ضعیت صادرات خدمات فنی و مهندسی ایران و دیگر کشورهای جهان بر اساس گزارش سال 2010 بانک جهانی

گزارش میزان صادرات خدمات فنی و مهندسی،یکی از مهمترین بخشهای اقتصادی گزارش سالیانه بانک جهانی در خصوص شاخصهای توسعه محسوب می شود.در این بخش معمولا چند جزء گزارش می شود:

الف) ارزش خدمات صادر شده

ب)ارزش واردات خدمات

برای محاسبه ارزش واردات صورت گرفته،معمولا ارزش کالا(cost) ،بیمه(Insurance) و حمل و نقل آن تا مرز کشور دریافت کننده(Freight) به صورت حروف اختصاری C.I.F محاسبه و نمایش داده می شود.

برخی کشورها مثل آمریکا،کانادا و استرالیا قیمت خالص محصول ( Free on board یا fob) آنرا مد نظر قرار می دهند و سپس آنرا با هزینه بیمه و حمل و نقل ،تعدیل(adjust) می نمایند.
با نگاهی به آمار زیر می توان به برخی نکات اشاره کرد:
  -آمار مربوط به صادرات و واردات خدمات فنی و مهنسی ایران در سال 2008 در هیچیک از زمینه ها مشخص نیست و صرفا به آمار سال 1995 اشاره شده است.
برای به دست آوردن بخشی از این آمار شاید لازم باشد از اطلاعات منابع داخلی استفاده کرد.كيومرث فتح الله كرمانشاهي معاون كمك‌هاي تجاري سازمان توسعه تجارت ايران، اظهار داشت: مجموع صادرات خدمات فني ومهندسي در هشت ماهه اول سال جاري افزون بر يك ميليارد و ۶۰۶ ميليون دلار شد كه اين رقم در مدت مشابه سال گذشته ۹۰۷ ميليون دلار بود. وي يادآور شد كه رقم صادرات خدمات فني و مهندسي در ماه گذشته نيز نسبت به شش ماه سال گذشته ۷۰ درصد رشد داشته است. این رقم در پایان سال 1389 به 2.3 میلیارد دلار رسید.

معاون سازمان توسعه تجارت با بيان اينكه تعداد كشورهاي طرح معامله خدمات فني و مهندسي در هشت ماه امسال ۱۵ كشور بوده گفت: اين تعداد در مدت مورد بررسي در سال گذشته هشت كشور بوده است. وي از كشورهاي مستقل مشترك المنافع (CIS)، بلاروس، منطقه آفريقا، آمريكاي لاتين، حاشيه خليج فارس و جنوب شرقي آسيا به عنوان طرف‌هاي معامله ايران نام برد. معاون توسعه تجارت با بيان اينكه عمده تمركز پروژه‌ها در بخش نيرو و ساختمان است، افزود: اين حوزه‌ها مزيت اصلي صادرات خدمات فني ومهندسي به شمار مي‌آيند. كرمانشاهي توضيح داد: تعداد شركت‌هاي فعال در بازارهاي متنوع خدمات فني ومهندسي در هشت ماه سال جاري ۲۱ شركت بود درحالي كه اين ميزان در مدت مشابه سال ۸۸ تنها ۱۴شركت بود. به گفته مقام مسئول در سازمان توسعه تجارت، تعداد پروژه‌هاي خدمات فني و مهندسي در بازار هدف طي مدت مورد بررسي سال گذشته را ۱۸ مورد ذكر كرد و ادامه داد: اين رقم در سال كنوني نزديك به دو برابر يعني ۲۴ مورد رسيده است. وي از رشد ارزش هر پرونده خدمات فني ومهندسي در هشت ماهه اول امسال خبر داد و گفت: اين رقم در سال گذشته ۵۰ ميليون دلار بود حال آنكه هم اكنون به ۶۶ ميليون دلار رسيده است.

