاوري به شهرستان كهگيلويه از خاور به شهرستان گچساران از جنوب به بندر ديلم و از باختر به بخش هنديجان محدود مي شود. از جاذبه هاي تاريخي اين منطقه مي‌توان: آرامگاه ارجان، نقش برجسته هاي دوره اشكاني در تنگ سروك، حمام دوره سلجوقي، خرابه هاي دو پل و يك بند، خرابه هاي آتشكده خيرآباد و راسته بازار را نام برد.
صنايع و معادن
صنايع شهرستان به دو دسته صنايع دستي و ماشيني و كارخانه اي تقسيم مي شود. صنايع ماشيني نيز شامل صنايع سبك (صنايع غذايي، چوب و وسايط حمل و نقل) و صنايع سنگين (صنايع مربوط به نفت و انواع معادن و سنگهاي ساختماني) مي شود. كارخانه سيمان، آجر ماشيني، ملامين سازي، ظروف آلومينيوم، كابينت‌سازي و قندسازي از مهم ترين كارخانه‌هاي اين منطقه محسوب مي‌شوند. از منابع و معادن زير زميني اين شهرستان مي توان به نفت، سنگ هاي آهك، سنگ گچ، خاك، رس، شن و ماسه و مواد اوليه براي توليد سيمان اشاره کرد. وجود زمين هاي حاصل خيز براي كشاورزي، پتانسيل كافي منطقه براي دامداري، غني بودن از لحاظ معادن و منابع زيرزميني و شكوفايي صنايع اعم از صنايع دستي و ماشيني سبك و سنگين، بازرگاني اين منطقه را رونق بسيار بخشيده و برخي از مردم اين شهرستان داراي شغل بازرگاني هستند.
کشاورزي و دام داري
اين شهرستان به دليل شرايط خاص آب و هوايي (گرمسيري) و وجود رودهاي كارون و خيرآباد و داشتن خاك قابل كشت، امكانات مساعدي را براي گسترش بخش كشاورزي دارا مي باشد. انواع محصولات كشاورزي غذايي و محصولات كشاورزي صنعتي در اين منطقه به عمل مي آيد. مهمترين محصولات اين شهرستان گندم، جو، برنج، پنبه، چغندر قند، كنجد، بزرك و انواع صيفي جات بوده و اين شهرستان به لحاظ آب و هواي مساعد، شرايط رشد و رويشي را براي تمام محصولات ياد شده را دارا است. دام‌پروري در اين منطقه رواج داشته و عمدتا به صورت دامپروري سنتي مي باشد كه به‌وسيله طوايفي از ايلات در كهكيلويه و ترك قشقايي صورت مي گيرد. محل قشلاق اين ايلات هميشه بهبهان بوده و از گذشته اين شهر، مركزي براي دادوستد ايلات به شمار مي رفته است.
مشخصات جغرافيايي
شهرستان بهبهان باوسعت 4/3743 كيلومتر مربع مساحت در منتهي اليه جنوب خاوري استان خوزستان واقع شده است. مركز آن شهر بهبهان است كه ازنظرجغرافيايي بين 30 درجه و 36 دقيقه ي پهناي شمالي و 50 درجه و 14 دقيقه و 15 ثانيه ي درازاي خاوري نسبت به نصف النهار گرينويچ قرار دارد. اين شهرستان از شمال به استان كهكيلويه و بوير احمد و رامهرمز از خاور به استان كهكيلويه و بوير احمد، از باختر به شهرستان بندر ماهشهر از جنوب به استان بوشهر محدود مي باشد. آب و هواي بهبهان در همه فصول به جز تابستان معتدل و در تابستان گرم است. براساس سرشماري سال 1375 جمعيت شهرستان بهبهان 164074 نفر برآورد شده است.راه هاي شهرستان بهبهان عبارتند از:
مسير راه بندر ديلم – بهبهان – را مشير به درازاي 300 كيلومتر كه بهبهان در كيلومتر 80 اين مسير از بندر ديلم واقع شده است.
بهبهان – رامهرمز به درازاي 80 كيلومتر
بهبهان – اميديه به درازاي 65 كيلومتر
بهبهان داراي فرودگاه نيز مي باشد.
وجه تسميه و پيشينه تاريخي
اين ناحيه در روزگار باستان وجود داشته ومركز حكومت آن «ابز قباد»، «قباد قره» و «ارگان» نام داشت. شهر ارجان در روزگار ساسانيان در 12 كيلومتري بهبهان بنا گرديد. بعد از ويراني ارجان مردم به بهبهان فعلي نقل مكان كردند. در قرن چهارم هجري به گفته مورخين شهر ارجان پر جمعيت و آباد شده و ارگان خزانه فارس و عراق و بارانداز خوزستان و اصفهان شد. امروزه به گويش محلي بهبهان را «بهبو» مي‌گويند. واژه «بهو» به معني كوشك است. به نظر مي رسد آن عده از مردم ارجان كه به كوشك دشت آمده و آن جا ساكن شده بودند، از خانه هايي به سبك خانه هاي ارجان بنا كرده كه بهتر از بهو بوده اند. از اين رو آن را «بهبو» يعني بهتر از كوشك گفته اند. «بهبهو» به مرور زمان گسترش يافته و « بهبهان » شده است. برخي از مورخان وجه تسميه بهبهان را چنين نوشته اند كه ساكنان اوليه اين شهر در بهون يا سياه چادر زندگي مي كرده اند. بعدها خانه هايي ساختند كه بهتر از بهون بود و آنرا «به» از«بهان» و بعد بهبهان ناميدند. به هر حال بهبهان در قرن هشتم هجري قمري شكل شهر به خود گرفت و از آن پس در شمار يكي از شهرستان هاي استان فارس و بعد استان خوزستان در آمد. مقدسي در وصف آن مي نويسد :
ارجان ( بهبهان ) ولايتي است بس مهم، ‌دشتي و كوهستاني و دريايي پر از درختان نخل، انجير و زيتون، ‌نعمت هاي آن فراوان است. ياقوت حموي درباره آن چنين مي گويد:
نخستين كسي كه ارجان را احداث نمود، قباد ابن فيروز بود، زماني كه با روميان جنگيد دستور داد شهري در مرز فارس و خوزستان احداث كنند و آن را «ايزقباد» نام نهاد.

