قصر شيرين از مناطق بسيار قديمی ايران است كه بنای آن را به خسرو پرويز ساسانی منسوب مي‌دانند.قصرشيرين ديرينه‌ي باستاني مشهوري دارد و دورترين اطلاعاتي كه از اين مكان به‌عنوان يك مكان تاريخي موجود است به دوره ساساني مربوط مي‌شود. شهرستان قصر شيرين از شمال و باختر به خاك عراق، از خاور به شهرستان های سر پل ذهاب‌ و گيلان‌غرب، از جنوب و جنوب خاوری به شهرستان ايلام و از جنوب باختری نيز به خاك عراق محدود می‌شود. قالي بافي، گليم بافي، پارچه بافي و جاجيم بافي از مهم ترين صنايع دستي شهرستان قصر شيرين به شمار مي‌آيند.

قصر شیرین یکی از شهرهای استان کرمانشاه در غرب ایران است.

این شهر مرکز بخش مرکزی شهرستان قصر شیرین است و در نزدیکی مرز عراق قرار گرفته است.

شهر قصرشیرین مرکز شهرستان قصرشیرین یکی از شهرستان‌های مرزی استان کرمانشاه است که در ۱۶۶ کیلومتری غرب شهر کرمانشاه واقع شده‌است. این شهر بین طول جغرافیایی ۴۵ درجه و ۳۵ دقیقه شرقی و عرض ۳۴ درجه و ۳۱ دقیقه شمالی قرار دارد که ارتفاع آن از سطح دریا ۳۳۳ متر می‌باشد.

 


 ويژگيهاي قصر شيرين :
اقتصادي: اقتصاد قصر شيرين متكي بر مبادلات مرزي ( پيله وري و تجارت ) با توجه به دو بازارچه پرويز خان و خسروي باغداري و كشت صيفي جات است ، هفت ماه در سال ،عشاير در اين منطقه به شغل دامپروري مشغول هستند .
تاريخي :
تاريخ قصر شيرين به زمان مادها بر ميگردد و در دوره هخامنشيان راه تجاري بغداد ، تهران بوده و به دروازه آسيا شهرت يافته است و نام آن منسوب است به شيرين زن مسيحي خسرو پرويز دوم كه در زمان خود در اين مكان قصري بنام او بنا نموده است. نام قديمي قصرشيرين در نزد يونانيان آرميتا (AREMITA)بوده است ، بيشترين آثار تاريخي قصر شيرين مربوط به دوره ساسانيان است وآثار تاريخي آن عبارتند از : باغ شيرين ، بقاياي كاخ شيرين ، چهار قاپي ، نهر شاهگدار ، حوش كوري ، سراي شاه عباسي و...
هنري :
هنرموسيقي اصيل كرمانشاهي ( كردي ) ،حصير و جارو بافي ،گليم بافي ، قاليبافي ، اسب دواني و به تعبيري باغداري بزرگترين هنر مردمان اين ديار است .
فر هنگي :
مردم قصر شيرين داراي فرهنگ عام اسلامي بود ه لكن با عنايت به دسته بنديهاي قومي و مذهبي ( شيعه ، اهل حق ،اهل تسنن)داراي خرده فرهنگ هاي خاص خويش نيز مي باشد 0 مردماني مهربان و مهمان نواز و باروحيه همبستگي بالا و متأثر از فرهنگ هاي تاريخي حكومت هاي مختلف ايران و همسايگان در طول تاريخ و درجه بالاي فرهنگ شهرنشيني و داراي شخصيت هاي تاريخي نظير باقر فاني ،خسرو پيله ور ، هوشنگ شفا و ... مي باشد.
سياسي :
مردم قصر شيرين داراي شعور و درك بالاي مسائل سياسي و آگاه به مسائل روز بوده و همواره در توسعه سياسي استان كرمانشاه نقش بسزائي ايفاء نموده و جزو اولين شهرهاي ايران است كه عليه حاكميت رژيم شاهنشاهي مبارزه نموده ودر اين راه زندانيان و شهداي زيادي تقديم انقلاب كرده است .
استراتژيكي :
قصر شيرين از نظر استراتژيكي يكي از مهمترين دروازه هاي ورودبه كشور ايران محسوب ميگرددو در طول تاريخ جنگ هاي ايران با حكومت هاي حاكم بر عربستان كه عراق هم بخشي از آن محسوب ميشده همواره محل تاخت و تاز و معبر عبور لشكرهاي طرفين بوده و در جنگ مسلمانان عليه حكومت ساسانيان و جنگ تحميلي اخير رژيم، يعني عراق عليه ايران ورود سپاهيان از اين مرز به داخل خاك ايران صورت گرفته و از نظر جغرافيايي بصورت نعل اسبي به داخل خاك عراق فرو رفته و بواسطه گردنه بالا طاق كه در عقبه اين شهرستان بوده از نقاط استراتژيك دنيــا محسوب مي گردد، همواره مورد طمع جدي دشمنان بوده است .
جهانگردي:
قصرشيرين بواسطه آثار تاريخي ذكر شده فوق و آب و هواي بسيار مناسب و قرار گرفتن در مسير راه زوار عتبات عاليات همواره مورد توجه باستان شناسان و سياحان داخلي و خارجي و محل عبور زوار عتبات عاليات بوده و مي باشد.
عکس هایی از شهر قصر شیرین
http://www.kermanshahmiras.ir/master/Uploads/pictures/larg/98.jpg



