اشنایی با شهرهای ایران  وکشورهای جهان

نَقَده یکی از شهرهای جنوبی استان آذربایجان غربی و مرکز شهرستان نقده است. این شهر در ۹۵ کیلومتری جنوب‌شرق ارومیه واقع شده‌است. تا سال ۱۳۴۶ شمسی شهر و شهرستان نقده یا سولدوز شناخته می‌شد که در این سال طی مصوبه‌ای نام این شهر و شهرستان به نقده تغییر یافت

۷۵ درصد شهر را آذربایجانی‌ها و ۲۵ درصد را کردها تشکیل می‌دهند.

جاذبه‌های گردشگری این شهر می‌توان هفت چشمه در۳کیلومتری جنوب غربی شهر نقده و درقسمت شرقی سلطان یعقوب واقع است در گذشته طعم و مزه هر چشم و آب جوشان هر یک از این ۷نقطه با دیگری متفاوت بوده ودارای املاح معدنی بخصوصی می‌باشد. حوضی به شکل کوزه در پائین کوه ساخته شده این تفرجگاه امکاناتی مثل آب آشامیدنی ٬فضای سبز٬امکانات رفاهی_ورزشی_خدماتی _درمانی و بهداشتی _غذاخوری_ شهر بازی_رستوران و پارکینگ را دارا می‌باشد. مردم نقده هر روز برای پیاده‌روی به این تفرجگاه می‌روند. رودخانه گادار وسد حسنلو و تالاب بین‌المللی پارک لاله اشاره داشت. شهرستان نقده منطقه‌ای کوهستانی است کوهای سلطان یعقوب و فیرنگی داغ و مهدی خان داغی و کوه‌های باباحسن داغی با ارتفاع ۲۰۰۰متر چشمه‌های طبیعی: از چشمه‌های نقده چشمه (شیخ معروف) درضلع جنوب که چشمه‌ای است معدنی و مؤثر برای درمان برخی بیماری‌های پوستی. بازارهای محلی: هر هفته بازار محلی به نام «جمعه بازار» در روز جمعه درمسیر جاده اشنویه برپا می‌شود.

تپه حسنلو در ۷کیلومتری شهر نقده قرار دارد، یکی از تپه‌های باستانی ایران است که قدمت آن به بیش از ۶ هزار سال قبل از میلاد می‌رسد معروفترین اثر باستانی یافت شده در این محل جام طلای حسنلو است که به عصر آهن تعلق داشته و درموزه ایران باستان نگهداری می‌شود.

ظرف شراب متعلق به حدود ۴٬۵۰۰ سال پیش از میلاد در تپه حاجی فیروز نقده به عنوان نخستین وسیله شراب‌سازی موجود در دوران نوسنگی کشف گردید.

وجه تسمیه

مینورسکی در دائرةالمعارف اسلامی زیر کلمه سولدوز آورده که ناحیه سولدوز

را غازان خان در سال ۷۰۳ ه‍.ق به امیر چوپان داده‌است و بر این اساس به نظر وجه تسمیه سولدوز از نام امیرچوپان گرفته شده‌است.

وجه تسمیه‌های مختلف نگاشته‌شده برای نقده:

• نغده: از زیورآلات زنان قره‌پاپاق.
• نه قه ده:لهجه کوردی شهر.
• نقی‌ده: آبادی نقی (نقی‌خان بوزچلو: مالک اصلی شهر در دوران قاجار و پهلوی).
• سولی‌دوز: این اصطلاح در زبان ترکی آذربایجانی به دشت‌های هموار و پرآب اطلاق می‌شود.

• سیمای عمومی سولدوز نام قدیمی شهرستان نقده پس از دوران سوم زمین شناسی تشکیل گرفته است و بنا به شواهد طبیعی و کشف فسیل های جانوری و گیاهی در دامنه کوه های لاواشلی(جنوب غربی نقده) که در این منطقه در 500 میلیون سال قبل در زیر آب قرار داشته است.