مکان های دیدنی و تاریخی

از جاذبه هاي تاريخي اين منطقه مي‌توان: آرامگاه ارجان، نقش برجسته هاي دوره اشكاني در تنگ سروك، حمام دوره سلجوقي، خرابه هاي دو پل و يك بند، خرابه هاي آتشكده خيرآباد و راسته بازار را نام برد.

صنايع و معادن

صنايع شهرستان به دو دسته صنايع دستی و ماشينی و كارخانه ای تقسيم می شود. صنايع ماشينی نيز شامل صنايع سبك (صنايع غذايی، چوب و وسايط حمل و نقل) و صنايع سنگين (صنايع مربوط به نفت و انواع معادن و سنگهای ساختمانی) می شود. كارخانه سيمان، آجر ماشينی، ملامين سازی، ظروف آلومينيوم، كابينت‌سازی و قندسازی از مهم ترين كارخانه‌هاي اين منطقه محسوب مي‌شوند. از منابع و معادن زير زمينی اين شهرستان می توان به نفت، سنگ های آهك، سنگ گچ، خاك، رس، شن و ماسه و مواد اوليه برای توليد سيمان اشاره کرد. وجود زمين های حاصل خيز برای كشاورزی، پتانسيل كافی منطقه برای دامداری، غنی بودن از لحاظ معادن و منابع زيرزمينی و شكوفايی صنايع اعم از صنايع دستی و ماشينی سبك و سنگين، بازرگانی اين منطقه را رونق بسيار بخشيده و برخی از مردم اين شهرستان دارای شغل بازرگانی هستند.  