مجسمه هركول-بيستون

 

قصر شیرین از مناطق بسیار قدیمی ایران است كه بنای آن را به خسرو پرویز ساسانی منسوب می‌دانند.قصرشیرین دیرینه‌ی باستانی مشهوری دارد و دورترین اطلاعاتی كه از این مكان به‌عنوان یك مكان تاریخی موجود است به دوره ساسانی مربوط می‌شود. شهرستان قصر شیرین از شمال و باختر به خاك عراق، از خاور به شهرستان های سر پل ذهاب‌ و گیلان‌غرب، از جنوب و جنوب خاوری به شهرستان ایلام و از جنوب باختری نیز به خاك عراق محدود می‌شود. قالی بافی، گلیم بافی، پارچه بافی و جاجیم بافی از مهم ترین صنایع دستی شهرستان قصر شیرین به شمار می‌آیند.

مکان های دیدنی و تاریخی


آتشكده چهارقاپو ، عمارت خسروی و كاخ حوش كوری در قصرشیرین از جمله مكان‌ةای دیدنی و تاریخی شهرستان قصر شیرین به شمار می‌آیند. 


صنایع و معادن


صنایع قصر شیرین به دو دسته صنایع تولیدی و صنایع دستی تقسیم می شود. كارخانه‌های قندسازی و كارخانه های آرد، از جمله صنایع شهرستان قصر شیرین به شمار‌می آیند. صنعت نفت درمحدوده این شهرستان پایه‌ریزی و تشكیل شده و جمعیت زیادی را از اطراف، به خود جذب نموده است. مهم‌ترین منابع زیرزمینی قصر شیرین نفت است. اولین چاه های آن در ‹‹نفت شهر›› در سال 1308 برابر با 1929 با فعالیت های پی‌گیر اكیپ نفت انگلیس به سرپرستی ویلیام دارسی به نفت رسید.  


کشاورزی و دام داری


عبور رود حلوان از میان شهر، سبب حاصل خیزی زمین ها و باغ های فراوان شهرستان قصر شیرین شده و سدی كه بر این رود زده شده مایه رونق كشاورزی منطقه شده است. در قصر شیرین درصدی از مردم به كشاورزی و بیش‌تر مردم به امور بازرگانی و دولتی اشتغال دارند. محصولات كشاورزی این شهرستان را گندم، جو، تره بار، مركبات، انگور و خرما تشكیل‌می دهند.آب مورد نیاز برای‌كشاورزی این منطقه، از رود و چاه‌ها تأمین‌می شود. در زمینه دام‌داری قصر شیرین به علت داشتن مراتع قشلاقی از رونق خاصی برخوردار بوده و فرآورده های دامی از جمله صادرات قصر شیرین به شمار می‌رود. محصولات گندم، جو، تره بار، روغن حیوانی، مركبات، و خرما جزو محصولات صادراتی شهرستان محسوب می شوند. 


مشخصات جغرافیایی


شهرستان قصر شیرین از شمال و باختر به خاك كشور عراق، از خاور به شهرستان های سر پل ذهاب‌ و گیلان‌غرب، از جنوب و جنوب خاوری به شهرستان ایلام و از جنوب باختری نیز به خاك عراق محدود می‌شود. قصرشیرین مركز شهرستان قصرشیرین، در 35 درجه و 45 دقیقه درازای جغرافیایی و در 31 درجه و 34 دقیقه پهنای جغرافیایی، در بلندی 400 متری از سطح دریا و در 167 كیلومتری شهر كرمانشاه، در مسیر راه اصلی اسلام آباد غرب – خسروی قرار دارد. رود حلوان (الوند) از وسط شهر می‌گذرد و در مسیر خود زمین ها و باغ های فراوانی را‌ آبیاری می‌كند. آب‌و هوای قصر شیرین نسبتا گرم و خشك است. مسیرهای دسترسی به این شهرستان را راهی به سوی جنوب خاوری به درازای 35 كیلومتر تا سر پل ذهاب، راهی به سوی جنوب باختری به درازای 20 كیلومتر تا خسروی (مرز ایران و عراق) و از آن جا به درازای 60 كیلومتر به سوی جنوب باختری تا نفت شهر تشكیل می‌دهد.  