  از طرفی وجود تپه حاجی فیروز در هشت کیلومتری شمال شرقی نقده با توجه به کاوش های باستان شناسی حاکی از زیست و اسکان انسان ها و اقوام دوران ابتدایی و شروع عصر سنگی در منطقه است و تپه مذکور یکی از قدیمی ترین تپه های باستانی نه تنها آذربایجان غربی بلکه ایران و جهان محسوب می شود. با این حال مهمترین مشخصه تاریخ باستان منطقه نقده تپه حسنلو با جام زرین که شهرت جهانی دارد و بیش از 55 تپه باستانی بزرگ و کوچک دیگر است که در پهنه جلگه نقده جای گرفته اند، با استفاده از اسناد و منابع موجود می توان بیان کرد: دشت سولدوز در دوران باستان تحت نفوذ طوایف بومی ایران از قبیل ماننا، اورارتو، آشور، لولوبی، گیلزان، هوری، سکا، مادها و سپس پارت ها ساسانیان و اعراب قرار گرفته و در ادوار بعد از اسلام باز هم اقوام دیگر ترک زبان چون غزنویان، سلجوقیان، خوارزمشاهیان و.... در آن ساکن شده اند و منطقه بعدها تحت تسلط مغول در آمده و در ازمنه های بعدی ائلخالار، آق قویونلو، طوایف افشار اورمی و مقدم مراغه روستاهای در نقده بوجود آوردند.

  در زمان فتحعلی شاه قاجار ایل قره پاپاق از قفقاز به این ناحیه مراجعت کرده و سکنی گزیدند و بر کشت گندم و برنج و پرورش درختان میوه و دامداری پرداختند. شهرستان نقده از سال 1337 شمسی تحت عنوان بخش سلدوز جزء بخش های تابع شهرستان ارومیه محسوب می شد و مرکز بخش روستای راهدانه بود که در سال 1342 شمسی مرکز بخش به نقده منتقل گردید و در سال 1347 نقده از بخش سلدوز به فرمانداری تبدیل و برابر تقسیمات کشوری در آن موقع با 2000 کیلومتر مربع وسعت شامل دو بخش مرکزی – اشنویه اعلام گردیده است و بعد از 28 سال با افزایش جمعیت بخش اشنویه در جریان سال 1375 بر اساس تقسیمات کشوری بخش اشنویه از شهرستان نقده منتزع و با تبدیل محمدیار به بخش شهرستان نقده با دو بخش مرکزی و محمدیار شناخته شده است.

مردم

دشت نقده در طول تاریخ محل زندگی اقوام مختلف از جمله آشوری‌ها، مادها، مانناها، آذربایجانی‌ها و کردها بوده‌است. در زمان حکومت فتحعلی‌شاه قاجار و در سال ۱۲۴۵ هجری، ایل قره‌پاپاق از منطقهٔ قفقاز به این منطقه مهاجرت کرده، ساکن دشت نقده شده و به کشاورزی و دامداری در این منطقهٔ حاصل‌خیز مشغول شد. براساس یک طرح آمارگیری که در دههٔ ۱۳۵۰ خورشیدی در نقده صورت گرفت، از مجموع جمعیت آن زمان شهر، ۱۲٬۰۰۰ نفر (۶۰ درصد) را ترک‌های شیعه و ۸٬۰۰۰ نفر (۴۰ درصد) را کردهای سنی تشکیل می‌دادند.

تا قبل از نسل‌کشی آشوریان و در حدود سال‌های ۱۹۱۵ تا ۱۹۱۷، ۵۹۸ آشوری در مجموع ۱۰۸ خانوار در نقده زندگی می‌کردند. در سال ۱۸۸۱، نقده ۶۰ خانوار یهودی داشت که حدوداً ۳۶۰ نفر می‌شدند. تا سال ۱۹۰۱ جمعیت یهودیان به ۸۰۰ تن افزایش پیدا کرد که بعدها همه آنان به اسرائیل مهاجرت کردن

از شهرهای استان آذربایجان غربی که در جنوب آن قرار دارد نقده می باشد که در دشتی حاصل خیز قرار دارد.شهر نقده به دلیل آب و هوای مطبوع منطقه ای مناسب برای کشت محصولات کشاورزی است.مناطق باستانی و طبیعی این شهر نیز آن را به مقصدی محبوب بین گردشگران تبدیل کرده است

جاذبه های گردشگری نقده

کوهستان سلطان یعقوب

وقتی به نقده سفر می کنید به کوهستان های این منطقه هم سری بزنید.
زیباترین کوهستان این شهر بدون شک کوهستان سلطان یعقوب می باشد. این کوه در ۵ کیلومتری
جنوب شهرستان نقده و در کنار روستای بالقچی واقع شده است. ارتفاع قله این کوه از سطح دریا ،
۲۰۰۰ متر است . شما در این قله می توانید همه شهر و زیبایی ها آن را ببینید. در این قله امکا
مختلف مهیا شده و سکوهایی برای استراحت و تفریح خانواده ها نیز پیش بینی شده است.