-آقای کرمانشاهی در این مصاحبه به ارزش واردات خدمات فنی و مهنسی اشاره ای نکرده و با توجه به اینکه در گزارش بانک جهانی نیز به این آمار گزارش نشده پس امکان مقایسه وجود ندارد

-بیشترین صادرات خدمات فنی و مهندسی در گزارش بانک جهانی متعلق به آمریکا با 518,319 میلیون دلار و سپس به انگلستان(285,123)،آلمان(241,590)، فرانسه(163,573)، چین(146,446) و ژاپن(146,440) است.در برخی کشورهای منطقه چشم انداز 1404 نیز میزان صادرات خدمات فنی و مهندسی به شرح زیر است:کویت 10,301))،اسرائیل(24,061)،ترکیه(34,519)،سوریه(3,562)،عربستان سعودی(9,383) و لبنان(18,928) است.در خاور دور نیز صادرات مالزی(30,283) است .همانگونه که مشاهده می فرمائید در منطقه چشم انداز 1404،وضعیت کشور ما از نظر صادرات فنی و مهندسی در وضعیت مناسبی نیست هر چند که در سالهای اخیر از این نظر تلاش زیادی صورت گرفته است و این رقم در سال 1389 به 2.3 میلیارد دلار رسید و گفته می شود تا سال 1395 قرار است این رقم به 25 میلیارد دلار برسد:

صادرات خدمات فنی و مهندسی در طول 3 سال و 11 ماهه گذشته نسبت به چهارسال ماقبل آن (1383 - 1380) بیش از 3 برابر رشد داشته است و رئيس سازمان توسعه و تجارت با بيان اين مطلب كه ما در سال جاري توانسته‌ايم 2.3 ميليارد دلار خدمات فني و مهندسي صادر كنيم گفت: اميدواريم در سال پاياني اجراي برنامه پنجم توسعه بتوانيم اين ميزان را به 25 ميليارد دلار افزايش دهيم.

آخرین خبر در باره این موضوع حاکی از آن است که حجم صادرات خدمات فنی و مهندسی در سال‌89 افزون بر 3میلیارد و 301‌میلیون‌دلار بوده که این رقم نسبت به سال 88،‌ 7درصد رشد داشته است. مجموع شرکت‌های فعال در22 کشور هدف، ‌عدد 46 شرکت است که درحال اجرای 63 پروژه هستند. متوسط ارزش ماهانه پروژه‌‌ها در سال89 نیز 52‌میلیون‌دلار برآورد شده است. نکته قابل توجه درباره بازارهای خدمات فنی و مهندسی طی سال 89 آن است که بازارهای اصلی از نظر ارزش قرارداد نسبت به سال 88 از ترکمنستان، سریلانکا و عراق به قزاقستان، بلاروس و اوگاندا تغییر یافت. به‌رغم تمامی فعالیت‌های مدیران و سیاستگذاران کشور در این حوزه صدور خدمات فنی و مهندسی با برخی مشکلات روبه‌رو است که از جمله می‌توان به مشکلات اعطای جوایز صادراتی اشاره کرد. این اقدام اگرچه در راستای بالا بردن توان رقابتی شرکت‌های داخلی در مناقصات پیش‌بینی شده بود، اما درشرایط کنونی دیدگاه‌های دیگری از سوی وزارت بازرگانی و صنایع برآن حاکم است به‌طوری که جایزه صادراتی بیشتر بر حسب وزن کالا مدنظر قرار داده شده و این وضعیت عرصه را بر فعالان این حوزه تنگ کرده است. در نتیجه سهم ناچیزی از جایزه صادراتی برای شرکت‌های خدمات فنی و مهندسی در نظرگرفته شده است و این روند کاهش توان و ظرفیت رقابت پذیری شرکت‌های ایرانی را در مناقصات به‌دنبال خواهد داشت.(http://www.hamshahrionline.ir/news-131331.aspx)










نوشته شده توسط سيد محمود ميرافضلي