 

وجه تسمیه و پیشینه تاریخی


قصر شیرین از شهرهای بسیار قدیمی ایران است. بنای این شهر به خسرو پرویز ساسانی منسوب است، اما در روزگار هخامنشیان نیز آباد بوده است. در اطراف شهر کنونی، ویرانه های قصر شیرین كهنه باقی مانده است كه گفته می شود در زمان سلطنت خسرو پرویز، باغی وسیع با قصرهای دلپذیر و فرح انگیز بود و قصر زمستانی محبوبه او شیرین نیز در آن قرار داشته است. رفته رفته در پیرامون این قصر، شهرهای كوچكی بوجود آمده و سبب گسترش آن شده است. افسانه معروف « شیرین و فرهاد» از نام این شهر گرفته شده است. پس از حمله عرب ها، قصر شیرین، ویران شد و تا سال 1270 هـ . ق مانند قصبه كوچكی باقی ماند. در جنگ جهانی اول، قصر شیرین مرز سربازان دولت های آلمان و عثمانی از یك طرف و روسیه و انگلستان از طرف دیگر بود. این شهر هم اكنون گسترش یافته و به شهری بزرگ و جذاب تبدیل شده است.  
 

ویژگیهای قصر شیرین :
اقتصادی: اقتصاد قصر شیرین متكی بر مبادلات مرزی ( پیله وری و تجارت ) با توجه به دو بازارچه پرویز خان و خسروی باغداری و كشت صیفی جات است ، هفت ماه در سال ،عشایر در این منطقه به شغل دامپروری مشغول هستند .
تاریخی :
تاریخ قصر شیرین به زمان مادها بر میگردد و در دوره هخامنشیان راه تجاری بغداد ، تهران بوده و به دروازه آسیا شهرت یافته است و نام آن منسوب است به شیرین زن مسیحی خسرو پرویز دوم كه در زمان خود در این مكان قصری بنام او بنا نموده است. نام قدیمی قصرشیرین در نزد یونانیان آرمیتا (AREMITA)بوده است ، بیشترین آثار تاریخی قصر شیرین مربوط به دوره ساسانیان است وآثار تاریخی آن عبارتند از : باغ شیرین ، بقایای كاخ شیرین ، چهار قاپی ، نهر شاهگدار ، حوش كوری ، سرای شاه عباسی و...
هنری :
هنرموسیقی اصیل كرمانشاهی ( كردی ) ،حصیر و جارو بافی ،گلیم بافی ، قالیبافی ، اسب دوانی و به تعبیری باغداری بزرگترین هنر مردمان این دیار است .
فر هنگی :
مردم قصر شیرین دارای فرهنگ عام اسلامی بود ه لكن با عنایت به دسته بندیهای قومی و مذهبی ( شیعه ، اهل حق ،اهل تسنن)دارای خرده فرهنگ های خاص خویش نیز می باشد 0 مردمانی مهربان و مهمان نواز و باروحیه همبستگی بالا و متأثر از فرهنگ های تاریخی حكومت های مختلف ایران و همسایگان در طول تاریخ و درجه بالای فرهنگ شهرنشینی و دارای شخصیت های تاریخی نظیر باقر فانی ،خسرو پیله ور ، هوشنگ شفا و ... می باشد.
سیاسی :
مردم قصر شیرین دارای شعور و درك بالای مسائل سیاسی و آگاه به مسائل روز بوده و همواره در توسعه سیاسی استان كرمانشاه نقش بسزائی ایفاء نموده و جزو اولین شهرهای ایران است كه علیه حاكمیت رژیم شاهنشاهی مبارزه نموده ودر این راه زندانیان و شهدای زیادی تقدیم انقلاب كرده است .
استراتژیكی :
قصر شیرین از نظر استراتژیكی یكی از مهمترین دروازه های ورودبه كشور ایران محسوب میگرددو در طول تاریخ جنگ های ایران با حكومت های حاكم بر عربستان كه عراق هم بخشی از آن محسوب میشده همواره محل تاخت و تاز و معبر عبور لشكرهای طرفین بوده و در جنگ مسلمانان علیه حكومت ساسانیان و جنگ تحمیلی اخیر رژیم، یعنی عراق علیه ایران ورود سپاهیان از این مرز به داخل خاك ایران صورت گرفته و از نظر جغرافیایی بصورت نعل اسبی به داخل خاك عراق فرو رفته و بواسطه گردنه بالا طاق كه در عقبه این شهرستان بوده از نقاط استراتژیك دنیــا محسوب می گردد، همواره مورد طمع جدی دشمنان بوده است .
جهانگردی:
قصرشیرین بواسطه آثار تاریخی ذكر شده فوق و آب و هوای بسیار مناسب و قرار گرفتن در مسیر راه زوار عتبات عالیات همواره مورد توجه باستان شناسان و سیاحان داخلی و خارجی و محل عبور زوار عتبات عالیات بوده و می باشد