البته چشم اندازها و امکانات این بخش از شهرستان نقده فقط به مواردی که ذکر شد
محدود نمی شود ، بلکه چشمه های آب معدنی خوشگوار نیز در این منطقه وجود دارند. کوه سلطان یعقوب نیز در این مکان قرار دارد که مورد توجه ویژه کوهنوردان و علاقه مندان به گردش و کوهنوردی است.

کوهستان سلطان یعقوب

کوهستان سلطان یعقوب

تالاب یادگارلو

این تالاب درگذشته زیستگاه بسیارمناسبی برای زمستان گذرانی و نیز زادآوری
پرندگان آبزی همچون قو، فلامینگو، اردک سرسفید، انواع مرغابیها بوده است.
امادرطی چندسال اخیر با احداث زهکش درمجاورت آن و همچنین کاهش آب ورودی
،این تالاب در بیشتر مواقع سال خشک می باشد. به همین جهت این تالاب درلیست مونترو قرار گرفته که نیاز شدید به احیا و بازسازی دارد.این تالاب از جاذبه های گردشگری نقده می باشد

تالاب یادگارلو

تفرجگاه یئددی گوز از جاذبه های گردشگری نقده

تفرجگاه یئددی گوز ، که با مساعی فرمانداری و شهرداری بازسازی و همه
ساله پذیرای جمع کثیری از گردشگران می باشد و دارای شهر بازی و کمپهای
اقامتی نیز می باشد ودر ۳ کیلومتری جنوب غربی شهر نقده و در قسمت شرقی سلطان یعقوب واقع است .
تصویر

تفرجگاه یئددی گوز

تفرجگاه یئددی گوز

موزه نقده

موزه شهرستان نقده در سال ۱۳۷۹ در مساحتی بالغ بر ۶۰۰ متر مربع افتتاح
و فعالیت خود را به عنوان موزه باستان شناسی منطقه آغاز کرد و از جاذبه های گردشگری نقده می باشد . ساختمان موزه شهرستان نقده در دامنه تپه و در مجاورت یک مجموعه تفریحی قرار گرفته است. موزه شهرستان نقده
دارای یک سالن نمایش می‌باشد که ویترین‌های آن چوبی و به دو گونه تلفیق با ستونها
و دیوار سالن نمایش طراحی شده است. اشیاء به نمایش گذاشته شده شامل دو بخش هستند:

بخش اول مربوط به اشیاء قبل از میلاد مکشوفه از تپه حسنلو است که عبارتند
از انواع سفالینه‌ها در اشکال و رنگ‌های مختلف، اشیاء مفرغی متنوع مانند شیرها، سنجاق ها و … ، آجرهای لعابدار، اشیاء تزئینی و مهرها و ظروف شیشه‌ای.

موزه نقده

موزه نقده

تالاب درگه

تالاب درگه سنگی این تلاب که یکی از جاذبه های گردشگری نقده به شمار می رود ،
در منتهی الیه جنوبی دریاچه ارومیه و در ۲۰ کیلومتری شهر نقده قرار دارد. مناظر زیبا و چمنزارهایی که در کنار این تالاب قرار دارند ، سالانه تعداد زیادی گردشگر را راهی نقده می کنند .
منبع تامین آب تالاب،روان آب های های فصلی ناشی از بارندگی و نشت آبهای
زیرزمینی می باشد. این تالاب به رشته کوه های سنگی و اراضی چمن زار منتهی می‌شود
که این اراضی در طول سال با افزایش میزان آب ورودی به این منطقه به زیر آب می‌روند.

تالاب درگه

تالاب درگه

تپه حاجی فیروز

تپه ها از دیگر جاذبه های گردشگری نقده می باشند . حاجی فیروز یک تپه تاریخی
است که قدمت آن به ۵۵۰۰ قبل از میلاد برمی گردد. این تپه در شهرستان نقده، بخش محمدیار، دهستان حسنلو، روستای حاجی فیروز واقع شده است. طبق حفاری هایی که در این منطقه
صورت گرفته است ، این تپه ۱۶ دوره تاریخی را پشت سر گذاشه است .همچنین
این تحقیقات نشان داده که این تپه یازده مرحله ساختمان سازی را نیز سپری کرده است
در این تپه بقایای چند ساختمان به چشم می خورد که مستقل از یکدیگرند و نقشه آنها مربع شکل است.

تپه حاجی فیروز

تپه حسنلو نقده

تپه حسنلو، یک مکان با اهمیت تاریخی است. این محوطه، در کنار روستایی
به همین نام و در غرب شهرستان نقده، در دشت معروف به «سلدوز»، قرار دارد این تپه یکی از جاذبه های گردشگری نقده می باشد

تپه حسنلو

د.

منابع- ویکی پدیا

سایت نیک صالخ