کشاورزی و دام داری

اين شهرستان به دليل شرايط خاص آب و هوايی (گرمسيری) و وجود رودهای كارون و خيرآباد و داشتن خاك قابل كشت، امكانات مساعدی را برای گسترش بخش كشاورزی دارا می باشد. انواع محصولات كشاورزی غذايی و محصولات كشاورزی صنعتی در اين منطقه به عمل می آيد. مهمترين محصولات اين شهرستان گندم، جو، برنج، پنبه، چغندر قند، كنجد، بزرك و انواع صيفی جات بوده و اين شهرستان به لحاظ آب و هوای مساعد، شرايط رشد و رويشی را برای تمام محصولات ياد شده را دارا است. دام‌پروری در اين منطقه رواج داشته و عمدتا به صورت دامپروری سنتی می باشد كه به‌وسيله طوايفی از ايلات در كهكيلويه و ترك قشقايي صورت می گيرد. محل قشلاق اين ايلات هميشه بهبهان بوده و از گذشته اين شهر، مركزی برای دادوستد ايلات به شمار می رفته است.

مشخصات جغرافيايي

شهرستان بهبهان باوسعت 4/3743 كيلومتر مربع مساحت در منتهی اليه جنوب خاوری استان خوزستان واقع شده است. مركز آن شهر بهبهان است كه ازنظرجغرافيايی بين 30 درجه و 36 دقيقه ی پهنای شمالی و 50 درجه و 14 دقيقه و 15 ثانيه ی درازای خاوری نسبت به نصف النهار گرينويچ قرار دارد. اين شهرستان از شمال به استان كهكيلويه و بوير احمد و رامهرمز از خاور به استان كهكيلويه و بوير احمد، از باختر به شهرستان بندر ماهشهر از جنوب به استان بوشهر محدود می باشد. آب و هوای بهبهان در همه فصول به جز تابستان معتدل و در تابستان گرم است. براساس سرشماري سال 1375 جمعيت شهرستان بهبهان 164074 نفر برآورد شده است.
راه های شهرستان بهبهان عبارتند از:
مسير راه بندر ديلم – بهبهان – را مشير به درازای 300 كيلومتر كه بهبهان در كيلومتر 80 اين مسير از بندر ديلم واقع شده است.
بهبهان – رامهرمز به درازای 80 كيلومتر
بهبهان – اميديه به درازای 65 كيلومتر
بهبهان دارای فرودگاه نيز می باشد.
 

وجه تسميه و پيشينه تاريخي

اين ناحيه در روزگار باستان وجود داشته ومركز حكومت آن «ابز قباد»، «قباد قره» و «ارگان» نام داشت. شهر ارجان در روزگار ساسانيان در 12 كيلومتری بهبهان بنا گرديد. بعد از ويرانی ارجان مردم به بهبهان فعلی نقل مكان كردند. در قرن چهارم هجری به گفته مورخين شهر ارجان پر جمعيت و آباد شده و ارگان خزانه فارس و عراق و بارانداز خوزستان و اصفهان شد. امروزه به گويش محلی بهبهان را «بهبو» می‌گويند. واژه «بهو» به معنی كوشك است. به نظر می رسد آن عده از مردم ارجان كه به كوشك دشت آمده و آن جا ساكن شده بودند، از خانه هايی به سبك خانه های ارجان بنا كرده كه بهتر از بهو بوده اند. از اين رو آن را «بهبو» يعنی بهتر از كوشك گفته اند. «بهبهو» به مرور زمان گسترش يافته و « بهبهان » شده است. برخی از مورخان وجه تسميه بهبهان را چنين نوشته اند كه ساكنان اوليه اين شهر در بهون يا سياه چادر زندگی می كرده اند. بعدها خانه هايی ساختند كه بهتر از بهون بود و آنرا «به» از«بهان» و بعد بهبهان ناميدند. به هر حال بهبهان در قرن هشتم هجری قمری شكل شهر به خود گرفت و از آن پس در شمار يكی از شهرستان های استان فارس و بعد استان خوزستان در آمد. مقدسی در وصف آن می نويسد :
ارجان ( بهبهان ) ولايتی است بس مهم، ‌دشتی و كوهستانی و دريايی پر از درختان نخل، انجير و زيتون، ‌نعمت های آن فراوان است. ياقوت حموی درباره آن چنين می گويد:
نخستين كسی كه ارجان را احداث نمود، قباد ابن فيروز بود، زمانی كه با روميان جنگيد دستور داد شهری در مرز فارس و خوزستان احداث كنند و آن را «ايزقباد» نام نهاد.