قصرشیرین در گذرگاه تاریخ بنقل ازمنابع تاریخی
یکی از شهرستان های استان پنجم کشور. حدود و مشخصات آن به شرح زیر است : از طرف شمال خاور به بخش ثلاث از شهرستان کرمانشاهان ، از طرف جنوب به بخش چوار از شهرستان ایلام ، از طرف خاور به بخش گیلان و کرند شهرستان شاه آباد، از طرف باختر و شمال به کشور عراق. شهرستان قصرشیرین از سه بخش به نام بخش مرکزی ، سرپل ذهاب و سومار تشکیل شده است . خلاصه اطلاعات بخش مرکزی آن به شرح زیر است : حدود: از طرف شمال و باختر به کشور عراق، از جنوب به بخش سومار، از جنوب خاوری به بخش گیلان ، از خاور به بخش سرپل ذهاب . آب و هوا: هوای بخش مرکزی گرمسیری و آب اکثر قراء آن از رودخانه الوند تامین میشود. ارتفاعات : در این بخش سه رشته کوهستان کم ارتفاع به شرح زیر وجود دارد:
1- انتهای کوههای شمالی گیلان غرب که در این بخش به کوه بازی دراز یا بازودراز نامیده میشود. در خاور شهر و خاور رودخانه الوند با زمین یکسان میشود و بلندترین نقطه آن در خاور گنبد صوفی به ارتفاع 2320 گز است .
2- رشته آغ داغ واقع در باختر قصرشیرین . خطالراس این کوه مرز ایران و عراق است . بلندترین نقطه آن در شمال پاسگاه برج احمدی به ارتفاع 2105 گز است .
3- کوه سه سر. این کوه بین دهستان ذهاب و دهستان جگرلو واقع شده . رودخانه قوره تو، بین این کوه و کوه آهنگران جاری است . بلندترین نقطه آن در باختر آبادی قراویز به ارتفاع 2593 گز است .
مهمترین رودخانه بخش رودخانه الوند است که سرچشمه وشعبه آن در بخش سرپل ذهاب است و تقریباً از وسط بخش میگذرد. قراء دهستان جگرلو و خالصه در کنار شمالی وقراء دهستان نصرآباد در جنوب آن واقع شده اند. شهر قصرشیرین در قسمت شمالی رودخانه مذکور بنا شده و آب مورد نیاز شهر از آن رودخانه گرفته میشود. رودخانه شیرین تابستان بیش از یکصد سنگ آب دارد و در حدود آبادی تنگ آب نو از کشور ایران خارج شده وارد کشور عراق میگردد و قصبه خانقین و قراء تابعه آن را مشروب مینماید.
رودخانه قوره تو. سرچشمه این رودخانه نیز در بخش سرپل ذهاب شرح داده شده . از حدود تنگ حمام وارد این بخش میشود و در طول خود همه جا مرز ایران و عراق محسوب میگردد.آب آن نسبت به رودخانه الوند کم ، و کمی شور است .
بخش مرکزی از نظر سازمان وزارت کشور از چهار دهستان به نام نصرآباد، جگرلو، خالصه ، قوره تو تشکیل شده است .
جمع قراء بخش 45 و جمعیت آن در حدود 5250 تن است . جمع قراء شهرستان و جمعیت آن به شرح زیر است :
شهر قصرشیرین 1 آبادی 10000 تن
بخش مرکزی 45 آبادی 5250 تن
بخش سومار 18 آبادی 5000 تن
بخش سرپل ذهاب 91 آبادی 13100 تن
این شهر منسوب است به شیرین زن پرویز کسری که از زیباترین زنان جهان بود. ایرانیان میگفتند برای پرویز سه چیز است که برای هیچیک از شاهان قبل و بعد نبوده و نخواهد بود: اسب وی شبدیز و زن وی شیرین و خنیاگر وی باربد. در سبب بنای این شهر گویند پرویز که در کرمانشاه اقامت داشت دستور داد که برای وی باغی به مساحت دو فرسنگ در دو فرسنگ احداث کنند و در آن همه گونه وحوش و طیور فراهم آورند و هزارکس بر آن گماشت . پس از هفت سال که از بنای آن فراغت یافتند از باربد خواننده خواستند که شاه را از آن آگاه سازد. وی سرودی به نام باغ نخجیران ساخت و آن را در حضور شاه خواند، چون شاه از باده مست شد و از شنیدن آواز باربد به طرب آمد شیرین را گفت که از من چیزی بخواه ، شیرین گفت آرزوی من آن است که در این باغ دو جوی سنگی ساخته شود و در آنها شراب جریان یابد و در میان آن دو برای من قصری بنیاد کنی که در سراسر کشور مانند آن نباشد، شاه که از باده مست بود گفت چنان کنم و سرانجام به قول خود وفا کرد. (معجم البلدان ).
شهر کوچک قصرشیرین در 735 هزارگزی طهران و21 هزارگزی مرز ایران و عراق کنار رودخانه الوند واقع شده . مختصات جغرافیایی آن به شرح زیر است : طول 45 درجه و 35 دقیقه ، عرض 34 درجه و 31 دقیقه . ارتفاع از سطح دریا 326 متر. اختلاف ساعت با طهران 24 دقیقه و 30 ثانیه است (طهران ساعت 12، قصرشیرین ساعت 11 و 35 دقیقه و 30 ثانیه ). ضمناً طهران 824 گز از قصرشیرین بلندتر است . قصرشیرین به واسطه موقع سیاسی و اقتصادی و واقع شدن در مسیر بزرگترین راه عربستان و فلات مرکزی ایران از ازمنه قدیم دارای اهمیت بوده و بسیاری از سلاطین قدیم در احیاء و آبادی آن اقدام نموده اند، مخصوصاً در عصر خسروپرویز این شهر بسیار آباد و مدتی مقر زمستانی آن سلطان بوده است . در دوره صفویه نیز بناهای معتبری مانند رباط و مسجد در آن بنا گردیده ، از آن به بعد به واسطه ضعف حکومت مرکزی و مخصوصاً جنگ بین الملل اول مانند سایر نقاط غرب رو به ویرانی گذاشت . در زمان رضاشاه نهری از رودخانه الوند برای شهر منشعب گردید که کاملاً مسلط به شهر شده و گنجایش 23 سنگ آب دارد. خیابانها احداث و بناهای دولتی درآن بنا گردید. گرچه مانند سایر اقدامات به پایان نرسید ولی بااین حال شهر قصرشیرین از شهرهای غرب آبادترو پاکیزه تر است . خیابانی که منتهی به جاده کرمانشاه میگردد خیابان مدائن نامیده شده ، از فلکه مرکزی آن خیابان شاهپور (سابق) منشعب در دویست گزی رودخانه به میدان خسرو میرسد، سپس از میدان مذکور در موازات رودخانه تا منبع آب ادامه می یابد و به خیابان خسرو مشهور است . از مقابل منبع آب خیابانی که شیرین نام داشت از مقابل فرمانداری گذشته به پل رودخانه الوند و راه شوسه نفت شاه منتهی میگردد.
آب شهر قسمتی به وسیله لوله و قسمتی به وسیله نهرهای کوچک که از نهر پهلوی منشعب میگردندتامین میشود. فقط آب مخصوص بهداری و قرنطینه تصفیه میشود. هوای قصرشیرین گرمسیری است ولی به واسطه وجود رودخانه الوند و اینکه در حدود 326 گز از سطح دریا مرتفعتر است تابستان زیاد گرم نمی شود. گاراژ و مسافرخانه های شهر در طول خیابان شاهپور (سابق) و اکثر دکاکین شهر در طول خیابان خسرو واقع است . از عمارات زیبا و قابل توجه ، بنای قرنطینه شهر است . روشنائی شهربه وسیله دو موتور مولد برق که به شرکت سهامی دایر شده است تامین شده و فقط شبها روشن است . در این شهربیمارستان وجود ندارد، فقط دارای دو درمانگاه دولتی درمانگاه شهرداری و درمانگاه قرنطینه است . شهر قصرشیرین در حدود 10هزار تن جمعیت دارد ولی در زمستان به واسطه مراجعت ایلات عشایر از ییلاق بیش از 12هزار تن سکنه پیدا میکند. از آثار و ابنیه باستانی خرابه هائی در اطراف شهر دیده میشود که وضع فعلی آنها قابل اهمیت نیست 
 
منبع- ویکی بدیا وتراول